Publieksversie - Beleidsplan Geldzorgen, armoede en schulden
Tekst van het document
2011
.
.
.
.
.
.
2012
.
.
.
.
.
.
2013
.
.
.
.
.
.
2014
300
700
1.000
1,6
4,1
6,3
2015
300
700
1.100
1,6
4,2
6,4
2016
300
700
1.100
1,7
4,4
6,7
2017
300
700
1.100
1,9
4,5
6,9
2018
300
800
1.200
2,0
4,5
7
2019
400
800
1.200
2,3
4,6
7,1
2020
400
800
1.200
2,3
4,7
7
2021**
400
800
1.200
2,4
4,7
6,9
* Aantallen door CBS afgerond op 100-tallen ** Voorlopige cijfers
28
Beleidsplan 2023 | Geldzorgen, armoede en schulden
Bijlage B
Gebruik per regeling (2018 – 2022) Overzicht uitgaven op beleidsinstrumenten minimabeleid 2018
2019
2020
2021
2022
Kwijtschelding
187.950
204.504
229.045
211.972
211.972
Indiv. inkomenstoeslag
166.459
184.426
182.690
162.710
187.145
Huishoud. apparaten
25.705
31.838
27.992
23.932
26.074
Chronisch zieken
57.975
61.875
57.000
53.625
52.525
BB - Bewindvoering
501.286
507.812
507.811
519.210
547.261
BB - Inrichtingskosten
145.512
92.965
101.604
115.456
140.298
BB - Overig
236.887
144.117
154.724
169.494
202.318
CZM
246.959
256.452
246.018
243.229
244.198
Geldterugregeling
45.400
52.996
46.500
40.700
47.800
Indiv. studietoeslag
16.729
6.924
11.810
16.828
18.712
Kindregeling
177.097
162.035
137.225
141.483
162.302
1.807.959
1.705.943
1.702.419
1.698.639
1.840.605
Totaal beleid
Kwijtscheldingsbeleid Tot maximaal 100% van de bijstandsnorm kan men een kwijtschelding krijgen voor (een deel van de) afvalstoffenheffing en rioolrechten.
Kosten kwijtschelding
2018
2019
2020
2021
2022
187.950
204.504
229.045
211.972
211.972
994
1025
1042
982
?
Aantal
Individuele inkomenstoeslag Als men 5 jaar van maximaal 100% van de bijstandsnorm leeft kan men één maal per jaar een toeslag aanvragen; de hoogte van de toeslag hangt af van het huishoudtype (€ 406,- voor een alleenstaande, € 521 voor een alleenstaande ouder, € 579,- voor ‘samenwonenden’). 2018
2019
2020
2021
2022
166.459
184.426
182.690
162.710
187.145
PW-cliënten
342
375
Niet-PW cliënten
38
39
380
414
399
350
384
Uitgegeven Aantal verstrekkingen
Totaal
Beleidsplan 2023 | Geldzorgen, armoede en schulden
29
Huishoudelijke apparaten Als men 3 jaar van maximaal 110% van de bijstandsnorm leeft kan men een wasmachine, koelkast, gasfornuis, TV of stofzuiger vergoed krijgen. 2018 Uitgegeven
2019
2020
25.705
31.838
PW-cliënten
52
60
Niet-PW cliënten
21
20
Totaal
73
80
2021
2022
27.992
23.932
26.074
73
58
62
Aantal verstrekkingen
Regeling chronisch zieken en gehandicapten Chronisch zieken en gehandicapten die een inkomen hebben van maximaal 120% van de bijstandsnorm en geen gebruik maken van de CZM waarbij ook het eigen risico is afgedekt kunnen een bijdrage van € 275,- per jaar aanvragen. 2018 Uitgegeven
2019
2020
57.975
61.875
< 65 jaar
199
176
> 65 jaar
34
43
Totaal
199
219
waarvan niet PW
102
105
57.000
2021 53.625
2022 52.525
Aantal verstrekkingen
178
Bijzondere bijstand voor kosten bewindvoering Voor noodzakelijke en bijzondere kosten kan men tot een inkomen van maximaal 110% van de bijstandsnorm ondersteuning aanvragen. Kosten voor beschermingsbewind zijn binnen de bijzondere bijstand de grootste kostenpost.
Uitgegeven bewindv. Uitgegeven totaal Bewindv. % van tot.
2018
2019
2020
2021
2022
501.286
507.812
507.811
519.210
547.261
1.807.959
1.705.943
1.702.419
1.698.639
1.840.605
27,7
29,8
29,8
30,6
29,7
342
352
340
357
Aantal verstrekkingen < 65 jaar
315
> 65 jaar
35
Totaal
350
waarvan niet PW
194
30
Beleidsplan 2023 | Geldzorgen, armoede en schulden
Bijzondere bijstand inrichtingskosten De op één na grootste kostenpost binnen de bijzondere bijstand zijn kosten voor de inrichting van een woning in geval men daarvoor niet heeft kunnen reserveren (o.a. bij scheidingen en statushouders). 2018 Uitgegeven inrichtingsk. Uitgegeven totaal Inrichtingsk. % van tot.
2019
2020
2021
2022
145.512
92.965
101.604
115.456
140.298
1.807.959
1.705.943
1.702.419
1.698.639
1.840.605
8,0
5,4
6,0
6,8
7,6
44
47
51
58
Aantal verstrekkingen < 65 jaar
84
> 65 jaar
6
Totaal
90
waarvan niet PW
38
Collectieve Zorgverzekering Minima Mensen met een inkomen tot 120% kunnen zorgverzekering afsluiten waarbij de gemeente, afhankelijk van de polis, € 15,- of € 37,50 per maand bijdraagt. 2018
2019
2020
2021
2022
242.309
256.227
246.018
243.229
244.198
< 65 jaar
442
461
> 65 jaar
157
169
Totaal
599
630
613
607
598
waarvan niet PW
275
292
Uitgegeven Aantal verstrekkingen
Geldterugregeling Een bijdrage van € 100,- per jaar in de kosten voor maatschappelijke participatie van volwassenen die 3 jaar of langer een inkomen hebben van maximaal 110% van de bijstandsnorm. Voor gepensioneerden geldt het criterium van ‘3 jaar of langer’ niet. 2018 Uitgegeven
2019
2020
45.400
52.996
< 65 jaar
228
368
> 65 jaar
39
63
Totaal
367
431
waarvan niet PW
104
108
2021
2022
46.500
40.700
47.800
375
335
382
Aantal verstrekkingen
Beleidsplan 2023 | Geldzorgen, armoede en schulden
31
Individuele studietoeslag Een bijdrage van jaarlijks € 1.184,- voor mensen met een arbeidsbeperking die studeren. 2018 Uitgegeven Aantal
2019
2020
2021
2022
16.729
6.924
11.810
16.828
18.712
15
6
9
14
10
Kindregeling Wijchen Een tegemoetkoming in de kosten voor ontwikkeling en participatie van minderjarige kinderen in huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. De hoogte van de tegemoetkoming is afhankelijk van de leeftijd van de kinderen. 2020
2021
2022
Bedrag
Kinderen
Bedrag
Kinderen
Bedrag
Kinderen
* tot 6 jaar
6.350
70
4.950
56
5.975
66
* 6 tot 13 jaar
38.925
138
36.000
132
39.345
141
* 13 tot 18 jaar
57.012
134
58.725
140
64.913
151
102.288
342
99.675
328
110.233
358
Zwemles
5.900
11
17.830
32
19.196
33
Computer
29.038
61
23.978
51
32.873
68
137.225
358
141.483
339
162.302
374
Jaarlijkse bijdrage
Subtotaal jaarlijkse bijdrage
Totaal (‘unieke’ kinderen)
32
Beleidsplan 2023 | Geldzorgen, armoede en schulden
Bijlage C
Vroegsignalering evaluatie 2022 Wijchen Monitor Vroegsignalering Wijchen 2020
2021
2022
Signalen aangeleverd
650
953
840
Signalen opgepakt
80
784
673
Meldingen opgepakt
80
457
659
Meldingen afgerond
0
437
565
Inwoner bereikt
62
102
87
Hulpaanbod aanvaard (incl. CAK)
25
54
48
Resultaten 2022 Wijchen 13% van opgepakte signalen bereikt 87 personen: 39 contact n.a.v. de email, brief of sms en 48 via een telefonisch contact 7,1% van opgepakte signalen heeft hulp aanvaard 48 personen: 29 inwoners middels een Quick Fix en 19 inwoners hebben gebruik gemaakt van schuldhulpverlening Landelijke trend De resultaten uit Vroegsignalering van schulden over 2022 laten een beeld zien dat in lijn is met de landelijke trend. Hieronder staan de landelijke cijfers over 2022 (bron: Dashboard Monitoring Vroegsignalering, Divosa). De cijfers zijn gebaseerd op gemeenten met een omvang van 25.000 – 50.000 inwoners. Het gemiddeld aantal signalen per gemeente met een inwonertal tussen de 25.00 – 50.000 inwoners (d.i. 83 van de 218 deelnemende gemeenten) is 70 signalen per maand. Ter vergelijking: Wijchen 70 signalen
Beleidsplan 2023 | Geldzorgen, armoede en schulden
33
Deze meldingen leiden landelijk in 15,8% tot een succesvol contact, dat wil zeggen dat de boodschap van Vroegsignalering over is gebracht in een persoonlijk (fysiek, telefonisch of per mail) contact. Bij gemeenten met een kleinere omvang ligt dit percentage nagenoeg gelijk (15,6%). Ter vergelijking: In Wijchen ligt dit percentage iets lager: 13,2%. Van de contacten die er met inwoners zijn accepteert (landelijk) uiteindelijk 33% het hulpaanbod. Bij de kleinere gemeenten (0 – 25.000) ligt dit percentage iets lager op 29,5%. Ter vergelijking: In Wijchen ligt dit percentage hoger: 55%. Conclusie Het contact dat we in Wijchen met de inwoners realiseren ligt lager dan het landelijk gemiddelde. Hier zou dus ook meer op ingezet kunnen worden. Als er een contact gerealiseerd wordt, dan bereiken we wel meer hulpacceptaties dan landelijk. Kennelijk doen we het in het gesprek met de inwoner goed. Algemene opmerkingen Het laatste kwartaal laat zowel landelijk als lokaal een lager aantal signalen zien. Mogelijk dat de steunmaatregelen (rondom energie) hier een rol in spelen.
34
Het aantal signalen blijft al lange tijd ver achter bij de verwachtingen. Hier wordt nog onderzoek naar gedaan. Vermoed wordt dat mensen deels gesteund werden door diverse overheidsmaatregelen zoals de energietoeslag, hun spaartegoeden opmaken en lenen bij familie of vrienden. Grotere gemeenten met meer schuldenproblematiek laten verhoudingsgewijs een hoger percentage signalen en meldingen zien. Dit hangt geheel af van het type gemeente. Rendement De cijfers lijken nog weinig spectaculair. We zijn echter ‘pas’ een paar jaar op weg. Toch is het zinvol om door te gaan met vroeg signalering, vindt ook Nadja Jungmann, lector schulden en incasso. In Binnenlands Bestuur van 30 mei 2022 zegt zij hierover: ‘Op dit moment hebben we vijf op de zes mensen met problematische schulden niet in beeld. Vroegsignalering kan eraan bijdragen dat het bereik van de schuldhulpverlening toeneemt. Bovendien werpt vroegsignalering ook vruchten af die niet direct zichtbaar zijn in de statistieken. De monitor biedt alleen zicht op het aantal mensen dat direct hulp aanneemt. Er zijn ook mensen waarbij vroegsignalering werkt als een wake up call. Ze slaan de hulp van de gemeente af, maar
Beleidsplan 2023 | Geldzorgen, armoede en schulden
zoeken als gevolg van de aandacht van de gemeente alsnog de schuldeiser op. Ook dan is vroegsignalering van toegevoegde waarde. Daarnaast geldt nog steeds dat elke euro die aan preventie van schulden wordt uitgegeven een maatschappelijk rendement heeft van 2,69 euro.” Doorontwikkeling Vroegsignalering wordt in 99% van de gevallen door de inwoners positief ontvangen mits onze bedoeling goed wordt uitgelegd. De meeste acceptatie gebeurt als we telefonisch of persoonlijk contact hebben. Landelijke monitorcijfers laten zien dat huisbezoeken en bellen het vaakst leiden tot contact. Het Rijk wil vanaf 2023 structurele financiering beschikbaar maken voor het intensiveren van deze werkwijzen. Net als landelijk, zit er een groot verschil tussen het aantal meldingen en de contacten die we succesvol kunnen leggen. Deels ligt dit in de beschikbaarheid van telefoonnummers, deels in de criteria die we hanteren om mensen te selecteren. Deze selectiecriteria (huisbezoek of telefoongesprek bij: 2 of meer signalen per huishouden met een totale achterstand > 750,-, jongeren (< 27 jaar) en recidivisten met meerdere signalen) zijn ingegeven door onder andere personele capaciteit.
c. H uisbezoeken uitbreiden naar meer inwoners die maanden achter elkaar met achterstanden, bij verschillende vaste lasten partners, worden aangemeld. De uitbreiding van deze capaciteit is al opgenomen in de afspraken met MeerVoormekaar. d. Inzet van Schuldhulpmaatje voor een huisbezoek. Schuldhulpmaatje is een fijne partner die voor de inwoners gezien wordt als ‘niet van de overheid’. Bovendien heeft Schuldhulpmaatje een langere adem en biedt deze meerdere contacten die vaak nodig zijn. De ervaringen zijn positief. Schuldhulpmaatje werkt op vrijwillige basis.
We gaan onderzoeken hoe we de Vroeg signalering in 2023 kunnen intensiveren. Denkrichtingen hierbij zijn: a. G roter aantal inwoners per telefoon benaderen. b. I ntensivering inzet jongerenwerkers. De aandacht voor jongeren en preventie neemt toe. De resultaten van de jongerenwerkers die contact met de jongeren zoeken blijft achter bij de verwachting. Zij geven als reden aan dat ze beperkte tijd hebben én dat een contact soms een langdurig, intensief vervolg heeft. De begeleiding loopt anders dan bij een reguliere inwoner. Dit is mede ingegeven door het feit dat deze jongeren vaak meerdere problemen hebben.
Beleidsplan 2023 | Geldzorgen, armoede en schulden
35