2023-RI-23 RIB stand van zaken Groenewoud

Via de griffie De leden van de raad

Uw kenmerk:

Uw brief van:

Behandelend ambtenaar:

Doorkiesnummer:

Onderwerp:

Ons kenmerk: 76946 / 395161 Bijlagen 2

Datum: 5 april 2023 Verzonden:

Groenewoud

Geachte raadsleden,

Met deze brief wordt u geïnformeerd over de laatste stand van zaken omtrent het project Groenewoud, zoals toegezegd door wethouder E.L. Kruijt in de raadsvergadering van 16 maart 2023. Zoals u weet, dateren de eerste plannen rondom de sanering van de voormalige stortplaats Groenewoud al van vóór 2010. In 2012 heeft N.V. Afvalzorg in samenwerking met Natuurmonumenten haar eerste plan met de gemeente besproken, waarbij de saneringsopgave gekoppeld werd aan het realiseren van duurzame (water)woningen in het gebied. In de jaren hierna is door de gemeente met Afvalzorg, in constante afstemming met de provincie, verder gegaan met de uitwerking van de plannen. Eind 2022 ontvingen wij ambtelijke signalen dat Gedeputeerde Staten voornemens waren om tot een heroverweging te komen op de tot nu toe gemaakte plannen voor een combinatie van sanering, duurzame woningbouw en het opruimen van de “verrommeling” aan de Emmaweg (plan VLEK). In de raadscommissie R&E van 1 februari 2023 heeft wethouder Zandbergen u hierover een mededeling gedaan en aangegeven dat Gedeputeerde Staten toch geen besluit hadden genomen. Vooruitlopend op de besluitvorming wilden Gedeputeerde Staten zich nog uitvoerig laten informeren tijdens een intern thematisch beraad.

Ondanks herhaaldelijk aandringen, zowel (bestuurlijk en ambtelijk) vanuit de gemeente en Afvalzorg om daarbij ook hun bestuurders aanwezig te laten zijn, werden deze verzoeken niet gehonoreerd. Wel heeft de provincie ambtelijk gesproken met de stakeholders gemeente, Afvalzorg, Natuurmonumenten, Waternet en VLEK. Ook werden partijen in de gelegenheid gesteld een schriftelijke inbreng te leveren. Wijdemeren heeft een notitie en een presentatie aangeleverd om onze visie op en belangen bij het plan Groenewoud weer te geven (de presentatie en de notitie zijn als bijlagen bijgevoegd. In de notitie treft u ook een niet limitatieve opsomming aan van de contactmomenten die hebben plaatsgevonden).

bezoekadres Rading 1, 1231 KB Loosdrecht postadres Postbus 190, 1230 AD Loosdrecht tel 14 035 (vanuit het buitenland 00 31 35 65 59 595)

e-mail info@wijdemeren.nl website www.wijdemeren.nl fax (035) 65 59 599 IBAN NL41 BNGH 0285 0982 33

Brief gemeente Wijdemeren Onderwerp : Groenewoud Datum : 5 april 2023

2

Op dit moment zijn wij in afwachting van besluitvorming door het college van Gedeputeerde Staten. Voorzover wij hebben begrepen, wordt het besluit nog ambtelijk voorbereid. Overigens zijn er inmiddels ook Statenvragen gesteld over de besluitvorming rondom Groenewoud (nr. 19-2023 Groenewoud: plannen blijven maken of saneren?). Wanneer het college van Gedeputeerde Staten een besluit gaat nemen over de toekomstige inrichting van het gebied en de sanering, is momenteel ongewis. Het provinciaal college is nu immers demissionair. Van de verdere ontwikkelingen en het uiteindelijk besluit van GS wordt u zo spoedig mogelijk op de hoogte gesteld.

Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester,

mw. mr. E.T. Halman-van der Linden MBA mw. drs. C.R. Larson

Bijlage(n) bij deze brief: Presentatie Groenewoud Overzicht

bezoekadres Rading 1, 1231 KB Loosdrecht postadres Postbus 190, 1230 AD Loosdrecht tel 14 035 (vanuit het buitenland 00 31 35 65 59 595)

e-mail info@wijdemeren.nl website www.wijdemeren.nl fax (035) 65 59 599 IBAN NL41 BNGH 0285 0982 33

Brief gemeente Wijdemeren Onderwerp : Groenewoud Datum : 5 april 2023

bezoekadres Rading 1, 1231 KB Loosdrecht postadres Postbus 190, 1230 AD Loosdrecht tel 14 035 (vanuit het buitenland 00 31 35 65 59 595)

3

e-mail info@wijdemeren.nl website www.wijdemeren.nl fax (035) 65 59 599 IBAN NL41 BNGH 0285 0982 33

Plan Groenewoud Het Plan Groenewoud kent een lange voorgeschiedenis. Een eerste plan met ING Vastgoed en Natuurmonumenten onder begeleiding van provincie Noord-Holland (Frans Evers en Hans Groot) was er al voor 2010. Dit plan strandde op de saneringsopgave, waarna Afvalzorg het stokje overnam. Deze partij presenteerde haar eerste plan in het voorjaar 2012 met Natuurmonumenten aan de gemeenteraad van Wijdemeren. Op basis hiervan is verder gewerkt tot aan de huidige planvorming waarover de finale besluitvorming door Gedeputeerde Staten nu voorligt. Besluitvorming die bepalend is voor de manier waarop de sanering van de voormalige stortplaats Groenewoud zal plaatsvinden. Voordat de besluitvorming door Gedeputeerde Staten plaatsvindt laten de gedeputeerden zich eerst nog uitvoerig informeren tijdens een intern Thematisch Beraad. Hiervoor is de gemeente Wijdemeren gevraagd beknopt en duidelijk uiteen te zetten welke belangen er voor haar op het spel staan. In deze notitie geven wij hieraan gehoor.

De belangen van de gemeente Wijdemeren Aan het plan Groenewoud zijn de volgende belangen verbonden voor de gemeente Wijdemeren: 1. De sanering van de stortlocatie; 2. Het voorzien in de woningbouwbehoefte; 3. Het verbeteren van de kwaliteit van de gebiedsontwikkeling. Ad 1) Sanering stortlocatie De stortplaats Groenewoud is in gebruik genomen in 1959. In 1973 is er officieel een eind gekomen aan het gebruik als stortplaats. Het gaat om een opvulling van oude zandwinningsgaten met huisvuil, straatvuil en sloopafval. Dit vuil is afgedekt met een deklaag grond van kleiner dan 0,50 meter. Voor de gemeente is het van groot belang dat deze stortplaats wordt gesaneerd. Dit houdt in dat de stortlocatie zodanig wordt ingekapseld dat er van een vervuiling van grond- of oppervlaktewater geen sprake is. Het terrein dient geschikt te worden voor de natuuropgaven die er in het gebied liggen en dient geen negatieve invloed te hebben om de omliggende agrarische en woonfuncties. Ongeacht of de stortlocatie als spoedeisend wordt gezien of niet, hecht de gemeente er veel waarde aan dat de provincie het bevoegd gezag blijft over deze sanering. De gemeente Wijdemeren heeft de capaciteit en financiën niet om deze sanering op zich te nemen.

Juist voor de provincie ligt er ook een groot belang in relatie tot de aanwezige en te ontwikkelingen natuurwaarden in het aangrenzende gebied en het doorsijpelen van vervuiling via het grondwater naar aangrenzend Natura 2000-gebied. Ad 2) De woningbehoefte Uit de prognose van de provincie Noord-Holland (2019-2040) volgt een woningbehoefte voor de gemeente Wijdemeren van ca. 80 woningen per jaar tot 2030. Hierover zijn afspraken gemaakt in het Woonakkoord Regio Gooi en Vechtstreek (11 mei 2021). In dit akkoord staat ten aanzien van de kleine kernen in de regio dat het mogelijk is om evenwichtige woningbouw toe te voegen waar behoefte aan is. Daar komt bij dat woningbouwplannen in deze kleine kernen bijdragen aan het inlopen van het woningtekort. Groenewoud wordt in het akkoord

expliciet aangegeven als regionaal afgestemde locatie in het landelijk gebied dat als potentiële bouwlocatie (met 70 woningen) wordt gezien. Voor de gemeente Wijdemeren is het daarmee één van de weinige (naast ter Sype) bouwlocaties buiten de kern waar een voor de gemeente omvangrijk bouwprogramma kan worden gerealiseerd. Dat levert niet alleen een bijdrage aan de woningbehoefte, maar indirect ook aan de andere opgaven waarvoor de gemeente zich ziet geplaats, zoals de opvang van Oekraïners en statushouders. Ad 3) Kwaliteitsverbetering De stortlocatie Groenewoud ligt in het deelgebied Kortenhoef-Oost dat behoort tot één van de belangrijkste laagveenmoerassen van Nederland. In het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen wordt onder meer uitvoering gegeven aan de natuuropgaven die in dit deelgebied liggen. Het gaat om een opgave van 110 hectare. De ontwikkeling hiervan draagt bij aan de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten waarom Wijdemeren bekend is en wat het gebied haar karakter geeft. Het karakter van dit gebied als laagveenmoeras is een direct gevolg van het menselijk handelen in het verleden. Het gebied wordt dan ook begrensd door de oude ontginningslinten met bebouwing. Deze maken een onverbrekelijk deel uit van het aangrenzende (nog verder te ontwikkelen) laagveenmoeras.

Er dient dan ook een historisch verantwoorde en vloeiende overgang te zijn tussen de lintbebouwing en het aangrenzende gebied met de natuurnetwerkopgave. De aan het plangebied van Groenewoud grenzende deel van de Emmaweg is zo’n ontginningslint. De eigenaren hier hebben ook een directe relatie met het plangebied door de eigendommen die zij in het gebied hebben. In dit deel van het lint is in de loop van tijd niet-agrarische bedrijvigheid ontstaan. Deze bebouwing past qua schaal en uitstraling minder goed bij de natuurontwikkeling die hier wordt voorgestaan. Er is hier kwaliteitswinst te behalen in zowel ruimtelijk als functioneel opzicht door de bedrijvigheid te verwijderen (8 bedrijven) en ten dele te verplaatsen naar de Loodijk (twee bedrijven) en tot meer passende erfinrichtingen te komen. Dit sluit in landschappelijk en natuurlijk opzicht beter aan op de te realiseren natuuropgave in Kortenhoef-Oost. Samenvattend De gemeente Wijdemeren heeft drie duidelijk kenbare belangen bij het Plan Groenewoud. Zij ziet ook een duidelijke winst in juist de samenhang van deze drie belangen. Op basis hiervan is de afgelopen jaren ook de planontwikkeling ingezet. Dit doet het meeste recht aan de doelen en opgaven waarvoor wij ons gesteld zien. Daarmee wordt ook recht gedaan aan het integrale proces dat wij, samen met de provincie en Afvalzorg, al jaren doorlopen.

Het kan tegelijk ook een belangrijk experiment zijn dat de weg bereidt voor een antwoord op de integrale uitdagingen waarvoor natuuren stikstofopgaven in Noord-Holland ons stellen. Een andere uitkomst laat ons achter met vele vragen over de opgaven waarvoor wij binnen de regio staan. Dan moeten wij een nieuwe balans zien te vinden. Wij verwachten dan van de provincie inzicht in het vinden van die nieuwe balans om ons gezamenlijk voor in te zetten.

Tijdspoor met belangrijke momenten 

      

    

 

  

Voorjaar 2012 presentatie idee sanering door Afvalzorg en Dienst Landelijk gebied aan raadscommissie. Doel is stortplaats Groenewoud te saneren en tegelijk natuur en extensieve recreatiemogelijkheden te realiseren in de polder. Voor isolatie van stortplaats is schone grond nodig die uit het gebied zelf kan komen. Hierdoor ontstaat ‘natte natuur’. Het ontstane water kan gebruikt worden voor aanvoer woningen, die de financiële basis vormen van het plan. 16 oktober 2012: uitgangspuntennotitie; 7 februari 2013: intentieovereenkomst tussen gemeente en Afvalzorg voor Masterplan Groenwoud; sanering, natuur maken en waterwoningen realiseren; April 2013: Masterplan Groenewoud van Afvalzorg; 30 mei 2013: Brief gemeente. Verzoek aan provincie om medewerking; 24 juni 2013: Inloopavond Masterplan; Juni 2013-18 september 2013: inspraak Masterplan; 17 oktober 2013: Reactie provincie op brief 30 mei 2013. Onderbouwing nut en noodzaak nodig betreffende lokale en regionale woningbehoefte, alternatieve locaties in bestaand stedelijk gebied, differentiatie naar woningen en regionale woonvisie. Verder toets op natuurdoelen waarin effect op EHS wordt aangegeven; 28 oktober 2013: Beeldkwaliteitsplan Waterwoningen Kortenhoef; 19 december 2013: vaststelling Masterplan Groenewoud door gemeenteraad Wijdemeren; 20 januari 2015: overleg college (Smit en Reijn) en gedeputeerden (Talsma en Bond).

Provincie geeft aan dat sein nog op rood staat. Eerst gedegen onderzoek en antwoord op nut en noodzaak; 9 oktober 2015: Brief gemeente aan GS waarin belangrijkste uitkomsten onderzoeken worden gedeeld. Opnieuw vraag of provincie medewerking wil verlenen aan het plan; 18 februari 2016: Brief provincie. De provincie geeft daarin aan dat zij een positieve grondhouding (nut en noodzaak) heeft ten opzichte van het project. Het grote maatschappelijke belang beschouwd de provincie als aangetoond i.r.t. Nieuwe Hollandse Waterlinie. Wel moeten er nog aantal zaken nader worden uitgewerkt voordat zij tot een eindoordeel kan komen. Dit heeft met name betrekking op uitwerking en detaillering ruimtelijk beeld waterwoningen (voorkomen dat reguliere woonwijk ontstaat) en instandhouding aardkundige waarden. 13 december 2016: Presentatie stedenbouwkundige uitwerking Plan Groenewoud aan provinciale ARO door Afvalzorg en gemeente. Brief 2 november 2017: Brief provincie. Provincie geeft aan dat, indien de twee ruimtelijke kaders (stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan (obv opmerkingen ARO) worden geborgd in een concept bestemmingsplan, de provincie zich kan vinden in de voorgestelde ontwikkeling. De provincie benadrukt in deze brief verder nog eens dat de hoge kwaliteit van het wonen niet onder druk mag komen te staan. Er dient samenhang en meerwaarde voor project Groenewoud te zijn.

Daarnaast wordt gewezen op de koppeling tussen project Groenewoud en het gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen. 1 december 2017: concept ontwerpbestemmingsplan; 21 februari 2018: ontwerpbestemmingsplan Groenewoud in cie R&E. Ondanks positief advies gaat plan niet verder naar raad; 28 november 2018: Visie Polder Kortenhoef gepresenteerd in cie. Ruimte en Economie. Tijdens deze commissie gaf Natuurmonumenten aan dat zij bedenkingen heeft over inbreng van hun gronden aan plan Groenewoud.





   





  

21 februari 2019: Raadsinformatiebrief. Aangegeven dat een Verkenning wordt uitgevoerd naar de mogelijkheden om de waterwoningen van Plan Groenewoud op de gronden van VLEK te situeren. 14 maart 2019: Bestuurlijk overleg gemeente (De Kloet) en provincie (Loggen). De drie partijen (gemeente, Afvalzorg en Natuurmonumenten) zijn het op hoofdlijnen eens om in te zetten op het integrale scenario, met deelname VLEK. Ook de provincie heeft voorkeur voor dit scenario. Afspraken vastleggen nadat duidelijkheid is over inbreng legaatgronden en neerleggen in overeenkomst; Januari 2021: Ruimtelijke verkenningen Plan Groenewoud en Emmaweg van Afvalzorg; Februari/maart 2021; College B en W neemt principebesluit over mogelijke bedrijfsverplaatsing van twee bedrijven aan de Emmaweg naar de Loodijk; 30 november 2021: Ruimtelijke verkenningen gepresenteerd in raad in BVS; 22 maart 2022: Overleg over plan Groenewoud met Natuurmonumenten en provincie (Mieneke, ambtelijk). NM is op zich positief. Ziet ook plussen in Loodijk ontwikkeling. Provincie moet duidelijkheid geven over of BPL kan worden ontgrensd. Vraag aan Mieneke of provincie positief is, want dat is duidelijk signaal dat er vertrouwen is in de ontwikkeling; 8 juni 2022: bestuurlijk overleg gemeente (De Kloet) en provincie (Loggen). Cees Loggen geeft aan dat ontwikkeling gevoelig ligt. Er zijn meerdere scenario’s.

Loggen wil zich inzetten voor een scenario om Groenewoud als een pilot voor natuurinclusief bouwen te maken met het totaalplan (sanering belt, NNN, waterwoningen, uitplaatsen bedrijven en woningen Emmaweg) als uitgangspunt; 14 september 2022: signaal dat provincie ambtelijk negatief gaat adviseren richting GS over Plan Groenewoud. Ambtelijk wordt gekozen voor scenario 1 (saneren en natuurontwikkeling door provincie) en niet voor scenario 2 (plan Afvalzorg met VLEK); 5 oktober 2022: gemeentelijke reactie op ambtelijk voorstel richting GS; 10 januari 2023: besluit over Groenewoud aangehouden door GS. Er komt eerst een Thematisch Beraad waarin GS alle informatie goed op een rij wil hebben; 16 januari 2023: overleg Mieneke Zijlmans van provincie met wethouder Zandbergen. Ook Corine, Eduard en Roger aanwezig. Voorstel is dat alle partijen met belangen deze kunnen verwoorden om mee te geven aan Mieneke. Zij presenteert deze dan op Thematisch Beraad. Wethouder geeft aan dat zij graag wel raad wil informeren over stand van zaken. Mieneke neemt dit mee en komt daarop terug.

WIJDEMEREN

SCHAKEL MET DE NATUUR Waar mooie dorpsgrenzen en natuur elkaar vinden

Wijdemeren, Afvalzorg en inwoners hebben een visie

Er ligt een vraagstuk voor in Wijdemeren. Wij zien de vuilnisbelt die al jaren zwaar vervuild is. Pal tegen ons dorp Kortenhoef in Wijdemeren. Saneren is hier dringend nodig. De grote verrommeling, vervuiling en veroudering van de bedrijven langs de Emmaweg, die nu de visuele rand van het dorp en de belt vormt.

Geen mooi gezicht vindt u ook niet? En ieder met zijn eigen risico’s voor het milieu. Maar eindelijk kunnen deze beide zaken professioneel aangepakt worden. U buigt zich hier nu over. Graag attenderen wij u op een oplossing die voor iedereen werkt

Wijdemeren, Afvalzorg en de inwoners hebben een visie

Een oplossing die goed is voor het milieu en waarmee de randen van natuur en dorp vloeiend gaan overlopen.

Weg vieze belt, Weg lelijke rommelige buitenrand van bedrijven Emmaweg Hiervoor in de plaats natuurlijke waterwoningen die in plaats daarvan de grenzen van ons dorp gaan markeren als overgang naar de natuur. Een lust voor het oog waar de natuur bovendien mee geholpen is.

Daarom deze doelen:  Saneren van een zwaar vervuilde (chemisch

afval) vuilnisbelt  Ter compensatie state of the art natuurlijke

waterwoningen (Plan Afvalzorg) toe te voegen als financiële drager voor de sanering  Natuurlijke opzet: sterk verspreide en

extensieve bebouwing in combinatie met natuurstroken voor een mooie overgang van dorpsgrens naar natuurgebied  Slopen van de mileubelastende en vieze

bedrijfsopstallen langs de begrenzende Emmaweg, (woongebiedje plan-VLEK)

WIJDEMEREN BOUWEN MET RESPECT VOOR DE NATUUR

Wijdemeren, Afvalzorg en inwoners hebben een visie

Wat levert het op?  Saneren van een risicovolle vuilnisbelt, en daarmee voorkomen van verdere verspreiding van vervuild grondwater en erger.  Er wordt een fraaie, geleidelijke overgang gecreëerd tussen de gesaneerde belt, woongebiedje plan-VLEK en de natuurgebieden in het meer zuidelijke deel van de polder.

Wijdemeren, Afvalzorg en inwoners hebben een visie

En de neveneffecten: • •

• • • • •

Samenwerking! Impuls aan het vertrouwen in lokale en provinciale overheden Verrommeling over een groot gebied aangepakt en opgelost. Daar zijn individuele “Ruimte-voor Ruimte”-regelingen onvoldoende effectief voor. Hiermee kan het dorp Kortenhoef aan de zuidzijde worden “afgehecht” Natuur en milieu de winnaars bij deze oplossing Draagvlak van heel veel kanten en de investeringen (deels) gedragen door de opbrengsten uit wonen Veiliger buitengebied, indien een soort natuurpark ontstaat, als extra wandelgebied (=recreatie) gebruikt Aansluitend een natuurlijke buffer tussen bestaande en nieuwe bebouwing en Natura 2000-begrenzing Door het plan integraal te beoordelen komen er ook middelen beschikbaar voor VLEK-betrokkenen.

HARTELIJK DANK Wat fijn dat u hier serieus naar wilt kijken, vanuit meerdere gezichtspunten. De gepresenteerde visie is voor alle partijen een prachtige uitkomst, op de eerste plaats voor natuur en inwoners samen. Daar doen we ons werk toch voor?

Tot ziens in Wijdemeren!