2023-01-23 Rekenkamerbrief begroting 2024

Rekenkamercommissie Gemeente Wijdemeren

Aan de raad van de gemeente Wijdemeren Rading 1 1231 KB LOOSDRECHT

Rading 1 1231 KB LOOSDRECHT Tel. (035)65 59 565 E-mail: info@wijdemeren.nl

Datum : 20 oktober 2023 Onderwerp : Rekenkamerbrief Programmabegroting 2024

Geachte leden van de raad, De Rekenkamercommissie heeft, zoals voorgaande jaren, ook deze begroting voor u geanalyseerd. Daarbij hebben wij ons beperkt tot “aandachtspunten” die voor de raad aanleiding zouden kunnen zijn hieraan aandacht te besteden bij de beraadslagingen. De resultaten van onze analyse hebben wij opgenomen in deze Rekenkamerbrief. 1.

Inleiding

In onze vorige Rekenkamerbrieven over de begroting van de afgelopen jaren hebben wij een aantal opmerkingen gemaakt over de realiteit van de begrote cijfers. In deze begroting is gewerkt met het financieel herstelplan. Het werken met een financieel hertstelplan biedt op zich meer inzicht in de financiën en genomen maatregelen van de gemeente dan in voorgaande jaren het geval was. In het financieel verbeterplan is een aantal maatregelen opgenomen om de baten te verhogen en de kosten te verlagen. Hiermee is het financieel verbeterplan een belangrijk onderdeel van de begroting 2024. Echter, de relatie tussen het financieel verbeterplan en de begroting 2024 kunnen wij op basis van de voorliggende begroting op een aantal punten niet goed leggen omdat in de begroting op afwijkingen van het herstelplan een toelichting ontbreekt. Deze punten beschrijven wij in deze brief in paragraaf 3. In paragraaf 4 hebben wij nog enkele andere aandachtspunten opgenomen. 2.

De begroting op hoofdlijnen

De financiële begroting bevat een gedetailleerde uitwerking van de uitgaven en inkomsten voor 2024. De dekking van deze uitgaven vinden volgens de cijfers in de begroting voor het grootste deel plaats door de algemene uitkering uit het Gemeentefonds (56%) en de gemeentelijke belastingen en heffingen (28%). De uitgaven zijn in de concept-begroting 2024 als volgt verdeeld:

1

Tabel 1 Overzicht uitgaven 2024

Taakvelden Burger en bestuur Veiligheid Openbare ruimte Economie,recreatie en toerisme Natuur en milieu Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Bijstand en arbeidsparticipatie Sociaal domein Ruimtelijke ordening en volksh. Overhead Overige lasten en baten Overigen Algemene uitkering Rijk Onroerende zaakbelasting Mutaties reserves

Begroting 2024 (bedragen c€ 1.000) Lasten Baten Netto in % 3.390 415 2.975 6 3.503 15 3.488 7 11.854 9.484 2.370 5 367 1.529 -1.162 -2 781 781 2 2.025 413 1.612 3 4.875 1.497 3.378 7 7.009 3.548 3.461 7 14.842 740 14.102 30 4.009 2.163 1.846 4 14.000 19 13.981 29 440 440 1 669 455 214 0 67.764 20.278 47.486 100 37.860 -37.860 80 9.434 -9.434 20 624 1.283 -659 1 68.388 68.855 -467 101

Wij hebben deze tabel opgesteld door de cijfers uit de financiele begroting van bladzijde 16 en 17 in een tabel te zetten. De geel gearceerde bedragen geven de belangrijkste posten weer die afwijken van het herstelplan. Dit behandelen wij in hoofdstuk 3.

2

3.

Relatie financieel herstelplan en begroting 2024

Tabel 2 Overzicht baten en lasten vertrekpunt, herstelplan en begroting 2024

Deze tabel hebben wij opgesteld door tabel 1 en de cijfers uit de meerjarenbegroting 2024 zoals door de raad vastgesteld in november 2022 te comprimeren. Vertrekpunt Het vertrekpunt voor de begroting 2024 is de meerjarenbegroting 2023-2026 zoals vastgesteld door de raad die op 14 december 2022. In deze begroting stelde het college toen voor € 3,2 mln. beschikbaar te stellen voor “realistische en noodzakelijke ontwikkelingen”. In onze Rekenkamerbrief van 16 november 2022 stelde wij ons de vraag of deze kosten als daadwerkelijk onvermijdelijk en onuitstelbaar moesten worden aangemerkt. Van deze € 3,2 mln. had het grootste deel betrekking op uitbreiding van de ambtelijke organisatie. Herstelplan Het herstelplan laat een verhoging van de inkomsten zien van € 5,9 mln. waarvan € 3,3 mln. betrekking heeft op een hogere algemene uitkering. De verhoging van de riool-en afvalstoffenheffing, de forensenbelasting en de onroerende-zaakbelastingen leveren volgens het financieel verbeterplan € 2,6 mln. op.

3

Tabel 3 Saldo begroting 2023 uit financieel herstelplan

Het financieel herstelplan geeft aan dat de hogere inkomsten voor € 3,1 mln. worden aangewend voor de organisatie (overhead) en hogere uitgaven voor infrastructuur (0,6 mln.) en gebouwen (€ 0,8 mln.). Hierna resteert nog € 1,5 mln. waarmee het begrotingstekort wordt omgezet in een begrotingsoverschot van € 1,3 miljoen in het herstelplan. Begroting 2024 Het begrotingsoverschot van € 1,3 miljoen van het herstelplan wordt in de begroting voor 2024 teruggebracht naar een begrotingsoverschot van € 0,5 mln. Dit betekent dat zich na de vaststelling van het herstelplan ontwikkelingen hebben voorgedaan die tot dit resultaat leiden en zijn verwerkt in de begroting. Volgens de toelichting op de begroting betreft de belangrijkste bijstelling de stijging van de uitgaven voor bijstand t.o.v. 2023 met € 1,5 mln. Ook de algemene uitkering uit het Gemeentefonds valt ten opzichte van het herstelplan lager uit (€ 1,4 mln.). In de begroting is geen duidelijke toelichting gegeven op deze bijstellingen. In het herstelplan is een bedrag van € 600.000 voor lasten onderhoud van de openbare ruimte opgenomen. De begroting 2024 geeft aan dat deze lasten voor het onderhoud van de openbare ruimten extra zijn verhoogd met € 500.000. In de begroting wordt niet duidelijk toegelicht waarom dit bedrag is bijgesteld t.o.v. het financieel herstelplan.

Zowel in de begroting 2023 als die voor 2024 zijn bedragen opgenomen als overige baten en lasten. In de begroting 2024 betreffen dit de tabel geel gemaakte bedragen van € 1.745.000 respectievelijk € 440.000. Deze bedragen zijn niet van een toelichting voorzien. Hierdoor is het voor ons niet duidelijk waarvoor deze bedragen benodigd zijn.

4. Overige aandachtspunten Sociaal domein In eerdere rekenkamerbrieven hebben wij opmerkingen gemaakt over het inzicht en de realiteit van de begrote uitgaven in het sociaal domein. De kosten voor het sociaal domein worden in de begroting 2024 op € 14,5 mln. geraamd. Dit bedrag is gelijk aan het in de begroting 2023 opgenomen bedrag. Dit terwijl ook hier sprake is van loon- en prijsstijgingen; omstandigheden waarvoor via de algemene uitkering compensatie wordt verleend. Daarnaast is sprake van verslechterde economische omstandigheden. In de begroting is niet toegelicht waarom de uitgaven niet zijn geïndexeerd of aangepast. Reserves De begroting wordt voor een deel gedekt door te beschikken over de aanwezige reserves. Wij hebben geen duidelijk overzicht kunnen vinden welke uitgaven precies worden gedekt uit deze reserves.

4

Kosten organisatie (overhead) In eerdere rekenkamerbrieven hebben wij gewezen op de hoge kosten van de organisatie in Wijdemeren ten opzichte van vergelijkbare gemeenten. Een goede graadmeter hiervoor zijn de salariskosten inclusief inhuur van de organisatie in relatie tot de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Het onderstaande overzicht laat op basis van de begrotingscijfers 2023 het volgende beeld zien1.

Uit het overzicht blijkt dat de salariskosten inclusief inhuur in Wijdemeren veel hoger zijn dan in omvang vergelijkbare gemeenten. Andere gemeenten geven minder uit aan overhead en hebben daarmee meer financiële ruimte voor het instandhouden van het voorzieningenniveau. Wij hopen dat u deze informatie kunt gebruiken. Met vriendelijke groet,

Drs. Linda Maasdijk Voorzitter rekenkamercommissie

1

Bron: Data bestanden ministerie van Binnenlandse Zaken en CBS

5