Wijchen-West 2023_Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 5 Nader onderzoek beschermde soorten

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West

projectnummer 471193.100 definitief 1 december 2022

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West

projectnummer 471193.100 definitief revisie 1 1 december 2022 S.C.H.J. van Eijk J. Kooijman M. Poelman R. Vermoolen J. Peereboom B. Wattel (Wattel ecologie) H. De Graaf (HDG ecologisch veldwerk)

Opdrachtgever Gemeente Wijchen Kasteellaan 27 6602 DB WIJCHEN

datum vrijgave 01-11-2022

beschrijving revisie definitief

gecontroleerd R. Keizer

vrijgave W.A. Matla

Inhoudsopgave

Blz.

1

Inleiding

1

1.1 1.2

Aanleiding Voornemen

1 3

2

Wettelijk kader Wet natuurbescherming, soortenbescherming

4

3

Methode

6

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.9.1 3.9.2 3.9.3 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14

Steenuil Ransuil Kerkuil Huismus Overige soorten vogels met jaarrond beschermde nesten: o.a. buizerd, sperwer, boomvalk Marterachtigen (das, steenmarter, bunzing, wezel en hermelijn) Eekhoorn Bever Vleermuizen Foerageergebied Vliegroutes Verblijfplaatsen Grote vos Iepenpage Amfibieën: poelkikker, kamsalamander, alpenwatersalamander en vinpootsalamander Vaatplanten (kartuizer anjer en wilde ridderspoor) Terreinbezoeken

6 6 6 6 7 7 9 9 10 10 10 10 12 13 13 13 13

4

Resultaten

16

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Steenuil Ransuil Kerkuil Huismus Overige soorten vogels met jaarrond beschermde nesten: o.a. buizerd, sperwer, boomvalk Marterachtigen, das. Marters (steenmarter, wezel, hermelijn, bunzing) Eekhoorn Bever Vleermuizen Grote vos Iepenpage Amfibieën: poelkikker, kamsalamander, alpenwatersalamander en vinpootsalamander Vaatplanten (kartuizer anjer en wilde ridderspoor)

16 18 18 18 21 24 29 32 35 38 54 56 59 63

5

Conclusies / toetsing Wet natuurbescherming

65

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.6.1 5.6.2 5.6.3 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.14

Steenuil Ransuil Kerkuil Huismus Sperwer Marterachtigen (das, steenmarter, bunzing, wezel en hermelijn) Das Steenmarter Bunzing / wezel / hermelijn Eekhoorn Bever Vleermuizen Grote vos Iepenpage Amfibieën: poelkikker, kamsalamander, alpenwatersalamander en vinpootsalamander Vaatplanten Overzicht soorten waarvoor een Wnb ontheffing nodig is

65 65 65 65 65 66 66 67 67 67 67 68 68 68 69 69 69

6

Bronnen

71

Bijlage 1. Overzicht waarnemingen met struikrover, mostela en losse camera

Globale ligging van het onderzoeksgebied (rode ovaal) Bron: Streetsmart, 2021.

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

1

Inleiding

1.1

Aanleiding De gemeente Wijchen is samen met de Jansen Bouwontwikkeling, Niba en VOF Wijchen-West voornemens om aan de westkant van de huidige bebouwingskern van Wijchen een woonwijk te ontwikkelen. Om dit mogelijk te maken wordt een nieuw bestemmingsplan opgesteld. Ruimtelijke plannen, zoals dergelijke bestemmingsplan, dienen te worden beoordeeld op de uitvoerbaarheid in relatie tot actuele natuurwetgeving. Er dient onderzocht te worden of het plan effect heeft op beschermde soorten of beschermde gebieden (Wet natuurbescherming; Wnb en Natuurnetwerk Nederland). Ontwikkelingen mogen niet zonder meer plaatsvinden indien deze negatieve gevolgen hebben op beschermde natuurgebieden en/of flora en fauna. In dit kader is inzicht gewenst in de aanwezige natuurwaarden en de mogelijk daarmee samenhangende consequenties. Dit wordt gedaan op basis van een Natuurtoets. Deze natuurtoets is in 2021 opgesteld (Antea Group, 2021). In deze natuurtoets wordt geadviseerd om naar een aantal soorten nader onderzoek uit voeren. De resultaten van dit ander onderzoek zijn beschreven in voorliggende rapportage.

Blad 1 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 1.1. Ligging van het plangebied (Bron ondergrond Streetsmart).

Wijchen

Blad 2 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

1.2

Voornemen De gemeente Wijchen heeft de ambitie om met een flink aantal woningen te groeien. WijchenWest is aangewezen als locatie waar een deel van deze groei plaats kan vinden. Het plangebied wordt ontwikkeld tot woonwijk. De exacte invulling van de wijk wordt op dit moment nog uitgewerkt. Een verbeelding van de toekomstige wijk op visieniveau is opgenomen in Figuur 1.2. In voorliggende toetsing wordt uitgegaan van het volledig bouwrijp maken en vervolgens herinrichten van het gebied.

Figuur 1.2. Proefverkaveling plangebied (bron: Buro Waalbrug, 2022).

Blad 3 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

2

Wettelijk kader Wet natuurbescherming, soortenbescherming In de Wnb is soortbescherming opgedeeld in drie categorieën. Voor elke categorie gelden verschillende verbodsbepalingen die zijn vermeld in artikel 3.1, 3.5 en 3.10 van de Wnb. Het gaat om de volgende drie categorieën: 1. soorten van de Vogelrichtlijn; 2. soorten van de Habitatrichtlijn, inclusief bijlage I en II uit Verdrag van Bern en bijlage I uit Verdrag van Bonn, met uitzondering van vogels; 3. ‘andere soorten’ (onderdeel A ‘fauna’ en onderdeel B ‘flora’). Soorten van de Vogelrichtlijn Voor Vogelrichtlijnsoorten is het verboden om in het wild levende vogels te doden of te vangen, opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen, te beschadigen, te rapen of nesten van vogels weg te nemen. Daarnaast is het verboden vogels opzettelijk te storen. Dit laatste verbod geldt niet voor een aantal vogelsoorten, indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding en het nest zelf zijn functionaliteit behoudt (zie artikel 3.1 in tekstkader in de bijlage). Indien bij het voornemen het overtreden van verbodsbepalingen in artikel 3.1 niet kan worden uitgesloten, kan onder bepaalde voorwaarden gewerkt worden conform een door het ministerie goedgekeurde gedragscode.

Biedt een gedragscode geen oplossing, dan is het aanvragen van een ontheffing bij de provincie, waarin het voornemen plaatsvindt, noodzakelijk. De grond waarop een ontheffing kan worden verleend, verschilt per categorie. Soorten van de Habitatrichtlijn Voor soorten van artikel 3.5 (Habitatrichtlijn, Bern en Bonn) is het eveneens verboden om in het wild levende dieren en planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen, opzettelijk eieren van dieren te vernielen of te rapen. Voortplantings- of rustplaatsen mogen niet beschadigd of vernield worden. Daarnaast geldt er een verbod op om planten behorend bij artikel 3.5 te plukken, verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. In tegenstelling tot de Vogelrichtlijnsoorten in artikel 3.1, mogen dieren behorend bij artikel 3.5 niet opzettelijk verstoord worden, ook niet als er geen wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding. Indien bij het voornemen het overtreden van verbodsbepalingen in artikel 3.5 niet kan worden uitgesloten, kan onder bepaalde voorwaarden gewerkt worden conform een door het ministerie goedgekeurde gedragscode. Biedt een gedragscode geen oplossing, dan is het aanvragen van een ontheffing bij de provincie, waarin het voornemen plaatsvindt, noodzakelijk. De grond waarop een ontheffing kan worden verleend, verschilt per categorie.

Andere soorten Naast de Europees aangewezen beschermde flora en fauna, is er in Nederland ook een Nationale soortenlijst gemaakt die niet gedekt wordt door de Vogel- en Habitatrichtlijn, Verdrag van Bern of Verdrag van Bonn. Deze soorten zijn opgenomen in artikel 3.10, bijlage A en B van de Wnb, zie ook Bijlage tabel B(1 en 2) en C van voorliggende rapportage. Voor soorten in bijlage A geldt een verbod op opzettelijk doden of vangen van dieren, opzettelijk beschadigen of vernielen van vaste voortplantings- of rustplaatsen van dieren. Voor soorten in bijlage B geldt een verbod op opzettelijk plukken, verzamelen, afsnijden, vernielen en ontwortelen van planten. In tegenstelling tot artikel 3.1 en 3.5, is verstoring van deze soorten toegestaan.

Blad 4 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Indien bij het voornemen het overtreden van verbodsbepalingen in artikel 3.10 niet kan worden uitgesloten, kan onder bepaalde voorwaarden gewerkt worden conform een door het ministerie goedgekeurde gedragscode. Biedt een gedragscode geen oplossing, dan is het aanvragen van een ontheffing bij de provincie, waarin het voornemen plaatsvindt, noodzakelijk. De grond waarop een ontheffing kan worden verleend, verschilt per categorie. Het voorgaande geldt echter niet indien de soorten zijn vrijgesteld door het bevoegd gezag. Bij voorliggende toetsing is de provincie Gelderland bevoegd gezag. In de provincie Gelderland zijn in tegenstelling tot de landelijke vrijgestelde soorten van artikel 3.10 onderdeel A (zie Regeling Natuurbescherming, Bijlage 13), de bunzing, hermelijn en wezel niet vrijgesteld. Voor deze soorten dient bij een overtreding van de verbodsbepalingen uit artikel 3.10 gewerkt te worden conform een door het ministerie goedgekeurde gedragscode of dient een ontheffing aangevraagd te worden. In de provincie geldt voor de overige landelijk vrijgestelde soorten, ook een vrijstelling. Voor deze soorten geldt enkel de zorgplicht.

Blad 5 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

3 3.1

Methode Steenuil Voorafgaand aan het onderzoek naar uilen is nagegaan of er een uilenwerkgroep in de omgeving actief is. Er heeft overleg plaatsgevonden met deze uilenwerkgroep over uilen in het plangebied en de omgeving. Voor het onderzoek naar de steenuil is aangesloten bij de werkwijze beschreven in het Kennisdocument BIJ12 Steenuil (BIJ12, 2017). Dit betekent dat er in de periode 1 februari t/m 30 april drie gerichte veldbezoeken zijn uitgevoerd. Tussen het eerste en laatste bezoek zat minimaal 1 maand.

3.2

Ransuil Voor de ransuil is er geen Kennisdocument van BIJ12 beschikbaar. Voor deze soort is gebruik gemaakt van de methode o.a. beschreven in de BMP monitoring (SOVON). Tijdens drie veldbezoeken verspreid in de periode maart t/m juni is door middel van avondbezoeken gezocht naar ransuilen. Daarnaast is overdag gezocht naar sporen die wijze op de aanwezigheid van de ransuil, zoals braakballen en krijtstrepen.

3.3

Kerkuil Voor het onderzoek naar de kerkuil is aangesloten bij de onderzoeksmethode zoals beschreven in het Kennisdocument BIJ12 Kerkuil (BIJ12, 2017). Dit houdt in dat tussen februari – 15 oktober drie gerichte veldbezoeken zijn uitgevoerd. De inventarisatie heeft ’s avonds en/of ’s nachts plaatsgevonden tijdens goed weersomstandigheden. Overdag is gezocht naar aanwezige sporen, zoals braakballen of krijtstrepen.

3.4

Huismus Van vier locaties kan volgens de natuurtoets niet worden uitgesloten dat huismussen een of meerdere nesten hebben. Bij het uitvoeren van het nader onderzoek naar de huismus is het Kennisdocument Huismus van BIJ12 (BIJ12, 2017) gevolgd. Dit houdt in dat er in de periode 1 april t/m 15 mei 2 veldbezoeken zijn uitgevoerd. De veldbezoeken zijn uitgevoerd onder de volgende omstandigheden: • Goede weersomstandigheden (b.v. geen regen, harde wind en/of kou); • Op geschikte momenten op de dag (tussen 1 à 2 uur voor zonsondergang en 1 à 2 uur na zonsopkomst); • Met een tussenperiode van minimaal 10 dagen tussen de bezoeken.

Blad 6 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

3.5

Overige soorten vogels met jaarrond beschermde nesten: o.a. buizerd, sperwer, boomvalk In het vroege voorjaar (februari/maart) is een terreinbezoek uitgevoerd waarbij de nesten die mogelijk in gebruik zijn door vogels met jaarrond beschermde nesten in kaart zijn gebracht. In deze periode zijn deze nesten nog goed zichtbaar door het ontbreken van bladeren aan de bomen. Nesten die tijdens de natuurtoets (Antea Group, 2021) in kaart zijn gebracht en de nieuw waargenomen nesten zijn tijdens vier gerichte veldbezoeken in de periode maart t/m 15 mei onderzocht op het gebruik door vogels met jaarrond beschermde nesten. Ten behoeve van het onderzoek naar de boomvalk is in juni een vijfde veldbezoek uitgevoerd. De inventarisaties hebben plaatsgevonden tijdens goede omstandigheden (zoals weersomstandigheden, moment op de dag) met een tussenperiode van minimaal 10 dagen. Deze aanpak is gebaseerd op het kennisdocument buizerd (BIJ12, 2017) en de SOVON-BMP methode.

3.6

Marterachtigen (das, steenmarter, bunzing, wezel en hermelijn) Het terreinbezoek in het kader van de Natuurtoets (Antea Group, 2021) heeft plaatsgevonden in de periode waar veel ondergroei aanwezig was. Mogelijk zijn hierdoor burchten van de das gemist. In het vroege voorjaar (februari/maart) is daarom een terreinbezoek uitgevoerd, samen met terreinbezoek t.b.v. nesten van vogels met jaarrond beschermde nesten, waarbij het plangebied nogmaals is onderzocht op de aanwezigheid van holen/burchten van de das. Voor onderzoek naar kleine marterachtigen is de Handreiking kleine marters in relatie tot soortbescherming van de provincie Noord-Brabant (Provincie Noord Brabant, 2017) gevolgd. Voor het onderzoek naar de steenmarter is geen handreiking beschikbaar. Voor het onderzoek naar deze soort zijn ook de richtlijnen uit de handreiking kleine marterachtigen gevolgd. Voor het onderzoek naar das is de methode zoals beschreven in het Kennisdocument Das van BIJ12 (BIJ12, 2017) aangehouden. Ten behoeve van het onderzoek naar marterachtigen hebben 4 veldbezoeken in de periode maart t/m juni plaats gevonden. Bij het eerste veldbezoek is een combinatie van 30 cameravallen, marterboxen en struikrovers geplaatst. De locaties van deze cameraopstellingen zijn weergegeven op Figuur 3.1.

Mostela’s zijn standaard cameravallen welke in een behuizing worden geplaatst met twee openingen geschikt voor (kleine) marterachtigen. De struikrover is een langwerpige buis met een camera en een lokstof. De mostela’s zijn geschikt voor het in beeld brengen van de wezel en in mindere mate ook de hermelijn. De struikrover is geschikt voor het in beeld brengen van alle kleine marterachtigen, de steenmarter en de das. Specifiek voor de das zijn bij de mogelijke burcht losse cameravallen neergezet. Deze cameravallen zijn 6 weken actief geweest in de periode maart t/m juni, waarbij ze elke twee weken zijn uitgelezen, de lokstof is vervangen en indien nodig de batterijen zijn ververst. De verschillende inventarisatiemethoden vullen elkaar aan en geven een nauwkeurig beeld van de verspreiding weer van de soorten. Het voorkomen van marterachtigen is naast de aanwezigheid van voldoende dekking ook afhankelijk van de aanwezigheid van voldoende

Blad 7 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

prooidieren. Om die reden zal bij de plaatsing en bij de controles ook specifiek gelet worden op sporen, prooiresten en individuen van prooidiersoorten voor de marterachtigen

3

2

8

1

6

7

9

4 5 17

14 20

13

24 16

10

15

26

18

19

11

12

25 30 27 28

23 22 21

struikrover cameraval mostela Figuur 3.1. Overzicht locaties struikrovers, cameravallen en mostela’s.

Blad 8 van 91

29

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 3.2. Voorbeeld ingezette camera (links: losse camera locatie 27, rechts: struikrover locatie 9).

3.7

Eekhoorn Het terreinbezoek in het kader van de natuurtoets (Antea Group, 2021) heeft plaats gevonden in de periode dat er bladeren aan de bomen zaten. Hierdoor zijn mogelijk nesten van de eekhoorn gemist. In het vroege voorjaar (februari/maart) is daarom, in combinatie met het onderzoek naar mogelijk aanwezige nesten van vogels met jaarrond beschermde nesten, een terreinbezoek uitgevoerd waarbij de nesten eekhoorn in kaart zijn gebracht.

3.8

Bever Aanwezigheid van bevers in een gebied kan het beste aangetoond worden door de sporen die ze achterlaten te inventariseren en te letten op vraatsporen, burchten, dammen, beverkanalen, uittreedplaatsen en wissels. In de periode maart t/m eind april (wanneer er nog geen blad aan de bomen zit en de oevervegetatie nog relatief laag is) is met 2 personen met een bootje en of met een waadpak een inspectie van de waterkanten uitgevoerd. Daarnaast zijn camera’s op wissels/watergangen geplaatst.

Blad 9 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

3.9

Vleermuizen Het nader onderzoek naar vleermuizen is uitgevoerd volgens het Vleermuisprotocol 2021 van het Netwerk Groene Bureaus (Netwerk Groene Bureau’s, 2021). Binnen het plangebied zijn de volgende potentiële functies voor vleermuizen aanwezig: • Foerageergebied; • Vliegroutes; • Verblijfplaatsen (in gebouwen en bomen). In de onderstaande paragrafen wordt ingegaan op de onderzoeksmethode per functie.

3.9.1

Foerageergebied Het onderzoek naar gebruik van het plangebied als foerageergebied door vleermuizen is gecombineerd met het onderzoek naar vliegroutes en verblijfplaatsen.

3.9.2

Vliegroutes In het plangebied zijn lijnvormige structuren aanwezig die mogelijk een essentiële vliegroute vormen voor vleermuizen. Ten behoeve van het onderzoek naar het gebruik van deze mogelijke vliegroutes zijn twee stand alone batdetectors (Anabat) op twee momenten drie dagen ter hoogte van de potentiële vliegroutes opgehangen. Deze batdetectoren zijn tweemaal opgehangen in de periode 15 april – 1 oktober, waarvan één keer in de kraamperiode (15 mei – 15 juli). Tussen de twee bezoeken zat minimaal 8 weken. De data van de batdetectoren zijn vervolgens geanalyseerd.

3.9.3

Verblijfplaatsen Binnen het plangebied zijn gebouwen en bomen met holten aanwezig die door vleermuizen als verblijfplaats gebruikt kunnen worden. Deze gebouwen en holten kunnen verschillende functies voor vleermuizen hebben, namelijk: • Kraamverblijfplaatsen; • Zomerverblijfplaatsen; • Paarverblijfplaatsen; • Winterverblijfplaatsen. Het terreinbezoek van de natuurtoets heeft plaats gevonden in de periode dat er bladeren aan de bomen zaten. Hierdoor kunnen mogelijk holten in bomen gemist zijn. In het vroege voorjaar (februari/maart) is daarom, in combinatie met het onderzoek naar mogelijk aanwezige nesten van vogels met jaarrond beschermde nesten, een terreinbezoek uitgevoerd waarbij boomholten geschikt als verblijfplaats voor vleermuizen in kaart zijn gebracht. Deze boomholten zijn vervolgens, voor zover mogelijk, m.b.v. een hoogwerker gecontroleerd op geschiktheid als verblijfplaats voor vleermuizen. Een boomholte is o.a. geschikt als deze ver genoeg naar boven is doorgerot. Ervaring leert dat door deze controle een deel van boomholten als ongeschikt als verblijfplaats kan worden aangemerkt. De locaties waarvan niet kon worden uitgesloten zijn vervolgens met een batdetector een aantal avonden/ochtend onderzocht op gebruik door vleermuizen.

Blad 10 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Ten behoeve van het onderzoek naar kraam- en zomerverblijfplaatsen zijn ter hoogte van de geschikte bebouwing (4 locaties, zie Figuur 3.3) 3 veldbezoeken uitgevoerd in de periode 15 mei – 15 juli. Dit betreffen twee avondbezoeken en een ochtendbezoek. In dezelfde periode zijn ter hoogte van de bomen (2 locaties, zie Figuur 3.3) drie veldbezoeken uitgevoerd, waarvan twee ochtendbezoeken. Ten behoeve van het onderzoek naar paarverblijfplaatsen en winterzwermen van de gewone dwergvleermuis in bebouwing zijn in de periode 15 augustus – 10 september twee veldbezoeken uitgevoerd. Ten behoeve van het gebruik van holten in bomen als paarverblijfplaats zijn in de periode 15 augustus – 15 september twee veldbezoeken uitgevoerd. De onderzoeken zijn uitgevoerd onder goede weersomstandigheden (droog, temperatuur hoger dan 12°C, windkracht lager dan 3 Bft). Om het plangebied goed te kunnen overzien zijn er per bezoek bij het onderzoek naar gebruik bij gebouwen vier vleermuisdeskundigen ingezet. Bij het onderzoek naar gebruik van bomen als verblijfplaats door vleermuizen zijn per bezoek twee vleermuisdeskundigen ingezet. Bij het uitvoeren van het onderzoek is gebruik gemaakt van batdetector met time expension en opneemfunctie en Anabats. Opgenomen geluiden zijn geanalyseerd. Naast batdetectors en Anabats is bij het onderzoek ook gebruik gemaakt van warmtebeeldcamera’s.

Blad 11 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

3

1

2

A1 B1 6 4 B2

A2

5

Anabat (21-06-2022 tot 24-06-2022) en (13-09-2022 tot 16-09-2022) A1/2 Onderzoekslocatie tbv vliegroutes (22-08-2022) B1/2 Onderzoekslocatie tbv vliegroutes (7-09-2022) Figuur 3.3. Onderzoeksgebieden vleermuizen.

3.10

Grote vos Grote vos is voor zijn overleving afhankelijk van grote bomen. De soort overwintert vaak in een holle boom. Daarnaast zet het vrouwtje haar eitjes af op de eindloten van grote exemplaren van iep, zoete kers en sommige wilgensoorten. Onderzoek naar de grote vos heeft plaatsgevonden in de periode dat de soort actief is. De soort is het best zichtbaar tijdens twee vliegperiodes (15 maart - mei en juli – september). In beide vliegperiodes heeft een veldonderzoek plaats Wijchen gevonden. Geschikte weersomstandigheden zijn een zonnig, warme, windstille dag. Het onderzoek heeft in de middaguren plaatsgevonden.

Blad 12 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

3.11

Iepenpage De iepenpage is voor zijn overleving afhankelijk van iepen. In tegenstelling tot hetgeen in de natuurtoets (Antea Group, 2021) werd geschreven zijn wel iepen in het plangebied aanwezig. Deze iepen bevinden zich aan de noordkant van het plangebied. Daarom is toch nader onderzoek naar deze soort uitgevoerd. De eieren van de iepenpage worden afgezet op de iep. De soort leeft met name in de boomtoppen van grote iepen. Onderzoek naar de iepenpage heeft plaats gevonden in de periode dat de soort actief is. De soort is het best zichtbaar tussen juni en half augustus. Tijdens twee terreinbezoeken is tijdens goede omstandigheden (zonnig, droog en minimaal 18 graden ) (bron: vlinderstichting) met een verrekijker de boomtoppen van de iepen afgezocht naar iepenpages. Tussen de terreinbezoeken zat minimaal een maand.

3.12

Amfibieën: poelkikker, kamsalamander, alpenwatersalamander en vinpootsalamander Het onderzoek naar de amfibieën richt zich op inventariseren van geschikte wateren met behulp van een RAVON schepnet in combinatie met het zoeken naar eitjes. In totaal zijn drie veldbezoeken uitgevoerd in de periode april – augustus. Deze aanpak is gebaseerd op de richtlijnen uit het Kennisdocument BIJ12 kamsalamander en poelkikker en de soortinventarisatieprotocollen van het Netwerk Groene Bureaus.

3.13

Vaatplanten (kartuizer anjer en wilde ridderspoor) Om te bepalen of er sprake is van beschermde flora in het plangebied is in de bloeiperiode gezocht naar exemplaren van kartuizer anjer en wilde ridderspoor. Aangezien beide soorten vergelijkbare standplaatsen prefereren (kalkrijke droge graslanden) en de bloeitijden ook overeenkomen, zijn beide soorten in dezelfde periode onderzocht. Ten behoeve van het onderzoek naar beschermde planten zijn in de periode juni t/m augustus twee veldbezoeken het plangebied uitgevoerd. Hierbij is gekeken naar het voorkomen van deze soorten in de grasgebieden en bermen binnen het plangebied.

Terreinbezoeken Ten behoeve van de soortonderzoeken zijn de volgende terreinbezoeken uitgevoerd.

Steenuil Kerkuil Ransuil Huismus

Blad 13 van 91

December

November

Oktober

Augustus

Juli

Juni

Mei

April

Maart

Februari

Werkzaamheden

September

Tabel 3.1. Overzicht onderzoeksperiodes en het aantal terreinbezoeken.

Januari

3.14

December

November

Oktober

Augustus

Juli

Juni

Mei

April

Maart

Februari

Januari

Werkzaamheden

September

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Overige JRBN Marterachtigen Eekhoorn Bever Vleermuizen Amfibieën Grote vos Iepenpage Vaatplanten Tabel 3.2. Overzicht terreinbezoeken en omstandigheden.

Datum 3-02-2022

Tijd 9:00 – 15:30

23-02-2022

18:15 – 19:30

7-03-2022

8:45 – 11:45

21-03-2022

9:30 – 14:00

22-03-2022

15:00 – 17:00

30-03-2022

20:15 – 21:45

6-04-2022

8:45 – 11:45

11-04-2022

7:30 – 9:15

25-04-2022

9:00 – 12:30

28-04-2022

20:30 – 0:30

4-05-2022

9:00 – 15:00

12-05-2022

6:45 – 13:15

18-05-2022

8:00 – 13:00

24-05-2022

21:15 – 24:00

13-06-2022

9:00 – 13:00

Weer Bewolkt, 5 graden Celsius, windkracht 3 Helder, 10 graden Celsius, windkracht 2 Zonnig, 4 graden Celsius, windkracht 1 Zonnig, 14 graden Celsius, windkracht 1 Zonnig, 20 graden Celsius, windkracht 0-2 Bewolkt, 5 graden Celsius, windkracht 2 Bewolkt, 9 graden Celsius, windkracht 4 Zonnig, 5 graden Celsius, windkracht 1 Bewolkt, af en toe motregen, 12 graden Celsius. Windkracht 2 Bewolkt, 12 graden Celsius, windkracht 2 Zonnig, 17 graden Celsius, windkracht 3 Zonnig, 20 graden Celsius, windkracht 2 Zonnig, 26 graden Celsius, windkracht 1 Zonnig, 15 graden Celsius, windkracht 2

Soort Bever, marterachtigen, JRBN, eekhoorn Steenuil

Wie SvE, JK

JRBN

SvE, RK

Bever

SvE, JK

Grote vos

SvE

Steenuil

SvE

JRBN

SvE

Huismus

SvE

JRBN, amfibieën

SvE

Steenuil

HdG

Vleermuizen

JK, HJ

Huismus, JRBN, amfibieën

SvE

Camera’s plaatsen

SvE

Vleermuizen

Licht bewolkt, 19 graden Celsius, windkracht 2

Camera’s uitlezen, boomvalk, planten

SvE, JK, MP, JP, RV, BW SvE

Blad 14 van 91

SvE

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

14-06-2022

03:00 – 5:30

14-06-2022

21:30 – 24:00

16-06-2022

8:30 – 12:00

21-06-2022 tot 24-062022 28-06-2022

3:00 – 5:30

29-06-2022

8:45 – 11:00

12-07-2022

3:00 – 5:30

13-07-2022 19-07-2022

3:00 – 5:30 8:30 – 11:30

22/23-082022

21:00 – 02:00

22/23-082022 2-09-2022

23:00 – 02:00

7-09-2022

20:30 – 23:00

7/8-09-2022

23:00 – 02:00

13:30 – 16:00

Zonnig, 10 graden Celsius, windkracht 0 Zonnig, 21 graden Celsius, windkracht 1 Zonnig, 23 graden Celsius, windkracht 1

Zonnig/helder, 13 graden Celsius, windkracht 1 Zonnig, 22 graden Celsius, windkracht 1 Helder, 15 graden Celsius, windkracht 0 Zonnig, 30 graden Celsius, windkracht 2 Licht bewolkt, 21 graden Celsius, windkracht 0 Licht bewolkt, 21 graden Celsius, windkracht 0 Licht bewolkt, 28 graden Celsius, windkracht 2 Licht bewolkt, 20 graden Celsius, windkracht 1 Licht bewolkt, 20 graden Celsius, windkracht 1

13-09-2022 tot 16-092022

Vleermuizen

Iepenpage, planten

SvE, JK, BW MP, JP, RV RK

Vleermuizen, Anabats

JK, SvE

Vleermuizen

RV

Camera’s ophalen

SvE

Vleermuizen

SvE, JK, BW JP, MP SvE, RK

Vleermuizen

Vleermuizen Iepenpage Vleermuizen

Grote vos, planten

SvE, JK, MP, JP, RV, BW MP, JP, RV, BW SvE

Vleermuizen

SvE, JK

Vleermuizen

SvE, JK, MP, JP, RV, BW SvE

Vleermuizen

Vleermuizen, Anabats

Blad 15 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

4 4.1

Resultaten Steenuil 23-02-2022

Tijdens het terreinbezoek is het plangebied met de fiets verkend. Het was een zeer goede inventarisatieavond met heel weinig wind na een aantal dagen van storm. Op verschillende plekken, verspreid door het gehele plangebied is de lokroep van de steenuil afgespeeld. Alleen net ten zuiden van het plangebied kwam een reactie van een steenuil op het afspelen van de lokroep (zie Figuur 4.1.).

30-03-2022

Tijdens het terreinbezoek is het plangebied met de fiets verkend. Op verschillende plekken, verspreid door het gehele plangebied is de lokroep van de steenuil afgespeeld. Ten zuiden van het plangebied is een paartje steenuilen waargenomen bij een nestkast (zie Figuur 4.1 en 4.2). In het plangebied zijn geen steenuilen waargenomen.

28-04-2022

Tijdens het terreinbezoek is het plangebied te voet verkend. Op verschillende plekken, verspreid door het gehele plangebied is de lokroep van de steenuil afgespeeld. Ten zuiden van het plangebied werd net als voorgaande bezoeken gereageerd door een steenuil. Er zijn geen andere steenuilen waargenomen.

12-07-2022

In een schuur aan de noordkant van het plangebied zijn twee oude braakballen van de steenuil gevonden (zie Figuur 4.2). Er zijn geen aanwijzingen gevonden dat de locatie recent gebruikt wordt door de steenuil. Op basis van informatie van de uilenwerkgroep Wijchen (Natuur Wijchen) blijkt dat bij het volkstuincomplex in het verleden een nestkast voor steenuilen heeft gehangen. Dit verklaard de waarnemingen in NDFF op deze locatie. Deze kast is enkele jaren geleden echter verwijderd omdat jonge steenuilen herhaaldelijk vast bleven zitten in netten en of verdronken in watertonnen op het volkstuincomplex. Er zijn geen andere nestlocaties van de steenuil in het plangebied of de directe omgeving bekend.

Samengevat

Er zijn geen aanwijzingen gevonden dat een nest of essentieel leefgebied van een steenuil in het plangebied aanwezig is. Wel is op een afstand van 130 meter ten zuiden van het plangebied een door steenuilen bewoonde nestkast aanwezig.

Blad 16 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Nestkast steenuil Reactie steenuil op afspelen lokroep 23-02-2022 Reactie paartje steenuilen op afspelen lokroep 30-03-2022 Reactie steenuil op afspelen lokroep 28-04-2022 Oude braakbal in schuur. Gevonden op 12-07-2022 Figuur 4.1. Resultaten steenuil (Bron ondergrond Streetsmart).

Wijchen Figuur 4.2. L: Nestkast steenuil ten zuiden van het plangebied. R: oude braakbal in schuur.

Blad 17 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

4.2

Ransuil Tijdens de verschillende terreinbezoeken, bijvoorbeeld naar het gebruik van nesten in het gebied, of onderzoeken naar vleermuizen, zijn geen (sporen van) ransuilen waargenomen. Met name jonge ransuilen hadden tijdens de vele onderzoeken die zijn uitgevoerd tbv vleermuizen bij aanwezigheid gehoord moeten worden. Bij de uilenwerkgroep Wijchen (Natuur Wijchen) zijn geen broedgevallen van de ransuil in het plangebied van Wijchen West bekend. Mogelijk is in het verleden wel sprake van een broedgeval in het bosje tussen het plangebied en de snelweg in geweest wat de waarnemingen in NDFF verklaard. Samengevat

4.3

In het plangebied of directe omgeving is geen nest van een ransuil of essentieel leefgebied aanwezig.

Kerkuil Tijdens de verschillend terreinbezoeken zijn geen (sporen van) kerkuilen waargenomen. Alle gebouwen in het plangebied zijn zowel overdag als ’s nachts verschillende keren bekeken. Een uitzondering is een kerkuil die is waargenomen in het plangebied tijdens het onderzoek naar vleermuizen in de nacht van 22 op 23 augustus 2022. Deze kerkuil zat op het jeugdhonk net ten westen van de pumptrackbaan. Dat is de enige waarneming in het plangebied van een kerkuil terwijl vele nachtelijke uren, met name rond de gebouwen, door onderzoekers zijn doorgebracht. Aanwezige kerkuilen rond een nestlocatie of jongen hier van hadden bij aanwezigheid zichtbaar/hoorbaar moeten zijn. Bij de uilenwerkgroep Wijchen (Natuur Wijchen) zijn geen broedgevallen van de kerkuil in het plangebied van Wijchen West bekend. Samengevat

4.4

In het plangebied of directe omgeving is geen nest van een kerkuil aanwezig.

Huismus 11-04-2022

De vier verschillende locaties waarvan volgens de natuurtoets (antea group, 2021) niet uitgesloten kon worden dat nesten van huismussen aanwezig waren (zie Figuur 4.3a) zijn nader onderzocht. De locaties zijn met behulp van een verrekijker geobserveerd. Op locatie 1 is een mannetjes huismus even op het dak van het woonhuis waargenomen. Er is geen nestlocatie vastgesteld. Op locatie 2 zijn vier nesten van huismussen vastgesteld (zie Figuur 4.3b). Net ten westen van deze locatie zijn buiten het plangebied drie nesten vastgesteld. Op locatie 3 zijn geen huismussen waargenomen.

Blad 18 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Op locatie 4 zijn geen huismussen waargenomen. 12-05-2022

De vier verschillende locaties (zie Figuur 4.3a) zijn bezocht en met behulp van een verrekijker zijn eventuele aanwezige huismussen in de gaten gehouden. Op locatie 1 is een paartje huismussen waargenomen in de dakgoot van het woonhuis. Het mannetje had nestmateriaal bij zich. Daarmee is sprake van een nestlocatie. Op locatie 2 zijn aanvullend op de nesten van het bezoek van 11-04-2022 nog twee nesten van huismussen vastgesteld (zie Figuur 4.3b). Een impressie van een nestlocatie is weergegeven op Figuur 4.4. Op locatie 3 zijn geen huismussen waargenomen. Op locatie 4 zijn geen huismussen waargenomen.

Samengevat

In het plangebied op locatie 2 en locatie 1 zijn respectievelijk zes en één nest van huismussen met omliggend essentieel leefgebied aanwezig. Daarnaast zijn net ten westen van locatie 2, buiten het plangebied, nog drie nesten aanwezig.

Blad 19 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

3 1

2

4

Figuur 4.3a. Resultaten huismus. Binnen de blauwe cirkels zijn nesten van huismus aanwezig. (Bron ondergrond Streetsmart).

Nest huismus. Figuur 4.3b. Resultaten huismus ingezoomd (Bron ondergrond Streetsmart).

Blad 20 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 4.4. Impressie van een nestlocatie huismus op locatie 2.

4.5

Overige soorten vogels met jaarrond beschermde nesten: o.a. buizerd, sperwer, boomvalk 3-02-2022

In het plangebied zijn op verschillende plaatsen nesten aanwezig die mogelijk gebruikt worden door soorten die een jaarrond beschermd nest hebben. Een overzicht van deze nesten is weergegeven op Figuur 4.5. Tijdens het terreinbezoek is verschillende keren een buizerd waargenomen. Deze buizerd vertoonde geen binding met een nest. Op verschillende plaatsen zijn plukplaatsen van sperwer of havik gevonden. Dit duid op een mogelijk broedgeval in het plangebied.

7-03-2022

Tijdens het terreinbezoek is het gebied te voet belopen. Met een verrekijker zijn de verschillende aanwezige nesten bekeken. Een aantal nesten die aanwezig waren op 3-2-2022 waren niet meer aanwezig. Dit is waarschijnlijk het gevolg van de recente stormen in het gebied. Er waren nog geen nesten in het gebied in gebruik door soorten met een jaarrond beschermd nest. Tijdens het bezoek zijn wel verschillende buizerds (waaronder een paartje) en een sperwer in het plangebied waargenomen. Er is geen binding van deze vogels met een nest vastgesteld. Een foto van het paartje buizerds is opgenomen in Figuur 4.6.

Blad 21 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

21-03-2022

Tijdens dit terreinbezoek, dat gericht was op onderzoek naar de bever zijn vier verschillende buizerds boven het plangebied roepend waargenomen. Er is geen binding van deze vogels met een nest vastgesteld.

6-04-2022

Tijdens het terreinbezoek is een aantal buizerds waargenomen boven het plangebied. Het waren er maximaal twee tegelijk. Er is geen binding van de buizerds met een van de nesten vastgesteld. Tijdens het terreinbezoek is twee keer een sperwer vliegend in het plangebied waargenomen. Daarnaast is een sperwer roepend gehoord in het bosje ten westen van de Vormerse Plas. Er is geen binding van een sperwer met een nest vastgesteld.

25-04-2022

Tijdens het terreinbezoek is even een alarmerende sperwer gehoord in het bosje aan de westkant van de Vormerse Plas net als tijdens het bezoek van 6-04-2022. Er zijn geen andere soorten vogels die een jaarrond beschermd nest hebben waargenomen.

12-05-2022

In het bosje aan de westkant van de Vormerse Plas is een broedende sperwer vastgesteld. Ook het bijbehorende mannetje is in het bosje gezien. De locatie van dit nest was dermate verscholen dat het maken van een goede foto van de vogel op het nest niet mogelijk was. Er zijn geen andere nesten van vogels met een jaarrond beschermd nest gevonden. Wel zijn aan het begin van het terreinbezoek twee miauwende buizerds waargenomen ten oosten van het plangebied. Aan het einde van het terreinbezoek zijn drie miauwende buizerds net ten westen van het plangebied waargenomen. Er is geen binding van een van deze buizerds met een nest in het plangebied vastgesteld.

14-06-2022

Het plangebied is te voet belopen. Bekende nesten zijn gecontroleerd op gebruik door vogelsoorten die een jaarrond beschermd nest hebben. Daarnaast is specifiek gelet op aanwezigheid van een boomvalk. In het plangebied zijn geen nieuwe jaarrond beschermde nesten aangetroffen. Ook zijn geen boomvalken waargenomen. Deze soort is overigens in geen van de tot nu toe uitgevoerde terreinbezoeken waargenomen waardoor het uitgesloten kan worden dat deze soort een nest heeft in het plangebied.

Samengevat

Aanwezige nesten in het plangebied zijn in het broedseizoen gemonitord op het mogelijke gebruik van het nest door een soort met een jaarrond beschermd nest. Daarbij is in het plangebied is een nest van de sperwer vastgesteld. Er zijn geen andere nesten van soorten met een jaarrond beschermd nest vastgesteld

Blad 22 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Nesten aanwezig op 3-02-2022 en 6-04-2022 en 25-04-2022. Geen broedgeval gevonden. Nesten van bijvoorbeeld kraai of andere vogelsoort die geen jaarrond beschermd nest heeft. Nest sperwer vastgesteld op 12-05-2022. Figuur 4.5. Resultaten overige JRBN (Bron ondergrond Streetsmart).

Wijchen

Blad 23 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 4.6. Paartje buizerds in het plangebied op 7-03-2022 (maar dus geen broedgeval in het plangebied).

4.6

Marterachtigen, das. 3-2-2022

In het plangebied zijn verschillende burchten gevonden die (mogelijk) van de das zijn. Een overzicht van de waarnemingen is opgenomen in Figuur 4.7. In het plangebied zijn verschillende pijpen aangetroffen die mogelijk door dassen gebruikt zijn. Een aantal pijpen zitten echter vol met bladeren waardoor recent gebruik kan worden uitgesloten. Buiten het plangebied zijn op drie plaatsen burchten aangetroffen. Het gaat om een kunstburcht net ten westen van de N845, een burcht in het talud van deze Nweg en een burcht ten zuiden van het plangebied. De kunstburcht wordt op dit moment gebruikt door dassen. Dit blijkt uit een verse pootafdruk bij een ingang van de burcht. De burcht in het talud van de N845 bestaat uit twee pijpen. De burcht wordt ook gebruikt door dassen. Dit blijkt uit pootafdrukken en haren. Het is goed zichtbaar dat vers nestmateriaal in de ingang ligt. De burcht in het bosje ten zuiden van het plangebied bestaat uit meer dan tien pijpen. Er zijn geen sporen van recent gebruik van deze burcht gevonden. In het noordwesten van het plangebied zijn verse latrines van de das gevonden (zie Figuur 4.7)

Blad 24 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Er loopt een duidelijke wissel van dassen over het spoor. Deze wissel verbindt de kunstburcht met de burcht in het talud van de N845 met elkaar. Tussen de kunstburcht en het plangebied ligt een stuk dassenraster. Dit raster ligt aan de westkant van N845 aan de noordkant van het spoor (zie Figuur 4.7). Het raster houdt echter op net voor het spoor. Een impressie van gevonden burchten, wissels en latrines is weergegeven op Figuur 4.8. 18-05-2022 tot 30-062022

Op dertig plaatsen in het plangebied en de directe omgeving zijn wildcamera’s geplaatst. Een overzicht van de locaties is weergegeven op Figuur 3.1. De camera’s zijn geplaatst in verschillende opstellingen om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van aanwezige soorten in het plangebied. In totaal zijn ongeveer 75.000 foto’s en of filmpjes geanalyseerd. Uit de cameragegevens blijkt dat het gehele plangebied in meer of mindere mate gebruikt wordt door de das. Dat geldt voor zowel het landbouwgebied ten noorden van de spoorlijn als het meer natuurlijke gebied ten zuiden van de spoorlijn. Aan de noordkant van het plangebied loopt via een ecoduiker een veel gebruikte wissel van dassen het landbouwgebied in (zie Figuur 4.7). De camera resultaten geven hier, door het ontbreken van waarnemingen, wellicht de indruk dat het landbouwgebied niet gebruikt wordt. De camera’s ten zuiden waren echter met name op locaties neergezet op plekken waar kleine marters verwacht konden worden. Veel gebruikte wissels , aangevuld met beelden van de das uit bijvoorbeeld de ecoduiker onder de N845, tonen echter aan dat de das het landbouwgebied gebruikt als foerageergebied. Net ten westen van het plangebied bevindt zich een kraamburcht van een dassenfamilie. In deze burcht zijn vier jonge dassen geboren en groot geworden (zie Figuur 4.9). De burcht bevindt zich in het westelijke talud van de N845.

De kunstburcht ten westen van het plangebied is gebruikt door vossen om hun jongen groot te brengen. Voor en na dat vossen de burcht gebruikten is de burcht ook door dassen gebruikt. In het talud van de N845 ligt tussen het dassenraster en de weg in een hol in het talud dat sporadisch door zowel das als vos gebruikt wordt. Burchten / holen in het plangebied worden niet gebruikt door de das. Een overzicht van waarnemingen van soorten die zijn gedaan met behulp van de wildcamera’s zijn weergegeven in Bijlage I.

19-07-2022

Tijdens dit terreinbezoek zijn alle bekende burchten (zie Figuur 4.7) in het plangebied en omgeving nog een keer bekeken. Er zijn geen aanwijzingen gevonden dat burchten, los van de kunstburcht ten westen van het plangebied en de kraamburcht in het talud van de N845 ten westen van het plangebied, recent zijn gebruikt door de das. Tijdens een bezoek van Vereniging Das en Boom blijkt dat bij de grote burcht ten zuiden van het plangebied verse graafsporen zijn aangetroffen. Deze

Blad 25 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

graafactiviteit is van das en of vos. Daarnaast is een nieuw hol gevonden dat vers door de das is uitgegraven. Samengevat

In het plangebied zijn geen actieve dassenburchten aanwezig. Wel bevinden zich net buiten het plangebied aan de westkant actieve burchten/pijpen. Een van deze burchten is gebruikt als kraamburcht. Ook is aan het einde van 2022 activiteit van dassen rond de burcht aan de zuidkant van het plangebied waargenomen. Daarnaast dient het gehele plangebied als leefgebied / foerageergebied voor dassen.

Blad 26 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Pijp. Sporadisch in gebruik door vos en of das. Grote burcht, meer dan 10 pijpen. Lijkt hele onderzoeksperiode niet gebruikt. Wel sporen van gebruik in oktober 2022 (Bron: Das en Boom). Losse pijp. Lijkt hele onderzoeksperiode niet gebruikt. Dassenburcht. Das met vier jongen in 2022. Losse pijp. Vers gegraven oktober 2022 (Bron: Das en Boom) Kunstburcht. Voorjaar 2022 gebruik door das. Later door vos met jongen. Daarna sporadisch vos / das. Latrine das Dassenraster Wissel das Waarneming das tijdens cameraonderzoek. Figuur 4.7. Resultaten das (Bron ondergrond Streetsmart).

Wijchen

Blad 27 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 4.8. Lb: latrine, Rb: dassenburcht talud N845, Lo: wissel das over spoorlijn, Ro: Kunstburcht ten westen van het plangebied.

Figuur 4.9. Moeder das met vier jongen bij de burcht, locatie camera nummer 6.

Blad 28 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

4.7

Marters (steenmarter, wezel, hermelijn, bunzing) 3-2-2022

Op twee plaatsen zijn tijdens het terreinbezoek pootafdrukken gevonden van steenmarter. De locatie van deze waarnemingen is weergegeven op Figuur 4.10.

18-05-2022 tot 30-062022

Op dertig plaatsen in het plangebied zijn wildcamera’s geplaatst. Een overzicht van de locaties zijn weergegeven op Figuur 3.1. De camera’s zijn geplaatst in verschillende opstellingen om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van voor komende soorten in het plangebied. De resultaten van de camera’s zijn beschreven in Bijlage 1. In totaal zijn ongeveer 75.000 foto’s en of filmpjes geanalyseerd. In het plangebied van Wijchen West zijn op verschillende locaties steenmarters waargenomen. Met name bij locatie 27 en 28 kwam de steenmarter zeer regelmatig voorbij. Mogelijk is hier een verblijfplaats in de buurt. Er is op basis van de camerabeelden en de uitgevoerde terreinbezoeken geen aanwijzing dat de verblijfplaats van de steenmarter in het plangebied aanwezig is. Net buiten het plangebied aan de westkant is een keer een bunzing waargenomen. Deze waarneming is weergegeven op Figuur 4.13. Er zijn geen wezels en of hermelijnen waargenomen in het plangebied.

28-06-2022

Aan de noordkant van het plangebied werd een steenmarter waargenomen tijdens een nachtelijk bezoek ten behoeve van vleermuisonderzoek. De locatie is weergegeven op Figuur 4.10.

13-07-2022

Aan de noordkant van het plangebied zijn verse uitwerpselen van de steenmarter gevonden in een schuur. De locatie is weergegeven op Figuur 4.10. Een impressie van het uitwerpsel is weergegeven op Figuur 4.11. De schuur zelf of gebouwen in de omgeving zijn ongeschikt als verblijfplaats voor de soort.

22-08-2022

Aan de noordkant van het plangebied zijn verse uitwerpselen van de steenmarter gevonden. De locatie is weergegeven op Figuur 4.10.

Rapport Tauw, 2020.

Langs de Ravensteinseweg is in 2020 uitgebreid cameraonderzoek uitgevoerd naar het voorkomen van allerlei soorten (Tauw, 2020). Daaruit blijkt dat steenmarter (verschillende keren), bunzing (verschillende keren) en wezel en of hermelijn (een keer) langs deze weg in het plangebied van Wijchen West zijn waargenomen.

Samengevat

In het onderzoek dat is uitgevoerd in het plangebied zijn ondanks de grote dichtheid aan camera’s in het plangebied geen bunzing, wezel of hermelijn waargenomen. Wel is een keer net te westen van het plangebied een bunzing waargenomen. Op basis van dit onderzoek kan gesteld worden dat in 2022 geen sprake was van verblijfplaatsen van deze soorten in het plangebied.

Blad 29 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Onderzoek uit 2020 (Tauw, 2020) toont echter aan dat wezel/hermelijn en bunzing wel in het plangebied voor kwamen. Dit kan in ieder geval gezegd worden over de zuidkant van het plangebied. Het biotoop is hier geschikt voor kleine marters. 2022 is door de zeer droge omstandigheden een zeer slecht muizenjaar waardoor de populatie kleine marterachtigen veel kleiner is dan andere jaren. Afwezigheid van de soorten/verblijfplaatsen in 2022 zegt daarmee niet direct iets voor de aanwezigheid van de soorten in het plangebied in de komende jaren. Het onderzoek toont aan dat op verschillende plaatsen in het plangebied steenmarters aanwezig zijn. Er zijn geen aanwijzingen gevonden dat de soort in het plangebied een verblijfplaats heeft. Er zijn geen holen, holtes, gebouwen in het plangebied aangetroffen waar sprake kan zijn van een verblijfplaats

Pootafdruk steenmarter (3-02-2022). Uitwerpsel steenmarter (13-07-2022). Uitwerpsel steenmarter (22-08-2022). Waarneming steenmarter (28-06-2022). Waarneming steenmarter cameraonderzoek. Waarneming bunzing cameraonderzoek. Figuur 4.10. Resultaten kleine marterachtigen (Bron ondergrond Streetsmart).

Blad 30 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 4.11. Links: uitwerpsel steenmarter in schuur. Rechts: pootafdruk steenmarter.

Figuur 4.12. Steenmarter met kikker in ecoduiker. Locatie 3.

Blad 31 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 4.13. Bunzing net buiten het plangebied. Locatie 6.

4.8

Eekhoorn 3-02-2022

Tijdens het terreinbezoek zijn in totaal 23 eekhoornnesten aangetroffen in het bosgebied ten zuiden van de spoorlijn. Al deze nesten zijn in een zo danige staat dat ze nog in gebruik kunnen zijn. Een dergelijk aantal nesten wijst op een populatie van ongeveer acht volwassen dieren. Een paartje eekhoorns maakt namelijk gebruik van een hoofdnesten en vijf of zes bij-nesten (Zoogdiervereniging). De locaties van de aangetroffen nesten zijn weergegeven op Figuur 4.14. Een impressie van een aangetroffen nest is weergegeven op Figuur 4.15.

18-05-2022 tot 30-062022

Op dertig plaatsen in het plangebied zijn wildcamera’s geplaatst. Een overzicht van de locaties zijn weergegeven op Figuur 3.1. De camera’s zijn geplaatst in verschillende opstellingen om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van voor komende soorten in het plangebied. De resultaten van de camera’s zijn beschreven in Bijlage 1. In totaal zijn ongeveer 75.000 foto’s en of filmpjes geanalyseerd. De camera’s zijn niet specifiek geplaatst om onderzoek uit te voeren naar de eekhoorn. De waarnemingen met de camera’s geven echter wel aan dat er een uitgebreide populatie eekhoorns in het plangebied voor komt. De waarnemingen van eekhoorns met behulp van camera’s zijn weergegeven op Figuur 4.14. Een impressie van een waarneming is opgenomen op Figuur 4.16. De waarnemingen geven aan dat met name het bosgebied aan de zuidkant van het plangebied belangrijk leefgebied is voor de soort. Lijnvormige groenstructuren met bomen in het totale plangebied vormen de verbinding naar andere leefgebieden.

Blad 32 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Samengevat

In het zuidelijk deel van het plangebied zijn 23 nesten van eekhoorns aanwezig. Het bosgebied aan de zuidkant van het plangebied vormt de kern van het leefgebied. Lijnvormige groenstructuren met bomen in het plangebied vormen de verbinding naar andere leefgebieden.

Eekhoornnest (3-2-2022). Waarneming eekhoorn cameraonderzoek. Figuur 4.14. Resultaten eekhoorn (Bron ondergrond Streetsmart).

Wijchen

Blad 33 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 4.15 Een van de waargenomen eekhoornnesten.

Figuur 4.16. Een van de waargenomen eekhoorns met het cameraonderzoek.

Blad 34 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

4.9

Bever 3-02-2022

Op een aantal plekken zijn beverholen gevonden in de oevers van de watergangen om de Vormerse plas heen. Daarnaast zijn wissels van bevers gevonden. Deze wissels verbinden de watergangen om het meer met de watergangen er om heen. Bij het meer zijn op een aantal plaatsen vraatsporen aan wilg en populier aangetroffen. Op een aantal plekken zijn glijbanen op de oever gevonden. De locatie van de waarnemingen is weergegeven op Figuur 4.17 Impressies van de sporen van bevers in het plangebied zijn weergegeven op Figuur 4.18.

21-03-2022

De oevers van het meer zijn door twee ecologen met een bootje bekeken op de aanwezigheid van holen/burchten en sporen van bevers. De oevers van de watergangen in het plangebied zijn met behulp van een waadpak vanuit het water gecontroleerd op de aanwezigheid van holen/burchten. Op twee plaatsen is een hol van een bever gevonden (zie Figuur 4.18). Deze holen bevinden zich op de rand van het wateroppervlak en lopen de oever in. Daarnaast zijn op een aantal plaatsen aan de rand van het Vormerse plas knaagsporen aan takken van wilgen en populier gevonden.

18-05-2022 tot 30-062022

Op dertig plaatsen in het plangebied zijn wildcamera’s geplaatst. Een overzicht van de locaties zijn weergegeven op Figuur 3.1. De camera’s zijn geplaatst in verschillende opstellingen om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van voor komende soorten in het plangebied. De resultaten van de camera’s zijn beschreven in Bijlage 1. Ten behoeve van de bever zijn met name de camera’s op locatie 18, 20 en 30 geplaatst. Deze camera’s staan respectievelijk bij een wissel, bij de watergang en bij een ecoduiker onder de weg door. Bij camera 18 en 30 is in de onderzoeksperiode verschillende keren een bever waargenomen. Het gaat, te zien aan de grootte van de dieren, in ieder geval om twee verschillende exemplaren. Bij camera 20, een camera die gericht was op de watergang, zijn geen waarnemingen van bever gedaan. Een impressie van een waargenomen bever is opgenomen in Figuur 4.19.

Samengevat

In het plangebied leven enkele bevers. Deze bevers maken zowel van het meer als van de watergang er om heen gebruik. Er zijn twee holen van bevers in het plangebied aanwezig. Er is geen burcht van bevers in het plangebied.

Blad 35 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Beverhol (aanwezig op 21-03-2022). Bever wissel over land. Uittreedplaats (aanwezig op 21-03-2022). Waarneming bever met cameraonderzoek. Figuur 4.17. Resultaten bever (Bron ondergrond: Streetsmart).

Wijchen

Blad 36 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

Figuur 4.18. Lb: pootafdruk bever, Rb: wissel bever, Lo: vraatsporen bever, Ro: bever hol in de kant van de watergang.

Figuur 4.19. Waarneming bever, locatie 18.

Blad 37 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

4.10

Vleermuizen 4-05-2022

Ten behoeve van het onderzoek naar boom bewonende vleermuissoorten zijn als eerste stap bomen met mogelijk geschikte holtes fysiek onderzocht. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden door met een hoogwerker en endoscoop aanwezige holtes te beoordelen op geschiktheid als vleermuisverblijf. Holtes zijn beoordeeld op het al dan niet omhoog doorlopen de boom in. Hetgeen essentieel is voor het kunnen functioneren als verblijf voor vleermuizen. Ook is bekeken of er een aanvliegmogelijkheid naar de holte aanwezig is. Op Figuur 4.20 is een overzicht gegeven van de bomen waar holtes in zitten die in potentie geschikt zijn als verblijfplaats voor vleermuizen. Deze holtes zijn nader onderzocht met batdetector en warmtebeeldcamera in de terreinbezoeken die hierna zijn beschreven.

Figuur 4.20. Overzicht locaties bomen met holtes, waarvan (na endoscopisch onderzoek) niet kan worden uitgesloten dat de holtes gebruikt worden door vleermuizen.

Blad 38 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

24-05-2022

Tijdens deze avond is op de verschillende locaties onderzoek uitgevoerd naar het voorkomen van vleermuizen met behulp van batdetectors en warmtebeeldcamera’s. De onderzoekslocaties zijn weergegeven op Figuur 3.3. De afkortingen achter de locatie geven de naam van de betreffende onderzoeker van de locatie weer (zie einde Tabel 3.2). Locatie 1. RV Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen. Het gaat om de gewone dwergvleermuis (enkele), ruige dwergvleermuis (een enkele), laatvlieger (enkele), rosse vleermuis (een enkele). Er werd het tweede deel van de avond gefoerageerd door enkele gewone dwergvleermuizen langs de bomenrij op de locatie. Ook foerageerde hier een tijdje een laatvlieger. Er zijn geen uitvliegende vleermuizen waargenomen. Locatie 2. BW Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen. Het gaat om de gewone dwergvleermuis (enkele), laatvlieger (een), rosse vleermuis (een). Er werd sporadisch gefoerageerd door een gewone dwergvleermuis in de voortuin van de woning. Er zijn geen uitvliegende vleermuizen waargenomen. Locatie 3. JP Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen. Het gaat om de gewone dwergvleermuis (ongeveer zes), ruige dwergvleermuis (één) en een watervleermuis. De gewone dwergvleermuizen en de ruige dwergvleermuis waren er direct naar zonsondergang en bleven ongeveer drie kwartier.

Later op de avond was er beduidend minder activiteit. Wel is later op de avond een foeragerende watervleermuis waargenomen. Er zijn geen uitvliegende vleermuizen waargenomen. Waarschijnlijk zijn er wel verblijfplaatsen aanwezig doordat er een relatief groot aantal gewone dwergvleermuizen aanwezig was direct na zonsondergang. Locatie 4. SvE Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen. Het gaat om de gewone dwergvleermuis (ongeveer zeven), ruige dwergvleermuis (een enkele), laatvlieger (een enkele), rosse vleermuis (een enkele) en myotis spec. Er werd de hele avond gefoerageerd door enkele gewone dwergvleermuizen langs de watergang. Af en toe kwamen er een laatvlieger en rosse vleermuis voorbij. Er zijn geen uitvliegende vleermuizen waargenomen. Locatie 5. JK Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen. Het gaat om rosse vleermuis, laatvlieger, gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, baardvleermuis, watervleermuis en meervleermuis. Een half uur na zonsondergang arriveerden de eerste gewone dwergvleermuizen. Rond 22:15 werd gefoerageerd boven de parkeerplaats aan het water door één ruige dwergvleermuis, twee gewone dwergvleermuizen en een laatvlieger. De gehele avond door werd hier gefoerageerd met als topmoment vijf gewone dwergvleermuizen en een laatvlieger. Rond 22:30 arriveerden de eerste watervleermuizen boven het meer.

Het meer wordt gebruikt als foerageergebied

Blad 39 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen

door de watervleermuis en sporadisch door meervleermuis (drie waarnemingen van zeer waarschijnlijk hetzelfde dier). Er zijn geen uitvliegende vleermuizen waargenomen. Locatie 6. MP Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen. Het gaat om enkele gewone dwergvleermuizen, enkele ruige dwergvleermuis, een laatvlieger (één) en rosse vleermuis (één) en watervleermuis (één). Er werd de hele avond gefoerageerd door de watervleermuis boven het water op de locatie en door een gewone dwergvleermuis boven het land op de locatie. Er zijn geen uitvliegende vleermuizen waargenomen. 14-06-2022

Tijdens deze ochtend is op de verschillende locaties onderzoek uitgevoerd naar het voorkomen van vleermuizen met behulp van batdetectors en warmtebeeldcamera’s. Locatie 4 (SvE) Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen. Het gaat om de gewone dwergvleermuis (ongeveer vjjf) en een rosse vleermuis. Er werd de hele ochtend gefoerageerd door enkele gewone dwergvleermuizen langs de watergang. Eén keer kwam er een rosse vleermuis voorbij. Er zijn geen invliegende vleermuizen waargenomen. Locatie 5 (JK) Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen. Het gaat om de gewone dwergvleermuis (circa 7), de ruige dwergvleermuis (1), de watervleermuis (6-7), de rosse vleermuis (1), de laatvlieger (3) en de meervleermuis (1). Er is geen binding geconstateerd met de bomen in het plangebied. Met een warmtebeeldcamera is gezocht naar zwermactiviteit. De gewone dwergvleermuizen vlogen vanaf de westkant het gebied uit om 04:40 en volgden de route naar het noorden. Twee watervleermuizen zijn korte tijd gevolgd rond 04:30 vanuit de westkant, welke naar het zuiden vlogen. Er zijn geen verblijfplaatsen aangetroffen. Het laatste half uur vóór zonsopkomst is naast een sporadisch passerende gewone dwergvleermuis geen activiteit meer waargenomen. Locatie 6 (BW) Er zijn verschillende soorten vleermuizen waargenomen.

Het gaat om een aantal gewone dwergvleermuizen, één laatvlieger en één watervleermuis. Er werd vroeg in de ochtend gefoerageerd door enkele gewone dwergvleermuizen. Voornamelijk bij de plek langs het water aan de zuidkant waar bomen en struiken langs de watergang aanwezig zijn. Er werd een voorbij vliegende laatvlieger en een voorbij vliegende watervleermuis waargenomen. Er zijn geen invliegende vleermuizen waargenomen.

14-06-2022

Tijdens deze avond is op de verschillende locaties onderzoek uitgevoerd naar het voorkomen van vleermuizen met behulp van batdetectors en warmtebeeldcamera’s.

Blad 40 van 91

Nader onderzoek beschermde soorten Wijchen West projectnummer 471193.100 1 december 2022 revisie 1 Gemeente Wijchen