2021-07-09 Reactie op zienswijzen P&C stukken Regio G&V

OPLEGGER Algemeen Aan Van Datum Kenmerk

Gemeenteraden Regio Gooi en Vechtstreek Algemeen bestuur Regio Gooi en Vechtstreek 8 juli 2021 21.0005071

Het algemeen bestuur heeft de Regiobegroting 2022-2025 en bijgevoegde reactie op de zienswijzen van de gemeenteraden vastgesteld. Onderstaand licht het bestuur haar besluitvorming kort toe. Bezuinigingstaakstelling De portefeuillehouders financiën hebben in het najaar van 2020 aan het Regiobestuur gevraagd te bezuinigingen op de gemeentelijke bijdrage aan de Regio Gooi en Vechtstreek. De Regio is met de gemeenten aan de slag gegaan met het samenstellen van een bezuinigingsmaatregelenpakket. De Regio heeft zich maximaal ingespannen om de bezuinigingstaakstelling te realiseren. Zienswijzen gemeenteraden Met bestuurlijk draagvlak vanuit de gemeenten heeft het dagelijks bestuur van de Regio in april 2021 de ontwerp begroting (incl. het maatregelenpakket) vrijgegeven voor zienswijze door de gemeenteraden. De bespreking van de begroting in de gemeenteraden bevat een rode draad, de zienswijzen zijn echter verschillend in hun boodschap. Bijstelling bezuinigingen Het Regiobestuur heeft naar aanleiding van de zienswijzen de bezuinigingsmaatregelen bijgesteld. Daarbij is gezocht naar een betere balans tussen de kwaliteit van dienstverlening, de kosten voor gemeenten en de winst voor milieu en maatschappij. De bezuiniging op de Regioconservator wordt niet doorgevoerd en de dienstverlening van de GAD wordt aangepast. In bijgevoegde brief licht het Regiobestuur de bijstelling toe.

Niet tegemoet aan alle zienswijzen Het Regiobestuur beseft zich dat zij met deze reactie niet tegemoet komt aan alle zienswijzen van de gemeenteraden. Met name het besluit om te stoppen met de vrijwillige inzameling van oud papier en karton viel het Regiobestuur zwaar. De kaders van de financiële overgangsregeling staan. Er wordt voorzien in een overgangstermijn van 3 jaar, waarmee verenigingen en maatschappelijke organisaties in staat worden gesteld vervangende werkzaamheden te doen of voor zover nodig hun financiële huishouding aan te passen. Het Regiobestuur meent dat dit redelijk is en zal de komende tijd in gesprek gaan met verenigingen en gemeenten hoe een zo zacht mogelijke landing kan worden gerealiseerd. Voor de zienswijze van het opschorten van de GAD bezuinigingen voor de periode van 1 jaar was binnen het Regiobestuur geen draagvlak. Verantwoordelijk en zorgvuldig Met dit pakket aan maatregelen wordt tegemoet gekomen aan een groot deel van de wensen van de gemeenteraden. Desondanks konden Hilversum en Wijdemeren niet instemmen met het uiteindelijke pakket aan maatregelen. De Regio levert een substantiële bijdrage aan de gemeentelijke bezuinigingsopgaven, waarbij de kwaliteit van dienstverlening voor inwoners zoveel als mogelijk in stand wordt gehouden. Het Regiobestuur voelt de verantwoordelijkheid om dit pakket op een zorgvuldige wijze uit te voeren.

Daarbij worden de gemeenteraden betrokken.

Pagina 1 van 1

Datum

8 juli 2021

Kenmerk

21.0004564

Inlichtingen

H. Uneken

Telefoon

(06) 227 37 544

Onderwerp

Reactie op zienswijzen P&C stukken Regio Gooi en Vechtstreek

Gemeenteraden Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Weesp en Wijdemeren

Geachte dames, heren, De gemeenteraden Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren hebben een zienswijze ingediend op de P&C stukken van de Regio Gooi en Vechtstreek. Wij hebben de raadsvergaderingen gevolgd en waarderen de betrokkenheid van de gemeenteraden bij de regionale samenwerking. Wij hebben zienswijze gevraagd op drie voorstellen: 1. Resultaatbestemming 2020 2. Begrotingswijzigingen 2021 3. Regiobegroting 2022 – 2025 De gemeenteraden hebben geen zienswijze ingediend op de resultaatbestemming 2020 en begrotingswijzigingen 2021. Wij zijn blij met het brede draagvlak voor de resultaatbestemming en de plannen voor 2021. De resultaatbestemming en begrotingswijzigingen hebben wij vastgesteld. De gemeenteraden hebben zienswijzen ingediend op de Regiobegroting 2022 – 20251. De formulering van de zienswijzen is verschillend. De boodschap is dat niet. Op twee onderdelen vragen de gemeenteraden ons de ingezette koers bij te stellen: de regioconservator en de GAD. Wij stellen onze koers bij en hebben daarbij gezocht naar een optimale balans tussen de kwaliteit van dienstverlening, de kosten voor gemeenten en de winst voor milieu en maatschappij. Onderstaand lichten wij onze reactie op de zienswijzen en de besluitvorming toe.

Zienswijzen Regioconservator Blaricum V

Eemnes

Gooise Meren

Hilversum

Huizen

Laren

Wijdemeren

V

V

V

V

V

Zienswijzen De gemeenten vragen de bezuiniging op de regioconservator à € 50.000 niet door te voeren. Laren en Blaricum verbinden hier de voorwaarde aan dat alle gemeenten bijdragen aan de regioconservator. De

1

Weesp (bestuurlijke fusie Amsterdam) en Eemnes (partiële deelneming) hebben geen zienswijze ingediend.

Regio Gooi en Vechtstreek | Postbus 251, 1400 AG Bussum Burgemeester de Bordesstraat 80, 1404 GZ Bussum | T: (035) 692 64 44 | info@regiogv.nl KvK 32170415 | IBAN NL40 BNGH 0285 0321 94 | BIC BNGHNL2G | BTW NL 0019.37.194.B01

andere gemeenten hebben deze voorwaarde niet opgenomen. Huizen vraagt de Regio te onderzoeken in hoeverre de nadelige financiële effecten opgevangen kunnen worden in de begroting. Reactie Wij constateren dat er bij geen enkele gemeente draagvlak is voor de bezuiniging op de regioconservator en voeren deze bezuiniging daarom niet uit. Bij de totstandkoming van de begroting heeft de Regio samen met de gemeenten uitgebreid onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om te bezuinigen. Wij constateren dat de Regio een zeer substantiële bijdrage levert en dat meer bezuinigen niet mogelijk is. Het niet doorvoeren van de bezuiniging op de regioconservator heeft daarom gevolg voor de hoogte van de gemeentelijke bijdrage aan de Regio. Gemeentelijke bijdrage regioconservator (voorziening zonder Weesp, zonder Eemnes) Gemeente

Inwoners

Gemeentelijke bijdrage

Blaricum

11.540

2.431

Gooise Meren

58.055

12.230

Hilversum

90.831

19.135

Huizen

41.273

8.695

Laren

11.280

2.376

24.358

5.132

Eemnes

Weesp* Wijdemeren

Regio 237.337 * Heeft de intentie geuit om inzet van de regioconservator voor Weesp te continueren

50.000

Inzameling huishoudelijk afval (programma GAD) Blaricum V

Eemnes

Gooise Meren

Hilversum

Huizen

Laren

Wijdemeren

V

V

V

V

V

Zienswijze Gemeenten zijn voornamelijk bezorgd over de verlaging van de kwaliteit van dienstverlening van de GAD en de impact bij de verenigingen. Bij de papierinzameling is er zorg over het verlies aan inkomsten van de stichtingen en verenigingen. Verder zijn er zorgen over bijplaatsingen door verlaging van de frequentie van restafval, tarifering van puin- en bouwafval en verkorten van de openingstijden van de scheidingsstations. Samengevat hebben de gemeenten de volgende gedeelde zorgen geuit: Stankoverlast in de zomer door schrappen wekelijkse inzameling GFT. Negatieve effecten van de aanpassing inzamelfrequentie restafval en pmd. Financiële impact op de verenigingen bij optimalisering van de papierinzameling. Negatieve effecten door het verkorten van de openingstijden van de scheidingsstations. Reactie De zienswijzen van de gemeenteraden zijn voor ons aanleiding het maatregelenpakket GAD te heroverwegen. Daarbij zoeken wij naar het optimum tussen kwaliteit van dienstverlening voor de inwoner, voldoende winst voor het milieu en aanvaardbare kosten voor gemeenten. Het is van belang om de maatregelen in samenhang met elkaar te beschouwen. Onderstaand lichten wij onze aanpassingen toe. 1. Optimaliseren inzamelwijze & –frequenties Voor 2022 passen wij de inzamelfrequenties van het huishoudelijk afval als volgt aan: Pagina 2

-

Restafval naar tweewekelijks Groente-, Fruit- en Tuinafval (GFT) naar tweewekelijks Plastic-, Metalen- en Drankverpakkingen (PMD) blijft op huidige driewekelijkse frequentie Oud Papier en Karton (OPK) naar vierwekelijks overdag

Door het handhaven van één frequentie voor GFT gedurende het gehele jaar wordt het mogelijk een groot deel van de besparing alsnog te realiseren. De frequentie van de inzameling van het restafval verhogen wij van driewekelijks naar tweewekelijks en het restafval zamelen wij alternerend met het GFT in. In de zomerperiode kunnen inwoners dan wekelijks hun GFT stankafval kwijt. Met deze aanpassing komen wij ook tegemoet aan de behoefte aan vaker restafval ophalen voor onder meer luiers en incontinentie materialen. Bijkomend voordeel is dat bij een eventuele keuze voor nascheiding in 2023 of 2026 de inzamelfrequenties niet meer aangepast hoeven te worden. Kanttekening is dat wij verwachten dat het scheidingspercentage afneemt, waardoor de hoeveelheid restafval toeneemt. Deze bijstelling van het VANG-beleid leidt tot hogere verwerkingskosten en belasting voor het verbranden van restafval. Bij invoering van deze aanpassingen is flankerend beleid nodig op het gebied van communicatie, handhaving en gedragsbeïnvloeding. Vooropgesteld is de inzet van de stichtingen en verenigingen zeer waardevol. De laatste jaren is de hoeveelheid papier en voornamelijk kartonnen verpakkingen enorm toegenomen. Vanwege deze toename loopt de vrijwillige papierinzameling tegen de grenzen aan. Dit heeft invloed op de kwaliteit van dienstverlening.

De inzet van vrijwilligers staat onder druk en ook de Arbo veiligheid van vrijwilligers als belader achter een vuilniswagen vraagt aandacht. Aanpassing van de inzameling van oud papier en karton is noodzakelijk. Een vierwekelijkse professionele papierinzameling overdag maakt een efficiënte en veilige inzet van mens en materieel mogelijk. Dit geeft ons de benodigde flexibiliteit om de groei van oud papier en karton op te vangen. Verenigingen hebben lange tijd hun bijdrage geleverd. Om te zorgen voor een toekomstbestendige inzameling van oud papier en karton breken wij nu met deze traditie. Wij zijn ons bewust van de (financiële) impact op de verenigingen en gaan daarom uit van een overgangsperiode van maximaal 3 jaar. Uitgangspunt is dat de financiële bijdrage aan de verenigingen voor deze periode gehandhaafd blijft, zodat er voldoende ruimte is om de vereniging op de transitie voor te bereiden. In deze periode gaan wij aan de slag met de verenigingen en de gemeenten om te komen tot een alternatieve inzet van de vrijwilligers voor verenigingen. Hierbij zoeken wij aansluiting met de nieuwe grondstoffenvisie. Te denken valt aan zwerfafval ruimen, schoonmaken inzamelvoorzieningen, educatie op scholen of inzamelacties organiseren van bijvoorbeeld elektrische apparaten. 2.

Tariferen ophalen grof huishoudelijk afval In de begroting is gerekend met een ophaaltarief van € 15 per keer per kuub voor grof huishoudelijk afval en tuinafval. Landelijk hanteren gemeenten hogere tarieven. Doordat wij de openingstijden van de scheidingsstations niet verkorten (maatregel 4), lopen de gemeenten daar een extra opbrengst van € 200.000 per jaar mis. Dit verlies compenseren wij door het ophaaltarief van grof huishoudelijk afval te verhogen naar € 22,50 per keer per kuub. Met dit tarief zitten wij ongeveer op het landelijke gemiddelde. 3. Tariferen storten puin/bouwafval op scheidingsstations In de ontwerp begroting gingen wij uit van een jaarlijkse extra inkomst van € 50.000 als gevolg van het tariferen van het storten van puin- en bouwafval op de scheidingsstations. Wij verhogen de extra inkomsten om daarmee de gemiste opbrengst van de openingstijden van de scheidingsstations te compenseren. Wij vinden dit redelijk, omdat de inzameling van puin- en bouwafval gezien mag worden als

Pagina 3

een extra service voor inwoners die hun huis verbouwen. Net als veel andere gemeenten vinden wij het redelijk hen een redelijke bijdrage in de kosten te vragen voor deze extra service. 4. Beperken openingstijden scheidingsstations (openingsdagen en venstertijden) De zienswijzen van de gemeenten geven het spanningsveld tussen kortere openingstijden en hogere tarieven weer. De gemeenten geven voorkeur aan het vasthouden van de huidige openingstijden. Dat nemen wij over. Wij schrappen de verkorting van de openingstijden. Dit dekken wij door middel van een hoger tarief voor het ophalen van grof huishoudelijk afval en puin/bouwafval (maatregel 2 en 3). 5. Stoppen met gratis PMD zakken Deze maatregel handhaven wij, omdat er voor de inwoner voldoende alternatieven voorhanden zijn. 6. Terugbrengen inzet toezicht en handhaving Deze maatregel handhaven wij. Gelet op het tariferen van het grof huishoudelijk en bouwafval en het risico van afvaldumping, vinden wij het niet verstandig de inzet van toezicht en handhaving verder terug te brengen. 7. Strategische huisvesting GAD (herontwikkeling Crailo, Hooftlaan, Loodijk) Deze maatregel handhaven wij. 8. Verhogen gemeentelijke bijdrage (stijging p.m. +5%) Onderstaand treft u een eerste prognose van het financieel effect van de aanpassing van het GAD maatregelenpakket.

Prognose structureel financieel effect bijstelling GAD maatregelen 1 Optimaliseren inzamelwijze & –frequenties 1a Compensatie verenigingen 2 Tariferen grof huishoudelijk afval 3 Tariferen puin/bouwafval 4 Beperken openingstijden scheidingsstations 5 Stoppen met PMD zakken 6 Terugbrengen inzet toezicht en handhaving 7 Strategische huisvesting GAD 8 Structureel voordeel op aanbesteding textiel 9 Structurele verhoging gemeentelijke bijdrage Prognose totaal

Begroting 1.150.000 0 265.000 50.000 200.000 75.000 80.000 100.000 0 1.293.136

Bijstelling 830.000 -262.500 300.000 150.000 0 75.000 80.000 100.000 150.000 1.790.636

Verschil 320.000 262.500 -35.000 -100.000 200.000 0 0 0 -150.000 -497.500

3.213.136

3.213.136

0

Er is een geprognotiseerd structureel tekort van € 647.500 als gevolg van de aanpassing van het maatregelenpakket. Gedurende de zienswijzeprocedure hebben wij een aanbesteding voor de inzameling en verwerking van textiel afgerond, waarbij is ingestoken op een zo hoog mogelijk opbrengst. In onze ontwerp begroting gingen wij uit van een kostenpost van € 150.000. Op basis van de gunning verwachten wij deze kosten niet te maken. Dit leidt tot een aanpassing van de begroting met € 150.000. Wij zijn voornemens om het restant van het verschil à € 497.500 (€ 647.500 minus € 150.000) te verwerken door een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan de GAD. De tijdelijke verhoging van de gemeentelijke bijdrage is in bovenstaande tabel niet meegenomen, omdat deze geen structureel financieel effect heeft. Het gaat in deze tabel om een eerste prognose en nog geen definitieve bijstelling van de begroting. De definitieve bijstelling op basis van de zienswijzen verwachten wij dit najaar vast te stellen (zie paragraaf besluitvorming).

Pagina 4

Met dit aangepaste GAD maatregelenpakket hebben wij naar een optimaal evenwicht gezocht tussen dienstverlening, milieu en kosten. Naar aanleiding van de zienswijzen brengen wij nu hogere kosten in rekening, waarvoor inwoners goede dienstverlening terug krijgen. Vergeleken met de regio’s om ons heen doen wij het vanuit financieel oogpunt nog steeds erg goed. Zowel ten aanzien van de hoogte van de bijdrage van huishoudens per jaar, als qua stijging van de gemeentebijdrage GAD.

Besluitvorming Begrotingswijziging Met deze aanpassingen komen wij grotendeels tegemoet aan de zienswijzen van de gemeenten en de noodzaak om te bezuinigen op de gemeentelijke bijdrage. Wij verwerken de aanpassingen door middel van een begrotingswijziging. De gepresenteerde cijfers in deze brief kunnen nog worden bijgesteld in deze begrotingswijziging. Het algemeen bestuur verwacht de begrotingswijziging uiterlijk 7 oktober 2021 vast te stellen. Na vaststelling informeren wij de gemeenteraden over de bijgestelde begroting. Provincie Uiterlijk 1 augustus 2021 moeten wij de provincie informeren over de Regiobegroting. Wij sturen de provincie een afschrift van de Regiobegroting, deze brief en informeren hen over de bijstelling van de Regiobegroting naar aanleiding van de zienswijzen van de gemeenteraden.

Voor inwoners, met gemeenten Met het opvangen van het wegvallen van de gemeentebijdrage Weesp en het aangepaste maatregelenpakket levert de Regio een zeer substantiële bijdrage aan het financieel gezond krijgen van de gemeentefinanciën. Meer bezuinigen is niet mogelijk wegens te hoge frictiekosten voor gemeenten en niet gewenst wegens te grote achteruitgang in de kwaliteit van dienstverlening voor onze inwoners. Nu is het tijd om met elkaar de schouders eronder te zetten en te zorgen dat onze inwoners gebruik kunnen blijven maken van goede gezamenlijke dienstverlening tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten. Met vriendelijke groet,

Alexander Luijten Plaatsvervangend Regiovoorzitter

Pagina 5