2022-09-05 GEZOND WIJDEMEREN versie 1.0

1

Versie 1.0 23 juni 2022

2

Inhoudsopgave 1. INLEIDING EN SITUATIESCHETS................................................................................................................ 3 2. DOELSTELLINGEN PROGRAMMA GEZOND WIJDEMEREN ............................................................................. 6 3. PRESTATIEINDICATOREN ....................................................................................................................... 8 4. DEELNEMENDE PARTIJEN ...................................................................................................................... 8 5. FINANCIERING..................................................................................................................................... 9 TENSLOTTE............................................................................................................................................. 9 BIJLAGEN: CIJFERS WIJDEMEREN PER KERN UITGESPLITST ............................................................................. 10

Bijlage 1. Wijkinformatie Nederhorst den Berg ............................................................................................ 10 Bijlage 2. Wijkinformatie Kortenhoef ........................................................................................................... 11 Bijlage 3. Wijkinformatie Loosdrecht ............................................................................................................ 12

Versie 1.0 23 juni 2022

3

1. Inleiding en situatieschets Wijdemeren is een gemeente in midden-Nederland, en bestaat uit drie kernen: Kortenhoef (samen met Ankeveen en ’s Graveland), Nederhorst den Berg en Loosdrecht. Elk met zo’n 5000 tot 8000 inwoners. Het is een vitale en mooi gelegen gemeente, waar ook veel vrijwilligers actief bijdragen aan het reilen en zeilen. De gezondheid van de mensen in de gemeente Wijdemeren komt overeen met het gemiddelde in Nederland (zie Figuur 1). Maar er is genoeg om aan te werken.1 In ons plan verdelen we de gemeente in 2 subwijken: Loosdrecht en Kortenhoef-Nederhorst den Berg. Deze kernen zijn vergelijkbaar qua opbouw en grootte en het plan moet dicht bij de bewoners, kleinschalig moet worden uitgerold. Bevorderen van een gezonde leefstijl De huisartsen in Wijdemeren hebben het initiatief genomen om de burgers van Wijdemeren te helpen bij het verbeteren van hun leefstijl onder de noemer ‘Gezond Wijdemeren’. Wij willen de samenwerking tussen de dorpskernen en de professionals optimaliseren en zo leren van elkaars goed lopende initiatieven. Er is al een website ontwikkeld waar de sociale kaart op vermeld staat (www.zorginkortenhoef.nl), de start van de ‘Wandelchallenge’ stond afgelopen voorjaar op het programma en er staan meer plannen op stapel, zoals een gezondheidsmarkt.

Maar er is veel meer nodig! Door in te zetten op een gezondere leefstijl kunnen we verschillende aandoeningen – zoals diabetes type 2 – voorkomen of zelfs omkeren(!), de ziektelast verlagen en de kwaliteit van leven en de vitaliteit verhogen. Door in te zetten op preventie zal op termijn bespaard worden op de zorgkosten door het voorkomen en/of verminderen van ziekte. Dit zal bijdragen aan het behapbaar houden van de zorgkosten en het verlagen van de druk op het zorgstelsel. Met de inzet van Gezond Wijdemeren/de 2diabeat aanpak2 willen we inwoners van Wijdemeren motiveren en activeren om gezonder en vitaler te gaan leven. Het zou mooi zijn als Wijdemeren één van de eerste gemeentes in Nederland is die zich op dit gebied profileert en mooie, meetbare resultaten kan laten zien.

1 2

Zie bijlage 1 voor meer informatie over de demografie en de gezondheidssituatie, uitgesplitst per kern. Het programma 2diabeat is een landelijk programma met lokale uitrol.

Versie 1.0 23 juni 2022

4 Figuur 1. Beschrijving van gezondheidssituatie van Kortenhoef (de twee andere kernen hebben vergelijkbare getallen). (Bronnen GGD, NIVEL en CBS).

Inzetten op de leefomgeving Bij het bevorderen van de leefstijl van een individu spelen de leefomgeving en de actoren daarbinnen een essentiële rol. Gezond Wijdemeren/2diabeat is een systematische aanpak om de leefomgeving (wijk) gezonder te maken. Een gezondere leefomgeving zal automatisch uitnodigen tot een gezondere leefstijl voor iedereen. Onder leiding van een lokale aanjager brengen we lokale actoren3 in stelling om vanuit hun bestaande rol in de wijk inwoners bewust te maken, te stimuleren en ondersteunen bij het verbeteren van hun leefstijl. De aanjager zet in op het actief verbinden en versterken van de bestaande activiteiten en actoren om de gezonde leefstijl te stimuleren. Vanaf het begin van het project betrekken we informele organisaties, bewoners, vrijwilligers en sleutelfiguren uit de kernen, om te voorkomen dat het een plan wordt dat wordt opgelegd door professionals. De inwoners participeren in het project, gezonde leefstijl voor en door inwoners! Daarnaast organiseren we 'Sprankelevents’ om het belang van – en de mogelijkheden om – gezond te leven onder de aandacht te brengen bij bewoners. Enkele concrete activiteiten zijn: - Gesprekken met eerstelijns actoren tijdens het halfjaarlijkse “Kortelijns Overleg Eerstelijn” (over de rol die zij kunnen vervullen i.h.k.v. dit programma. Dit zijn bestaande zorgnetwerken voor eerstelijns gezondheidsmedewerkers.

Dit kan uitgebreid worden met actoren van Gezond Wijdemeren om de voortgang te bespreken en initiatieven te verspreiden; - Verder aanvullen en onderhouden van een online leefstijlkaart en deze delen via verscheidene kanalen, zoals een ‘landing page’ of lokale website; - Inzetten van een digitaal community platform voor actoren om kennis en informatie te delen; - Organiseren van inspiratie- en/of brainstormsessies met actoren. Het landelijke 2diabeatteam stelt dit platform beschikbaar; 3

Lokale actoren zijn een gemêleerd gezelschap van professionals vanuit zorg, welzijn, sport, ondernemers en andere sleutelfiguren uit de wijk. Versie 1.0 23 juni 2022

5 -

Uitvoeren van behoeftepeilingen (zoals bewonersreizen) om inzicht te krijgen in de wensen van bewoners t.a.v. gezond leven. Op basis hiervan kan de aanpak verder aanscherpen; Organiseren van ‘Sprankelevents’, zoals eengezondheidsmarkt waar bewoners inzicht krijgen in – en advies over – hun gezondheid en leefstijl én in contact komen met zorg- en leefstijlaanbieders. De eerste sprankel is in september 2022 gepland: een gezondheidsmarkt voor Kortenhoef/Nederhorst den Berg en een in Loosdrecht.

De 2diabeat aanpak is onderdeel van een landelijk programma dat in het kader van het Preventieakkoord is opgericht. Onderdeel van het programma is dat er intervisie via het leer- en innovatienetwerk met andere implementatiewijken in Nederland plaatsvindt. De lokale aanjager wordt begeleid vanuit het programma en heeft beschikking tot een platform met daarop diverse tools en hulpmiddelen. Het is een integrale aanpak die bestaande initiatieven omarmt en versterkt. De focus ligt op het versterken van de lokale infrastructuur en samenwerking over verschillende domeinen heen en het opzetten van een samenwerking met bewoners die deelnemen aan de organisatie en tegelijkertijd participeren.

Versie 1.0 23 juni 2022

6

2. Doelstellingen programma Gezond Wijdemeren Gezond Wijdemeren draagt bij aan het voorkomen en omkeren van aandoeningen zoals diabetes type 2 door het bevorderen van een gezonde leefstijl, maar ook aan alle andere chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten, overgewicht, kanker, dementie, mentale problematiek (depressies) en artrose, door het bevorderen van een gezonde leefstijl. Gezond Wijdemeren helpt zorgaanbieders in samenhang met andere actoren en bewoners in de wijk haar rol in het bevorderen van een gezonde leefstijl en verminderen van ziektelast te versterken. We zetten in op de pijlers voeding, beweging, ontspanning/mentaal en slaap. Het is een langlopend project van 7 jaar met als doel meetbare verbetering van alle aspecten van leefstijl en intensieve samenwerking van actoren. Wat studies laten zien is dat gezonde mensen vitaler zijn en op alle fronten beter functioneren. 2.1 Het beschikbare leefstijlaanbod is inzichtelijk gemaakt voor actoren en inwoners. Er is een actuele online leefstijlkaart beschikbaar met daarop al het beschikbare zorg- en leefstijlaanbod & actoren. Dit overzicht wordt continu bijgehouden. Wanneer?

Juni 2022 (start is gemaakt, actualiseren)

2.2 De geïdentificeerde actoren zijn bekend met de aanpak en weten wat zij kunnen doen om – vanuit hun eigen rol en expertise - een bijdrage te leveren aan het gezonder en vitaler krijgen van de inwoners. Voorbeelden van bijdragen zijn: • Actoren attenderen inwoners op het belang van gezond leven; • Actoren bieden inwoners kennis en advies over gezond leven; • Actoren verwijzen inwoners door naar passend leefstijlaanbod in de wijk; • Actoren bieden inwoners passend leefstijlaanbod aan; • Actoren stimuleren inwoners tot een gezonde leefstijl door deel te nemen aan initiatieven van Gezond Wijdemeren. Wanneer? • September 2022: alle actoren eerstelijns; • December 2022: 50% van de actoren; • November 2023: 80% van de actoren. 2.3 Er is inzicht in de verwachte maatschappelijke opbrengst van de aanpak. Hiervoor wordt een prospectieve Social Return on Investment (SROI) analyse uitgevoerd (Quick Scan). Deze analyse kan bijdragen aan het verantwoorden van de investering en het structureel financieren en borgen van de aanpak. Wanneer? September 2022 2.4 Er is inzicht in de wensen en behoeften van inwoners t.a.v. het verbeteren van hun gezondheid en vitaliteit. • Er zijn 2 focusgroep gesprekken/bewonersreizen uitgevoerd. • Er is een feedback-loop opgezet om continu input te krijgen en in co-creatie te kunnen door ontwikkelen. Wanneer?

Gedurende de gehele looptijd van het programma.

Versie 1.0 23 juni 2022

7 2.5 Er zijn ten minste 2 'Sprankelevents’ uitgevoerd, minimaal 1 event per jaar Uiteraard willen we met deze aanpak een verandering in de gezondheid van bewoners bewerkstelligen. Om dit te kunnen meten is een effectkader ontwikkeld i.s.m. Lifestyle4health/TNO. Naast het meten van de effecten bij wijkbewoners zal tevens een procesevaluatie en een economische evaluatie uitgevoerd worden.

Versie 1.0 23 juni 2022

8

3. Prestatieindicatoren • • • • •

We weten 80% van de geïdentificeerde actoren weten te betrekken bij de aanpak; We hebben per kern een website met activiteiten en tips beschikbaar voor inwoners; Het beschikbare aanbod voor leefstijlbevordering is toegankelijker en er is vaker gebruik van gemaakt; We hebben twee aanjagers aangesteld, ondersteund door vrijwilligers; 100% van de inwoners is in 2025 geïnformeerd over gezond Wijdemeren.

Middels actiegericht onderzoek (proces- en effectevaluaties), die momenteel i.s.m. Lifestyle4Health/TNO ontwikkeld worden, zal de voortgang inzichtelijk gemaakt worden. Op basis van tussentijdse uitkomsten wordt de aanpak verder aangescherpt.

4. Deelnemende partijen Betrokken Partij

Contactpersoon

E-mailadres

Beroepsgroep

Huisartsen Wijdemeren

Monique Stam

mhm.stam@gmail.com

Kwartiermakers

Esther Leushuis Mariska Brinkers

estherleushuis@hotmail.com

2

Paramedici

Susanne Renkema

s.renckema@planet.nl

3

Gemeente Wijdemeren

Marleen Voorn

1

Aanjager Beleidsregisseur Sociaal Domein

Stan Poels

Wethouder (sociaal domein, wonen, dorpenbeleid, sport en cultuur)

5

2Diabeat

Maarten Ploeg &

Mploeg@vitavalley.nl

Evelien Schipper

Eschipper@2diabeat.nl

Programmadirecteur (landelijk programma) Wijkadviseur

6

Versa

W. Vermeulen

7

Lokale ondernemers

Walter van den Hul AH

wvermeulen@versawelzijn.nl

Meewerkende partij

Roland Wehrmeijer Jumbo Bakker Nederhorst Slagerij Nederhost Albert Heijn Nederhost Meer volgt!

Bewoners/wijkraad

Saskia Hille

s.hille@wijdemeren.nl

Meewerkende partij

8

GGD

Irma Lameris

i.lameris@ggdgv.nl

Meewerkende partij

9

MEE

W. Hagen

w.hagen@mee-ugv.nl

Meewerkende partij

Versie 1.0 23 juni 2022

9

5. Financiering Om de aanpak Gezond Wijdemeren goed uit te kunnen voeren heeft Jacqueline Suijker samen met Monique Stam en Esther Leushuis, huisartsen, de verantwoordelijkheid voor de opzet van het wijkgerichte werken in Wijdemeren. Essentieel voor de slagen van de aanpak is de inzet van een lokale aanjager. In Wijdemeren zijn hiervoor al twee kandidaten. Wij vragen u de inzet van deze aanjager te financieren. Een aanjager is degene die alle spelers in de wijk met elkaar verbindt en inspireert meer aandacht te geven aan preventie en de gezonde leefstijl. Hij of zij is verankerd in de wijk en geaccepteerd door de actoren en inwoners. Er is een functieprofiel beschikbaar. Daarnaast verwachten we (beperkte) materiele kosten te maken, voornamelijk promotiekosten voor Gezond Wijdemeren, en kosten voor de ‘aanjager’. Het gaat om de volgende bedragen: • •

Promotiekosten; jaarlijkse promotiekosten: € 1.000,-- exclusief BTW. Deze financieren we zelf uit andere middelen. Kosten voor de aanjager; de kosten voor de aanjager zijn gebaseerd op het onderbouwde cijfer van Vitavalley. Bij een in vergelijking met andere gebieden laag complexe populatie tussen de 20.000 en 30.000 inwoners worden totaal 2 dagen per week begroot, over de drie kernen samengenomen. Uitgaande van redelijk uurbedrag en werkdag van 6 uur komt het benodigde jaarlijkse budget uit op 27.600 euro per jaar. Totaal is er dus een bedrag nodig van 55.200 euro (exl. BTW) voor de komende 2 jaar minimaal.

Wij hebben in deze korte tijd al veel contacten gelegd met zoveel mogelijk partijen voor het rondmaken van het budget. Wij zouden graag ook samen met u in gesprek gaan over de mogelijkheden en bijvoorbeeld ook meedenken over bijdragen vanuit reeds bestaande initiatieven of akkoorden die hier goed mee samenvallen en waar reeds al infrastructuur voor bestaat (o.a. leefstijlloket, beweegcoaches inzetten om aanjager mee te helpen waardoor lagere urenbelasting mogelijk, fittesten etc.).

Tenslotte Wij hopen u een goed beeld te hebben gegeven van onze inzet voor de komende jaren en verwachten dat de gemeente daar een van onze partners in wil zijn. We hebben tenslotte samen de verantwoordelijkheid om Nederland gezonder te maken, In afwachting van uw reactie, hartelijke groet, Namens alle huisartsen in Wijdemeren, Monique Stam Jacqueline Suijker Wouter Blokhuis Mariska Brinkers Esther Leushuis Annelies van Randwijk

Versie 1.0 23 juni 2022

10

Bijlagen: cijfers Wijdemeren per kern uitgesplitst Bijlage 1. Wijkinformatie Nederhorst den Berg

Versie 1.0 23 juni 2022

11

Bijlage 2. Wijkinformatie Kortenhoef

Versie 1.0 23 juni 2022

12

Bijlage 3. Wijkinformatie Loosdrecht

Versie 1.0 23 juni 2022