Wijchen-West 2023_Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 16 Beschouwing externe veiligheid
Tekst van het document
Bestemmingsplan Wijchen-West
Beschouwing externe veiligheid
www.anteagroup.nl
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 definitief revisie 02 16 oktober 2024
Auteur(s) Adviesgroep SAVE
Opdrachtgever Gemeente Wijchen Postbus 9000 6600 HA WIJCHEN
Colofon Projectgroep Ted Dingemans Wiro Gruijters Jeroen Eskens
Gecontroleerd W. Gruijters J. Eskens
datum 16 oktober 2024
beschrijving Definitief
vrijgave
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
3
1.
Inleiding
4
1.1
Leeswijzer
4
2.
Beleidskader
5
3.
Beschouwing risicobronnen
7
3.1 3.2 3.3 3.3.1 3.3.2 3.4 3.4.1 3.4.2 3.5 3.5.1 3.5.2 3.6 3.6.1 3.6.2 3.7 3.7.1 3.7.2 3.8 3.8.1 3.8.2
Spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. – Ressen Noord (route 64) Rijksweg A326 Hogedruk aardgastransportleiding A-505 Plaatsgebonden risico Groepsrisico Hogedruk aardgastransportleiding A-507 Plaatsgebonden risico Groepsrisico Hogedruk aardgastransportleiding A-524 Plaatsgebonden risico Groepsrisico Hogedruk aardgastransportleiding A-533 Plaatsgebonden risico Groepsrisico Hogedruk aardgastransportleiding A-664 Plaatsgebonden risico Groepsrisico Hogedruk aardgastransportleiding A-674 Plaatsgebonden risico Groepsrisico
8 10 10 11 11 11 11 11 13 13 13 13 14 14 14 15 15 15 15 16
4.
Verantwoording groepsrisico
17
4.1 4.1.1 4.1.2 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4 4.3 4.4 4.5
Algemene beschouwing veiligheidssituatie Scenario’s Hoogte van het groepsrisico Bronmaatregelen Aanvullende maatregelen buisleidingen Strikte begeleiding van de werkzaamheden Vergroten van dekking Afdekken beschermend materiaal Voorgenomen maatregelen en mogelijkheden voor het beperken van het groepsrisico Zelfredzaamheid Bestrijdbaarheid
17 17 18 18 18 18 18 19 20 20 21
5.
Conclusies
23
5.1
Verantwoording groepsrisico
23
Bijlage 1 Risicoberekening hogedruk aardgastransportleidingen Bijlage 2 Risicoberekening spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. - Ressen Noord
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
1.
Inleiding De gemeente Wijchen is voornemens in het gebied ‘Wijchen-West’ circa 1.300 woningen en een school te gaan ontwikkelen. De locatie Wijchen-West is gelegen aan de meest westelijke rand van Wijchen, tussen de N845 en de Randweg Noord/ de Westerdreef. De ligging van het plangebied is weergegeven in figuur 1-1.
Figuur 1-1 Globale ligging van het plangebied (rood). LuchtfotoNL 2022 © CycloMedia Technology B.V.
In het kader van de ruimtelijke procedure dient onder andere het aspect externe veiligheid te worden beschouwd. Antea Group is in dit kader gevraagd een onderzoek externe veiligheid op te stellen.
1.1
Leeswijzer In hoofdstuk twee wordt ingegaan op enkele hoofdzaken met betrekking tot het externe veiligheidsbeleid. In hoofdstuk drie worden de risicobronnen in relatie tot het plangebied beschouwd. Vervolgens worden in hoofdstuk vier elementen aangedragen voor de invulling van de verantwoording van het groepsrisico. Ten slotte worden in hoofdstuk vijf de conclusies van het onderzoek beschreven. In de bijlage is de beschrijving van de uitgevoerde risicoberekeningen opgenomen.
blad 4 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
2.
Beleidskader Externe veiligheid beschrijft de risico's die ontstaan als gevolg van opslag of handelingen met gevaarlijke stoffen. Dit kan betrekking hebben op inrichtingen (bedrijven) of transportroutes. Op beide categorieën is verschillende wet- en regelgeving van toepassing. Voor inrichtingen is het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) het relevante beleidskader, voor buisleidingen is dit het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). Het beleid voor transportmodaliteiten staat in het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt). Binnen het beleidskader voor externe veiligheid staan twee kernbegrippen centraal: het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Hoewel beide begrippen onderlinge samenhang vertonen zijn er belangrijke verschillen. Hieronder worden beide begrippen verder uitgewerkt. Plaatsgebonden Risico (PR) Het plaatsgebonden risico (PR) geeft de kans, op een bepaalde plaats, om te overlijden ten gevolge van een ongeval bij een risicovolle activiteit. De kans heeft betrekking op een fictief persoon die de hele tijd op die plaats aanwezig is. Het PR kan op de kaart van het gebied worden weergeven met zogeheten risicocontouren: lijnen die punten verbinden met eenzelfde PR. Binnen de 10-6/jaar-contour (welke als wettelijk harde norm fungeert) mogen geen nieuwe kwetsbare objecten aanwezig zijn of geprojecteerd worden.
Voor beperkt kwetsbare objecten geldt de 10-6/jaar-contour niet als grenswaarde, maar als een richtwaarde. Groepsrisico (GR) Het groepsrisico (GR) is een maat voor de kans dat bij een ongeval een groep slachtoffers valt met een bepaalde omvang. Het GR is daarmee een maat voor de maatschappelijke ontwrichting bij een calamiteit. Het GR wordt bepaald binnen het invloedsgebied van een risicovolle activiteit. Dit invloedsgebied wordt begrensd door de 1% letaliteitsgrens (tenzij anders bepaald): de afstand waarop nog 1% van de blootgestelde mensen in de omgeving komt te overlijden bij een calamiteit met gevaarlijke stoffen. Het GR kan niet ‘op de kaart’ worden weergegeven, maar wordt weergegeven in een grafiek waar de kans (f) afgezet wordt tegen het aantal slachtoffers (N): de fN-curve.
Figuur 2-1 Weergave plaatsgebondenrisicocontouren, invloedsgebied en groepsrisicografiek met oriëntatiewaarde voor transport
Verantwoordingsplicht In het Bevi, het Bevb en het Bevt is een verplichting tot verantwoording van het groepsrisico opgenomen. Bij deze verantwoordingsplicht dient het bevoegd gezag op een juiste wijze de toename en ligging van het groepsrisico te onderbouwen en te verantwoorden. Hierbij geeft het bevoegd gezag aan of het groepsrisico in de betreffende situatie aanvaardbaar wordt geacht. Bij de verantwoording van het groepsrisico dient het bevoegd gezag advies in te winnen bij de veiligheidsregio. De verantwoordingsplicht van het groepsrisico dient naast de rekenkundige hoogte van het groepsrisico, dat berekend wordt door middel van een kwantitatieve risicoanalyse (QRA), tevens rekening te houden met een aantal kwalitatieve aspecten, zoals hieronder weergegeven.
blad 5 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Figuur 2-2 Verplichte en onmisbare onderdelen van de verantwoordingsplicht van het groepsrisico
Omgevingsveiligheid (Omgevingswet) Omgevingsveiligheid is een begrip dat hoort bij de Omgevingswet die op 1 januari 2024 van kracht wordt. Door alle wetten en regelingen binnen het omgevingsrecht samen te voegen ontstaat een verandering onder het motto ‘Eenvoudig beter’. De Omgevingswet introduceert (in het Besluit kwaliteit leefomgeving) een aantal aandachtsgebieden. Deze aandachtsgebieden verschillen per risicobron. Voor bijvoorbeeld transportroutes gevaarlijke stoffen die zijn aangewezen in het Basisnet gaan de volgende aandachtsgebieden gelden: • Een brandaandachtsgebied van 30 meter; • Een explosieaandachtsgebied van 200 meter. Voor buisleidingen moeten de aandachtsgebieden worden berekend. Binnen deze aandachtsgebieden kunnen aanvullende bouwkundige maatregelen van toepassing zijn. De afwegingsruimte ligt hierbij primair bij het bevoegd gezag, met uitzondering van zeer kwetsbare gebouwen (zoals gebouwen bestemd voor het verblijf van jonge kinderen). Voor zeer kwetsbare gebouwen binnen het aandachtsgebied gelden de aanvullende bouwkundige maatregelen (of gelijkwaardige maatregelen) altijd.\ Beleidsvisie externe veiligheid Gemeente Wijchen (2016) Conform tabel 3.2 uit de beleidsvisie externe veiligheid is een ‘lichte verantwoording’ in relatie tot de spoorlijn Den Bosch – Nijmegen van toepassing.
Hoewel er sprake is van kwetsbare objecten in zone 2 (30-200 meter van het spoor) betreft het een lichte verantwoording omdat het groepsrisico niet boven 0,1 keer de oriëntatiewaarde uit komt in de toekomstige situatie. Conform tabel tabel 3.3 uit de beleidsvisie externe veiligheid is de standaardverantwoording b van toepassing in relatie tot de Rijksweg A326. Er is in paragraaf 4.2 een beknopte beschouwing in de rapportage opgenomen wat betreft het groepsrisico in relatie tot het toekomstige bestemmingsplan. Het plangebied ligt op meer dan 1000 meter van de Maascorridor. Derhalve hoeft deze risicobron niet verder beschouwd te worden conform de beleidsvisie externe veiligheid. Conform tabel 3.5 uit de beleidsvisie externe veiligheid is een ‘zware verantwoording’ in relatie tot de buisleidingen hogedruk aardgastransportleidingen A-524 en A533. Voor de hogedruk aardgastransportleidingen A505, A-507, A-664 en A-674 is een ‘lichte verantwoording’ van toepassing. De propaantank op het perceel van T.H.J. Arts is in het toekomstige bestemmingsplan wegbestemd en zal worden geamoveerd. Deze wordt derhalve niet verder beschouwd in deze rapportage.
blad 6 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
3.
Beschouwing risicobronnen In de omgeving van het plangebied bevinden zich verschillende risicobronnen. De volgende risicobronnen zijn relevant in relatie tot het plangebied: Spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. – Ressen Noord (route 64) Rijksweg A326 Hogedruk aardgastransportleiding A-505; Hogedruk aardgastransportleiding A-507; Hogedruk aardgastransportleiding A-524; Hogedruk aardgastransportleiding A-533; Hogedruk aardgastransportleiding A-664; Hogedruk aardgastransportleiding A-674; In dit hoofdstuk worden de bovenstaande risicobronnen beschouwd. Figuur 3-1 toont het plangebied in relatie tot de hogedruk aardgastransportleidingen. Figuur 3-2 toont het plangebied in relatie tot de spoorlijn en de propaantank.
Figuur 3-1 Plangebied in relatie tot de hogedruk aardgastransportleidingen (bron: Signaleringskaart EV 2023)
blad 7 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Figuur 3-2 plangebied in relatie tot de propaantank, de Rijksweg A326 en de spoorlijn
3.1
Spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. – Ressen Noord (route 64) De spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. – Ressen Noord doorsnijdt het plangebied. De spoorlijn is opgenomen in de Regeling basisnet. Het plangebied bevindt zich binnen het invloedsgebied van de spoorlijn (4000 meter; stofcategorie D4). In de Regeling basisnet is voor deze spoorlijn aangegeven dat er geen plasbrandaandachtsgebied (PAG) geldt. Plaatsgebonden risico De maximale PR 10-6-contour van deze spoorlijn bedraagt conform de Regeling basisnet 0 meter. Er wordt daarmee voldaan aan de grens- en richtwaarde van het plaatsgebonden risico. Groepsrisico Het plangebied ligt binnen de 200-meter zone van de spoorlijn, conform de Regeling basisnet dient het groepsrisico te worden berekend. In de Regeling basisnet is de transportintensiteit voor de spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. – Ressen Noord (route 64) aangegeven die dient te worden gehanteerd bij groepsrisicoberekeningen. Deze transportintensiteit is weergegeven in tabel 3-1. Tabel 3-1 Vervoersaantallen,conform Regeling basisnet; aantal ketelwagenequivalenten per jaar
Spoorlijn Route 64
A, brandbaar gas 700
B2, toxisch gas 200
B3, zeer toxisch gas 0
C3, zeer brandbare vloeistof 1050
D3, toxische vloeistof 50
D4, zeer toxische vloeistof 50
In onderstaande figuur (figuur 3-3) is het groepsrisico van de spoorlijn ter hoogte van het plangebied weergegeven in de huidige en toekomstige situatie. De uitgangspunten van deze groepsrisicoberekening zijn beschreven in de bijlage.
blad 8 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Figuur 3-3 Groepsrisico van de spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. – Ressen Noord. Legenda: — = Huidig groepsrisico — = Toekomstig groepsrisico
Uit figuur 3-3 blijkt dat het groepsrisico van het onderzochte traject zich onder de oriëntatiewaarde bevindt. De normwaarde van het groepsrisico in de huidige situatie is 0,00005 en in de toekomstige situatie is dit 0,00021 (circa 0,02 keer de oriëntatiewaarde). De normwaarde van het groepsrisico neemt in de toekomstige situatie toe. Een verantwoording van het groepsrisico is conform artikel 7 en artikel 8 van het Besluit externe veiligheid transportroutes verplicht. In hoofdstuk 4 worden elementen voor de verantwoording van het groepsrisico aangedragen. Omgevingswet Conform het Besluit kwaliteit leefomgeving zal voor deze spoorlijn een brand- en explosieaandachtsgebied gaan gelden. De grootte van deze gebieden bedraagt respectievelijk 30 meter en 200 meter.
blad 9 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
3.2
Rijksweg A326 De weg is niet opgenomen in de Regeling basisnet. Het plangebied bevindt zich binnen het invloedsgebied van deze risicobron. Het groepsrisico dient inzichtelijk te worden gemaakt en te worden verantwoord. Daarnaast dient volgens de Regeling basisnet het plaatsgebonden risico inzichtelijk te worden gemaakt indien het traject geen onderdeel uitmaakt van het basisnet. Plaatsgebonden risico In de bijlage van de HART (paragraaf 1.2.2.1) staan vuistregels beschreven om het plaatsgebonden risico voor een autosnelweg te bepalen. In deze vuistregels staat vastgesteld dat een autosnelweg geen PR 10-6 -contour heeft wanneer het aantal GF3 transporten per jaar lager is dan 4000. Op basis van de laatste telling betreft het aantal GF3 transporten voor dit wegvak 512 stuks per jaar. Derhalve heeft deze autosnelweg geen PR 10-6 -contour. Daarmee wordt conform het Bevt voldaan aan de norm- en richtwaarden ten aanzien van het plaatsgebonden risico. Groepsrisico Het plangebied is binnen de 200 meter-zone van de A326 gelegen. Het groepsrisico dient derhalve conform het Bevt inzichtelijk te worden gemaakt. Gezien de weg geen onderdeel uitmaken van het basisnet dient de meest recente telling te worden gebruikt om het groepsrisico inzichtelijk te maken.
Volgens een digitale telling uit 2008 gaat het ter hoogte van het plangebied om 0 transporten van brandbare gassen (stofgroep GT3) per jaar. In de bijlage van de HART (paragraaf 1.2.2.2) staan vuistregels beschreven om een indicatie van de hoogte van het groepsrisico te geven en wanneer er sprake zal zijn van een groepsrisico hoger dan 0,1 keer de oriëntatiewaarde. In dit geval wordt er worst case vanuit gegaan dat de omgeving in de toekomstige situatie een personendichtheid heeft van 130 personen per hectare1, dan zijn er meer dan circa 3530 GF3 transporten per jaar nodig voor een overschrijding van de oriëntatiewaarde. Deze gemiddelde worst-case personendichtheid zal door de voorgenomen ontwikkeling niet stijgen. Volgens de HART (tabel 1-5) dient dan het aantal GF3 transporten (bij worstcase bebouwingsafstand van circa 130 meter) hoger te zijn dan 3530 transporten per jaar, om te resulteren in een groepsrisico lager dan 10% van de oriëntatiewaarde. Op basis van de gegevens van laatst bekende tellingen voor dit wegvak wordt geconcludeerd dat het aantal GF3 transporten lager is dan de gestelde aantallen in de HART. Hierbij zijn de geplande ontwikkeling al meegenomen. De bestemmingsplanwijziging zal dus niet resulteren in een groepsrisico hoger dan 10% van de oriëntatiewaarde en het groepsrisico zal niet significant stijgen.
Omdat het plangebied binnen het invloedsgebied van de weg is gelegen, is een beperkte verantwoording van het groepsrisico (beschouwen zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid) conform het Bevt verplicht. Elementen ter verantwoording van het groepsrisico zijn uitgewerkt in hoofdstuk vier.
3.3
Hogedruk aardgastransportleiding A-505 Deze leiding loopt ten westen van het plangebied en bevindt zich op circa 410 meter van het plangebied. De eigenschappen van de leiding zijn weergegeven in tabel 3-2. Tabel 3-2: Leidinggegevens Gasunie
Leidingbeheerder N.V. Nederlandse Gasunie
Kenmerk A-505
Druk [bar] 66,20
Diameter [mm] 914,00
Invloedsgebied (1%-letaliteit) 430 meter
De locatie bevindt zich binnen het invloedsgebied van de hogedruk aardgastransportleiding. Om het risiconiveau van deze hogedruk aardgastransportleiding te bepalen zijn risicoberekeningen uitgevoerd. Een uitgebreide beschrijving van deze risicoberekeningen is opgenomen als bijlage. 1
Ter indicatie: voor drukke stadsbebouwing is het gebruikelijke kengetal 120 personen/hectare. Voor een drukke woonwijk is dit 70 personen/hectare.
blad 10 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
3.3.1
Plaatsgebonden risico Uit de risicoberekeningen blijkt dat de leiding geen PR 10-6-contour heeft ter hoogte van het plangebied. Er wordt daarmee voldaan aan de grens- en richtwaarde ten aanzien van het plaatsgebonden risico.
3.3.2
Groepsrisico Het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding is zowel in de huidige als de toekomstige situatie lager dan de oriëntatiewaarde (figuur 3-4 en 3-5). Tabel 3-3: Hoogte groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding (huidige en toekomstige situatie)
Kenmerk A-505
Huidige situatie 0
Toekomstige situatie 0
Figuur 3-4 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-505 in de huidige situatie
Figuur 3-5 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-505 in de toekomstige situatie
Uit tabel 3-3 en de figuren 3-4 en 3-5 blijkt dat het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding zowel in de huidige als in de toekomstige situatie de oriëntatiewaarde niet overschrijdt. Er is geen spraken van groepsrisico. De toekomstige situatie veroorzaakt geen significante stijging van het groepsrisico, de ontwikkeling is daarmee niet van invloed op het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding. Omdat het plangebied binnen het invloedsgebied van de leiding is gelegen is verantwoording van het groepsrisico conform artikel 12 van het Bevb in het kader van de ruimtelijke procedure verplicht.
3.4
Hogedruk aardgastransportleiding A-507 Deze leiding loopt ten westen van het plangebied en bevindt zich op circa 400 meter van het plangebied. De eigenschappen van de leiding zijn weergegeven in tabel 3-4. Tabel 3-4: Leidinggegevens Gasunie
Leidingbeheerder N.V. Nederlandse Gasunie
Kenmerk A-507
Druk [bar] 66,20
Diameter [mm] 1066,80
Invloedsgebied (1%-letaliteit) 485 meter
De locatie bevindt zich binnen het invloedsgebied van de hogedruk aardgastransportleiding. Om het risiconiveau van deze hogedruk aardgastransportleiding te bepalen zijn risicoberekeningen uitgevoerd. Een uitgebreide beschrijving van deze risicoberekeningen is opgenomen als bijlage.
3.4.1
Plaatsgebonden risico Uit de risicoberekeningen blijkt dat de leiding geen PR 10-6-contour heeft ter hoogte van het plangebied. Er wordt daarmee voldaan aan de grens- en richtwaarde ten aanzien van het plaatsgebonden risico.
3.4.2
Groepsrisico Het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding is zowel in de huidige als de toekomstige situatie lager dan de oriëntatiewaarde (figuur 3-6 en 3-7). blad 11 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Tabel 3-5: Hoogte groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding (huidige en toekomstige situatie)
Kenmerk A-507
Huidige situatie 0
Figuur 3-6 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-507 in de huidige situatie
Toekomstige situatie 0
Figuur 3-7 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-507 in de toekomstige situatie
Uit tabel 3-5 en de figuren 3-6 en 3-7 blijkt dat het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding zowel in de huidige als in de toekomstige situatie de oriëntatiewaarde niet overschrijdt. Er is geen spraken van groepsrisico. De toekomstige situatie veroorzaakt geen significante stijging van het groepsrisico, de ontwikkeling is daarmee niet van invloed op het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding. Omdat het plangebied binnen het invloedsgebied van de leiding is gelegen is verantwoording van het groepsrisico conform artikel 12 van het Bevb in het kader van de ruimtelijke procedure verplicht.
blad 12 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
3.5
Hogedruk aardgastransportleiding A-524 Deze leiding doorsnijdt het plangebied. De eigenschappen van de leiding zijn weergegeven in tabel 3-6. Tabel 3-6: Leidinggegevens Gasunie
Leidingbeheerder N.V. Nederlandse Gasunie
Kenmerk A-524
Druk [bar] 66,20
Diameter [mm] 1220,00
Invloedsgebied (1%-letaliteit) 545 meter
De locatie bevindt zich binnen het invloedsgebied van de hogedruk aardgastransportleiding. Om het risiconiveau van deze hogedruk aardgastransportleiding te bepalen zijn risicoberekeningen uitgevoerd. Een uitgebreide beschrijving van deze risicoberekeningen is opgenomen als bijlage.
3.5.1
Plaatsgebonden risico Uit de risicoberekeningen blijkt dat de leiding geen PR 10-6-contour heeft ter hoogte van het plangebied. Er wordt daarmee voldaan aan de grens- en richtwaarde ten aanzien van het plaatsgebonden risico.
3.5.2
Groepsrisico Het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding is zowel in de huidige als de toekomstige situatie lager dan de oriëntatiewaarde (figuur 3-8 en 3-9). Tabel 3-7: Hoogte groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding (huidige en toekomstige situatie)
Kenmerk A-524
Huidige situatie 0,050
Toekomstige situatie 0,295
Figuur 3-8 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-524 in de huidige situatie
Figuur 3-9 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-524 in de toekomstige situatie
Uit tabel 3-7 en de figuren 3-8 en 3-9 blijkt dat het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding zowel in de huidige als in de toekomstige situatie de oriëntatiewaarde niet overschrijdt. De toekomstige situatie veroorzaakt een hoger groepsrisico, de ontwikkeling is daarmee van invloed op het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding. Het groepsrisico van de leiding komt boven onder 0,1 keer de oriëntatiewaarde en neemt toe. Verantwoording van het groepsrisico is conform artikel 12 van het Bevb verplicht.
3.6
Hogedruk aardgastransportleiding A-533 Deze leiding doorsnijdt het plangebied. De eigenschappen van de leiding zijn weergegeven in tabel 3-8. Tabel 3-8: Leidinggegevens Gasunie
Leidingbeheerder N.V. Nederlandse Gasunie
Kenmerk A-533
Druk [bar] 66,20
Diameter [mm] 1220,00
Invloedsgebied (1%-letaliteit) 545 meter
blad 13 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
De locatie bevindt zich binnen het invloedsgebied van de hogedruk aardgastransportleiding. Om het risiconiveau van deze hogedruk aardgastransportleiding te bepalen zijn risicoberekeningen uitgevoerd. Een uitgebreide beschrijving van deze risicoberekeningen is opgenomen als bijlage.
3.6.1
Plaatsgebonden risico Uit de risicoberekeningen blijkt dat de leiding geen PR 10-6-contour heeft ter hoogte van het plangebied. Er wordt daarmee voldaan aan de grens- en richtwaarde ten aanzien van het plaatsgebonden risico.
3.6.2
Groepsrisico Het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding is zowel in de huidige als de toekomstige situatie lager dan de oriëntatiewaarde (figuur 3-10 en 3-11). Tabel 3-9: Hoogte groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding (huidige en toekomstige situatie)
Kenmerk A-533
Huidige situatie 0,048
Toekomstige situatie 0,182
Figuur 3-10 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-533 in de huidige situatie
Figuur 3-11 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-533 in de toekomstige situatie
Uit tabel 3-2 en de figuren 3-10 en 3-11 blijkt dat het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding zowel in de huidige als in de toekomstige situatie de oriëntatiewaarde niet overschrijdt. De toekomstige situatie veroorzaakt een hoger groepsrisico, de ontwikkeling is daarmee van invloed op het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding. Het groepsrisico van de leiding komt boven 0,1 keer de oriëntatiewaarde en neemt toe. Verantwoording van het groepsrisico is conform artikel 12 van het Bevb verplicht.
3.7
Hogedruk aardgastransportleiding A-664 Deze leiding loopt ten westen van het plangebied en bevindt zich op circa 410 meter van het plangebied. De eigenschappen van de leiding zijn weergegeven in tabel 3-10. Tabel 3-10: Leidinggegevens Gasunie
Leidingbeheerder N.V. Nederlandse Gasunie
Kenmerk A-664
Druk [bar] 79,90
Diameter [mm] 1219,00
Invloedsgebied (1%-letaliteit) 585
De locatie bevindt zich binnen het invloedsgebied van de hogedruk aardgastransportleiding. Om het risiconiveau van deze hogedruk aardgastransportleiding te bepalen zijn risicoberekeningen uitgevoerd. Een uitgebreide beschrijving van deze risicoberekeningen is opgenomen als bijlage.
blad 14 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
3.7.1
Plaatsgebonden risico Uit de risicoberekeningen blijkt dat de leiding geen PR 10-6-contour heeft ter hoogte van het plangebied. Er wordt daarmee voldaan aan de grens- en richtwaarde ten aanzien van het plaatsgebonden risico.
3.7.2
Groepsrisico Het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding is zowel in de huidige als de toekomstige situatie lager dan de oriëntatiewaarde (figuur 3-12 en 3-13). Tabel 3-11: Hoogte groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding (huidige en toekomstige situatie)
Kenmerk A-664
Huidige situatie 0,00003006
Toekomstige situatie 0,00003006
Figuur 3-12 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A 664 in de huidige situatie
Figuur 3-13 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-664 in de toekomstige situatie
Uit tabel 3-11 en de figuren 3-10 en 3-11 blijkt dat het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding zowel in de huidige als in de toekomstige situatie de oriëntatiewaarde niet overschrijdt. De toekomstige situatie veroorzaakt geen significant stijging van het groepsrisico, de ontwikkeling is daarmee niet van invloed op het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding. Omdat het plangebied binnen het invloedsgebied van de leiding is gelegen is verantwoording van het groepsrisico conform artikel 12 van het Bevb in het kader van de ruimtelijke procedure verplicht.
3.8
Hogedruk aardgastransportleiding A-674 Deze leiding loopt ten westen van het plangebied en bevindt zich op circa 410 meter van het plangebied. De eigenschappen van de leiding zijn weergegeven in tabel 3-12. Tabel 3-12: Leidinggegevens Gasunie
Leidingbeheerder N.V. Nederlandse Gasunie
Kenmerk A-674
Druk [bar] 79,90
Diameter [mm] 1219,00
Invloedsgebied (1%-letaliteit) 585 meter
De locatie bevindt zich binnen het invloedsgebied van de hogedruk aardgastransportleiding. Om het risiconiveau van deze hogedruk aardgastransportleiding te bepalen zijn risicoberekeningen uitgevoerd. Een uitgebreide beschrijving van deze risicoberekeningen is opgenomen als bijlage.
3.8.1
Plaatsgebonden risico Uit de risicoberekeningen blijkt dat de leiding geen PR 10-6-contour heeft ter hoogte van het plangebied. Er wordt daarmee voldaan aan de grens- en richtwaarde ten aanzien van het plaatsgebonden risico.
blad 15 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
3.8.2
Groepsrisico Het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding is zowel in de huidige als de toekomstige situatie lager dan de oriëntatiewaarde (figuur 3-14 en 3-15). Tabel 3-13: Hoogte groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding (huidige en toekomstige situatie)
Kenmerk A-674
Huidige situatie 0,00003141
Figuur 3-14 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-674 in de huidige situatie
Toekomstige situatie 0,00003141
Figuur 3-15 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-674 in de toekomstige situatie
Uit tabel 3-13 en de figuren 3-14 en 3-15 blijkt dat het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding zowel in de huidige als in de toekomstige situatie de oriëntatiewaarde niet overschrijdt. De toekomstige situatie veroorzaakt geen significant stijging van het groepsrisico, de ontwikkeling is daarmee niet van invloed op het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleiding. Omdat het plangebied binnen het invloedsgebied van de leiding is gelegen is verantwoording van het groepsrisico conform artikel 12 van het Bevb in het kader van de ruimtelijke procedure verplicht.
blad 16 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
4.
Verantwoording groepsrisico In hoofdstuk 3 is het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleidingen en de transportroute in relatie tot het projectplan beschouwd. Deze aspecten bieden slechts een gedeeltelijk beeld van de algehele veiligheidssituatie. Een verantwoording volledige verantwoording van het groepsrisico is, zoals geconcludeerd in hoofdstuk drie, verplicht ten aanzien van de hogedruk aardgastransportleidingen en de transportroutes. In dit hoofdstuk wordt daarom aan de hand van diverse kwalitatieve aspecten nadere duiding gegeven aan het risiconiveau en de optimalisatie van de veiligheidssituatie aan de hand van mogelijke maatregelen. Deze elementen kunnen betrokken worden bij het invullen van de verantwoordingsplicht. In dit hoofdstuk is de volgende indeling gehanteerd: scenario's; bronmaatregelen; voorgenomen maatregelen en mogelijkheden voor het beperken van het groepsrisico; zelfredzaamheid; bestrijdbaarheid.
4.1
Algemene beschouwing veiligheidssituatie
4.1.1
Scenario’s Het plangebied ligt binnen het invloedsgebied van zes hogedruk aardgastransportleidingen en een transportroute. Bij deze risicobronnen kan een plasbrand, een BLEVE (Boiling Liquid Expanding Vapour Explosion), een toxisch scenario of een fakkelbrand optreden. De gevolgen van deze scenario’s zijn verschillend. In deze paragraaf worden de scenario’s verduidelijkt. Plasbrandaandachtsgebied Wanneer er substantiële hoeveelheden brandbare vloeistoffen over het spoor vervoerd worden kan er rondom een spoorlijn een plasbrandaandachtsgebied worden aangewezen conform de Regeling Basisnet. Voor de spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. – Ressen Noord is conform de Regeling Basisnet geen plasbrandaandachtsgebied van toepassing. Dit betekent niet dat er geen plasbrand op kan treden. Bij een calamiteit met brandbare vloeibare stoffen kan een plasbrand ontstaan (een plas van brandende vloeistof). Het gevolg is een korte, maar extreme hittestraling. De omvang van het effect wordt bepaald door de oppervlakte van de plas. Een plasbrandaandachtsgebied reikt tot 30 meter vanaf de buitenste spoorstaaf. De bouwvlakken voor de hoofdbebouwing met de functie ‘Wonen’ zijn op meer dan 30 meter van het spoor gesitueerd. De vlakken voor bijgebouwen zijn wel binnen 30 meter van het spoor gesitueerd.
BLEVE-scenario Een koude BLEVE ontstaat wanneer de ketelwagen met brandbaar gas bezwijkt waardoor er plotseling gas kan ontsnappen, dat na ontsteking ontploft. Een warme BLEVE ontstaat door een (plas)brand in de nabijheid van een ketelwagen met bijvoorbeeld LPG. Door de hitte van de brand loopt de druk in een tankwagen hoog op, terwijl de sterkte van de metalen wand afneemt. Hierdoor kan de wand het begeven en de tank ontploffen. Toxisch scenario Een toxisch scenario ontstaat wanneer een tank (weg- of spoorvervoer) lek raakt en toxische stoffen ontsnappen. Toxische vloeistoffen kunnen verdampen waardoor een gaswolk ontstaat die over de omgeving uit kan waaien. Bij een deel van de aanwezige personen zal letaal letsel optreden door blootstelling aan de gaswolk. Bij de toxische scenario's zit er enige tijd tussen het ontstaan van het ongeval en het optreden van letsel bij aanwezigen. Daarbij is ook de duur van de blootstelling van invloed op de ernst van het letsel. De omvang, verplaatsingsrichting en verstrooiing van de gaswolk is mede afhankelijk van de weersgesteldheid op dat moment.
blad 17 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Fakkelbrand Bij de hogedruk aardgastransportleiding kan een fakkelbrand ontstaan. Een fakkelbrand ontstaat wanneer door een externe beschadiging (bijvoorbeeld door graafwerkzaamheden) gas vrijkomt dat vervolgens ontsteekt. Wat volgt is een fakkelbrand die extreme hittestraling kan veroorzaken. Het invloedsgebied van de gasleiding wordt bepaald door de druk en diameter van de leiding (de leidingen binnen het plangebied, A-524 en A-533, hebben een invloedsgebied van 545 meter).
4.1.2
Hoogte van het groepsrisico Het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleidingen, de spoorlijn liggen en onder de oriëntatiewaarde en dit blijft zo na realisering van het plan.
4.2
Bronmaatregelen De meest effectieve veiligheidsmaatregelen zijn maatregelen aan de risicobron zelf. In het kader van het Basisnet zijn diverse veiligheidsmaatregelen aan de weg getroffen. Deze maatregelen gelden ook als uitgangspunt voor de risicoberekening. De gemeente is niet bevoegd om aanvullende bronmaatregelen te eisen (voor zover dit technisch gezien al mogelijk is).
4.2.1
Aanvullende maatregelen buisleidingen In paragraaf 4.3 tot en met 4.8 is aangegeven dat een verantwoording conform artikel 12 van het Bevb voor de hogedruk aardgastransportleidingen van toepassing is. In dit hoofdstuk wordt beschouwd op welke wijze de omvang van het groepsrisico voor met name de leidingen A-524 en A-533 valt te reduceren. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op drie maatregelen waarmee voor dit mogelijk aanvullend te realiseren veiligheid valt te realiseren. 1. Strikte begeleiding bij werkzaamheden 2. Vergroten van de gronddekking 3. Afdekken met beschermend materiaal
4.2.2
Strikte begeleiding van de werkzaamheden Het verleden heeft geleerd dat de grootste kans op het falen van een hogedruk aardgastransportleiding wordt veroorzaakt door graafwerkzaamheden. Om die reden moeten graafwerkzaamheden bij buisleidingen in het kader van de grondroerdersregeling vooraf bij de leidingbeheerder gemeld worden. Als maatregel kan door Gasunie worden vastgelegd wordt dat de graafwerkzaamheden onder een striktere begeleiding van Gasunie moet plaatsvinden. Dit geeft een reductie op de kans op graafschade en zorgt daarmee voor een afname van de hoogte van het groepsrisico. Als er strikte begeleiding moet plaatsvinden, moet dit door Gasunie in hun systeem worden vastgelegd. Een initiatiefnemer kan hiervoor een verzoek indienen bij Gasunie. De kosten hiervan bedragen € 3000,- / km. (prijspeil 2022). De reductiefactor voor een striktere begeleiding in combinatie met de grondroerdersregeling betreft ongeveer een factor 7,5.
4.2.3
Vergroten van dekking Hoe hoger de gronddekking, hoe minder de kans op graafschade. Echter, voor verhoging van de gronddekking moet ruimte aanwezig zijn en er moet geen conflict ontstaan met de aanwezige infrastructuur, doordat bijvoorbeeld wegen verhoogd moeten worden aangelegd of de infrastructuur het hoogteverschil moet overbruggen. Een meter extra dekking geeft ongeveer een factor 10-reductie voor de kans op raken van de leiding. Randvoorwaarde bij deze maatregel is dat de dekking aan weerszijden van de leiding effectief moet zijn. Als leidraad geldt blad 18 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
dat bij een extra gronddekking tot 20 cm de extra dekking over minimaal 10 meter moet worden aangebracht aan weerszijden van de leiding. Of het verhogen van de gronddekking ter plaatse van het plangebied redelijkerwijs uitvoerbare maatregel betreft dient verder onderzocht te worden.
4.2.4
Afdekken beschermend materiaal De reductiefactor van de maatregel is bekend voor betonplaten in combinatie met waarschuwingslinten (reductiefactor 30). Om dit te realiseren moet echter over een lengte van circa 420 meter binnen het plangebied ruimte de gasleiding vrij worden gegraven. Omdat het momenteel alleen percelen zijn met agrarische functies zonder bebouwing of infrastructuur is dit een eventueel haalbare maatregel.
blad 19 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
4.3
Voorgenomen maatregelen en mogelijkheden voor het beperken van het groepsrisico Om het groepsrisico te beperken is afstand nemen van de risicobronnen in essentie de meest effectieve maatregel. In Nederland is de ruimte echter beperkt en derhalve is dit in veel gevallen geen mogelijkheid. De locatie Wijchen-west is zorgvuldig uitgekozen en er is hier ruimte voor de beoogde situatie. Ten aanzien van de buisleidingen A-524 en A-533 zijn er op de belemmeringenstrook van deze buisleidingen geen (zeer) kwetsbare objecten geprojecteerd in het bestemmingsplan. De school is tevens zover mogelijk aan de rand/net buiten de 100% letaliteitszone geprojecteerd. Ten aanzien van het spoor is de eerste lijn bebouwing in het bestemmingsplan geprojecteerd op minimaal 30 meter van het spoor.
4.4
Zelfredzaamheid Zelfredzaamheid is de mate waarin personen in staat zijn zichzelf (zonder hulp van buitenaf) in geval van een calamiteit in veiligheid te brengen. Het gewenste handelingsperspectief in geval van een calamiteit (schuilen en/of vluchten) is afhankelijk van het scenario. Gerichte risicocommunicatie met bewoners (bijvoorbeeld via NL-Alert) kan ertoe bijdragen dat alarmering sneller verloopt. Hierbij dient aan te worden gegeven wat het gewenste handelingsperspectief is (schuilen of vluchten) en op welke manier hieraan invulling kan worden gegeven. Op de website van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid staan onder ‘Gifwolk’ (link) instructies over wat te doen bij een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het is aanbevelingswaardig om in instructies voor de gebruikers op te hangen die betrekking hebben op het handelingsperspectief bij een incident met gevaarlijke stoffen. Deze maatregel kan door de exploitant (en eventuele samenwerking met de Veiligheidsregio) worden uitgewerkt. Mogelijkheden van zelfredzaamheid bij een BLEVE In het geval van een 'koude' BLEVE is er geen tijd om te vluchten en zullen alle personen (die zich onbeschermd buiten bevinden) in de directe omgeving slachtoffer worden. Buiten de 150 meter is schuilen in een gebouw of woning in beginsel de beste manier om de calamiteit te overleven.
Echter, een koude BLEVE kan plaatsvinden zonder enige aankondiging vooraf. De omgeving zal dus verrast worden door het incident en zelfredzaamheid is niet aan de orde. Bij een warme BLEVE is er in principe tijd om te vluchten tot buiten het invloedsgebied van de weg en daar te schuilen (er is eerst brand en daarna volgt pas een explosie). Mogelijkheden van zelfredzaamheid bij een toxisch scenario Bij een calamiteit waarbij toxische gassen vrijkomen is zo snel mogelijk schuilen in een gebouw het voorkeurscenario. Bij een calamiteit met toxische gassen zit er enige tijd tussen het ontstaan van het ongeval en het optreden van letsel bij aanwezigen. Daarbij is ook de duur van de blootstelling van invloed op de ernst van het letsel. Snel reageren, naar binnen vluchten en ramen en deuren sluiten is bij dit scenario dus van belang. In geval van een calamiteit met toxische stoffen op de weg is het van belang dat de bebouwing bescherming biedt. Van belang daarbij is dat - in dat geval - de (eventueel aanwezige) mechanische ventilatie centraal afgesloten kan worden (via een noodschakelaar). Dit voorkomt dat bij het optreden van een incident de ramen en deuren gesloten zijn, maar toch toxische stoffen via de ventilatie (versneld) tot het gebouw toetreden. Het is een goedkope maatregel die bij een calamiteit met giftige stoffen zeer effectief kan zijn.
Onder de Omgevingswet dient een mechanisch ventilatiesysteem standaard te beschikken over een voorziening waarmee het systeem handmatig kan worden uitgeschakeld (artikel 4.124 Besluit bouwwerken leefomgeving).
blad 20 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Mogelijkheden van zelfredzaamheid bij een fakkelbrand In het geval van een fakkelbrand is er geen tijd om te vluchten en zullen alle personen binnen de 100 procentletaliteitscontour slachtoffer worden (deze zone bedraagt bij de buisleiding ter hoogte van het plangebied ongeveer 200 meter en reikt tot geplande bebouwing van het plangebied). Buiten deze zone is schuilen in een gebouw of woning in beginsel de beste manier om de calamiteit te overleven. Echter, dergelijke scenario’s kunnen optreden zonder enige aankondiging vooraf. De omgeving zal dus verrast worden door het incident en zelfredzaamheid is niet aan de orde. Interne vluchtwegen afstemmen op externe veiligheid Een calamiteit met gevaarlijke stoffen bij één van de risicobronnen zal vrijwel direct worden opgemerkt door de directe omgeving. Personen in de omgeving zijn daarbij direct gealarmeerd. Vervolgens dienen de interne vluchtwegen van de bebouwing zodanig gesitueerd te zijn dat het mogelijk is aan de risicoluwe zijde te ontvluchten. Bij een fakkelbrand met secundaire branden is dit voor het overgrote deel van het plangebied richting het zuiden. Bij een dreigende BLEVE is dit richting het noorden en zuiden. Externe vluchtwegen In sommige gevallen kan vluchten eveneens nodig zijn, in geval van een dreigende BLEVE of eventueel als reactie op secundaire branden.
De bestaande infrastructuur rond het plangebied biedt voldoende mogelijkheden om de omgeving meerzijdig (naar de risicoluwe zijde) te ontvluchten. Omdat het bestemmingsplan nog aan veranderingen onderhevig is, zijn er momenteel geen externe vluchtwegen aan te wijzen. In het kader van externe veiligheid is van belang dat er bij het verder opstellen van het bestemmingsplan rekening wordt gehouden met vluchtroutes in relatie tot de benoemde risicobronnen. Beperkt zelfredzame groepen Binnen het plangebied worden geen specifieke functies mogelijk gemaakt die de aanwezigheid van groepen beperkt zelfredzame personen faciliteren.
4.5
Bestrijdbaarheid Bij bestrijdbaarheid dient rekening gehouden te worden met de volgende aandachtspunten bij de drie scenario’s: BLEVE scenario Belangrijk voor een ongeval met brandbare gassen (in combinatie met brandbare vloeistoffen) is dat de brandweer zo snel mogelijk ter plaatse van de calamiteit is, zodat de gevolgen van de 'warme' BLEVE bestreden kunnen worden. Tussen de calamiteit en de expansie zit, een korte periode, waarbinnen de brandweer de tijd heeft om de tankwagen te koelen en de druk weggenomen kan worden. De brandweer heeft hier voor langere periode voldoende bluswatercapaciteit voor nodig (primaire, secundaire en eventueel tertiaire bluswatervoorziening). De directe effecten van een 'koude' BLEVE zijn niet te bestrijden, omdat bij een calamiteit met enkel brandbare gassen de tankwagen meteen expandeert, maar secundaire branden dienen wel bestreden te worden. Toxisch scenario Bij een ongeval met toxische gassen en vloeistoffen kan de brandweer, afhankelijk van de stofintensiteit en het groeiscenario, optreden door de gaswolk neer te slaan of te verdunnen/op te nemen met water. De Veiligheidsregio heeft aparte protocollen voor het bestrijden van incidenten met gevaarlijke stoffen op de weg. Fakkelbrand In geval van een fakkelbrand spuit aardgas onder hoge druk uit de leiding. Voor de brandweer bestaat geen bestrijdingsstrategie om de bron te doven.
Gasunie zal op afstand de leiding afsluiten waarna het gas tussen de inblokking moet opbranden en de fakkelbrand na verloop van tijd dooft. De rol van de brandweer beperkt zich tot het afzetten van de omgeving, zo mogelijk het redden van slachtoffers, het koelen van panden in de omgeving en het bestrijden van secundaire branden.
blad 21 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Bereikbaarheid De brandweer Wijchen-Heumen heeft een kazerne aan de Bronckhorstlaan 5. De ontsluitingswegen van de zijn goed bereikbaar voor de brandweer. Verdere bereikbaarheid binnen het plangebied is afhankelijk van de exacte invulling van het bestemmingsplan.
blad 22 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
5.
Conclusies Deze rapportage beschouwt het voornemen om een nieuwe wijk te realiseren in Wijchen-West. In het kader van de aanvraag is voor het plangebied het aspect externe veiligheid beschouwd. Hogedruk aardgastransportleidingen (A-505, A-507, A664 en A674) Buiten langs het oostelijk deel van het plangebied lopen vier hogedruk aardgastransportleidingen. Deze leidingen hebben geen 10-6 plaatsgebonden risicocontour. Het plaatsgebonden risico levert daarmee geen belemmeringen op; Het groepsrisico van alle vier de leidingen bevindt zich in zowel de huidige als de toekomstige situatie onder de oriëntatiewaarde. Het groepsrisico van de leiding neemt in de toekomstige situatie niet toe; Bij een ruimtelijk besluit is artikel 12 van het Besluit externe veiligheid buisleidingen van toepassing. Hogedruk aardgastransportleidingen (A-524 en A533) Door het plangebied lopen twee hogedruk aardgastransportleidingen. Deze leidingen hebben geen 10-6 plaatsgebonden risicocontour. Het plaatsgebonden risico levert daarmee geen belemmeringen op; Het groepsrisico van deze twee leidingen bevindt zich in zowel de huidige als de toekomstige situatie onder de oriëntatiewaarde. Het groepsrisico van de leiding neemt in de toekomstige situatie toe; Bij een ruimtelijk besluit is artikel 12 van het Besluit externe veiligheid buisleidingen van toepassing. Spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl.
– Ressen Noord (route 64) De spoorlijn heeft een 10-6/jaar plaatsgebonden risicocontour van 0 meter. De spoorlijn doorsnijdt het plangebied, maar er is geen bebouwing direct naast het spoor bestemd. Daarmee wordt voldaan aan de grensen richtwaarden ten aanzien van het plaatsgebonden risico; De spoorlijn heeft geen plasbrandaandachtsgebied (PAG). Er gelden daarmee geen aanvullende eisen conform het Bouwbesluit; Het groepsrisico van de spoorlijn bevindt zich onder de oriëntatiewaarde en neemt ten gevolge van de ontwikkeling niet significant toe; Verantwoording van het groepsrisico is conform artikel 7 en 8 van het Besluit externe veiligheid transportroutes van toepassing.
5.1
Verantwoording groepsrisico Verantwoording van het groepsrisico is voor de hogedruk aardgastransportleidingen en de transportroute verplicht. In deze rapportage is een aanzet gedaan voor de verantwoording van het groepsrisico. Het bevoegd gezag, de gemeenteraad van Wijchen, kan deze elementen betrekken bij de besluitvorming ten aanzien van de ruimtelijke procedure. Ten aanzien van de verantwoording van het groepsrisico stelt de gemeente Wijchen in het kader van de ruimtelijke procedure de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid in de gelegenheid advies uit te brengen.
blad 23 van 23
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Bijlage 1 Risicoberekening hogedruk aardgastransportleidingen In dit hoofdstuk worden de relevante hogedruk aardgastransportleidingen in relatie tot het plangebied beschouwd. Langs en door het plangebied lopen verschillende hogedruk aardgastransportleidingen van Gasunie. De ligging van deze leidingen ten opzichte van het plangebied is weergegeven in figuur B1-1.
A-505
A-533 A-664
A-507 A-524
A-674
Figuur B1-1 Ligging hogedruk aardgastransportleidingen (lichtblauw/cyaan) ten opzichte van het plangebied (rood; globaal)
Het plangebied bevindt zich binnen het invloedsgebied van deze zes leidingen. Om het risiconiveau van deze hogedruk aardgastransportleidingen te bepalen zijn risicoberekeningen uitgevoerd. In deze bijlage worden de uitgangspunten en resultaten voor deze risicoberekeningen weergegeven.
Uitgangspunten Rekenprogramma De risicoberekeningen zijn uitgevoerd met het rekenprogramma CAROLA versie 1.0.0.52. De gehanteerde parameterfile heeft versienummer 1.3. CAROLA is een softwarepakket dat in opdracht van de Nederlandse overheid is ontwikkeld, specifiek ter bepaling van het plaatsgebonden risico en het groepsrisico van ondergrondse hogedruk aardgastransportleidingen. Conform het Bevb dienen de berekeningen uitgevoerd te worden volgens de bijbehorende regeling, hiermee wordt onder andere het rekenprogramma CAROLA bedoeld. De berekeningen zijn verder uitgevoerd conform de Handleiding risicoberekening Bevb, versie 2.0. Hierin is in module B omschreven hoe de risico's van leidingen berekend dienen te worden met CAROLA. Leidinggegevens De N.V. Nederlandse Gasunie heeft op 11 juni 2024 de leidinggegevens van de relevante hogedruk aardgastransportleiding aangeleverd. In tabel B1.1 zijn de belangrijkste gegevens weergegeven. De vervaldatum van deze leidinggegevens is 11 december 2024. Na de vervaldatum wordt de actualiteit van de leidingdata niet meer door Gasunie gegarandeerd, de risicoberekeningen verliezen hiermee niet hun waarde.
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Tabel B1-1 Leidinggegevens Gasunie
Leidingbeheerder
Kenmerk
N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie N.V. Nederlandse Gasunie
A-505 A-507 A-524 A-533 A-664 A-674
Druk [bar] 66,20 66,20 66,20 66,20 79,90 79,90
Diameter [mm] 914,00 1066,80 1220,00 1220,00 1219,00 1219,00
Invloedsgebied (1%-letaliteit) [meter] 430 485 545 545 585 585
100%-letaliteit [meter] 175 190 205 205 215 215
Bevolkingsinventarisatie Varianten Voor de berekening van het risiconiveau van de leidingen zijn twee situaties berekend: bevolking op basis van de vigerende omgevingssituatie (huidige situatie); bevolking op basis van de voorgenomen ontwikkeling (toekomstige situatie). Het plangebied is gemodelleerd naar de huidige BAG- gegevens (september 2023), bestemmingsplan Geconsolideerde versie Buitengebied en herziening 2014 (2015-02-23), bestemmingsplan Leur (2011-11-10), bestemmingsplan Lambrasse (2023-02-02) en bestemmingsplan Wijchen West (2011-11-10). De personendichtheden zijn op bestemmingsplanniveau geïnventariseerd, hierbij is gebruik gemaakt van kengetallen uit de Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico (2007) en de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) 1, deel 6. De toekomstige bevolkingssituatie is gebaseerd op het inrichtingsplan (24-08-2023). Bevolkingsinvoer In tabel B1-2 is weergegeven welke bevolkingsvlakken zijn ingevoerd voor de risicoberekeningen. De binnen/buitenfracties bij de berekeningen van de hogedruk aardgastransportleiding zijn gebaseerd op kengetallen zoals standaard vastgelegd in het rekenprogramma. Tabel B1-3 gemodelleerde bevolkingsvlakken Vlak
Bestemming
01 02 03 04 05 06 07 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 28 29 30 31 32 33 34
Wonen Wonen Agrarisch Agrarisch Agrarisch Agrarisch Agrarisch Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Agrarisch Wonen Agrarisch Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Werken Wonen
Aanwezigheid
Fractie buiten
Dag
Nacht
Eenheid
Dag
Nacht
Brongegevens
1,2 1,2 3 1 1 1 1 37,2 19,2 21,6 24 26,4 136,8 30 1 1,2 1 8,6 8,6 58 1,2 2,4 3 1,2
2,4 2,4 0,6 0,2 0,2 0,2 0,2 74,4 38,4 43,2 48 52,8 273,6 60 0,2 2,4 0,2 19,2 19,2 96 2,4 4,8 0 2,4
Pers. Pers. 1/ha 1/ha 1/ha 1/ha 1/ha Pers. Pers. Pers. Pers. Pers. Pers. Pers. 1/ha Pers. 1/ha Pers. Pers. Pers. Pers. Pers. 1/ha Pers.
0,07 0,07 0,05 0,05 0,05 0,05 0,05 0,07 0,07 0,07 0,07 0,07 0,07 0,07 0,05 0,07 0,05 0,07 0,07 0,07 0,07 0,07 0,05 0,07
0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01
HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Vlak
Bestemming
35 Agrarisch 36 Woonzorgcomplex 37 Agrarisch 38 Agrarisch 39 Agrarisch 40 Agrarisch 41 Wonen 43 Werken 44 Wonen 45 Agrarisch 46 Agrarisch 47 Agrarisch 48 Wonen 49 Wonen 50 Wonen 51 Wonen 52 Werken 53 Agrarisch 54 Agrarisch 55 Agrarisch 56 Wonen 57 Wonen 58 Wonen 59 Horeca 60 Werken 61 Werken 62 Industrie 63 Wonen 64 Wonen 65 Centrum 66 Wonen 67 Wonen 69 Wonen 70 Wonen 71 Wonen 72 Horeca 73 Agrarisch 74 Wonen 75 Kerk klein 76 Agrarisch 77 Agrarisch 78 Wonen 79 Wonen 80 Werken 81 Werken 82 Wonen 83 Wonen 84 Gemengd 85 Wonen Plangebied: Huidige situatie 8 Recreatie 9 Agrarisch 10 Wonen 11 Wonen 12 Wonen 13 Werken 14 Werken 15 Wonen
Aanwezigheid
Fractie buiten
Dag
Nacht
Eenheid
Dag
Nacht
Brongegevens
1 20 1 1 1 1 2,4 3 2,4 1 1 1 3,6 1,2 1,2 1,2 3 1 1 1 3,6 2,4 2,4 50,0 10 10 40 1,2 80 100 2,4 7,2 2,4 3,6 1,2 20,0 1 1,2 10,0 1 1 1,2 3,6 10 1 1,2 1,2 333,0 6
0,2 40 0,2 0,2 0,2 0,2 4,8 0,6 4,8 0,2 0,2 0,2 7,2 2,4 2,4 2,4 0,6 0,2 0,2 0,2 7,2 4,8 4,8 25,0 0 0 8 2,4 40 0 4,8 14,4 4,8 7,2 2,4 0 0,2 2,4 0 0,2 0,2 2,4 7,2 2 0,2 2,4 2,4 0 12
1/ha Pers. 1/ha 1/ha 1/ha 1/ha Pers. 1/ha Pers. 1/ha 1/ha 1/ha Pers. Pers. Pers. Pers. 1/ha 1/ha 1/ha 1/ha Pers. Pers. Pers. Pers. 1/ha 1/ha 1/ha Pers. 1/ha 1/ha Pers. Pers. Pers. Pers. Pers. Pers. 1/ha Pers. Pers. 1/ha 1/ha Pers. Pers. 1/ha 1/ha Pers. Pers. 1/ha Pers.
0,05 0,07 0,05 0,05 0,05 0,05 0,07 0,05 0,07 0,05 0,05 0,05 0,07 0,07 0,07 0,07 0,05 0,05 0,05 0,05 0,07 0,07 0,07 0,07 0,05 0,05 0,05 0,07 0,05 0,05 0,07 0,07 0,07 0,07 0,07 0,07 0,05 0,07 0,07 0,05 0,05 0,07 0,07 0,05 0,05 0,07 0,07 0,05 0,07
0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01
HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG
25 1 1,2 1,2 2,4 40 5 1,2
0 0,2 2,4 2,4 4,8 8 1 2,4
1/ha 1/ha Pers. Pers. Pers. 1/ha 1/ha Pers.
0,05 0,05 0,07 0,07 0,07 0,05 0,05 0,07
0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01
HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG HVG
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Vlak
Aanwezigheid
Bestemming
16 Agrarisch 27 Agrarisch Plangebied: Toekomstige situatie P1 Woonwijk P2 Woonwijk P3 Woonwijk P4 Woonwijk P5 Woonwijk P6 Woonwijk 1/ha = aantal personen per hectare 1/100m2 = aantal personen per 100m2 HVG = Handreiking verantwoordingsplicht groepsrisico
Fractie buiten
Dag
Nacht
Eenheid
Dag
Nacht
Brongegevens
1 1
0,2 0,2
1/ha 1/ha
0,05 0,05
0,01 0,01
HVG HVG
65 65 65 65 65 65
130 130 130 130 130 130
1/ha 1/ha 1/ha 1/ha 1/ha 1/ha
0,07 0,07 0,07 0,07 0,07 0,07
0,01 0,01 0,01 0,01 0,01 0,01
HVG HVG HVG HVG HVG HVG
77 74
40
75 76 67 69 70 71 72 37 66
39 42 43
38 44
78
84 15 16
6 7
83 34 32 47
3 2
54 52
48 51
53
49 50 55
4 5
31
25 26 22 30 23
1718 19 t/m 21 28 29 10 t/m 14
27
35 33
82
24
36
46
45
73
1
60 56 58 63 59 62 61 57
Figuur B1-2 Totaaloverzicht gemodelleerde bevolkingsvlakken (huidige situatie)
8
9
85
80 81 79
64
65
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
46
16
6
15
84
23 17 18 21 84 19 20 28 12 29 10 14 11 64 13
6
27
7
P1
P3
64
P2 P4
7
28 29
P6
85
85 8
9
P5 5
5 Figuur B1-3 Detailweergave gemodelleerde bevolkingsvlakken (huidige situatie)
Figuur B1-4 Detailweergave gemodelleerde bevolkingsvlakken (toekomstige situatie)
Resultaten berekeningen hogedruk aardgastransportleidingen Plaatsgebonden risico Uit de risicoberekeningen blijkt dat geen van de leidingen een PR 10-6-contour heeft. Het plaatsgebonden risico levert daarmee geen belemmeringen op. Groepsrisico De berekende groepsrisico’s van de hogedruk aardgastransportleidingen zijn weergegeven in tabel B1-2. Voor de leidingen waar het groepsrisico is veranderd ten opzichte van de huidige situatie (A-524 en A-533) zijn tevens figuren opgenomen (B1-5 t/m B1-8). Tabel B1-2: Hoogte groepsrisico hogedruk aardgastransportleidingen (huidige en toekomstige situatie)
Kenmerk A-505 A-507 A-524 A-533 A-664 A-674
Huidige situatie 0 0 0,050 0,048 0,00003006 0,00003141
Figuur B1-5 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-524 in de huidige situatie
Toekomstige situatie 0 0 0,295 0,182 0,00003006 0,00003141
Figuur B1-6 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-524 in de toekomstige situatie
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Figuur B1-7 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-533 in de huidige situatie
Figuur B1-8 Groepsrisico hogedruk aardgastransportleiding A-533 in de toekomstige situatie
Uit de bovenstaande tabel B1-2 blijkt dat het groepsrisico van alle hogedruk aardgastransportleidingen A-505, A-507, A-664 en A-674 zowel in de huidige als in de toekomstige situatie de oriëntatiewaarde niet wordt overschreden. De toekomstige situatie veroorzaakt dus een hoger groepsrisico voor de buisleidingen A-524 en A533, de ontwikkeling is daarmee van invloed op het groepsrisico van de hogedruk aardgastransportleidingen. Het groepsrisico van een hogedruk aardgastransportleiding wordt berekend per kilometer. Leidingen waar de kilometer met het hoogste groepsrisico is verschoven zijn opgenomen in deze bijlage. De kilometer met het hoogste groepsrisico van de leiding A-524 in de huidige situatie is weergegeven in figuur B1-9. De ligging van de kilometer met het hoogste groepsrisico in de toekomstige situatie is weergegeven in figuur B1-10. De kilometer met het hoogste groepsrisico van de leiding A-533 in de huidige situatie is weergegeven in figuur B1-11. De ligging van de kilometer met het hoogste groepsrisico in de toekomstige situatie is weergegeven in figuur B1-12.
Figuur B1-9 Kilometer met hoogste groepsrisico (groen) voor leiding A-524 in de huidige situatie
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Figuur B1-10 Kilometer met hoogste groepsrisico (groen) voor leiding A-524 in de toekomstige situatie
Figuur B1-11 Kilometer met hoogste groepsrisico (groen) voor leiding A-533 in de huidige situatie
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Figuur B1-12 Kilometer met hoogste groepsrisico (groen) voor leiding A-533 in de toekomstige situatie
Bestemmingsplan Wijchen-West Beschouwing externe veiligheid projectnummer 0482170.100 16 oktober 2024 revisie 02 Gemeente Wijchen
Bijlage 2 Risicoberekening spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. - Ressen Noord In deze bijlage worden de uitgangspunten en resultaten van de risicoberekeningen ten aanzien van de spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. - Ressen Noord beschreven.
Uitgangspunten Rekenprogramma De risicoberekeningen zijn uitgevoerd met de risicoberekeningsmethodiek RBM II, versie 2.3.0 build 535. RBM II is het wettelijk voorgeschreven rekenprogramma voor de evaluatie van de externe veiligheid ten gevolge van het transport van gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor. Transportintensiteit Over de spoorlijn Den Bosch Diezebrug aansl. - Ressen Noord vindt vervoer van gevaarlijke stoffen plaats. In de Regeling basisnet is de transportintensiteit voor deze spoorlijn aangegeven die dient te worden gehanteerd bij groepsrisicoberekeningen: het aantal transporten (stofcategorieën A, B2, B3, C3, D3 en D4) per jaar. Deze transportintensiteit voor de spoorlijn ter hoogte van het plangebied is weergegeven in tabel B2-1. Tabel B2-1 Vervoer gevaarlijke stoffen spoortraject Den Bosch Diezebrug aansl. - Ressen Noord (conform Regeling basisnet)
Stofcategorie
Soort stof
A B2 C3 D3 D4
Brandbare gassen Toxische gassen Zeer brandbare vloeistoffen Toxische vloeistoffen Zeer toxische vloeistoffen