Spoorstraat-Herenstraat_Bijlagen bij Toelichting_Bijlage 12 Aanvullend Fauna onderzoek (1)
Tekst van het document
OKTOBER 2020
AANVULLEND FAUNA ONDERZOEK HERENSTRAAT 36, WIJCHEN
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
1
COLOFON Opdrachtgever
Het Kabinet Wijchen B.V.
Datum Status Projectnummer
29-10-2020 Definitief 2020-062
Auteur Controle
Jeroen Willems Babette Eijkelenkamp
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
2
INHOUD 1
INLEIDING
4
2
PLANGEBIED EN VOORGENOMEN ONTWIKKELINGEN
5
3
METHODE
7
3.1 3.2 3.3 3.4
HUISMUS GIERZWALUW STEENMARTER VLEERMUIZEN
7 7 8 8
4
RESULTATEN
10
4.1 4.2 4.3 4.4
HUISMUS GIERZWALUW STEENMARTER VLEERMUIS
10 10 10 10
5
CONCLUSIE & ADVIES
13
LITERATUUR
14
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
3
1
INLEIDING
In 2020 heeft Buiting Advies in opdracht van Het Kabinet Wijchen B.V. aanvullend onderzoek uitgevoerd op de Herenstraat in Wijchen naar de functie van het gebied voor de beschermde huismus, gierzwaluw (Wet natuurbescherming 3.1), steenmarter (Wet natuurbescherming 3.10) en vleermuizen (Wet natuurbescherming 3.5) In deze rapportage wordt de methodiek en resultaten van dit aanvullende onderzoek toegelicht. Op basis van de resultaten van het onderzoek wordt een advies gegeven over de te nemen vervolgstappen. AANLEIDING Uit de quickscan Buiting Advies (juni, 2019) is gebleken dat het plangebied in potentie geschikt is als voortplantings- of rustplaats van huismus, gierzwaluw, steenmarter en vleermuizen. Om deze reden is aanvullend onderzoek naar deze soorten uitgevoerd.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
4
2
PLANGEBIED EN VOORGENOMEN ONTWIKKELINGEN
PLANGEBIED Het plangebied ligt in het centrum van Wijchen en bestaat uit meerdere aan elkaar gebouwde panden (afbeelding 1). In het plangebied zijn gebouwen met platte daken met dakleer en gebouwen met puntdaken en dakpannen aanwezig. Zie afbeelding 2 en 3 voor een impressie van de gebouwen. In het plangebied is zeer beperkt groen aanwezig. Het gaat hier om aangeplant groen, zoals een beukenhaag. Het plangebied wordt voornamelijk aan de noord- en westzijde begrenst door gebouwen. Aan de andere kant van de weg ten oosten van het plangebied staan veel grote bomen, deze zijn onderdeel van het landgoed wat net ten zuidoosten ligt. VOORGENOMEN ONTWIKKELINGEN De opdrachtgever is voornemens de gebouwen op de kadastrale percelen 3782, 2180 en 3011 (afbeelding 1) te slopen en hier appartementen te bouwen.
Afbeelding 1: Ligging van het plangebied
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
5
Afbeelding 2 en 3: Impressie van het plangebied.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
6
3
METHODE
Het plangebied is in 2020 onderzocht op het gebruik door huismus, gierzwaluw, steenmarter en vleermuizen. De onderzoeksmethodiek staat per soort in dit hoofdstuk beschreven.
3.1
HUISMUS
Voor huismussen is het onderzoek uitgevoerd conform het Kennisdocument Huismus (juli 2017). Hierin staat dat de afwezigheid van huismussen kan worden aangetoond als twee bezoeken in de periode 1 april - 15 mei geen huismussen worden aangetroffen. Aanvullend zijn ook avondbezoeken uitgevoerd voor vleermuizen waarbij eventuele waarnemingen van huismussen tijdens deze onderzoeken zijn meegenomen in de resultaten en conclusie. Ook tijdens de quickscan (op 13-6-2019) is extra aandacht besteed aan het voorkomen van huismussen. Tijdens alle veldbezoeken zijn de waargenomen huismussen en het gedrag van de vogels genoteerd. TABEL 1: VELDBEZOEKEN HUISMUS Ronde Datum Tijd Onderzoekers Weersomstandigheden 1 7-4-2020 10:30-11:30 BE, JW 13°C, droog, 2 Bft 2 3-6-2020 19:40-22:58 BE RDJ 21°C, droog, 2 Bft 3 16-6-2020 19:55-21:58 BE, EN 16°C, droog, 2 Bft 4 1-7-2020 19:50-21:59 BE, JW 20°C, droog, 3 Bft BE= B. Eijkelenkamp, EN= E. Nijhuis, RDJ=R. de Jong, JW=J. Willems.
3.2
GIERZWALUW
Het onderzoek naar gierzwaluwen is uitgevoerd conform het Kennisdocument Gierzwaluw en het soortprotocol van het Netwerk Groene Bureaus. Hierin staat dat de afwezigheid van een nestplaats van gierzwaluwen kan worden aangetoond als middels drie avondbezoeken in de periode 1 juni tot en met 15 juli geen gierzwaluwen worden vastgesteld die gedrag vertonen dat wijst op een aanwezige nestplaats. Hiervan dient één bezoek tussen 20 juni en 7 juli plaats te vinden. De veldbezoeken zijn gedaan volgens onderstaand schema. De weersomstandigheden van dat moment zijn hierin weergegeven. TABEL 2: VELDBEZOEKEN GIERZWALUWEN Ronde Datum Tijd Onderzoekers Weersomstandigheden 1 7-4-2020 10:30-11:30 BE, JW 13°C, droog, 2 Bft 2 3-6-2020 19:40-22:58 BE, RDJ 21°C, droog, 2 Bft 3 16-6-2020 19:55-21:58 BE, EN 16°C, droog, 2 Bft 4 1-7-2020 19:50-21:59 BE, JW 20°C, droog, 3 Bft BE= B. Eijkelenkamp, EN= E. Nijhuis, RDJ=R. de Jong, JW=J. Willems. Aanvullend zijn ook ochtendbezoeken uitgevoerd (voor de huismus). Eventuele waarnemingen van gierzwaluwen tijdens deze onderzoeken zijn tevens meegenomen in de resultaten en conclusie. Tijdens deze veldbezoeken zijn gierzwaluwen alleen dan genoteerd wanneer deze een binding toonden met de gebouwen in het plangebied door een bezoek aan nestplaats of het laag gieren langs de gebouwen.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
7
3.3
STEENMARTER
Steenmarters gebruiken onder andere gebouwen en dichte struwelen als voortplantings- of rustplaats. Het gebouw in het plangebied is in potentie geschikt voor steenmarters. Voor deze soort is geen onderzoeksprotocol opgesteld door Netwerk Groene bureaus of BIJ12. Steenmarters zijn zeer schuwe nachtdieren. Derhalve is gedurende ieder veldbezoek (tabel 3) aandacht besteed aan het vinden van sporen die kunnen wijzen op de aanwezigheid van een voortplantings- of rustplaatsen en werden tevens toevallige waarnemingen van steenmarters genoteerd. Daarnaast is op 1 juli in het gebouw gezocht naar sporen van steenmarters. TABEL 3: VELDBEZOEKEN STEENMARTER Ronde Datum Tijdvak Onderzoekers Weersomstandigheden 1 19-5-2020 21:34-00:04 EN, BE, SW 19°C, droog, 3 Bft 2 28-5-2020 02:20-05:27 EN, TL, BE 14°C, droog, 3 Bft 3 1-7-2020 19:50-00:30 BE, JW 20°C, droog, 3 Bft 4 17-8-2020 21:50-00:05 BE, JW 24°C, droog, 2 Bft 5 15-9-2020 19:49-22:50 BE, FS, JW 26°C, droog, 1 Bft BE= B. Eijkelenkamp, EN= E. Nijhuis TL= T. Lemmerlijn, SW=S. Wiersma, FS=F. Schumacher, JW=J. Willems.
3.4
VLEERMUIZEN
Vleermuizen gebruiken gebouwen en bomen als vaste voortplantingsplaats- of rustplaats. Deze plaatsen zijn beschermd via de Wet natuurbescherming onder artikel 3.5. Vleermuizen hebben verschillende soorten voortplantingsplaatsen en rustplaatsen. Het gebouw in het plangebied kan dan ook één of meerdere functies vervullen. In dit geval zijn dat kraamverblijfplaatsen, paarverblijfplaatsen en/of zomerverblijfplaatsen. Om de waarde van het plangebied voor vleermuizen vast te stellen is de voorgeschreven onderzoeksmethodiek uit het Vleermuisprotocol 2017 (Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus, 2017) gevolgd. Dit houdt in dat de onderzoeken in de daarvoor geschikte perioden, tijdstippen, weersomstandigheden zijn uitgevoerd. • Voor de zomer- en kraamverblijfplaatsen drie bezoeken in de periode van 15 mei t/m 15 juli, waarvan één nacht-ochtendonderzoek en twee avondonderzoeken. • Voor de paarverblijfplaatsen in de periode van 15 augustus t/m 30 september twee avondbezoeken. Om het plangebied voldoende te kunnen overzien zijn bij bepaalde ronden meerdere onderzoekers ingezet. Het vleermuisprotocol schrijft namelijk voor dat minimaal 75% van het plangebied te overzien is. Dit speelt met name bij avondbezoeken in de kraamperiode. Dan vliegen vleermuizen ’s avonds uit om elders te gaan foerageren.
Bij ochtendbezoeken en onderzoeken in de paartijd zwermen vleermuizen nabij verblijfplaatsen of vliegen roepend vaste ronden, hierdoor zijn minder personen noodzakelijk om goed overzicht te hebben.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
8
In onderstaande tabel zijn de veldbezoeken weergegeven. TABEL 4: VELDBEZOEKEN VLEERMUISONDERZOEK Ronde Datum Tijdvak Onderzoeker* Weersomstandigheden 1 19-5-2020 21:34-00:04 EN, BE, SW 19°C, droog, 3 Bft 2 28-5-2020 02:20-05:27 EN, TL, BE 14°C, droog, 3 Bft 3 1-7-2020 22:00-00:30 TL, BE, JW 20°C, droog, 3 Bft 4 17-8-2020 21:50-00:05 BE, JW 24°C, droog, 2 Bft 5 15-9-2020 19:49-22:50 BE, JW, FS 26°C, droog, 1 Bft BE= B. Eijkelenkamp, EN= E. Nijhuis TL= T. Lemmerlijn, SW=S. Wiersma FS= F. Schumacher, JW= J. Willems
Functie Zomer/Kraam Zomer/Kraam Zomer/Kraam Paar Paar
Hierbij zijn de waargenomen vleermuizen en het gedrag dat kan wijzen op de aanwezigheid van een voortplantingsplaats of rustplaats genoteerd. GEBRUIKTE APPARATUUR Tijdens alle vleermuisonderzoeken zijn batdetectoren met time-expansion en opname mogelijkheid. De gebruikte typen betreft: Elekon Batlogger M. Daarnaast beschikte elke onderzoeker over een goede zaklamp om indien nodig het gedrag van vleermuizen te kunnen vaststellen.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
9
4
RESULTATEN
In dit hoofdstuk worden de resultaten van het veldonderzoek weergegeven.
4.1
HUISMUS
Voornamelijk de pannendaken van het plangebied hadden potentie als verblijfplaats voor huismus. Tijdens het onderzoek zijn er echter geen huismussen waargenomen.
4.2
GIERZWALUW
Tijdens het onderzoek zijn er geen nestplaatsen aangetroffen. Ook zijn er geen gierzwaluwen waargenomen die een binding hadden met de gebouwen in het plangebied.
4.3
STEENMARTER
Tijdens de onderzoeken zijn geen steenmarters of sporen van steenmarters aangetroffen. Ook tijdens het onderzoek in de gebouwen is niets aangetroffen.
4.4
VLEERMUIS
Waargenomen soorten zijn: • Rosse vleermuis • Gewone dwergvleermuis • Ruige dwergvleermuis • Laatvlieger ZOMERVERBLIJFPLAATSEN Er zijn geen zomerverblijfplaatsen vastgesteld. KRAAMVERBLIJFPLAATSEN Er zijn geen kraamverblijfplaatsen vastgesteld. PAARVERBLIJFPLAATSEN Er is een paarverblijfplaats aangetroffen van twee gewone dwergvleermuizen. De locatie van de verblijfplaats wordt weergegeven in afbeelding 4, 5 en 6. Naast het invliegen en zwermgedrag van de vleermuizen zijn ook sociale roepen waargenomen. VLIEGROUTES EN FOERAGEERPLEKKEN Tussen de gebouwen is sprake van een vliegroute. Met name zijn er gewone dwergvleermuizen waargenomen die tussen de woning en het oude winkelgebouw door vlogen (zie afbeelding 4). Er zijn echter door het aanwezige groen in de nabije omgeving zoals de hoge bomen langs de straat, voldoende alternatieven aanwezig. Van een essentiële vliegroute is dan ook geen sprake. Rondom de woning wordt gefoerageerd door gewone dwergvleermuis en rosse vleermuis. Voornamelijk veel foeragerende dieren bij bomen rondom het nabij gelegen landgoed. De werkzaamheden hebben geen invloed op deze foerageerplaatsen.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
10
Afbeelding 4: locatie van het paarverblijf binnen het plangebied, vliegroute (rode lijn).
Afbeelding 5: locatie van de paarverblijfplaats.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
11
Afbeelding 6: foto van een invliegende vleermuis.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
12
5
CONCLUSIE & ADVIES
HUISMUS, GIERZWALUW, STEENMARTER Tijdens het onderzoek is geen voortplantings- of rustplaats van een huismus, gierzwaluw of steenmarter vastgesteld. Uit dit onderzoek blijkt daarmee dat de voorgenomen werkzaamheden niet zullen leiden tot vernieling of beschadiging van een voortplantingsplaats of rustplaats van de steenmarter. Van een overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van de steenmarter, gierzwaluw en steenmarter is dan ook geen sprake.
VLEERMUIZEN Paarverblijfplaats Tijdens het onderzoek is een paarverblijfplaats van twee gewone dwergvleermuizen aangetroffen. Het verstoren of vernietigen van vaste rust- of verblijfplaatsen in niet toegestaan. Het aanvragen van een ontheffing op de Wet Natuurbescherming is noodzakelijk om de geplande werkzaamheden uit te voeren. Vliegroutes en foerageerplaatsen Tijdens het onderzoek is binnen het plangebied is geen essentiële vliegroute vastgesteld. Er zijn foerageerplekken nabij het kasteel vastgesteld. Voorgenomen plannen hebben geen effect op deze gebieden en hebben geen invloed op de functionele leefomgeving. Het verdient de aanbeveling om tijdens werkzaamheden rekening te houden met de aanwezigheid van vleermuizen door het plangebied (en omgeving) tussen zonsondergang en zonsopkomst niet extra te verlichten. PAARVERBLIJFPLAATSEN Paarverblijfplaatsen zijn tijdens het onderzoek niet aangetroffen. VERDERE PROCEDURE Bij doorgang van de werkzaamheden is het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk. Dit gaat om een ontheffing voor het vernielen van een paarverblijfplaats met twee individuen. De ontheffing wordt aangevraagd bij de Provincie Gelderland, welke momenteel een doorlooptijd van 20 weken kent. Bij tijdelijke mitigatie van paarverblijfplaatsen geldt een gewenningsperiode van 6 maanden voor de aanvang van het paarseizoen.
Dit betekent dat de voorzieningen uiterlijk half februari aanwezig moeten zijn alvorens er aangevangen kan worden met werkzaamheden.
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
13
LITERATUUR Buiting Advies. April 2020. Quickscan flora & fauna Herenstraat 36 Wijchen. Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus & Zoogdiervereniging. 2017. www.netwerkgroenebureaus.nl en www.zoogdiervereniging.nl. (Versie maart 2017). Bij12. Kennisdocument Gewone dwergvleermuis Versie 1.0. 2017 Bij12. Kennisdocument Huismus Versie 1.0. 2017 Bij12. Kennisdocument Gierzwaluw Versie 1.0. 2017 Bij12. Kennisdocument Rosse vleermuis Versie 1.0. 2017 Bij12. Kennisdocument Watervleermuis Versie 1.0. 2017
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
14
Aanvullend onderzoek Herenstraat Wijchen
Buiting Advies BV
15