Toelichting bestemmingsplan Huurlingsedam fase 4

Gemeente Wijchen Bestemmingsplan Huurlingsedam, Fase 4 Toelichting

Oktober 2022

1

Inhoudsopgave 1

Inleiding

3

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding en doel van het plan Ligging en begrenzing plangebied Voorgaande bestemmingsplannen Leeswijzer

3 3 4 4

2

Planbeschrijving

5

2.1 2.2 2.3 2.4

Ontstaansgeschiedenis Achtergrond Ruimtelijke en functionele structuur Huurlingsedam-Noord Juridische aspecten

5 6 8 18

3

Beleidskader

22

3.1 3.2 3.3 3.4

Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

22 23 26 26

4

Mobiliteit

30

4.1 4.2 4.3

Kader Onderzoek Conclusie

30 31 32

5

Natuur en landschap

33

5.1 5.2 5.3

Kader Onderzoek Conclusie

33 35 39

6

Water

40

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6

Beleidskader Beschrijving watersysteem Gemeentelijk waterbeleid en waterbeheer Beleidsuitgangspunten en consequenties voor het ruimtelijk plan Overwegingen en conclusie Overleg met waterbeheerder

40 40 41 42 46 47

7

Archeologie en cultuurhistorie

48

7.1 7.2

Archeologie Cultuurhistorie

48 52

8

Milieu

54

8.1 8.2 8.3 8.4

Algemeen M.e.r.-beoordeling Bodemkwaliteit Akoestische aspecten

54 54 54 56

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

2

8.5 8.6 8.7 8.8 8.9

Luchtkwaliteit Milieuzonering Externe veiligheid Overige belemmeringen Duurzaamheid

57 59 61 62 62

9

Uitvoerbaarheid

66

9.1 9.2 9.3

Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Handhavingsaspecten

66 66 66

10

Procedure

68

10.1 Voorbereidingsfase 10.2 Ontwerpfase 10.3 Vaststellingsfase

68 68 68

Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9 Bijlage 10 Bijlage 11 Bijlage 12 Bijlage 13 Bijlage 14

Quickscan Flora en Fauna, Tauw, 4 februari 2021 Nader ecologisch onderzoek, Bureau Waardenburg, 8 september 2021 Actualisatie dassenonderzoek, Das & Boom, juni 2021 Notitie Inschatting effecten compensatiemaatregelen das op het leefgebied van steenuil en kerkuil, Bureau Waardenburg, 1 juli 2021 Stikstofdepositie-onderzoek, Tauw, 21 februari 2022 Watertoetsdocument, Grontmij, 6 februari 2015 Watertoetsdocument, Sweco, 2 augustus 2021 Archeologisch advies, Hazenberg Archeologie Leiden, 12 oktober 2012 Archeologisch inventariserend veldonderzoek, BAAC, februari 2015 Akoestisch onderzoek, Kragten, 25 maart 2022 Diverse (water)bodemonderzoeken, Verhoeven Milieutechniek B.V., 8 juli 2021 Parkeerbalans Bodemadvies, Omgevingsdienst Regio Nijmegen, 28 juli 2021 Resultaten nader onderzoek naar asbest in de grond, Verhoeven Milieutechniek B.V., 30 mei 2022

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

3

1

Inleiding

1.1

Aanleiding en doel van het plan Ten zuidoosten van de kern Wijchen wordt de nieuwe woonwijk ‘Huurlingsedam’ ontwikkeld. Deze woonwijk, voortvloeiend uit het Structuurplan Huurlingsedam d.d. 22 juni 2006, voorziet in de bouw van circa 1.100 woningen, verdeeld over meerdere fasen. Nu de eerste en tweede fase afgerond zijn en het bestemmingsplan voor fase 3 is vastgesteld, wil de gemeente Wijchen een juridisch-planologisch kader scheppen voor de laatste, vierde fase. Fase 4 voorziet in de bouw van 220 woningen.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied De nieuwe woonwijk Huurlingsedam is geprojecteerd ten zuidoosten van de kern Wijchen en ten noordoosten van de wijk Kerkeveld. Het plangebied van het bestemmingsplan “Huurlingsedam, Fase 4” bestaat uit drie delen: Fase 4a,Fase 4b: het ‘eiland’ en een gedeelte natuurbestemming ten noorden van Fase 3. Fase 4a wordt vrijwel geheel omsloten door Fase 3 en wordt verder globaal begrensd door: • Natuurcompensatiegebied in het noordoosten, met daarachter diverse (agrarische) percelen aan de Oosterweg en aan de Graafseweg; • de weg Wagenmaker en de reeds gerealiseerde delen van Huurlingsedam, fase 2 in het zuidwesten. Het ‘eiland’ wordt globaal begrensd door: • de reeds gerealiseerde delen van Huurlingsedam, fase 2 in het noordoosten; • de reeds gerealiseerde delen van Huurlingsedam, fase 1 in het zuidoosten; • de Kerkedreef in het zuidwesten, en; • de Zuiderdreef in het westen. De toekomstige natuurbestemming grenst natuurcompensatiegebied uit deze fase.

aan

fase

3

en

De ligging van het plangebied is globaal weergegeven in afbeelding 1.1.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

sluit

aan

op

het

4

Afbeelding 1.1: globale ligging plangebied

1.3

Voorgaande bestemmingsplannen Ter plaatse van het voorliggende plangebied vigeert het bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Dit bestemmingsplan is op 26 maart 1998 vastgesteld door de gemeenteraad van Wijchen en op 10 november 1998 goedgekeurd door Gedeputeerde Staten van Gelderland. Het bestemmingsplan “Huurlingsedam, Fase 4” vervangt het voorgenoemde bestemmingsplan gedeeltelijk.

1.4

Leeswijzer Deze toelichting bestaat naast deze inleiding uit een planbeschrijving (hoofdstuk 2) en een verantwoording ten aanzien van de aspecten ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (hoofdstuk 3), mobiliteit (hoofdstuk 4), natuur en landschap (hoofdstuk 5), water (hoofdstuk 6), archeologie en cultuurhistorie (hoofdstuk 7) en milieu (hoofdstuk 8). Tenslotte wordt de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan aangetoond (hoofdstuk 9) en wordt ook ingegaan op de procedure (hoofdstuk 10).

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

5

2

Planbeschrijving De voorliggende ontwikkeling is onderdeel van de totale ontwikkeling Huurlingsedam, een woonwijk aan de oostrand van Wijchen, waarvan de eerste en twee fase (ten zuiden en noorden van de Huurlingsedam) reeds zijn gerealiseerd. Het noordelijke gebied wordt gefaseerd ontwikkeld. Voor fase 3 is op 27 januari 2022 het bestemmingsplan vastgesteld. Hierin worden 253 woningen en het natuurcompensatiegebied mogelijk gemaakt. Fase 4 omvat de bouw van 220 woningen. Het voorliggende bestemmingsplan biedt hiertoe het juridischplanologisch kader. Voor het opstellen van een bestemmingsplan is het van belang dat de uitgangssituatie - de bestaande situatie in het plangebied - goed in beeld wordt gebracht. In dit hoofdstuk volgt een beschrijving van deze bestaande situatie. De eerste paragraaf staat in het teken van de historische ontwikkeling (ontstaansgeschiedenis) van Wijchen. In de tweede paragraaf wordt gekeken naar de ruimtelijke structuur van het plangebied. Vervolgens volgt een beschrijving van de bebouwingsstructuur, de groenstructuur en de waterstructuur. In de laatste paragraaf wordt ingegaan op de functionele structuur.

2.1

Ontstaansgeschiedenis Het plangebied ligt ten zuidoosten van de kern Wijchen en behoort tot het zogenaamde Land van Maas en Waal. Het Land van Maas en Waal is gevormd in het Weichselien, een geologisch tijdvak circa 10.000 jaar geleden, dat meer algemeen bekend staat als de Laatste IJstijd. Tijdens de Laatste IJstijd waren de Nederlandse rivieren van het vlechtende type: ze verlegden vaak hun loop, waardoor ze een brede bedding hadden. Tegen het einde van de ijstijd werd het warmer, natter en minder winderig. De rivieren stroomden rustiger en grote delen van de brede rivierbeddingen kwamen droog te liggen. Het zand dat aan de oppervlakte lag, kon net als het dekzand dat tijdens de ijstijd over Nederland waaide, door de wind worden opgenomen en verplaatst. Vlak naast de bedding was de begroeiing door het verbeteren van het klimaat al flink toegenomen. Het zand uit de rivierbedding kon daardoor niet ver komen en werd direct naast de rivierbedding door de begroeiing vastgehouden. Zo ontstonden er relatief hoge rivierduinen. Wijchen is ontstaan aan de rand van een rivierduin. De eerste bebouwing concentreerde zich tussen twee evenwijdig aan het Wijchense Meer (oude, afgesloten zijarm van de rivier de Maas) en op korte afstand van elkaar lopende wegen.

Rond deze oude bebouwing is na de Tweede Wereldoorlog een rastervormig wegennet aangelegd, dat wordt gevormd door de Stationslaan, de Hogeweg, de Meerdreef en de Mr. Van Coothlaan-Bronckhorstlaan. Deze wegen vertonen met uitzondering van de Mr. Van Coothlaan-Bronckhorstlaan, geen relatie met de oorspronkelijke (bebouwings)structuren. Tot ongeveer 1960 werd de loop van de wegen voornamelijk bepaald door de landschappelijke (hoofd)structuur. Een uitzondering hierop vormt de spoorlijn Nijmegen-Den Bosch (aanleg ± 1870-1880), die los van de oorspronkelijke structuur werd ontwikkeld.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

6

Afbeelding 2.1: ontstaansgeschiedenis van Wijchen

Vanaf circa 1960 begint de echte ontwikkeling van Wijchen. Eerst worden grootschalige woonwijken opgezet oostelijk van de kern en ten zuiden van de spoorlijn. Deze wijken (Valendries en Uilenboom) vertonen nog in enige mate een relatie met de oorspronkelijke structuur, doordat de oude wegen gehandhaafd zijn. Met de bouw van de wijk ‘Noord’ vindt de eerste uitbreiding plaats ten noorden van de spoorlijn. Deze wijk wordt gekenmerkt door een grootschalige rationele opzet. Vanaf circa 1970 zet de uitbreiding zich in westelijke richting, zowel ten noorden als zuiden van de spoorlijn voort. Achtereenvolgens worden in het noordelijke deel de wijken Heilige Stoel, Homberg en Kraayenberg gerealiseerd. Gelijktijdig worden ten zuiden van de spoorlijn de wijken Aalsburg en Blauwe Hof gebouwd. Bij deze wijken is het wegenpatroon niet meer geënt op de oorspronkelijke structuur. De periode 1980-1985, waarin de wijken Ververt, Huissteden, Hoogmeer en Diepvoorde tot stand zijn gekomen, wordt gekenmerkt door een compacte bouwwijze en een kleinschalige opzet. De langgerekte doorgaande wegen worden vervangen door kronkelige wegen en woonerfachtige constructies. In de uitbreidingen van 1985 tot 2000 (Elsland, Abersland, Kronenland, Sluiskamp, Oudelaan, Zevendreef, Zesakkers, De Grippen en de Weertjes) is de stedenbouwkundige opzet niet veel gewijzigd.

De 1e en 2e fase van Huurlingsedam en de wijk Kerkeveld zijn het meest recent tot ontwikkeling gekomen. 2.2

Achtergrond Structuurplan Huurlingsedam 2006 Het Structuurplan voor Huurlingsedam is door de gemeenteraad vastgesteld in 2006. Dit plan is gebaseerd op een substantiële bevolkingsaanwas en de aantrekkelijkheid van een groene gemeente als aanvulling op Nijmegen. Voorafgaand aan het structuurplan was het gebied in structuurvisies voor de gehele gemeente genoemd als voor de hand liggende woningbouwlocatie. In de Strategische visie 2025 van 2003 wordt Huurlingsedam aangemerkt als 'reguliere' woningbouwlocatie aan de oostkant van de gemeente.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

7

In het structuurplan voor Huurlingsedam wordt een inventarisatie, analyse en concept beschreven van de wijk. Als conclusie is hieruit voortgekomen dat Huurlingsedam een hoogwaardige afronding van de gemeente aan de oostkant zal zijn. Naast materiële en sociale duurzaamheid wordt een onderscheidend karakter geambieerd. Het concept is daarom gebaseerd op de ontwikkeling van een ruimtelijke eenheid, een nieuw ‘dorp’ dat zoals traditionele dorpen herkenbaar is ten opzichte van bebouwing en wijken in de omgeving. In dit nieuwe ‘dorp’ is naast woningen plaats voor aanvullende voorzieningen (onder anderen school, kinderdagverblijf, wijkcentrum, praktijkruimtes winkels en horeca) zodat de mogelijkheden voor gemeenschapsvorming worden gecreëerd en de sociale samenhang van de wijk gestimuleerd. Om dit te realiseren is een 'kritische massa’ noodzakelijk en wordt gestreefd naar de realisatie van circa 1.100 woningen in Huurlingsedam. Zoals voornoemd zullen de woningen verspreid worden gerealiseerd over meerdere jaren. De eerste fase van circa 400 woningen is in 2014 afgerond. In 2017 is het bestemmingsplan voor fase 2 vastgesteld. De bouw van de 231 woningen die hierin mogelijk worden gemaakt, is inmiddels afgerond. Begin 2022 is het bestemmingsplan voor fase 3 vastgesteld. De bouw van deze 253 woningen wordt momenteel voorbereid.

Het voorliggende bestemmingsplan faciliteert de bouw van de laatste 220 woningen. Ruimtelijke Structuur van Wijchen Herkenbaar in de ruimtelijke structuur van Wijchen zijn het centrum en de waterloop ‘Het Wijchense Meer’. Het centrum wordt begrensd door woonwijken die in verschillende periodes zijn gerealiseerd. Van oost naar west vormt Het Wijchense Meer een landschappelijke corridor. Het Wijchens Meer eindigt ter plaatse van Huurlingsedam. (afbeelding 2.2 en 2.3) Het woongebied rond de Huurlingsedam is omringd door groen, open agrarisch landschap en water. Ten westen vormt het Oosterpark de overgang naar het centrum van Wijchen. Ten noorden en oosten wordt het gebied omringd door het agrarisch gebied langs De Oosterweg en Graafseweg. Door de recente verlenging van ‘Het Wijchense Meer’ wordt het gebied ten zuiden door groen (en water) begrensd en gescheiden van de woonwijk Kerkeveld.

Afbeelding 2.2 stedenbouwkundige schets: relatie met het dorp

Nieuw ‘dorp’ De ruimtelijke begrenzing is de basis voor het ontwikkelen van het woongebied tot een “nieuw dorp”, dat als ruimtelijke eenheid herkenbaar is en een onderscheidend karakter ontleent aan onder andere de ligging en aanwezige elementen. Geïnspireerd op traditionele dorpen kenmerkt Huurlingsedam zich door een grote verscheidenheid aan types en

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

8

verschijningsvormen van bebouwing en kleinschaligheid. Hierdoor biedt de nieuwe wijk kansen voor individuele en gemeenschappelijke identificatie, zoals beschreven in de structuurvisie (2006) voor Huurlingsedam. De Oosterweg en Meerdreef zijn de verbindingsroutes van dit nieuwe ‘dorp’ met het centrum. Het Wijchens Meer vormt de verbindende water route (zie afbeelding 2.2). 2.3

Ruimtelijke en functionele structuur Huurlingsedam-Noord

2.3.1 Achtergrond De ruimtelijke opbouw van het dorp wordt in de structuurplan Huurlingsedam (2006) in hoofdlijnen gedefinieerd door (afbeelding 2.3): 1. het Wijchens Meer aan de zuidzijde; 2. een groenstrook grenzend aan de Oosterweg aan de noordzijde; 3. een landmark aan de Zuiderdreef aan de westzijde; 4. een landmark in combinatie met groen langs de Graafseweg aan de oostzijde; 5. en het dorpslint de Huurlingsedam als centraal verbindend element. De huidige weg Huurlingsedam is het belangrijkste bindend element voor de nieuwe bewoners van Huurlingsedam en daarmee drager van de sociale structuur. De bebouwing langs de weg wordt daarom geïntensiveerd, waardoor een typische ‘dorpsstraat’ ontstaat (structuurvisie 2006).

Afbeelding 2.3: structuurplan 2006 Huurlingsedam

Deze elementen krijgen vorm door: 1. Het bebouwingsfront en openbaar groen ter plaatse van het Wijchense Meer, gerealiseerd tijdens fase 1, (zie afbeelding 2.4); 2. Het open recreatielandschap in combinatie met agrarisch gebruik en stepstones voor natuur. Hierbij kunnen de bestaande clusters met bebouwing aan de Oosterweg worden getransformeerd naar woonbebouwing en incidenteel worden uitgebreid; 3. een bijzonder wooneiland aan de Zuiderdreef; 4. de voortzetting van het open recreatie landschap ten zuiden van de Oosterweg en de markering door middel van bijzondere bebouwing aan de kop van de Huurlingsedam; 5. de intensivering van bebouwing aan de Huurlingsedam.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

9

Hoofdstructuur Huurlingsedam fase 1 De hoofdstructuur van Huurlingsedam fase 1 is gedefinieerd door een fijnmazig stratenpatroon. Kenmerkend voor de ruimtelijke opbouw van dit zuidelijke deel van de wijk Huurlingsedam is de onderverdeling door straten evenwijdig aan het Wijchens Meer en de Huurlingsedam. In het midden is een centraal groen dat Wijchense Meer met de Huurlingsedam verbindt . Aan het centrale groen is de basisschool van de wijk gerealiseerd. Het programma binnen de eerste fase is gedifferentieerd en omvat 40-50% betaalbare woningen. Voor dit gebeid vigeert thans het bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, fase 1’, dat is vastgesteld op 3 november 2011.

Afbeelding 2.4: ruimtelijke dragers Huurlingsedam

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

10

Afbeeldingen 2.5 Huurlingsedam-Noord (fase 2, 3 en 4)

2.3.2 Hoofdstructuur Huurlingsedam Noord De hoofdstructuur van Huurlingsedam-Noord (zie afbeelding 2.5), waar fase 2, fase 3 en fase 4 deel van uitmaken, bouwt voort op het stratenpatroon van de eerste fase, dat in oost-westelijke richting verloopt, evenwijdig aan het Wijchense Meer. Deze vormen het ruimtelijke raamwerk voor de wijk Huurlingsedam als ‘nieuw dorp’ van Wijchen. De afbeeldingen 2.6 en 2.7 tonen de achtergronden en hoofdlijnen van de wijk Huurlingsedam als geheel. De hoofdstructuur wordt bepaald door twee doorgaande lanen evenwijdig aan de Huurlingsedam. Deze vormen een verbinding tussen de entree van de wijk aan de Zuiderdreef – via een centrale groene ruimte met het groen langs de Graafseweg (ten oosten van de wijk). Op regelmatige afstand worden de lanen doorkruist door dwarsverbindingen in noord-zuidelijk richting, die de Huurlingsedam en het zuidelijke deel van wijk (fase 1) verbinden met het groene gebied rondom de Oosterweg (afbeelding 2.6). Afbeelding 2.7 schetst een globale weergave van de ruimtelijke hoofdstructuur. De Huurlingsedam De Huurlingsedam is het verbindend element van “het Dorp”. Bestaande bebouwing en nieuwbouw vormen samen een dorpsstraat, waar wonen de hoofdfunctie is.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

11

Afbeelding 2.6: ruimtelijke hoofdstructuur Huurlingsedam-Noord

Afbeelding 2.7: ruimtelijke hoofdstructuur Huurlingsedam

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

12

Spelen en Groen De hoofdgroenstructuur van Huurlingsedam-Noord volgt een lanenpatroon evenwijdig aan de Huurlingsedam (zie afbeelding 2.6). De hoofdgroenstructuur als geheel bestaat uit de laanstructuren en open ruimtes. Het spelen is hier een belangrijke functie. Er zijn in totaal vier groene ruimten aanwezig (zie afbeelding 2.8): 1. Aan de westzijde van Huurlingsedam-Noord is - ter hoogte van de rotonde bij de Zuiderdreef - een brinkvormige groene ruimte aanwezig, die als speelplaats wordt ingericht voor kinderen tot 8 jaar. 2. Op de binnenplaats van het eiland (dat in het voorliggende bestemmingsplan voorlopig nog bestemd is als ‘Agrarisch’) is een kleine groene ruimte aanwezig, die als speelplaats wordt ingericht voor kinderen tot 4 jaar. 3. Bij de splitsing van de lanen, ten oosten van de Huurlingsedam, is een groene ruimte ingericht voor kinderen tot 4 jaar. 4. Centraal in het oostelijk deel van Huurlingsedam-Noord is een grote groene ruimte van minimaal 4000m2 voorzien. Deze groenvoorziening dient niet alleen als speelplaats voor kinderen van alle leeftijden, maar is tevens geschikt voor gemeenschappelijke activiteiten voor alle wijkbewoners, zoals bijvoorbeeld vrijmarkten of buurtfeesten. De voorgenoemde inrichting van de vier groene ruimte is in overeenstemming met het gemeentelijk speelbeleid, dat in juni 2016 is vastgesteld.

Naast de voorgenoemde groene ruimten wordt het woongebied aan de noord- en oostzijde begrensd door het open landschap, als overgang naar de Oosterweg en de Graafseweg.

Afbeelding 2.8: groenstructuur Huurlingsedam-Noord

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

13

Groene lanen Een van de karakteristieke kenmerken vormen de groene lanen. Deze lanen kennen een breed profiel met een doorgaande groenstrook. Deze varieert van circa 5 meter tot 25 meter (of meer). In deze strook is ruimte voor verschillende soorten bomen, in diverse maten. Bebouwing Het karakter van bebouwing van Huurlingsdam-Noord sluit aan op de reeds gerealiseerde bebouwing binnen fase 1. De fijnmazige structuur van bebouwing zoals deze in fase 1 is gerealiseerd, zal ook in Noord worden nagestreefd. Daarbij zullen verschillende typologieën en een diversiteit aan bouwstijlen bijdragen aan het dorpse karakter en de herkenbaarheid van de wijk (zie afbeelding 2.9)

Afbeelding 2.9: bebouwing fase 1, verschillende typologien en bouwstijlen

In het algemeen dient een lange aaneenschakeling van gelijkvormige bebouwing te worden vermeden. Vrijstaande, half geschakelde woningen, rijwoningen en appartementen dienen daarom zoveel mogelijk gemengd te worden gesitueerd. De lengte van de blokken van rijwoningen zal net als in fase 1 beperkt blijven tot gemiddeld 6 woningen. Incidenteel kunnen er langere blokken worden toegepast. In dat geval zal het blok visueel worden geleed door bijvoorbeeld de vormgeving van het dak, de gevel of de massa. Alle bebouwing zal van een kap worden voorzien, waarbij een verscheidenheid aan kapvormen en –richting zal worden nagestreefd. Door detaillering van metselwerk, dakgoten en entrees van de woningen zal de uniciteit van de woningen of woningblokken benadrukt worden.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

14

Afbeelding 2.10: overzicht bebouwingsensembles Huurlingsedam-Noord

In de totaalopzet van het gebied zijn vier bebouwingsensembles te herkennen (zie afbeelding 2.10). Elk ensemble heeft een afwijkende ruimtelijke opbouw en wordt gekenmerkt door een diversiteit aan sferen. Huurlingsedam Het eerste ensemble betreft het bebouwingslint Huurlingsedam (zie afbeelding 2.10). Het betreffende ensemble maakt geen onderdeel uit van het voorliggende plangebied. De Huurlingsedam kan worden gezien als de dorpsstraat van de wijk. Het bebouwingslint wordt voor een groot deel begeleid door bebouwing die zich kenmerkt door een afwisseling van nieuwe vrijstaande, halfgeschakelde en rijwoningen, afgewisseld door verschillende (voormalige) boerderijen. Er is sprake van een grote diversiteit in bouwstijlen en dakvormen. Er wordt een onregelmatig bebouwingsritme nagestreefd, waarin de dichtheden onderling sterk kunnen verschillen. Om dit beeld te versterken dienen voorgevels op wisselende afstanden ten opzichte van de openbare weg te worden gesitueerd. Ook zal de afstand tussen de bebouwing bij voorkeur verschillen: de ene keer staan woningen bijna tegen elkaar, de andere keer is er juist een grote tussenruimte. Het Dorp Het tweede ensemble - “Het Dorp” – is ten noorden van de Huurlingsedam gelegen en beslaat een groot deel van voorliggend plangebied alsmede een gedeelte van fase 3 en het reeds in uitvoering zijnde fase 2.

Dit deel is opgezet als een herkenbaar woongebied met een dorps karakter, zoals dat ook in fase 1 is gerealiseerd (zie afbeelding 2.11). Dit dorpse karakter komt tot uiting in de bebouwingsstructuur, die zich kenmerkt door een sterke afwisseling van tweeonder-één-kap- en rijwoningen. Kenmerkend voor de stedenbouwkundige structuur is het meanderend stratenpatroon. De toekomstige bebouwing volgt de veranderende richting van de

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

15

straat en er is sprake van een verspringende rooilijn. De hoofdgebouwen bestaan veelal uit één of twee lagen en zijn voorzien van een kap. De kapvorm en -richting van de kappen zijn wisselend (zadeldak of samengestelde kap, zowel haaks als evenwijdig aan de straat). De lengte van de blokken met rijwoningen zal net als in fase 1 merendeels beperkt blijven tot gemiddeld 6-8 woningen. Incidenteel kunnen langere blokken worden toegepast. Zoals voornoemd zal alle bebouwing van een kap worden voorzien, waarbij verschillende kapvormen en –richtingen worden nagestreefd. Door detaillering aan te brengen in het metselwerk, dakgoten en entrees van de woningen zal de uniciteit van de woningen of woningblokken benadrukt worden. Het Eiland Het derde ensemble betreft “Het Eiland”. Dit vormt een zelfstandige ruimtelijk eenheid omringd door water. Het betreffende ensemble maakt geen onderdeel uit van het voorliggende plangebied. In de toekomst wordt hier een op zichzelf staande buurt gerealiseerd, die wordt gekenmerkt door de overgang naar het water. Bebouwing rijst als het ware op uit het water. De bebouwing bestaat uit deels zelfstandige en geschakelde eenheden onder een kenmerkende kap De woningen worden ontsloten vanuit een binnenplaats. Samen vormen zij als het ware een familie door het materiaal waarmee ze zijn uitgevoerd, de detaillering ervan en/of bouwstijl.

Het Buurtschap Het vierde ensemble is “Het Buurtschap”. Dit is een ander herkenbaar element in de opzet van Huurlingsedam-Noord. Het betreffende ensemble is niet gelegen binnen het voorliggende plangebied, maar voorziet in een buurtschap dat zich enigszins afgezonderd van “Het Dorp”. De overgang van het Buurtschap naar de groene ruimte wordt gevormd door dorpse bebouwing, bestaande uit vrijstaande, twee-onder-een-kap- en geschakelde woningen.

Afbeelding 2.11: gevarieerde bebouwing (fase 1)

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

16

2.3.3 Huurlingsedam-Noord, Fase 4

Afbeelding 2.12: globale begrenzing deelgebied fase 4

Zoals hiervoor beschreven is voor de gehele wijk Huurlingsedam in 2006 een structuurplan opgesteld. In 2007 heeft dit geleid tot een uitwerkingsplan voor fase 1 (zuidelijke helft tussen Wijchense Meer en Huurlingsedam) en in 2014 tot een uitwerkingsplan voor fase 2 (de rij blokken ten noorden van de Huurlingsedam en Mulder). Om een idee te krijgen of uitbreiding ten noorden van fase 2 mogelijk is, voor het gehele gebied een indicatieve structuurschets gemaakt. Deze schets gaat uit van een dorpslint ter plaatse van de Huurlingsedam. Parallel aan dit lint worden aan beide zijde straten en lanen toegevoegd. Geambieerd wordt een dorps karakter te realiseren. Voor de opzet van de bebouwing wordt daarom een grote variatie in architectuur nagestreefd en straten met verschillende inrichtingsprincipes. Dit wordt versterkt door bijzondere elementen: een drietal groene open ruimtes met speelvoorzieningen en een ‘buurtschap’. Deze leveren een bijdrage aan de ruimtelijke diversiteit van de wijk. De indicatieve opzet gaat uit van een vergelijkbaar programma als in fase 2, waarbij naast vrije sector woningen, ook goedkope en sociale koop- en huurwoningen worden ingepast. Bij de uitwerking van fase 3 en 4 is dit programma gewijzigd naar meer sociale en goedkope woningen, dit om aan de vraag naar kleinere (starters)woningen te voldoen.

Gevolg hiervan is dat meer rijwoningen moeten worden ingepast en langere bloklengtes mogelijk moeten worden gemaakt. Aanpassing van de ruimtelijke opzet is daardoor noodzakelijk en daarom zijn hoven geïntroduceerd. Dit nieuwe element levert een bijdrage aan de herkenbaarheid van de wijk zoals het ‘buurtschap’ dat betekende voor de indicatieve structuurschets. De essentie van de opzet van de wijk is daarmee hetzelfde, een heldere oost-west gerichte structuur, waartussen de bebouwing is gesitueerd. De hoven dragen daarbij aan de variatie in de wijk, een van de kenmerken van een dorp. De groenstructuur en de oorspronkelijk voorziene groene plekken in de wijk zijn daarbij gelijk gebleven en ook terug te vinden in het huidige verkavelingsplan.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

17

Fase 4 De voorliggende ontwikkeling voorziet in de bouw van 220 woningen binnen HuurlingsedamNoord. Hiervan zal 20% in het sociale huursegment vallen, 20% in het sociale koopsegment en 20% worden goedkope koopwoningen. Het plangebied van het bestemmingsplan “Huurlingsedam, Fase 4” bestaat uit drie delen: Fase 4a,Fase 4b: het ‘eiland’ en een gedeelte natuurbestemming ten noorden van Fase 3. In totaal worden er 169 tussen- of hoekwoningen gerealiseerd, 34 twee-onder-één kap woningen en 17 vrijstaande woningen. Fase 4a omvat het gebied tussen fase 3 en het compensatiegebied ten behoeve van beschermde natuurwaarden (zie paragraaf 5.2.1). Fase 4a vormt de aansluiting met fase 2 en 3 en kent hetzelfde verkavelingspatroon. Het ‘eiland’ vormt een zelfstandig ensemble van vrijstaande en geschakelde woningen, omringd door water. De woningen worden ontsloten vanuit een binnenplaats. Het voorliggende bestemmingsplan is gebaseerd op het verkavelingsplan zoals te zien op afbeelding 2.13.

Afbeelding 2.13: verkavelingsplan Huurlingsedam fase 4

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

18

2.4

Juridische aspecten

2.4.1 Inleiding Voorliggend bestemmingsplan is opgesteld conform de gemeentelijke standaard, met inachtneming van de bepalingen die zijn opgenomen in de Regeling standaarden ruimtelijke ordening (Rsro), zoals de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen (SVBP2012) en het coderingssysteem Informatiemodel Ruimtelijke Ordening (IMRO). In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de wijze waarop de regels en verbeelding van voorliggend plan zijn opgebouwd. 2.4.2 Bestemmingsmethodiek Het voorliggende bestemmingsplan faciliteert de ontwikkeling van Huurlingsedam Fase 4. Bij de opzet van het plan is gekozen voor directe eindbestemmingen, aansluitend bij de systematiek van het bestemmingsplan voor Huurlingsedam, Fase 1, 2 en 3. Op basis van de bepalingen zoals opgenomen in de eindbestemmingen kan direct een omgevingsvergunning worden afgegeven, indien het bouwplan past binnen de regels die gelden bij de bestemming. De keuze voor eindbestemmingen komt voort uit de wens om zoveel mogelijk rechtszekerheid richting omwonenden te creëren. Waar mogelijk is wel de nodige flexibiliteit behouden. 2.4.3 Regels De regels bestaan uit vier hoofdstukken: • Inleidende regels (hoofdstuk 1) • Bestemmingsregels (hoofdstuk 2) • Algemene regels (hoofdstuk 3) • Overgangs- en slotregels (hoofdstuk 4) Hierna wordt een korte toelichting gegeven op de in het plan voorkomende bestemmingen.

Hoofdstuk 1 Inleidende regels In dit hoofdstuk is een aantal begrippen verklaard dat wordt gebruikt in de regels. Dit voorkomt dat er bij de uitvoering van het plan onduidelijkheden ontstaan over de uitleg van bepaalde regelingen. Daarnaast is het artikel "Wijze van meten” opgenomen waarin bepaald is hoe de voorgeschreven maatvoering in het plan gemeten moet worden. Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels In dit hoofdstuk zijn de in het plan voorkomende bestemmingen geregeld. In ieder artikel is per bestemming bepaald welk gebruik van de gronden is toegestaan en welke bouwregels er gelden. Hierna volgt een toelichting per artikel. Groen De hoofdgroenstructuur binnen Huurlingsedam, Fase 4 is grotendeels voorzien van de bestemming ‘Groen’. Binnen deze bestemming zijn de gronden onder andere bestemd voor plantsoenen, groenstroken, natuurlijke oevers, parkeerplaatsen, paden en in- en uitritten. Daarnaast zijn de gronden expliciet bestemd voor de aanleg (en instandhouding) van wadi’s, teneinde te kunnen voorzien in de benodigde waterberging.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

19

De bebouwingsmogelijkheden binnen de bestemming ‘Groen’ zijn beperkt. Er kan uitsluitend gebouwd worden ten behoeve van nutsvoorzieningen. Natuur Deze gronden zijn bestemd voor behoud, herstel en/of ontwikkeling van de natuurwaarden en de landschappelijke waarden, (onverharde) paden, wegen en parkeervoorzieningen, water en waterhuishoudkundige voorzieningen. Deze bestemming is erop gericht om het compensatiegebied (zie paragraaf 5.2.1) in stand te houden. Binnen deze bestemming is de aanleg toegestaan van de voorzieningen die vereist zijn op grond van de ontheffing Wet natuurbescherming en de bestemming borgt dat er geen andere activiteiten zijn toegestaan. Verkeer De nieuwe woonstraten en de openbare parkeervoorzieningen zijn voorzien van de bestemming ‘Verkeer’. De gronden met deze bestemming zijn bestemd voor verkeers- en verblijfsdoeleinden, alsmede voor parkeer-, groen- en speelvoorzieningen, water en voorzieningen voor de waterhuishouding (waaronder wadi’s). Water De A-watergangen zijn voorzien van de bestemming ‘Water’. Ter plaatse van deze bestemming zijn de gronden bestemd voor water(lopen), oevers, waterhuishoudkundige voorzieningen, groen(voorzieningen) en bermstroken, kunstwerken en andere waterwerken (zoals bruggen ten behoeve van verkeer). Wonen De beoogde nieuwe woningen in Huurlingsedam, Fase 4 zijn voorzien van de bestemming ‘Wonen’.

Deze gronden zijn bestemd voor woningen, al dan niet in combinatie met een aan huis verbonden beroep. Bouwen is uitsluitend toegestaan binnen het op de verbeelding aangegeven bouwvlak, met dien verstande dat zowel aaneengebouwde, twee-aaneengebouwde als vrijstaande woningen zijn toegestaan. Dit is middels een aanduiding op de verbeelding weergegeven. Voor de woningen binnen fase 4a geldt een maximum bouwhoogte van 12 meter, waarbij de woningen met een kap dienen te worden afgedekt. Voor de woningen in het ‘eiland’ geldt een maximum bouwhoogte van 12 meter. Buiten het hoofdgebouw mogen ter plaatse van de aanduiding ‘bijgebouwen’ aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen worden opgericht. Deze bouwwerken mogen, met uitzondering van erkers alleen op het achtererfgebied worden gerealiseerd. Dit betreft het “erf achter de lijn die het hoofdgebouw doorkruist op 1 meter achter de voorkant en van daaruit evenwijdig loopt met het aangrenzend openbaar toegankelijke gebied, zonder het hoofdgebouw opnieuw te doorkruisen of in het erf achter het hoofdgebouw te komen”.

De maximale maatvoering voor bijbehorende bouwwerken is gelimiteerd: • het oppervlak voor bijgebouwen, aan- en uitbouwen en overkappingen mag per perceel maximaal 110 m2 bedragen, met dien verstande dat het bebouwingspercentage van de gronden met de aanduiding ‘bijgebouwen’ niet meer dan 50% mag bedragen; • de goot- en bouwhoogte van vrijstaande bijgebouwen mag niet meer bedragen dan respectievelijk 3 en 5 meter. • de goothoogte van aan- en uitbouwen mag niet meer bedragen dan de hoogte van de eerste bouwlaag van het hoofdgebouw, vermeerderd met 0,3 meter en met een maximum van 4 meter. De bouwhoogte van aan- en uitbouwen mag niet meer dan 5 meter bedragen.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

20

Waarde – Archeologie (dubbelbestemming) De dubbelbestemming ‘Waarde – archeologie’ is opgenomen ter bescherming van mogelijk in de bodem aanwezige archeologische waarden. Voor een aantal werkzaamheden op of in deze gronden is een omgevingsvergunning (voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden) vereist in het kader waarvan een afweging kan worden gemaakt tussen de activiteit en de te beschermen waarden. Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied De voor 'Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied' aangewezen gronden zijn, conform het ‘paraplubestemmingsplan Cultuurhistorie’, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud, beheer en versterking van de cultuurhistorische waarden. Hoofdstuk 3 Algemene regels In deze paragraaf worden, in aanvulling op de bestemmingsbepalingen, aanvullende regels gesteld. Anti-dubbeltelregel In deze regel is vastgelegd dat grond die in aanmerking moest worden genomen bij het verlenen van een omgevingsvergunning, waarvan de uitvoering heeft plaatsgevonden of alsnog kan plaatsvinden, bij de beoordeling van een andere aanvraag om omgevingsvergunning niet opnieuw in beschouwing mag worden genomen. Algemene bouwregels In dit artikel is een aantal aanvullende bouwregels opgenomen dat voor alle bestemmingen kan gelden.

Het gaat bijvoorbeeld om aanvullende regels ten aanzien van ondergronds bouwen. Tevens is een regeling ten aanzien van parkeren opgenomen. Indien op grond van één van de in het voorliggende plan opgenomen bestemmingen wordt gebouwd, dient voorzien te worden in voldoende parkeergelegenheid. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het vigerende gemeentelijke parkeerbeleid. Thans is het gemeentelijk parkeerbeleid vastgelegd in het ‘Parkeerbeleidsplan gemeente Wijchen’, dat op 16 juni 2016 in werking is getreden. Indien het parkeerbeleidsplan in de toekomst herzien wordt, dient getoetst te worden aan het laatste gemeentelijke parkeerbeleid. Algemene gebruiksregels In de algemene gebruiksregels is een algemeen verbod op strijdig gebruik opgenomen, en wordt een aantal voorbeelden genoemd wat in ieder geval als strijdig gebruik wordt beschouwd. Daarnaast is een regeling ten aanzien van parkeren opgenomen. Algemene afwijkingsregels Dit artikel is een aanvulling op de afwijkingsregels uit de bestemmingen. In het artikel is een aantal algemene afwijkingen opgenomen, dat middels een omgevingsvergunning kan worden verleend. Het betreft een standaardregeling die het mogelijk maakt om bij de uitvoering van bouwplannen beperkte afwijkingen van het plan bij een omgevingsvergunning mogelijk te maken.

Het gaat bijvoorbeeld om een geringe overschrijding van de toegestane bouwhoogte of het mogelijk maken van de bouw van nutsvoorzieningen in het openbare gebied.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

21

Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels In het overgangsrecht is een regeling opgenomen voor bebouwing en gebruik dat al bestond bij het opstellen van het plan, maar dat strijdig is met de opgenomen regeling. Onder bepaalde voorwaarden mag deze strijdige bebouwing en/of strijdig gebruik worden voortgezet of gewijzigd. In de slotregel is de officiële naam van het plan bepaald. Onder deze naam kan het bestemmingsplan worden aangehaald. 2.4.4 Geometrische plaatsbepaling Voor het verbeelden van de geometrisch bepaalde bestemmingen is een GBKN-ondergrond gebruikt. Dit bestand is opgebouwd in coördinaten in het stelsel van de Rijksdriehoeksmeting, of kortweg Rijksdriehoekscoördinaten (ook wel: RD-coördinaten). Dit zijn de coördinaten die in Nederland worden gebruikt als grondslag voor onder meer geografische aanduidingen, waarbij de exacte locatie van een gebied wordt vastgelegd. In het plan is met behulp van lijnen, coderingen en arceringen aan gronden (en in dit geval ook wateren) een bepaalde bestemming toegekend. Binnen een bestemmingsvlak zijn met aanduidingen nadere regels aangegeven. Op een afdruk van de geometrische plaatsbepaling, de verbeelding, zijn alle bestemmingen en aanduidingen naast elkaar zichtbaar.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

22

3

Beleidskader In dit hoofdstuk worden de beoogde plannen beschouwd in relatie tot de relevante beleidskaders voor ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. Hierbij komt het nationaal beleid aanbod, alsmede het provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid.

3.1

Rijksbeleid Het Rijk heeft haar ruimtelijk beleid vastgelegd in verschillende nationale beleidskaders, waaronder de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). De leidende gedachte van het rijksbeleid is ruimte maken voor groei en beweging, waarbij het Rijk zich vooral concentreert op decentralisatie. De verantwoordelijkheid wordt verplaatst van Rijksniveau naar provinciaal en gemeentelijk niveau. In het rijksbeleid worden dan ook geen specifieke uitspraken gedaan met betrekking tot het voorliggende plangebied. Wel zijn gemeenten en provincies verplicht om in de toelichting van een ruimtelijk besluit de duurzaamheidsladder op te nemen, wanneer een zodanig besluit een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt.

Daarbij dient te worden voldaan aan de hieronder genoemde voorwaarden: a) er wordt beschreven dat de voorgenomen stedelijke ontwikkeling voorziet in een actuele regionale behoefte; b) indien uit de beschrijving, bedoeld in onderdeel a, blijkt dat sprake is van een actuele regionale behoefte, wordt beschreven in hoeverre in die behoefte binnen het bestaand stedelijk gebied van de betreffende regio kan worden voorzien door benutting van beschikbare gronden door herstructurering, transformatie of anderszins; c) indien uit de beschrijving, bedoeld in onderdeel b, blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied van de betreffende regio kan plaatsvinden, wordt beschreven in hoeverre wordt voorzien in die behoefte op locaties die, gebruikmakend van verschillende middelen van vervoer, passend ontsloten zijn of als zodanig worden ontwikkeld. Ad a) Vanuit de Woonagenda Subregio Nijmegen e.o. 2020-2030 en de Woonvisie 2025 Thuis in Wijchen wordt invulling gegeven aan de wens voor nieuwbouw in de kernen van de gemeente. Op grond van afspraken met de provincie Gelderland in 2020 kan de gemeente Wijchen tot 2030 1.430 nieuwe woningen bouwen. Lokale behoefte is hierin leidend.

Eind 2021 heeft de gemeente Wijchen, na afstemming met de subregio Nijmegen e.o., met de provincie afgesproken 870 woningen extra te bouwen tot 2030, op de versnellingslocaties Huurlingsedam en Wijchen West. Deze extra bouwopgave dient deels ook om in de regionale woonbehoefte te voorzien. Plannen moeten in aantallen én programmering aansluiten bij de behoefte. In de regio heeft de gemeente Wijchen een uniek woonmilieu. Dit kenmerkt zich door de combinatie tussen landelijk, groen en klein stedelijk. Uit regionaal onderzoek blijkt dat er behoefte bestaat aan woningen in dit type woonmilieu. Dat heeft een positieve aantrekkingskracht op nieuwe inwoners en zorgt ervoor dat onze huidige inwoners willen blijven. Om de voorspelde ontwikkeling van de sociale huursector op te vangen, heeft de gemeente ook extra sociale huurwoningen nodig. Deze woningen wil de gemeente extra toevoegen naast de

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

23

woningen die met de bestaande plannen al worden gebouwd. De extra voorraad is nodig zodat de verschillende doelgroepen minstens een even grote kans houden om een woning te vinden. Daarnaast wordt er een groei verwacht in het aantal middeninkomens. Daarom is het nodig om het aantal (huur)woningen voor middeninkomens te vergroten. In fase 4 van Huurlingsedam worden 220 woningen gerealiseerd. Hiermee wordt invulling gegeven aan (een deel van) de woningopgave tot 2025. 60% van deze woningen zal in de betaalbare sector (huur én koop) worden gerealiseerd. Deze rijwoningen zullen worden gemengd met hoekwoningen en twee-onder-een-kapwoningen in de koopsector. Hierdoor ontstaat een gedifferentieerd woonmilieu waarmee voor verschillende doelgroepen geschikte woonruimte wordt gecreëerd. Op basis van het bovenstaande wordt aangenomen dat er sprake is van een actuele regionale behoefte, waarmee voldaan wordt aan de eerste trede van de duurzaamheidsladder. Ad b) Het voorliggende bestemmingsplan voorziet de bouw van maximaal 220 woningen. Daartoe is in 2006 het structuurplan voor Huurlingsedam vastgesteld. Voorafgaand aan het structuurplan was het voorliggende plangebied in structuurvisies voor de gehele gemeente genoemd als voor de hand liggende woningbouwlocatie.

In de Strategische visie 2025 (2003) wordt Huurlingsedam aangemerkt als 'reguliere' woningbouwlocatie aan de oostkant van de gemeente. In het structuurplan voor Huurlingsedam wordt een inventarisatie, analyse en concept beschreven van de wijk. Als conclusie is hieruit voortgekomen dat Huurlingsedam een hoogwaardige afronding van de gemeente aan de oostkant zal zijn. De beoogde ontwikkeling vindt plaats binnen de stedelijke bebouwingscontour. Tevens is sprake van herstructurering, op verschillende locaties is sprake van voormalige bedrijfsopstallen, deze zullen gesloopt en vervangen worden door nieuwbouw(woningen). Omdat de ontwikkeling plaatsvindt binnen het bestaand stedelijk gebied, is stap 3 van de duurzaamheidsladder niet van toepassing. Gezien het voorgaande kan gesteld worden dat voldaan wordt aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Conclusie Het rijksbeleid is vooral kaderstellend voor het beleid van andere overheidsinstanties. Onderhavige ontwikkeling speelt zich af op lokaal niveau, daarom wordt in het rijksbeleid niets vermeld wat specifiek betrekking heeft op het voorliggende plangebied. Wel is de ladder van duurzame verstedelijking doorlopen. Zoals blijkt uit bovenstaande paragraaf wordt hieraan voldaan (zie ook paragraaf 3.2.2). Het voorliggende plan is daarom in lijn met het Rijksbeleid. 3.2

Provinciaal beleid

3.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben de Provinciale Staten de nieuwe omgevingsvisie van de provincie Gelderland vastgesteld. De omgevingsvisie is op 1 maart 2019 in werking getreden. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland is een structuurplan van de provincie Gelderland, met als doel een gaaf Gelderland te behouden en te ontwikkelen voor de toekomst. Daarbij staat een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

24

In de omgevingsvisie is een zevental ambities opgenomen. Deze omvatten, in grote lijnen, de volgende onderwerpen: • Energietransitie: van fossiel naar duurzaam • Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer • Circulaire economie: sluiten van kringlopen • Biodiversiteit: werken met de natuur • Bereikbaarheid: duurzaam verbonden • Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio • Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam Op het gebied van Woon- en leefomgeving hanteert de Provincie Gelderland de volgende kernbegrippen: dynamisch, divers en duurzaam. Binnen het hoofdstuk Woon- en leefomgeving toont de Provincie het streven een duurzaam en divers woon- en leefklimaat te willen dat weet te anticiperen op ontwikkelingen. Hieruit vloeit de ambitie voort binnen Gelderland een aanbod aan woningtypen en woonmilieus passend bij de diversiteit aan woningvraag te realiseren; voor ieder een passende, duurzame woning. De beoogde ontwikkeling draagt bij aan een versterking van het stedelijk gebied en sluit aan bij de wens van de provincie om voldoende, diverse woningen te realiseren. De omgevingsvisie doet geen specifieke uitspraken met betrekking tot de voorliggende ontwikkeling. 3.2.2 Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening Gelderland is vastgesteld door Provinciale Staten op 24 september 2014 en in werking getreden op 18 oktober 2014.

De Omgevingsverordening is voor het laatst geactualiseerd op 31 maart 2021. De Omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie er aan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. Voor dit bestemmingsplan en Omgevingsverordening relevant.

de

beoogde

ontwikkeling

is

het

volgende

uit

de

Paragraaf 2.2.2.1 Nieuwe woonlocaties In de provinciale Omgevingsverordening is de status van de kwantitatieve opgave vastgelegd (art. 2.2.1.1). Nieuwe woningen in bestemmingsplannen moeten passen in de door Gedeputeerde Staten goedgekeurde programmering. Zodoende zijn de afspraken over de groei van de woningvoorraad vastgelegd in de ‘Woonagenda Subregio Nijmegen e.o. 2020-2030’. Voor dit bestemmingsplan is aan de provincie ontheffing gevraagd om extra woningbouw mogelijk te maken. De provincie heeft toegezegd hieraan mee te werken, mits het programma voor ten minste 60% uit betaalbare woningen bestaat. Voorliggend programma voorziet hierin, waardoor de ontwikkeling past binnen de gemaakte afspraken met de provincie. Ladder voor duurzame verstedelijking In de Omgevingsverordening is vastgelegd dat in de toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, wordt aangegeven dat er sprake is van een actuele behoefte waarin wordt voorzien (ladder duurzame verstedelijking). In lijn met de Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

25

maatschappelijke behoefte zet de provincie in op het beter benutten van het bestaand stedelijk gebied. Dat betekent dat bij nieuwe ontwikkelingen in eerste instantie gekeken dient te worden of er behoefte is aan nieuwe ruimte voor woningen. Als de behoefte voldoende is gemotiveerd, wordt gekeken of aan deze behoefte kan worden voldaan door het benutten van locaties voor herstructurering, intensivering of transformatie binnen bestaand stedelijk gebied. Als ook dat niet tot de mogelijkheden behoort, wordt – onder voorwaarden - aansluitend aan het bestaand stedelijk gebied een locatie gezocht. Door de ladder voor duurzame verstedelijking toe te passen, kiest de provincie ervoor om verstedelijking zoveel mogelijk in bestaand bebouwd gebied te concentreren. Hiermee wordt de kwaliteit van het bebouwde gebied behouden en versterkt. Daarbij geldt de volgende voorkeursvolgorde: 1. opvang van de behoefte binnen het bestaand stedelijk gebied van de regio door hergebruik van bestaande gebouwen, herstructurering of transformatie; 2. opvang van de behoefte binnen het bestaand stedelijk gebied van de regio door nieuwbouw op beschikbare gronden; 3. opvang van de behoefte in het landelijk gebied van de regio door hergebruik van bestaande gebouwen, herstructurering of transformatie; 4.

opvang van de behoefte in het landelijk gebied van de regio op een locatie aansluitend aan het stedelijk gebied, die passend is of wordt ontsloten; 5. opvang van de behoefte in het landelijk gebied van de regio op een locatie die niet aansluit aan het stedelijk gebied, maar die passend is of wordt ontsloten. Het voorliggende bestemmingsplan maakt de ontwikkeling van 220 nieuwe woningen mogelijk, als onderdeel van de nieuwbouwwijk Huurlingsedam. Voor de bouw van deze wijk is in 2006 het structuurplan Huurlingsedam vastgesteld. Voorafgaand aan het structuurplan was het voorliggende plangebied in structuurvisies voor de gehele gemeente genoemd als voor de hand liggende woningbouwlocatie. In de Strategische visie 2025 (2003) wordt Huurlingsedam aangemerkt als 'reguliere' woningbouwlocatie aan de oostkant van de gemeente. Het voorliggende plangebied omvat de laatste fase van Huurlingsedam en sluit in stedenbouwkundig opzicht aan bij de eerste drie fases. De stedenbouwkundige visie voor fase 4 wordt niet aangepast (Structuurplan 2006, gebaseerd op circa 1.150 woningen voor de totale wijk). Binnen de bestaande visie is een verkavelingsplan uitgewerkt voor 220 woningen.

Hierbij is de volgende verdeling gehanteerd: • 20% sociale huurwoningen • 20% sociale koopwoningen • 20% goedkope koopwoningen (onder de NHG-grens) • 40% vrije sector koopwoningen De sociale huur- en koopwoningen zullen worden gerealiseerd in rijwoningen. De koopwoningen variëren in hoekwoningen, rijwoningen en twee-onder-een-kapwoningen. De vierde fase van Huurlingsedam wordt passend ontsloten. In oostelijke richting takt de vierde fase aan op de Wagenmaker, richting de Huurlingsedam en de Graafseweg. Aan de westzijde sluit het plangebied aan op de wegenstructuur van fase 2 en 3, richting de Zuiderdreef. Gelet op het voorgaande wordt voldaan aan de Ladder voor duurzame verstedelijking van de provincie Gelderland. 3.2.3 Conclusie De beoogde ontwikkeling is voldoet aan de gestelde eisen uit de Verordening. Onderhavig plan is in lijn met het provinciaal beleid.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

26

3.3

Regionaal beleid

3.3.1 Woonagenda Subregio Nijmegen e.o. 2020-2030 In de woonagenda Subregio Nijmegen en omstreken is door de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen afgesproken gemeentelijke woningbouwprogramma's in lijn te brengen met de bevolking en woningbehoefteprognose. Vanwege planuitstel en planuitval en om rekening te kunnen houden met onzekerheden, kansen en nieuwe ontwikkelingen hanteert de subregio een plancapaciteit van 130% van de berekende woningbehoefte, 130% is ook het uitgangspunt per gemeente. In de Woondeal Regio Arnhem Nijmegen is afgesproken dat de gemeenten in de subregio tot 2025 zorgen voor een planvoorraad van meer dan 15.000 woningen. Van 2025 tot 2030 is vervolgens nog plancapaciteit voor 5.200 woningen nodig. In totaal betekent dit 20.500 woningen, een enorme opgave. In de planningslijsten 2020 zijn voor de subregio Nijmegen e.o. tot 2030 woningbouwplannen opgenomen met een netto capaciteit van 21.400 woningen. De totale capaciteit lijkt daarmee voldoende groot tot 2030. Elke gemeente heeft een eigen woonagenda of woonvisie vastgesteld of in afronding. In al deze visies is opgenomen welke lokale thema's er spelen en wat als kwaliteit wordt gezien. Veel thema´s spelen binnen de gehele regio, maar het belang en de prioriteit die aan bepaalde thema´s wordt gegeven kan per gemeente verschillen.

Deze verschillen werken ook door in de woningbouwprogramma´s en de keuzes die daarin worden gemaakt. De gemeentelijke woonagenda's en –visies zijn vertaald in de subregionale woonagenda. Na afspraken met de provincie Gelderland kan de gemeente tot 2030 1.430 nieuwe woningen bouwen. Eind 2021 heeft de gemeente Wijchen, na afstemming met de subregio Nijmegen e.o., met de provincie afgesproken 870 woningen extra te bouwen tot 2030, op de versnellingslocaties Huurlingsedam en Wijchen West. 3.3.2 Conclusie De voorgenomen ontwikkeling past binnen het beeld en de ambities gesteld voor Wijchen. De beoogde uitbreiding is in lijn met het regionaal beleid. 3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1 Strategische visie (2003) In november 2003 is de Strategische Visie 2025 opgesteld. In deze visie wordt een doorkijk gegeven naar de gewenste ontwikkeling van Wijchen tot het jaar 2025. Het is een doel om woningen te realiseren aan de oostzijde van Wijchen met een zeer groen karakter, in combinatie met het versterken van de hier aanwezige groene en recreatieve functies. Het voorliggende bestemmingsplan maakt de realisatie van de vierde fase van de ontwikkeling aan de oostzijde van Wijchen, Huurlingsedam, mogelijk. In deze fase zijn 220 woningen voorzien.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

27

3.4.2 Structuurplan Huurlingsedam In juni 2006 is door de gemeenteraad van Wijchen het Structuurplan Huurlingsedam vastgesteld. Dit Structuurplan kan gelezen worden als een kant-en-klaar pakket, gaande van inventarisatie en analyse tot de eerste conceptvorming van de woonwijk ‘Huurlingsedam’. Het resultaat is een breed onderbouwd en beargumenteerd structuurplan, bestaande uit woord en beeld waarin de opzet van de wijk helder is af te lezen. Het uitgangspunt van het Structuurplan is een woongebied met een dorpskarakter, waarbinnen een programma van 50% sociale woningbouw opgenomen is. De beoogde ontwikkeling omvat 60% sociale huurwoningen en betaalbare woningen en past hiermee binnen het beeld van het structuurplan. 3.4.3. Structuurvisie Wijchen Op 29 mei 2009 is de Structuurvisie Wijchen 2009 vastgesteld. De structuurvisie geeft een overzicht van de verwachte ontwikkelingen binnen de gemeente Wijchen. De gemeente gaat uit van een compacte groei en het benutten van de potenties van bestaand stedelijk gebied zonder daarbij de bestaande kwaliteit aan te tasten, in combinatie met een vitaal platteland en sterke kleine kernen. Het plangebied is op de structuurvisie kaart gesitueerd binnen het (magentakleurig) vlak “Ontwikkelen Wonen” (Huurlingsedam). In de afgelopen decennia heeft Wijchen een groeispurt doorgemaakt naar 40.000 inwoners, waarvan er 32.000 in de kern Wijchen wonen.

De komende twintig jaar wil de gemeente op een zorgvuldige manier doorgroeien. Een geleidelijke groei én de opvang van de afname van de gemiddelde woonbezetting leidt tot een toename van circa 3.500 woningen. Hierbij wil de gemeente de bestaande kwaliteiten qua geluidbelasting, leefbaarheid en duurzaamheid continueren.

Afbeelding 3.1 Uitsnede structuurvisie kaart (het plangebied is zwart omcirkeld)

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

28

De gemeente kiest voor een concentratie van de bouwopgave voor de kern Wijchen, met als nieuwe uitbreidingslocaties Wijchen-West en het in ontwikkeling zijnde Huurlingsedam. In de visie staan in hoofdstuk 13.5 (Wonen) en 13.9 (Woon- en leefomgeving) enkele passages die relevant zijn voor dit bestemmingsplan: Twee uitleglocaties Met betrekking tot wonen wordt met name ingezet op het ontwikkelen van en afronden van twee grootschalige uitbreidingslocaties: Huurlingsedam en Wijchen West. Behoud en versterking van een goed woon- en leefomgeving, o.a. door goede afstemming tussen RO en Milieu In de toekomst zal nadrukkelijker een integrale afweging tussen ruimtelijke ordening en milieuaspecten worden gemaakt. Geluidkwaliteit, externe veiligheid, duurzaamheid en dergelijke krijgen nadrukkelijk een plek naast stedenbouwkundige kwaliteit, bereikbaarheid en financiële haalbaarheid. Voor alle wijken zullen wijkontsluitingsplannen worden opgesteld. Daar waar de woon- en leefkwaliteit een impuls behoeft zal op termijn wellicht herstructurering plaatsvinden. Het voorliggende plangebied maakt onderdeel uit van de uitleg/uitbreidingslocatie Huurlingsedam. Binnen dit gebied is op grond van de structuurvisie nieuwvestiging van woningen mogelijk. Het bestemmingsplan en de beoogde ontwikkeling zijn derhalve in lijn met het gesteld in de gemeentelijke structuurvisie.

3.4.4 Woonvisie Gemeente Wijchen 2025 De woonvisie Gemeente Wijchen 2025 is opgesteld in februari 2017 als kader dat richting geeft aan ontwikkelingen die Wijchen raken op het gebied van wonen. In deze visie wordt omschreven waar de gemeente moet bijsturen, afremmen of juist versnellen om haar doelen op het gebied van wonen te bereiken. In de woonvisie zijn doelen geformuleerd voor een woningaanbod in balans. Zo wil de gemeente Wijchen voor starters, jonge gezinnen, (vitale) senioren en mensen met een zorgvraag meer mogelijkheden op de woningmarkt. Dit vraagt om speciale aandacht voor de woonwensen van deze groepen, maar ook om het aanpassen van het huidige aanbod op deze wensen. De beoogde ontwikkeling maakt deel uit van één van de belangrijke bouwlocaties in Wijchen (Huurlingsedam). De realisatie van de beoogde ontwikkeling is in lijn met de gemeentelijke woonvisie, met name qua diversiteit en gemengde woonwijken. De voorliggende ontwikkeling biedt niet alleen kansen voor starters, maar voorziet tevens in voldoende doorgroeimogelijkheden, doordat zowel betaalbare koopwoningen als middeldure koopwoningen worden gerealiseerd. 3.4.5 Beleidsplan Natuur & Biodiversiteit In december 2020 heeft de gemeente Wijchen het beleidsplan Natuur & Biodiversiteit vastgesteld.

De ambitie van de gemeente Wijchen is om samen met bewoners, bedrijven en partners te zorgen voor meer biodiversiteit en versterking van de natuur. Naast een lange adem zijn hiervoor maatregelen in natuurgebieden, het agrarisch gebied én de bebouwde kom nodig. De gemeente gaat een omschakeling inzetten door te stimuleren, faciliteren en zelf het goede voorbeeld te geven. Zo werkt Wijchen aan een gezonde en evenwichtige leefomgeving voor mens én dier.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

29

Voor de toekomstige invulling van het groen binnen het plangebied moet rekening worden gehouden met het de speerpunten uit het beleidsplan. Een paar belangrijke punten daaruit zijn dat het groen (meer) ecologisch wordt onderhouden en dat bij de soortkeuze van het groen de biodiversiteit moet worden gestimuleerd. Een ander belangrijk punt is het toepassen van het aspect natuurinclusief bouwen. Dit zal worden gehanteerd voor de nieuwbouw en inrichting van de openbare ruimte van Huurlingsedam fase 4. Er wordt uitgegaan van natuurinclusief bouwen door het plaatsen van kasten voor huismus, gierzwaluw en vleermuizen in de gevels van de hoekwoningen. In de "koele" gevels komen kasten voor de huismus en de gierzwaluw. En in de "warme" gevels kasten voor vleermuizen. Voor wat betreft de Wet natuurbescherming is er reeds een compensatieplan voor de das opgesteld. In paragraaf 5.2 wordt hier nader op ingegaan. 3.4.6 Conclusie De voorgenomen ontwikkeling past binnen het beleid en de ambities gesteld in de strategische visie, structuurvisie, structuurplan en woonvisie. De beoogde ontwikkeling is daarmee in lijn met het gemeentelijk beleid.

Bestemmingsplan ‘Huurlingsedam, Fase 4’ Toelichting Vaststelling

30

4

Mobiliteit

4.1

Kader Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat geeft een visie weer op het aspect ‘verkeersveiligheid’ in Nederland. Verkeersveiligheid is van groot maatschappelijk belang. Het raakt ons allemaal, elke dag. Iedere verkeersdeelnemer moet veilig op zijn bestemming komen. We zien echter dat het aantal ernstig gewonde verkeersslachtoffers blijft toenemen, en dat de daling van het aantal verkeersdoden stagneert. Het Rijk, de provincies, de gemeenten en de vervoerregio’s hebben samen met maatschappelijke partijen een nieuwe aanpak bedacht en beschreven om de verkeersveiligheid structureel te verbeteren. Alleen door samen te werken kan de veiligheid in het verkeer worden verbeterd, waarbij eenieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid en kennis een bijdrage levert. Door het in kaart brengen van risico’s en vervolgens maatregelen te nemen om de grootste risico’s te verminderen wordt de verkeersveiligheid vergroot.