Programmarekening 2023
Tekst van het document
Afval: opgeruimd staat netjes
Onze afvalinzameling blijven we verbeteren. Daarbij hebben we aandacht voor het stimuleren van afvalscheiding: kwalitatief en kwantitatief. Hiervoor is een communicatiecampagne opgezet. • Voortzetten van de campagne “Weet wat je achterlaat”. • Een plan van aanpak opstellen om afvalinzameling bij woningen met ruimtegebrek te verbeteren waardoor deze inwoners worden gestimuleerd om hun afval beter te scheiden.
Programmarekening 2023 - Programma 7
In 2023 is de campagne "Weet wat je achterlaat” op meerdere events geweest en is het aantal deelnemende winkeliers sterk uitgebreid. Ook is een link gemaakt tussen de beestenbende en 'Weet wat je achterlaat". Bij de begroting is een motie aangenomen waarbij de opdracht is voor grootschalige nieuwbouwprojecten op een andere manier afval in te zamelen. Dit wordt uitgewerkt waarbij ook wordt verkent of deze werkwijze ook toegepast kan worden bij bestaande woningen waar sprake is van ruimtegebrek.
Pagina 80 van 221
Begroot 2023 We starten een proef met een tijdelijk, roulerend inzamelpunt voor grofvuil in wijken. Hiermee wordt het voor inwoners makkelijker om dichtbij huis weg te brengen. We gaan in beeld brengen hoe deze proef eruit moet zien. We doen eerst een verkenning voordat de pilot wordt opgestart naar de haalbaarheid van deze inzameling (kosten en milieu winst) Zwerfafval gaan we tegen door in te zetten op bewustwording en het ondersteunen van initiatieven van inwoners om zelf zwerfafval op te ruimen. Voortzetten aanpak zwerfafval door inzet Beestenbende en vrijwilligers die zwerfafval opruimen etc.
7.d
Verantwoording Dar werkt aan uitwerking van meerdere opties.
De bestaande werkwijze is succesvol doorgezet. Het aantal beestebenders is verder gegroeid naar ruim 600.
Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg
Van de riolering afkoppelen van 1 ha openbaar verhard oppervlak, in samenloop met reconstructies van de openbare ruimte. Onderzoeken of de hemelwaterberging Woezik uitgebreid moet worden en zo ja de uitbreiding realiseren. Aanschaffen van nieuw beheerpakket.
Ontsluiten van de publieke peilbuizen in het besturingssysteem TMX. Onderzoeken van het klimaatbestendig maken van de openbare ruimte.
Programmarekening 2023 - Programma 7
Omdat geen reconstructies van de openbare ruimte hebben plaatsgevonden, is in 2023 geen verhard oppervlak afgekoppeld. Onderzoek is gestart in 2023, maar de resultaten zijn nog niet bekend. Huidige beheerpakket “Castor” wordt niet meer ondersteund door leverancier. Nadat duidelijk is geworden welk pakket(BAG/GIS) wordt aangeschaft /voortgezet, starten we de aanbestedingsprocedure voor een nieuw beheerprogramma. Aanbestedingsprocedure loopt nu. Vanwege onverwachte stopzetting besturingssysteem TMX opgeschort tot nieuw besturingssysteem is aangeschaft in 2024. Is gerealiseerd. Al geruime tijd wordt gewerkt met ontwikkeld ontwerpkader (toetsingskader) klimaatbestendigheid (wateroverlast) openbare ruimte bij nieuwbouw en reconstructies. Dit geeft voldoende inzicht over klimaatbestendigheid van openbare ruimte. Gesignaleerde knelpunten worden met reconstructies meegenomen of zelfstandig aangepakt.
Pagina 81 van 221
Wat kost het?
Wat heeft het gekost?
Het Programma Volksgezondheid en milieu bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid; Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen, zoals de GGD, schoollogopedie en lokaal gezondheidsbeleid. 7.2 Riolering; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. 7.3 Afval; Tot dit taakveld behoren de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. 7.4 Milieubeheer; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu waaronder klimaatbeleid, waterbeleid, milieubeleid, MARN (Milieu en Afval Regio Nijmegen) en geluidsonderzoek. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging en onderhoud van begraafplaatsen/crematoria. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000) Baten 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer Totaal Baten
Geactualiseerde Begroting 2023
Werkelijk
Werkelijk
2023
2022
535 4.368 4.725 2.136 11.764
500 4.456 4.849 573 10.378
159 6.390 4.804 290 11.643
Lasten Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Totaal Lasten
2.681 3.965 4.376 4.099 21 15.142
2.451 3.924 4.026 2.273 18 12.693
1.963 6.371 4.585 1.902 14 14.835
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
-3.378
-2.315
-3.191
ER: Onderhoud Overige gebouwen ER: Reserve Rioolheffing ER: Reserve afvalstoffenheffing BR: Duurzaamheid ER: Onderhoud Overige gebouwen BR: Revolverend fonds duurzaamheid
0 0 487 0 8 0
0 0 0 -116 6 0
-1 735 538 130 4 -50
Inzet bestemmingsreserves
495
-109
1.356
-2.883
-2.424 459
-1.836
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Mutatie bestemmingsreserves 7.2 7.2 7.3 7.4 7.4 7.4
Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting
Programmarekening 2023 - Programma 7
Pagina 82 van 221
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (mio is nadeel)
Taakveld 7.1 Volksgezondheid Op het onderdeel prenatale zorg treedt een voordeel op, omdat de subsidie aan de coöperaties verloskundigen in 2023 incidenteel wordt gedekt vanuit de (door Nijmegen verlegde) IZA- middelen. Op het onderdeel GGD algemeen treedt een voordeel op. Dat als gevolg van een hoger dan geraamd positief BTW effect. Op het onderdeel GGD algemeen treedt een voordeel op. De kosten van de gezondheidsmakelaar 2023 worden incidenteel gedekt vanuit (door Nijmegen verlegde) IZA middelen. Op het onderdeel GGD algemeen treedt een voordeel op. De kosten van Nu niet Zwanger worden incidenteel gedekt vanuit GALA- budget kansrijke start. Op het onderdeel GGD algemeen treedt een voordeel op bij de facultatieve taken, daarnaast is een deel van de kosten bijzondere zorg doorbelast naar het budget Wet verplichte GGZ. Overige afwijkingen. Op het onderdeel uitvoering lokaal gezondheidsbeleid treedt een voordeel op. Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. Overige afwijkingen. Taakveld 7.2 Riolering De opbrengsten uit de rioolheffing zijn, met name bij die van de eigenaren van niet woningen, hoger uitgevallen dan vooraf was becijferd. Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. We zien op dit taakveld lagere kosten waardoor er ook minder BTW toegerekend kan worden. Overige afwijkingen.
Taakveld 7.3 Afval De papierprijs was in 2023 lager dan begroot, daarnaast was er ook minder ingezameld dan verwacht. Hogere vergoeding voor plastic en afrekening vanuit voorgaande jaren. Minder toerekenbare kosten, bestaande voornamelijk uit BTW en kwijtschelding omdat de werkelijke kosten lager zijn dan begroot. Overige afwijkingen. Taakveld 7.4 Milieubeheer Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. De ODRN kent in tegenstelling tot voorgaande jaren een onderschrijding op hun productie. De onderschrijding is te verklaren aan zowel de BRIKS (Bouwen, Reclame, Inrit, Kappen en Slopen) kant (84% gerealiseerd) als de milieu kant (87% gerealiseerd). Zoals vaker aangegeven, werkt de ODRN vraag- en markt gestuurd. Dit betekent dat de ODRN minder realiseert dan verwacht, wanneer er minder vergunningen en/of meldingen worden aangevraagd of gedaan door particulieren of wanneer er bijvoorbeeld minder gebouwd wordt. In dit opzicht kan de realisatie van de ODRN worden gezien als indicator/graadmeter van de economie van een gemeente. De grootste absolute onderschrijdingen zijn de Meldingen Milieu (€73.339) en Advies bodem (-€38.531). De grootste absolute overschrijding is de post Milieucontrole (€50.660). Op diverse beleidsvelden zijn de budgetten in 2023 niet volledig benut, het gaat hierbij om Bodemactiviteiten (+€3k), Milieubeleid (+€ 8k),
Programmarekening 2023 - Programma 7
Structureel
Incidenteel
0
15
0
42
0
21
0
17
0 0
67 3
0
14
0 0
7 9
0
36
0
7
0 0
89 -3
0 0
-142 46
0 0
76 6
0
19
0
74
0
68
Pagina 83 van 221
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (mio is nadeel)
Structureel
Incidenteel
Waterbeleid (€ 48k), Milieuvoorlichting (+€7k), Externe Veiligheid (+€ 2k). We hebben in 2023 minder dividend ontvangen van de MARN, de dividenduitkeringen zijn van tevoren lastig in te schatten. Overige afwijkingen.
0 0
-13 -3
Taakveld 7.4 Begraafplaatsen en crematoria Overige afwijkingen. Totaal Totaal saldo
0 0 459
2 459
Relevante besluiten
Nummer besluit 12 RZ 121 13 RZ 206 14 RZ 016 15 RZ 063 16 RZ 092 17 1 3419 17 2 1266 17 6 498 / … 18 1 1344 18 2 13777 18 2 15830 18 1047 18 1048 21 80394 22 76655 22 76786 19 32035 19 30636 20 56202 21 47504 22 89926
Beleidsnota Verordening duurzaamheidsleningen Klimaatbeleidsplan 2013-2016 Afvalbeleidsplan 2014-2017 Verlenging duurzaamheidsleningen Nulmeting routekaart energieneutraal Wijchen 2040 Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) omgevingsrecht gemeente Wijchen IBOR en rioolbeheer 2018-2022 Gemeentelijk rioleringsplan 2018-2022 / Beleidsplan water en riolering 20232027 Wijziging verordening stimuleringsregeling duurzame maatregelen Initiatiefvoorstel K8W VVD WL beleid behalen landelijke afvaldoelstellingen Zomerinzameling GFT Strategische Waternota 2019-2028 Milieubeleidsplan 2018-2021 Begroting ODRN 2023 Begroting MARN 2023 Begroting GGD 2023 Concept startnotitie Regionale Energie Strategie (RES) Toekomstbestendig wonen Beleidsplan Wmo, jeugd en gezondheid 2021 - 2024 Wijchen Definitief bod Regionale Energie Strategie 1.0 van Arnhem Nijmegen Stand van zaken en aanpak actieplan inzake Klimaatadaptatie Wijchen
Programmarekening 2023 - Programma 7
Pagina 84 van 221
8 Wonen en bouwen Algemeen We willen dat iedereen zich in Wijchen thuis kan voelen en goed kan wonen. Daarom zitten we midden in een grote (versnellings-)opgave in de nieuwbouw. We zetten er op in om de komende 10 jaar 3000 woningen te realiseren. De woningbouwversnelling maken we mogelijk door het realiseren van harde plancapaciteit in bestaande plannen. We houden koers op lopende projecten zoals Wijchen West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid. Er blijft ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere initiatieven. Met name in de kleine kernen zorgt dat ervoor dat mensen in hun dorp kunnen blijven, of komen wonen. Bijvoorbeeld door te bouwen in collectief particulier opdrachtgeverschap (cpo). Naast kwantiteit is ook de kwaliteit van wonen en van de leefomgeving belangrijk. We streven naar variatie binnen nieuwbouwwijken en bestaande wijken. Dat betekent verschillende woningtypen, doelgroepen en prijsklassen. Zo blijven wijken op de lange duur veerkrachtig en leefbaar. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we welke bouwhoogte past bij de omgeving, en ook welke bouwhoogte een bijdrage kan leveren aan het realiseren van betaalbare woningen. Uitgangspunt is dat het woningbouwprogramma zoveel mogelijk aansluit bij de woonbehoefte van de verschillende doelgroepen, zoals starters, ouderen en één- en tweepersoonshuishoudens.
Voor het merendeel zijn dit sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen. We zetten ook in op levensloopgeschikte woningen en seniorenwoningen. Daarnaast zorgen we voor focus op de ontwikkeling van Wijchen als geheel door ook aandacht te hebben voor de kwaliteit van wonen in bestaande wijken en goede voorzieningen in de buurt. We ontwikkelen zoveel mogelijk energieneutraal en stimuleren circulair en natuur inclusief bouwen. We zorgen ervoor dat de buitenruimten levendig, aantrekkelijk en veilig zijn. Zo zorgen we voor meer mogelijkheden voor ontmoetingen in de buurt. Ouderen en inwoners met een zorgvraag moeten hier kunnen blijven wonen; kleinschalig en zoveel mogelijk onderdeel van de wijk. Daarbij staan we open voor nieuwe woonconcepten en woonvormen voor pre-mantelzorg.
Speerpunten 8-a 8-b 8-c 8-d
Coalitie akkoord
Algemeen
We gaan bouwen Sterke en prettige dorpen en wijken Goede voorzieningen in de buurt Investeren in het buitengebied
Programmarekening 2023 – Programma 8
Pagina 85 van 221
Speerpunten
8-a We gaan bouwen De komende jaren bouwen we fors meer woningen. Zo snel mogelijk. Daarom geven we nu voorrang aan het realiseren van bestaande plannen, met tijdelijk minder aandacht voor nieuwe initiatieven. De afgelopen jaren is al veel voorbereid dus de komende jaren kan de schop de grond in. Daarbij staat de kwaliteit van de leefomgeving voorop. De woningen die we bouwen passen bij de toekomstige behoeften. Denk aan woningen voor starters, ouderen en een- en tweepersoonshuishoudens. We willen dat mensen die hier willen blijven wonen dat ook kunnen. 8-b Sterke en prettige dorpen en wijken We bouwen niet zomaar. De kwaliteit van onze dorpen en wijken staat voorop. We bewaren het dorpse karakter van Wijchen en de kernen. Dat betekent leefbare buurten met voldoende groen, waarin mensen elkaar ontmoeten en iets voor elkaar over hebben. 8-c Goede voorzieningen in de buurt Voor een goede leefbaarheid is het belangrijk dat er voorzieningen in de buurt zijn. Denk aan ruimte voor groen, speelplekken voor onze jeugd, en dorpshuizen of wijkcentra om elkaar te ontmoeten. 8-d Investeren in het buitengebied Ons buitengebied is mooi, en dat houden we graag zo. Dat doen we door de ruimte op een verstandige manier te gebruiken, waarbij we het landschap behouden en versterken en versnippering tegengaan.
Programmarekening 2023 – Programma 8
Pagina 86 van 221
Wat hebben we ervoor gedaan
Begroot 2023 8.a
We gaan bouwen
Er blijft ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere initiatieven, met name in de kleine kernen. De instrumenten uit het Instrumentarium voor behoud van goedkope en betaalbare huur- en koopwoningen passen we op projectniveau toe (maatwerk). We ontwikkelen zoveel mogelijk energieneutraal en stimuleren circulair en natuur inclusief bouwen. We wegen hierbij duurzaamheid en betaalbaarheid af. We verkennen aanvullende mogelijkheden voor woningsplitsing. We staan open voor initiatieven voor woningsplitsing. We zetten in op het realiseren van levensloopgeschikte woningen en seniorenwoningen. We stimuleren ook bewoners van bestaande woningen om hun woning toekomstbestendig te maken (duurzaamheid en levensloopbestendigheid). We zetten in op het verminderen van de druk op de woningmarkt, bijvoorbeeld door het realiseren van flexwonen. We houden koers op lopende projecten Wijchen-West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid. Bestemmingsplannen laatste fase Huurlingsedam en TKWM gaan ter vaststelling naar de raad. Bij woningbouwprojecten, niet zijnde de kleine particuliere initiatieven (kpi’s), verplichten wij ontwikkelende partijen om voorafgaand aan de planologische procedure een omgevingsdialoog met omwonenden en andere belanghebbenden te voeren. Hiermee anticiperen wij op de komende Omgevingswet.
8.b
Verantwoording
Dit is in lijn met beleid dat al 2 jaar geldt.
Dit loopt en is maatwerk per project. O.a. Koopstart in Huurlingsedam.
Nieuwbouw is aardgasloos en minimaal BENG (bijna energieneutraal). Circulair en natuur inclusief bouwen wordt in diverse projecten als ambitie ingezet en afhankelijk van grondposities ook gehandhaafd. In 2023 zijn op diverse plaatsen in Wijchen woningsplitsingen gerealiseerd. In 2023 zijn op meerdere plekken in Wijchen levensloopgeschikte woningen gerealiseerd, o.a. Alba in de Lindenstraat (Valendries) en La Verna (Alverna) Er is een toekomstbestendig wonen lening beschikbaar voor kleine particuliere verhuurders en vve’s. Flexwonen hebben we ingezet i.r.t. voorzieningen voor vluchtelingen, o.a. realisatie PiusXII Straat 100. In Wijchen-West is het stedenbouwkundig plan en de grondexploitatie ter vaststelling aangeboden aan de raad. Daarnaast is met marktpartijen een overeenkomst getekend voor ontwikkeling van het gehele gebied. Voor Wijchen-West is een participatieplan aan de raad vastgesteld en vervolgens uitgevoerd. Daaruit volgden uiteindelijk nog nadere sessies en keukentafelgesprekken voor persoonlijke belangen van omwonenden.
Sterke en prettige dorpen en wijken
We bevorderen ontmoeten in nieuwe en bestaande wijken, o.m. door in nieuwe en bestaande wijken en dorpen te gaan voor levendige buitenruimten, die aantrekkelijk en veilig zijn.
Programmarekening 2023 – Programma 8
Gerealiseerd.
Pagina 87 van 221
Begroot 2023 Kwaliteit staat voorop. We streven naar variatie binnen nieuwbouwwijken en in bestaande wijken. Voor bestaande wijken werken we verder aan het toekomstbestendig maken van de woningvoorraad, bijvoorbeeld in WijchenZuid. Dat betekent verschillende woningtypen, doelgroepen en prijsklassen. Bij elk woningbouwplan kijken we welk woningbouwprogramma passend is op de locatie en invulling geeft aan de lokale en gemeente brede woningbehoefte. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we welke bouwhoogte past bij de omgeving (maatwerk).
8.c
Gerealiseerd
Gerealiseerd
Goede voorzieningen in de buurt
In Hart van Zuid werken we op basis van de gebiedsvisie verder aan een toekomstbestendig voorzieningenhart, met voldoende groen en ruimte voor ontmoeting. Daarbij blijven we de inwoners betrekken.
Het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer biedt een kwaliteitsimpuls aan het centrum. We gaan door op de ingeslagen weg, met een bruisend centrum en voldoende parkeerplekken. Dit doen we uiteraard samen met inwoners en ondernemers.
8.d
Verantwoording
Er is een participatieplan voor de kaders en uitgangspunten van het Masterplan opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd. In april 2023 zijn er live enquêtes afgenomen in de wijk en is er een inloopbijeenkomst gehouden. Het resultaat hiervan is aan de inwoners en andere stakeholders teruggekoppeld. De verwachting is dat de raad medio 2024 een besluit kan nemen over de kaders en uitgangspunten. Conform.
Investeren in het buitengebied
We zijn terughoudend met bouwen in het buitengebied. Slechte bermen in het buitengebied blijven we aanpakken. Duurzame veehouderij stimuleren wij door duurzaamheidsinitiatieven te faciliteren.
We geven agrariërs ruimte voor nieuwe perspectieven voor de toekomst.
We werken aan een gebiedsvisie voor het buitengebied, waarbij we nadrukkelijk oog hebben voor eventuele transformatie.
Programmarekening 2023 – Programma 8
Via het KPI-beleid is geborgd dat er in principe niet in het buitengebied is gebouwd. Dit nemen we mee in ons reguliere onderhoud Ibor. In 2023 is de zakelijke duurzaamheidslening beschikbaar gekomen. Verder hebben we ons in 2023 moeten focussen op wat in de lokale energie strategie komt te staan. In 2023 hadden we willen starten met te onderzoeken wat nodig is voor een toekomstbestendige landbouw en welke rol de gemeente daarbij kan vervullen. Dit is wegens andere prioriteiten niet gelukt. De voorbereiding hiervoor hadden we in 2023 willen starten maar dit is wegens andere prioriteiten niet gelukt.
Pagina 88 van 221
Wat kost het?
Wat heeft het gekost?
Het Programma Wonen en bouwen bestaat uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening; Tot dit taakveld behoren taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals het bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en de vergoedingen planschade. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen); Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties. 8.3 Wonen en bouwen; Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening, waaronder ook de bouwleges. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000) Baten 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten
Geactualiseerde Begroting 2023
Werkelijk
Werkelijk
2023
2022
314 69 1.209 1.592
378 7.015 1.475 8.867
135 2.689 1.419 4.244
Lasten 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten
1.151 104 2.011 3.267
1.145 2.259 1.913 5.316
7.342 2.755 1.676 11.772
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
-1.675
3.551
-7.529
ER: Actualiseren bestemmingsplannen Afs.R: Bouw parkeergarage TKWM BR: Risicoreserve grote projecten
20 0 0
20 -1.845 -1.330
-21 0 0
Inzet bestemmingsreserves
20
-3.156
-21
-1.655
395 2.050
-7.550
Mutatie bestemmingsreserves 8.1 8.2 8.2
Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. Door de invoering van de omgevingswet per 1 januari 2024 zijn veel bestemmingsplannen vervroegd ingediend. Hiervoor hebben we in de rapportage al de inkomsten uit leges en expolitatiebijdragen verhoogd van € 40k naar € 275k. In werkelijkheid hebben we in de laatste maanden nog meer ontvangen dan verwacht en hebben we circa € 335k ontvangen. Van de provincie Gelderland hebben we € 50k ontvangen aan subsidie voor de versnelde woningbouw voor de jaren 2022 en 2023. Dit is gebaseerd op 50% cofinanciering. Het gemeentelijk aandeel voor het deel 2023 is hier opgenomen. Hier tegenover staat een voordeel op inhuur bouwbureau op taakveld 8.2. Overige afwijkingen.
Programmarekening 2023 – Programma 8
Structureel
Incidenteel
0
34
0
60
0 0
-23 -1
Pagina 89 van 221
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Voordeel op inhuur derden bouwbureau. Volgende het BBV moet tussentijds winst worden genomen via de POC methode. (percentage of completement) Voor de CPO Wonsick nemen we in 2023 een winst van € 209k en voor de Huurlingsedam Fase 3 nemen we een tussentijdse winst in 2023 van € 117k. Conform BBV richtlijnen moeten we Huurlingsedam fase 3 loskoppelen van fase 1 en 2. De opbrengst uit doorbelaste kosten voor fase 1 en 2 hadden we opgenomen in fase 3. Deze opbrengst moeten we nu in het resultaat nemen. In de begroting hadden we dit gekoppeld aan de afsluiting van fase 3 in 2027. De opbrengst moeten we dus nu eerder nemen. In de begroting is uitgegaan van een winst van € 69k voor de CPO Bergharen Rivierduin, deze sluiten we nu af in 2023 met een eindresultaat van € 164k een voordelig verschil van € 95k. Het saldo op onderhanden werk op taakveld 8.2 (uitbreiding bedrijventerrein Bijsterhuizen) valt weg tegen het saldo onderhanden werk op taakveld 3.2. Per saldo is het onderhanden werk voor de exploitatie neutraal. Met het actualiseren van de bouwgrondexploitaties werken we de verliesgevende voorzieningen bij. Voor 2023 betekent dit positieve bijstellingen voor de verliesvoorzieningen van CPO Batenburg (+ 30k), TKWM (+ 3.330k).
De vrijval uit de verliesgevende voorziening op basis van de allonge storten we in de Afschrijvingsreserve parkeergarage Tussen Kasteel en Wijchens Meer. We sluiten het project Lindestraat/Meidoornstraat in 2023 af met een voordeel van € 8k. Het saldo van het voorbereidingskrediet Kraanvogelstraat op 31 december 2023 dekken we uit de reserve risico grote projecten. Conform raadsbesluit boeken we alle voorbereidingskosten van het project Kraanvogel tot en met 2023 af ten laste van de risico reserve grote projecten. Overige afwijkingen. Taakveld 8.3 Wonen en bouwen Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. Door de invoering van de omgevingswet per 1 januari 2024 zijn veel bouwvergunningen vervroegd ingediend. Hiervoor hebben we in de rapportages al de inkomsten uit leges verhoogd van € 801k naar € 1.179k. In werkelijkheid hebben we in de laatste maanden nog meer ontvangen dan verwacht en hebben we circa € 1.447k ontvangen. Per saldo nogmaals een voordeel op de leges van € 268k. Voor de Omgevingswet is ingeschat dat we van het budget van € € 476k een bedrag van € 270k gaan uitgeven en hebben daarom € 206k overgeheveld naar 2024. In werkelijkheid hebben we minder uitgegeven namelijk € 217k waardoor er een bedrag van € 53k niet is uitgegeven.
Bij de resultaatbestemming stellen we voor de budgetoverheveling aan te passen van € 206k naar € 259k om de verkregen middelen voor deze taak beschikbaar te houden. Door de vervroegde aanvraag van vergunningen hebben we naast extra legesopbrengsten ook extra uitgaven. Dit heeft met name betrekking op Bouwtechnische toetsing en stikstofdepositie-onderzoeken. Voor het onderdeel welstand zijn de uitgaven en de inkomsten budgettair neutraal opgenomen in de begroting. Per saldo hebben we iets meer inkomsten ontvangen dat uitgaven gedaan. Voor het volshuisvestingsbeleid hebben we minder diensten van derden afgenomen.
Programmarekening 2023 – Programma 8
Structureel
Incidenteel
0
30
0
326
0
979
0
95
0
145
0
3.360
0
-3.330
0
8
0
155
0 0
-155 3
0
49
0
268
0
53
0
-24
0
5
0
2
Pagina 90 van 221
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Structureel
Incidenteel
Voordeel op vastgoedinformatievoorziening. Totaal Totaal saldo
0 0 2.050
11 2.050
Programmarekening 2023 – Programma 8
Pagina 91 van 221
Relevante besluiten
Nummer besluit 13 RZ 148 15 AZ 143 16 1 1701 16 2192 17 1 1086 20 54326 20 54326 20 54326 19 25085 20 43403 20 54858 21 045515 22 77480 21 59350
Beleidsnota Centrumvisie Verordening startersleningen Herijking visie Oostflank, westflank, centrum Grondnota en grondexploitatiebeleid Woonvisie "Thuis in Wijchen" 2025 Legesverordening 2021 Verordening precariobelasting 2021 Verordening marktgelden 2021 Vaststelling Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) Woondeal regio Arnhem Nijmegen Woonagenda Subregio Nijmegen e.o. 2020-2030 Grondprijzenbrief 2021 Wijchen Begroting Bijsterhuizen 2022 Gebiedsvisie en ontwikkelstrategie Wijchen West
Programmarekening 2023 – Programma 8
Pagina 92 van 221
Beleidsindicatoren Conform BBV-richtlijnen presenteren we hier naast de lokaal vastgestelde beleidsindicatoren, de voor iedere gemeente verplichte beleidsindicatoren. Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning
Naam Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten
Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Streefwaarde Realisatie Realisatie 2023 2023 2022 6,2
6,9
6,2
5,9
6,4
6,1
649
716
636
7
23
22
12
9
9
6
9
4*
0,5
1,3
1,5
2,9
2,4
2,5
0,9
0,7
0,8
0. Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
0. Bestuur en ondersteuning
Overhead
1. Veiligheid
Verwijzingen Halt
1. Veiligheid
Winkeldiefstallen
1. Veiligheid
Geweldsmisdrijven
1. Veiligheid
Diefstallen uit woning
1. Veiligheid
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
1
4
5,7
3. Economie
Functiemenging
%
50
51
51
3. Economie
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
138
154
145
4. Onderwijs
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
1,3
3,9
1,7
4. Onderwijs
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
15
16
14
4. Onderwijs
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
1,4
2,3
1,8
5. Sport, cultuur Niet sporters en recreatie
%
45
43
47
6. Sociaal domein
Banen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar
715
732
712
6. Sociaal domein
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
1
1
1
6. Sociaal domein
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
4
5
5
Programmarekening 2023 – Beleidsindicatoren
Pagina 93 van 221
Taakveld
Streefwaarde Realisatie Realisatie 2023 2023 2022
Naam Indicator
Eenheid
6. Sociaal domein
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
69
74
74
6. Sociaal domein
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
1,2
1
1
6. Sociaal domein
Personen met een bijstandsuitkering
170
170
297
6. Sociaal domein
Lopende reintegratievoorzieningen
34
46
34
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdhulp
10
12
11
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdbescherming
1
1
1
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdreclassering
0,2
0,2
0,2
6. Sociaal domein
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Aantal per 10.000 inwoners
662
698
660
Omvang huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
110
100
111
Hernieuwbare elektriciteit
%
9,0
14,7
10,9
8. Vhrosv
Gemiddelde WOZ waarde
Duizend euro
316
357
318
8. Vhrosv
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
13,4
8,9
6,5
76
76
76
828
827
806
865
863
842
7. Volksgezondheid en Milieu 7. Volksgezondheid en Milieu
8. Vhrosv 8. Vhrosv
8. Vhrosv
Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
Demografische druk % Gemeentelijke woonlasten In Euro’s eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten In Euro’s meerpersoonshuishouden
Programmarekening 2023 – Beleidsindicatoren
Pagina 94 van 221
Paragrafen
1. Overhead, Algemene Dekkingsmiddelen en overige baten en lasten 2. Lokale heffingen 3. Weerstandsvermogen 4. Onderhoud Kapitaalgoederen 5. Financiering 6. Bedrijfsvoering 7. Verbonden Partijen 8. Grondbeleid
Programmarekening 2023 – Paragrafen
Pagina 95 van 221
Paragraaf 1: Overhead, Algemene dekkingsmiddelen en overige baten en lasten Inleiding In deze paragraaf worden de kosten voor Overhead, de algemene dekkingsmiddelen en onvoorziene kosten nader toegelicht. Overzicht Overhead De kosten overhead hebben betrekking op het deel van het personeel dat zich niet rechtstreeks bezighoudt met de producten, maar dat ondersteunend is in het proces. Denk hierbij aan kosten zoals opleidingen en BHV, huisvesting en ICT. Tabel 1: Weergave van taakveld Overhead (x € 1.000)
Overhead Personeel(s gerelateerd) ICT Huisvesting Bijdrage GR Werkorganisatie DrutenWijchen* Totaal Overhead (taakveld 0.4)
Begroting 2023 308 3.170 1.645
Realisatie 2023 407 2.742 1.704
Realisatie 2022 21 2.711 1.450
7.035
7.151
6.553
12.158
12.003
10.736
*Dit betreft alleen de kosten voor overhead binnen de totale bijdrage aan de WDW.
Overzicht vrij besteedbare dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen betreffen met name de OZB en de uitkeringen uit het Gemeentefonds. Deze middelen kennen in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht of de afvalstoffenheffing geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De (wettelijk) niet vrij besteedbare heffingen evenals de specifieke uitkeringen worden in de programma’s, waarvan ze voor een deel de kosten dekken, verantwoord onder de baten. 0.5 Treasury Het taakveld Treasury is in tabel 2 gesplitst in het financieringsresultaat en dividend. Het financieringsresultaat betreft het renteresultaat op aangetrokken en uitgezette leningen, zie paragraaf 6 voor de specificatie. 0.61/0.62/064 Lokale heffingen In paragraaf 3 “Lokale heffingen” wordt nader ingegaan op het algemeen beleid van de lokale heffingen en de belastingcapaciteit van de gemeente Wijchen. De onderstaande lokale heffingen zijn daar opgenomen. Onroerend Zaak Belasting (OZB)*, Toeristenbelasting*, Hondenbelasting, Rioolrechten, Afvalstoffenheffing / reinigingsrechten, Reclamebelasting* Precariobelasting* De met * gemarkeerde belastingen vrij besteedbaar. 0.7 Gemeentefonds (algemene uitkering) De omvang van de inkomsten uit het Gemeentefonds zijn in de realisatie herleid uit de decembercirculaire 2023.
Op begrotingsbasis is uitgegaan van de septembercirculaire 2023, aangevuld met het verwachte extra geld in de decembercirculaire voor de uitvoering van de energietoeslag. Onvoorzien Er is, conform wettelijk voorschrift, een bedrag opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Met het vaststellen van de begroting, bekrachtigt de raad het standpunt, dat tegenvallers Programmarekening 2023 – Paragrafen
Pagina 96 van 221
binnen bestaande middelen worden opgevangen. In de vastgestelde financiële verordening 2023 is onder artikel 4.2 opgenomen, dat ‘onvoorzien’ begroot dient te worden. Dat vullen we in met het begroten van een (beperkt) begrotingsoverschot. Dit bedrag dient als buffer voor onvoorziene kosten. Tabel 2: Weergave van de dekkingsmiddelen (x € 1.000)
Taak veld 0.5 0.5 0.61 0.62 0.64 0.7
Dekkingsmiddelen Treasury - Resultaat financieringen Treasury - Dividend OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Onvoorzien Totale algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2023
Realisatie 2023
Realisatie 2022
865
1.754
1.075
144 6.406 3.918 359
57 6.417 3.944 364
82 6.110 3.605 369
80.007
79.989
77.352
0
0
0
91.700
92.525
88.592
Overzicht Overige baten en lasten Binnen het taakveld 0.8 overige baten lasten worden de stelposten en bijzondere baten en lasten verantwoord. Tabel 3: Weergave van het taakveld 0.8 (x € 1.000)
Taak veld 0.8
Dekkingsmiddelen Overige baten en lasten
Begroting 2023 208
Realisatie 2023 207
Realisatie 2022 174
Bovenstaande opbrengst in 2023 heeft betrekking op een btw analyse over 2021, waarbij we per saldo meer btw konden verrekenen via het BTW compensatiefonds/ ondernemers btw. Overzicht mutaties met reserves niet op programma’s gepresenteerd De inzet van reserves is specifiek benoemd bij de afzonderlijke programma’s. Reserves die niet aan een programma toe te wijzen zijn, worden hier opgenomen. Tabel 4: Weergave van het taakveld 0.10 (x € 1.000)
Taak veld 0.10
Dekkingsmiddelen Mutaties met reserves
Begroting 2023 1.799
Realisatie 2023 1.799
Realisatie 2022 764
Naast de reserves gepresenteerd in de afzonderlijke programma’s, heeft de onttrekking uit het rekeningresultaat 2022 op dit taakveld plaatsgevonden ter afdekking van de budgetoverhevelingen 2022-2023.
Programmarekening 2023 – Paragrafen
Pagina 97 van 221
Overzicht Vennootschapsbelasting Tabel 5: Weergave van het taakveld 0.9 (x € 1.000)
Taak veld 0.9
Dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting
Begroting 2023 -54
Realisatie 2023 -54
Realisatie 2022 0
Met ingang van 2016 zijn gemeenten vennootschapsbelastingplichtig. Dit betekent dat over winstgevende onderdelen die door de fiscus als onderneming worden gezien, belasting dient te worden betaald. Over de opbrengsten uit hypotheken en reclame hebben we (onder protest) vennootschapsbelasting betaald. Landelijk lopen op deze dossiers nog discussie. Om mogelijke rente te voorkomen als blijkt dat we echt belasting verschuldigd zijn, hebben we de kosten genomen in 2023.
Programmarekening 2023 – Paragrafen
Pagina 98 van 221
Paragraaf 2: Lokale heffingen Inleiding In artikel 8 en artikel 26 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is geregeld dat de paragraaf lokale heffingen een verplicht onderdeel is van de begroting en de jaarrekening. Deze paragraaf moet volgens artikel 10 van het BBV ten minste de volgende onderdelen bevatten: -
-
De geraamde inkomsten; Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van de tarieven van de heffingen, die ten hoogste kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd; Een aanduiding van de lokale lastendruk; Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
We beschrijven allereerst de algemene kaders en beleidsuitgangspunten. Vervolgens gaan we in op de heffingen van leges. Daarbij besteden we aandacht aan de kostenopbouw en de kostendekkendheid. Daarnaast geven we aan welke belastingen we in Wijchen heffen. Per belastingsoort schetsen we de kaders en gaan we in op de tariefsopbouw en de grondslag voor de belastingheffing en de totaal begrote en gerealiseerde (netto)opbrengst per belasting. We gaan ook in op ons kwijtscheldingsbeleid. Tot slot van deze paragraaf nemen we voorbeeldaanslagen lokale heffingen op voor een meerpersoonshuishouden zonder honden, om zo een vergelijking te kunnen maken van de tarief ontwikkelingen voor de individuele huishoudens. Algemeen De bevoegdheid tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting berust bij de gemeenteraad. Een dergelijk besluit wordt genomen door het vaststellen, wijzigen of intrekken van een daartoe bestemde verordening. Het belastinggebied van een gemeente is begrensd. De Gemeentewet bepaalt limitatief welke belastingen een gemeente mag heffen. Daarnaast kan bij wet aan de gemeente de bevoegdheid worden toegekend om een bepaalde belasting te heffen. Een voorbeeld hiervan vormt de afvalstoffenheffing die zijn wettelijke grondslag vindt in de Wet Milieubeheer.
Wijchen werkt samen met de gemeenten Beuningen, Druten, Heumen en Berg- en Dal op het gebied van de uitvoering van de Wet WOZ en de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen. Met een centrumgemeente-constructie in de zin van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) zijn de bevoegdheden op het gebied van de uitvoering overgedragen aan de gemeente Beuningen. Het Belastingkantoor Beuningen verricht zijn werkzaamheden onder de naam Munitax. Welke belastingen en rechten worden in de gemeente Wijchen geheven? De heffingsambtenaar legt belastingen dwingend op zonder dat daar een aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Rechten worden geheven op basis van artikel 229 van de Gemeentewet en artikel 15:33 van de Wet milieubeheer. Tegenover deze heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Bovendien mag het totaal van de verwachte inkomsten uit rechten het totaal van de verwachte uitgaven niet overschrijden. De gemeente Wijchen heft de onderstaande belastingen en rechten: Programmarekening 2023 – Paragrafen
Pagina 99 van 221
leges (artikel 229 Gemeentewet); marktgelden (artikel 229 Gemeentewet); onroerende zaakbelastingen (artikel 220 tot en met artikel 220i Gemeentewet); toeristenbelasting (artikel 224 Gemeentewet); hondenbelasting (artikel 226 Gemeentewet); rioolheffing (artikel 228a Gemeentewet); reinigingsheffing (artikel 15:33 Wet milieubeheer); reclamebelasting (artikel 227 Gemeentewet); precariobelasting (artikel 228 Gemeentewet). bedrijven investeringszone (Wet op de bedrijveninvesteringszones)
Onroerende zaakbelastingen De grondslag voor de onroerende zaakbelasting is de WOZ-waarde. De tarieven en opbrengsten voor 2023 zijn: Tabel 5: ontwikkeling van de tarieven OZB (inclusief correctie n.a.v. waardestijging)
Soort OZB Woning eigenaar Niet-woning eigenaar Niet-woning gebruiker Totaal
Tarief 2023 (% van de WOZwaarde) 0,0998% 0,2535% 0,1964%
Begrote opbrengst 2023 (netto x € 1.000) 6.406 2.293 1.625 10.324
Gerealiseerde opbrengst 2023 (netto x € 1.000) 6.417 2.321 1.623 10.361
De basis voor de tariefberekeningen en de opbrengsten OZB van 2023 is het jaar 2022. De opbrengsten OZB worden jaarlijks gecorrigeerd voor de verwachte prijscompensatie. Daarnaast wordt rekening gehouden met een verwachte toename van het aantal woningen als gevolg van nieuwbouw en wordt bij de bepaling van de tarieven rekening gehouden met de waardeontwikkeling van onroerende zaken (WOZ). Tabel 6: ontwikkeling van de opbrengsten OZB
x € 1.000
index %
Basis Nieuwbouw / woningtoename Bijgestelde Basis Index 2023 Bijstelling o.b.v. gegevens Munitax Totaal Begroting 2023 (na wijz) Realisatie 2023 Verschil (hogere opbrengst)
2023 9.626 69
3,00%
9.695 291 338 10.324 10.361 37
Reinigingsheffingen Reinigingsheffing We streven ernaar dat onze inwoners hun afval kwalitatief en kwantitatief goed (blijven) scheiden om zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen. Het taakveld afval blijft een dynamisch dossier. Wij hebben nog steeds het motto “de vervuiler betaalt” hoog in het vaandel en willen dit verder verankeren in de toekomst. De jaarrekening 2023 is uitgevoerd overeenkomstig het bij de begroting 2023 vastgestelde beleid. Het diftar-systeem is in 2023 voortgezet en we hebben de huidige grondslagen van de tarieven in stand gehouden. Dit betekent dat de
Programmarekening 2023 – Paragrafen
Pagina 100 van 221