CConstaterende datwijchen
Koppel je AI →
Document · PDF

Participatieverordening_gemeente_Wijchen_2027_24sept2026

Commissievergadering Wijchen 3 december 2026, gemeente wijchenBij agendapunt: 380839 Beslisnota Vaststelling Participatieverordening gemeente Wijchen 20274.715 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

(Participatieverordening gemeente Wijchen 2027) Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Wijchen Officiële naam regeling Participatieverordening gemeente Wijchen 2027 Citeertitel Participatieverordening gemeente Wijchen 2027 Besloten door gemeenteraad Deze versie is geldig tot (als de vervaldatum is vastgesteld) n.v.t. Onderwerp Participatie en uitdaagrecht Opmerkingen m.b.t. de regeling - Grondslagen Artikel 149 en 150 van de Gemeentewet, alsmede de artikelen 2.4, 3.1 en 3.4 van de Omgevingswet en de artikelen 10.2, 10.7 en 10.8 van het Omgevingsbesluit (toepassingscontext, geen zelfstandige grondslag). Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving) Artikel 17 (Nadere regels college). Overzicht van in de tekst verwerkte wijzigingen Datum inwerking- treding Terug- werkende kracht Betreft Ontstaansbron (datum ondertekening; bron bekendmaking) Inwerkingtreding (datum ondertekening; bron bekendmaking) 1 januari 2027 n.v.t.

Nieuwe regeling [in te vullen na vaststelling] [in te vullen na bekendmaking] Geconsolideerde tekst van de regeling PARTICIPATIEVERORDENING GEMEENTE WIJCHEN 2027 Aanhef De raad van de gemeente Wijchen; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; gelet op de artikelen 149 en 150 van de Gemeentewet, alsmede op de artikelen 2.4, 3.1 en 3.4 van de Omgevingswet en de artikelen 10.2, 10.7 en 10.8 van het Omgevingsbesluit; overwegende dat: . de Wet versterking participatie op decentraal niveau (Stb. 2024, 203) gemeenten verplicht een participatieverordening vast te stellen ter vervanging van de inspraakverordening; . de gemeente Wijchen een betrouwbare samenwerkingspartner wil zijn voor haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties; . de gemeenteraad het Participatie- en Cocreatiekader heeft vastgesteld als inhoudelijk fundament voor participatie in Wijchen, en deze verordening dit kader procedureel borgt; . de verordening de verbinding versterkt tussen de representatieve en de participatieve democratie; besluit vast te stellen de volgende verordening: HOOFDSTUK 1 – INLEIDENDE BEPALINGEN Artikel 1 – Begripsbepalingen Deze verordening verstaat onder: a. beleid: gedragslijn, project, programma of plan van de gemeente om een bepaald doel te realiseren, daaronder begrepen de voorbereiding, uitvoering en evaluatie daarvan; b.

bestuursorgaan: het bestuursorgaan dat bevoegd is; afhankelijk van de inhoud van het beleid of de taak is dat de gemeenteraad, het college of de burgemeester; c. college: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Wijchen; d. eindverslag: het document dat na afloop van een traject van inwonersparticipatie de uitkomsten en de verwerking daarvan vastlegt; e. het kader: het Participatie- en Cocreatiekader gemeente Wijchen, vastgesteld door de gemeenteraad; f. inspraak: de mogelijkheid die een bestuursorgaan inwoners en belanghebbenden biedt om hun mening te geven als bedoeld in artikel 150, tweede lid, van de Gemeentewet; g. inwoners: ingezetenen als bedoeld in artikel 2 van de Gemeentewet; h. inwonersparticipatie: op initiatief van de gemeente betrekken van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen bij de voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid; i. maatschappelijke partijen: verenigingen, stichtingen, buurtcomités, vaste en flexibele netwerken van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners als bedoeld in het Kader Netwerkgericht werken in onze wijken en kernen, en andere organisaties die tot doel hebben een actieve bijdrage te leveren aan de samenleving binnen de gemeente; j. ondernemers: bedrijven en instellingen die statutair binnen de gemeente zijn gevestigd of in hoofdzaak binnen de gemeente hun activiteiten verrichten; k.

participatiecheck: de toets die een bestuursorgaan uitvoert om te beoordelen of inwonersparticipatie mogelijk en wenselijk is, op basis van drie criteria: (1) inhoudelijke ruimte, (2) beschikbare tijd en (3) beschikbaar budget; l. participatieniveaus: de niveaus waarop inwonersparticipatie kan worden ingericht: informeren, meedenken, samenwerken en meebepalen; m. participatieplan: het document dat de opzet van een traject van inwonersparticipatie beschrijft, waaronder in ieder geval de doelgroep, het gekozen participatieniveau, de te gebruiken instrumenten en het communicatietraject; n. project: een project of beleidsvoornemen van de gemeente met gevolgen voor de fysieke of sociale leefomgeving; o. projectpagina: de pagina op de website van de gemeente waarop het participatieplan en het eindverslag van een traject van inwonersparticipatie worden gepubliceerd, en waar passend interactieve participatie wordt aangeboden; p. uitdaagrecht: het recht van inwoners en maatschappelijke partijen om de feitelijke uitvoering van een gemeentelijke taak over te nemen als bedoeld in artikel 150, derde lid, van de Gemeentewet. Artikel 2 – Reikwijdte 1. Elk bestuursorgaan besluit ten aanzien van zijn eigen beleid of inwonersparticipatie plaatsvindt en ten aanzien van zijn eigen taken of om toepassing van het uitdaagrecht kan worden verzocht. 2.

Het bestuursorgaan past bij inwonersparticipatie bij het vaststellen of wijzigen van het omgevingsplan als bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet, de omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1 van de Omgevingswet of een programma als bedoeld in artikel 3.4 van de Omgevingswet, deze verordening toe, voor zover dit niet strijdig is met de Omgevingswet en de daarop gebaseerde regelgeving. Daarbij neemt het bestuursorgaan de participatie-, kennisgevings- en motiveringsverplichtingen uit de artikelen 10.2, 10.7 en 10.8 van het Omgevingsbesluit in acht. 3. Er vindt geen inwonersparticipatie of toepassing van het uitdaagrecht plaats als: a. het een zuiver technische of redactionele aanpassing van reeds vastgesteld beleid betreft, zonder enige inhoudelijke wijziging of relevantie voor inwoners, ondernemers of maatschappelijke partijen; b. inwonersparticipatie of toepassing van het uitdaagrecht bij of krachtens wettelijk voorschrift uitgesloten is; c. de uitkomst van de inwonersparticipatie of de toepassing van het uitdaagrecht vanwege de spoedeisendheid niet kan worden afgewacht; d. de verantwoordelijkheid van het betrokken bestuursorgaan voor kwetsbare groepen in de samenleving zwaarder moet wegen; e. het om interne organisatorische aangelegenheden van de gemeente gaat; f.

het de begroting (hoofdstuk XIII van de Gemeentewet), de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening of de gemeentelijke belastingen (hoofdstuk XV van de Gemeentewet) betreft. 4. Als het bestuursorgaan op grond van het derde lid afziet van inwonersparticipatie of van toepassing van het uitdaagrecht, motiveert het die beslissing schriftelijk. HOOFDSTUK 2 – PARTICIPATIECHECK EN MOTIVERINGSPLICHT Artikel 3 – Uitgangspunten voor inwonersparticipatie Het bestuursorgaan hanteert bij de inrichting van inwonersparticipatie de volgende uitgangspunten als toetsingskader: a. vroegtijdigheid: inwoners worden betrokken wanneer er nog inhoudelijke ruimte is om de uitkomst te beïnvloeden; b. transparantie: de gemeente is open over het doel, de opzet en de grenzen van de inwonersparticipatie; c. inclusiviteit: de gemeente spant zich aantoonbaar in om alle relevante groepen te betrekken, waaronder groepen die minder gemakkelijk bereikbaar zijn; d. terugkoppeling: deelnemers worden geïnformeerd over de wijze waarop hun inbreng is meegewogen bij de besluitvorming; e. maatwerk: de vorm en intensiteit van inwonersparticipatie worden afgestemd op de aard van het onderwerp en de beschikbare participatieruimte. Artikel 4 – Participatiecheck 1.

Voorafgaand aan de voorbereiding van beleid voert het bestuursorgaan een participatiecheck uit, tenzij een uitzondering als bedoeld in artikel 2, derde lid van toepassing is. 2. De participatiecheck toetst welke mate (participatieniveau) van participatie mogelijk en wenselijk is op basis van drie criteria: a. inhoudelijke ruimte: er is ruimte om de uitkomst te beïnvloeden; b. tijd: er is voldoende tijd om inwonersparticipatie zorgvuldig in te richten; c. budget: er zijn middelen beschikbaar om inwonersparticipatie te organiseren. 3. Indien over het onderwerp, of over een overkoepelend onderwerp waarin dit onderwerp is meegenomen, al relevante inwonersparticipatie heeft plaatsgevonden, kan het bestuursorgaan in afwijking van het tweede lid volstaan met een lager participatieniveau, dan wel een gerichte aanvullende vorm van participatie inzetten die aansluit op de eerder opgehaalde inbreng, bijvoorbeeld gericht op een specifieke doelgroep of participatievorm, met dien verstande dat ten minste het niveau informeren wordt toegepast. Het bestuursorgaan onderbouwt dit besluit schriftelijk en motiveert daarbij waarom met de eerdere participatie, al dan niet aangevuld met de participatie als bedoeld in dit lid, volledig is voldaan aan de participatie over het onderwerp. 4.

Ontbreekt de inhoudelijke ruimte, de tijd of het budget voor een hoger participatieniveau, dan valt de participatiecheck ten minste positief uit op het niveau informeren. Het ontbreken van budget voor een uitgebreider participatieniveau sluit een lichtere, kostenefficiënte vorm van participatie op een lager niveau niet uit. 5. In afwijking van het vierde lid kan het bestuursorgaan in een uniek geval besluiten toch geheel af te zien van inwonersparticipatie, ook van het niveau informeren. Het bestuursorgaan onderbouwt een dergelijk besluit met een bijzonder zorgvuldige, specifieke motivering. Deze motivering is op verzoek beschikbaar voor de raad en voor betrokkenen. Artikel 5 – Participatie motiveringsplicht 1. Bij elk raadsbesluit en bij elk project legt het bestuursorgaan in de bijbehorende stukken schriftelijk vast: a. óf inwonersparticipatie wordt ingezet; b. indien inwonersparticipatie wordt ingezet: op welke wijze en op welk niveau inwonersparticipatie wordt georganiseerd, en waarom voor deze aanpak is gekozen; c. indien geen inwonersparticipatie wordt ingezet: waarom van inwonersparticipatie wordt afgezien. 2. De motivering als bedoeld in het eerste lid maakt deel uit van het raadsvoorstel, de projectopdracht of een daarmee gelijkgesteld document. HOOFDSTUK 3 – INWONERSPARTICIPATIE Artikel 6 – Participatieplan 1.

Indien de participatiecheck positief uitvalt, stelt het bestuursorgaan voorafgaand aan de voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid een participatieplan op en publiceert dit op de projectpagina, bedoeld in artikel 8. 2. Het participatieplan bevat in ieder geval: a. een omschrijving van het beleid dat voorbereid, uitgevoerd of geëvalueerd wordt; b. informatie over het doel, het participatieniveau, de te gebruiken instrumenten en de planning van de inwonersparticipatie; c. een beschrijving van de doelgroepen en de wijze waarop deze worden benaderd, waaronder de inspanningen voor moeilijk bereikbare groepen; d. informatie over de ambtelijke en bestuurlijke besluitvorming over het beleid. 3. Als het college de besluitvorming over beleid voor de gemeenteraad voorbereidt, stelt het college het participatieplan op en informeert de gemeenteraad over de inhoud. 4. Indien is gekozen voor het participatieniveau informeren, zijn het eerste, tweede en derde lid niet van toepassing. De vereisten van artikel 8, tweede lid, volstaan. De raad wordt over de gekozen aanpak geïnformeerd via de motivering, bedoeld in artikel 5. Artikel 7 – Keuze van participatieniveau 1. Het bestuursorgaan kiest het participatieniveau dat passend is bij het onderwerp en de beschikbare participatieruimte. 2. De gemeente hanteert de participatieniveaus informeren, meedenken, samenwerken en meebepalen.

De toepassing van deze niveaus is nader uitgewerkt in het kader (het Participatie- en Cocreatiekader gemeente Wijchen). 3. Bij het kiezen van passende participatiemiddelen weegt het bestuursorgaan ook de inzet van digitale participatiemiddelen mee. Digitale participatiemiddelen zijn geen doel op zich, maar kunnen een geschikt instrument zijn om specifieke doelgroepen te bereiken. 4. De keuze voor het participatieniveau wordt verantwoord in het participatieplan dan wel in de motivering als bedoeld in artikel 5. Artikel 8 – Projectpagina 1. Als de participatiecheck positief is, maakt het bestuursorgaan voor het beleid of project een projectpagina aan op de website van de gemeente. Dit geldt ook als uitsluitend is gekozen voor het participatieniveau informeren, en ongeacht of het bestuursorgaan de gemeenteraad is. 2. De projectpagina bevat in ieder geval: a. een omschrijving van wat de gemeente doet; b. de reden waarom de gemeente dit doet; c. wie kan meedoen of wordt geïnformeerd, op welk niveau, en waarom voor dit niveau is gekozen; d. de planning van het project of beleidsvoornemen. 3. Indien van toepassing, worden op de projectpagina het participatieplan en het eindverslag gepubliceerd. 4. Waar passend wordt interactieve participatie via de projectpagina aangeboden, bijvoorbeeld door onderdelen van een digitaal participatiemiddel op de pagina te integreren.

Artikel 9 – Inspraak Als een bestuursorgaan in het kader van de inwonersparticipatie voor inspraak kiest of als inspraak wettelijk verplicht is, is afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing, tenzij het bestuursorgaan een ander proces vaststelt. Artikel 10 – Inspraak bij vergaderingen van de gemeenteraad en commissies De wijze waarop inwoners inspreken bij vergaderingen van de gemeenteraad en raadscommissies wordt geregeld in het Reglement van Orde van de gemeenteraad. Artikel 11 – Eindverslag inwonersparticipatie 1. Nadat inwonersparticipatie heeft plaatsgevonden, stelt het bestuursorgaan een eindverslag op en publiceert dit op de projectpagina, bedoeld in artikel 8. 2. Het eindverslag bevat in ieder geval: a. een beschrijving van het proces dat is gevolgd; b. de uitkomsten van het proces en de inbreng die naar voren is gebracht; c. een onderbouwde reactie op die uitkomsten waarbij is aangegeven hoe het beleid naar aanleiding daarvan is aangepast, dan wel gemotiveerd waarom de inbreng niet of slechts gedeeltelijk is overgenomen; d. een evaluatie van het proces dat is gevolgd. 3. Het eindverslag wordt in beginsel binnen twaalf weken op de projectpagina gepubliceerd nadat het definitieve besluit is genomen waarop het traject van inwonersparticipatie betrekking had. 4.

Deelnemers aan het traject van inwonersparticipatie worden actief geïnformeerd over de beschikbaarheid van het eindverslag. 5. Als het college op grond van artikel 6, derde lid het participatieplan heeft opgesteld, stelt het college ook het eindverslag op en informeert de gemeenteraad over de inhoud. 6. Dit artikel is niet van toepassing indien uitsluitend het participatieniveau informeren is ingezet. HOOFDSTUK 4 – UITDAAGRECHT Artikel 12 – Verzoek om toepassing van het uitdaagrecht 1. Inwoners en maatschappelijke partijen kunnen bij het college een verzoek om toepassing van het uitdaagrecht indienen. 2. Het verzoek bevat in ieder geval: a. een omschrijving van de taak die de indiener voor ogen heeft; b. de reden dat de indiener het verzoek indient; c. het resultaat dat de indiener beoogt; d. wat de betrokkenheid, kennis en ervaring van de indiener met de taak is; e. welke kosten of middelen er naar schatting aan de uitvoering van de taak verbonden zijn; f. hoe de indiener de kwaliteit en continuïteit van de taakuitvoering wil waarborgen. 3. Het college kan naar aanleiding van het verzoek aanvullende informatie opvragen. Artikel 13 – Beoordeling verzoek 1. Het college zendt een ingediend verzoek door aan het bestuursorgaan dat bevoegd is om op het verzoek te reageren en informeert de indiener hierover. 2.

Als de gemeenteraad op het verzoek moet reageren, bereidt het college de reactie op het verzoek voor. 3. Onverminderd artikel 2, derde lid, wijst het bestuursorgaan een verzoek af als: a. het verzoek ziet op een taak waarvan de aard zich tegen toepassing van het uitdaagrecht verzet; b. het verzoek in strijd is met door de gemeente vastgesteld beleid; c. de toepassing van het uitdaagrecht zou leiden tot vervanging van arbeidsplaatsen van gemeenteambtenaren. 4. Het bestuursorgaan kan een verzoek afwijzen als: a. het bestuursorgaan van oordeel is dat de taak door de toepassing van het uitdaagrecht niet beter wordt uitgevoerd of de kosten hoger zijn; b. de opdrachtwaarde boven de Europese aanbestedingsdrempel als bedoeld in paragraaf 2.1.1.1 van de Aanbestedingswet 2012 uitkomt. 5. Het bestuursorgaan reageert in beginsel binnen vier weken op het verzoek. Indien de gemeenteraad het bevoegde bestuursorgaan is, bedraagt deze termijn in beginsel twaalf weken. 6. Het bestuursorgaan onderbouwt de reactie op het verzoek en maakt de reactie en de onderbouwing openbaar. 7. Indien de opdrachtwaarde tussen de € 50.000 en de Europese aanbestedingsdrempel ligt en het bestuursorgaan het verzoek toewijst, neemt het college tevens een separaat gemotiveerd besluit tot afwijking van het inkoop- en aanbestedingsbeleid.

Artikel 14 – Uitvoering taak Als het bestuursorgaan het verzoek om toepassing van het uitdaagrecht toewijst, maakt het met de indiener schriftelijke afspraken over: a. het proces, het resultaat en de looptijd van de uitvoering van de taak; b. het budget en de financieringswijze van de uitvoering van de taak; c. het contact met het bestuursorgaan gedurende de uitvoering van de taak; d. de stappen bij het niet nakomen van de afspraken en het tussentijds beëindigen van de uitvoering van de taak; e. de evaluatie van de uitvoering van de taak. HOOFDSTUK 5 – VERANTWOORDING AAN DE RAAD Artikel 15 – Periodieke beleidsevaluatie 1. Het college evalueert eens per vier jaar of het participatiebeleid van de gemeente doelmatig en doeltreffend werkt en legt de uitkomsten ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. De raad besluit naar aanleiding van de evaluatie de uitkomsten voor kennisgeving aan te nemen, of het college op te dragen het participatiebeleid of deze verordening op specifieke punten aan te passen. 2. De evaluatie bevat in ieder geval een beoordeling van: a. de wijze waarop uitvoering is gegeven aan deze verordening; b. de mate waarin de uitgangspunten als bedoeld in artikel 3 in de praktijk zijn gerealiseerd; c. de ervaringen met de participatiecheck en de participatie motiveringsplicht; d. aanbevelingen voor verbetering. 3.

De eerste evaluatie vindt uiterlijk vier jaar na inwerkingtreding van deze verordening plaats. HOOFDSTUK 6 – OMGEVINGSDIALOOG Artikel 16 – Omgevingsdialoog Op de omgevingsdialoog zijn de regels van toepassing die zijn gesteld bij of krachtens de Omgevingswet en de daarmee samenhangende regelgeving. Verplichte participatie door initiatiefnemers vloeit rechtstreeks voort uit de Omgevingswet en de gemeentelijke aanwijzing daarvan; deze verordening stelt daaraan geen aanvullende eisen. HOOFDSTUK 7 – SLOTBEPALINGEN Artikel 17 – Nadere regels college Het college kan over inwonersparticipatie en het uitdaagrecht nadere regels vaststellen. Artikel 18 – Hardheidsclausule Het bestuursorgaan kan in bijzondere gevallen afwijken van de bepalingen in deze verordening. Het bestuursorgaan onderbouwt waarom het afwijkt. Artikel 19 – Intrekking oude verordening en overgangsrecht 1. De Inspraakverordening 2008 wordt ingetrokken. 2. De Inspraakverordening 2008 blijft van toepassing op beleid waarvoor ten tijde van de inwerkingtreding van deze verordening reeds een inspraakprocedure op grond van die verordening was gestart. Artikel 20 – Inwerkingtreding en citeertitel 1. Deze verordening treedt in werking op 1 januari 2027. 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Participatieverordening gemeente Wijchen 2027. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van de gemeente Wijchen van [datum].

De voorzitter, De griffier, Renske Helmer-Englebert Renée Waumans TOELICHTING Algemeen deel Aanleiding: Wet versterking participatie op decentraal niveau Op 1 januari 2025 is de Wet versterking participatie op decentraal niveau (Stb. 2024, 203) in werking getreden. Deze wet verplicht gemeenten hun inspraakverordening te vervangen door een participatieverordening. De wet verplicht gemeenten inwoners te betrekken bij niet alleen de voorbereiding, maar ook de uitvoering en evaluatie van beleid (artikel 150, eerste lid Gemeentewet). Daarnaast verplicht de wet het uitdaagrecht op te nemen (artikel 150, derde lid Gemeentewet). Verhouding tot de Omgevingswet Deze verordening bevat enkele bepalingen die aansluiten bij de Omgevingswet (artikel 2, tweede lid en artikel 16), om te komen tot één samenhangend participatiekader in plaats van gescheiden regelingen per wet. Deze verordening heeft niet tot doel om af te wijken van, of iets toe te voegen aan, de wettelijke participatieverplichtingen uit de Omgevingswet en de daarop gebaseerde regelgeving. Bij strijdigheid met de Omgevingswet of het Omgevingsbesluit gaat die wettelijke regeling voor. Verhouding tot het Participatie- en Cocreatiekader De Participatieverordening gemeente Wijchen 2027 vormt samen met het Participatie- en Cocreatiekader de basis voor participatie in Wijchen.

Het Participatie- en Cocreatiekader beschrijft de visie, ambitie en werkwijze; de verordening borgt procedureel wat juridisch afdwingbaar moet zijn. Voor het wijzigen van beide documenten geldt dezelfde procedure: beide vereisen een raadsvoorstel en een raadsbesluit. Keuze voor een procedureel smalle verordening De verordening legt procedureel vast wat juridisch afdwingbaar moet zijn, zonder de inhoudelijke beleidsruimte te beperken. Dit voorkomt dat elke beleidswijziging ook een verordening-wijziging vereist. Wijchen-specifieke toevoegingen boven het VNG-minimum Participatiecheck (artikel 4): driecriteria-toets als vaste stap in elk beleidsproces. Participatie motiveringsplicht (artikel 5): bij raadsbesluiten en projecten is de participatieafweging verplicht onderdeel van de formele stukken. Openbaar participatieplan (artikel 6): gaat verder dan het VNG-minimum. Openbare projectpagina (artikel 8): verplicht bij elke positieve participatiecheck, ook bij raadsbesluiten, om een breder publiek te bereiken dan raadsstukken-lezers. Eindverslag met publicatieplicht en streeftermijn (artikel 11): verplicht, gepubliceerd op de projectpagina, in beginsel binnen twaalf weken. Overheidsparticipatie In de praktijk organiseert de gemeente Wijchen ook de mogelijkheid voor initiatiefnemers om maatschappelijke initiatieven te delen via de website van de gemeente.

Bij voldoende draagvlak onderzoekt de gemeente de beleidsmatige haalbaarheid van het initiatief en bespreekt dit met de initiatiefnemer(s). Dit is een vrijwillige werkwijze van de gemeente en geen afdwingbaar recht in de zin van deze verordening. Lager participatieniveau bij eerdere participatie over hetzelfde onderwerp Artikel 4, derde lid biedt de mogelijkheid om een lager participatieniveau te kiezen, of in plaats daarvan een gerichte aanvullende vorm van participatie in te zetten, wanneer over het onderwerp al relevante inwonersparticipatie heeft plaatsgevonden. Dit voorkomt dat een nieuw, volledig participatietraject wordt doorlopen terwijl de relevante inbreng al bekend is, bijvoorbeeld omdat het onderwerp eerder specifiek aan de orde is geweest, of omdat het onderwerp is meegenomen in een breder, overkoepelend participatietraject. De verordening stelt hier bewust geen harde termijn of algemene definitie van 'hetzelfde onderwerp' aan: dit is sterk afhankelijk van de aard van het onderwerp en de eerdere participatie, en wordt per geval beoordeeld. Wel geldt een inhoudelijke motiveringseis: het bestuursorgaan onderbouwt schriftelijk waarom met de eerdere participatie, al dan niet aangevuld met een gerichte vorm van participatie op grond van dit lid, volledig is voldaan aan de participatie over het onderwerp.

Deze motivering wordt, net als andere participatiekeuzes, verantwoord op grond van de artikelen 5 en 7, vierde lid, zodat zij openbaar en controleerbaar is; dit voorkomt dat het lid als sluiproute wordt gebruikt. Het niveau informeren blijft in alle gevallen de ondergrens; volledig afzien van participatie is alleen mogelijk op grond van het vijfde lid. Participatie bij beperkte ruimte, tijd of budget Bij de uitvoering van hogere regelgeving waarbij het bestuursorgaan geen of nauwelijks beleidsvrijheid heeft (bijvoorbeeld regulier onderhoud volgens een vastgesteld beheerplan), of wanneer de tijd of het budget voor een hoger participatieniveau ontbreekt, is er geen ruimte om een uitgebreid participatietraject te organiseren. Dit betekent niet automatisch dat er niets te informeren valt, en tijd- of budgetgebrek is op zichzelf geen reden om helemaal niet te informeren; alleen in een uniek geval kan het bestuursorgaan hiervan afwijken, met een bijzonder zorgvuldige motivering (artikel 4, vijfde lid). De participatiecheck (artikel 4, vierde lid) landt in die gevallen ten minste op het niveau informeren: geen participatieplan en geen eindverslag, maar wel een projectpagina met de basisinformatie (artikel 6, vierde lid; artikel 8, tweede lid; artikel 11, zesde lid).

Zo blijven ook onderhoudswerkzaamheden en andere weinig beleidsvrije of krap begrote trajecten zichtbaar voor inwoners, zonder dat dit tot een zware verplichting leidt. Budgetgebrek voor een uitgebreider niveau sluit bovendien een lichtere, kostenefficiënte vorm van participatie niet uit; de kosten van bijvoorbeeld een eenvoudige reactiemogelijkheid zijn doorgaans beperkt. Aansprakelijkheid en aanbesteding bij het uitdaagrecht Het uitdaagrecht kan er niet toe leiden dat het aanbestedingsrecht wordt omzeild. Als de opdrachtwaarde van een taak boven de Europese aanbestedingsdrempel uitkomt, wordt het verzoek afgewezen (artikel 13, vierde lid). Ligt de waarde tussen de € 50.000 en die Europese drempel, dan geldt op grond van het gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid de verplichting tot meervoudig onderhandse aanbesteding; wijst het bestuursorgaan het verzoek in dat geval toch toe, dan neemt het college daarnaast een separaat gemotiveerd besluit tot afwijking van dat beleid. Gevolgen van het niet naleven van de verordening Deze verordening bindt de gemeente aan haar eigen regels. Het ontbreken van een verplichte stap (participatiecheck, motivering, participatieplan) is geen zelfstandig te sanctioneren overtreding, maar kan meewegen bij de beoordeling van de zorgvuldigheid van het onderliggende besluit in een bezwaar- of beroepsprocedure.

Dit leidt niet automatisch tot vernietiging: de bestuursrechter kan een dergelijk gebrek passeren als de belanghebbende daardoor niet is benadeeld (artikel 6:22 Awb). De motiveringsplicht (artikel 5) biedt bovendien altijd een uitweg: een korte, gemotiveerde constatering dat van participatie wordt afgezien voldoet aan de verordening. Artikelsgewijze toelichting Artikel 1 – Begripsbepalingen sluiten aan bij VNG-modelverordening en het kader. Definitie maatschappelijke partijen is aangevuld met vaste en flexibele netwerken uit het Kader Netwerkgericht werken. "Project" (sub n) is bewust niet beperkt tot een omvangdrempel, het criterium is relevantie voor de leefomgeving, niet grootte. Een individueel besluit (beschikking) gericht tot een specifieke persoon, zoals een Wmo-toekenning of een omgevingsvergunning voor één aanvrager, valt niet onder het begrip beleid (sub a) en dus niet onder de reikwijdte van deze verordening. Artikel 2 – Elk bestuursorgaan bepaalt voor zijn eigen bevoegdheden of inwonersparticipatie plaatsvindt. Lid 2 breidt de toepassing uit naar Omgevingswet-instrumenten, voor zover niet strijdig met de Omgevingswet en de daarop gebaseerde regelgeving (aanvullend, niet zelfstandig). Uitzonderingen sluiten aan bij de VNG- modelverordening. Een beroep op een uitzonderingsgrond moet altijd gemotiveerd worden.

Sub a is bewust smal: het ziet uitsluitend op zuiver technische of redactionele aanpassingen zonder enige inhoudelijke wijziging of relevantie, zoals het herstellen van een verkeerde verwijzing. Reguliere onderhouds- of beheertaken (zoals wegwerkzaamheden) en herzieningen waarbij wel nieuwe beleidskeuzes worden gemaakt (zoals een IBOR-actualisatie met nieuwe wensen) vallen hier dus niet onder; die trajecten doorlopen gewoon de participatiecheck van artikel 4, die bij ontbrekende beleidsruimte, tijd of budget landt op het niveau informeren (artikel 4, vierde lid). Een beroep op spoedeisendheid (sub c) vereist een concrete onderbouwing, zoals een wettelijke termijn, dreigend gevaar of een calamiteit; algemene tijdsdruk is onvoldoende. De grond kwetsbare groepen (sub d) beschermt de kwetsbare groep zelf tegen de gevolgen van een participatieproces, bijvoorbeeld waar dit hun privacy of veiligheid zou kunnen schaden, en is geen grond om participatie achterwege te laten enkel omdat een onderwerp maatschappelijk gevoelig ligt. Artikel 3 – Vijf uitgangspunten als toetsingskader. Aantoonbare inspanningsverplichting voor inclusiviteit (sub c). Artikel 4 – Participatiecheck: drie criteria ontleend aan het kader. Motiveringsplicht bij afzien maakt de keuze controleerbaar.

Derde lid: bij eerdere relevante inwonersparticipatie over hetzelfde of een overkoepelend onderwerp kan worden volstaan met een lager participatieniveau, of in plaats daarvan een gerichte aanvullende vorm van participatie worden ingezet, mits schriftelijk gemotiveerd waarom daarmee volledig aan de participatie over het onderwerp is voldaan; het niveau informeren blijft de ondergrens. Zie ook Algemeen deel "Lager participatieniveau bij eerdere participatie over hetzelfde onderwerp". Ontbreekt de ruimte, tijd of het budget voor een hoger niveau, dan landt de check op het niveau informeren (vierde lid) in plaats van op een volledige vrijstelling; tijd- of budgetgebrek kan dus nooit rechtvaardigen om helemaal niet te informeren, en budgetgebrek voor een uitgebreid traject sluit een lichtere vorm niet uit. Zie ook Algemeen deel "Participatie bij beperkte ruimte, tijd of budget". Lid 5 is een bewust smalle, geval-voor-geval uitzondering op deze vloer, voor unieke situaties die niet in een vooraf te definiëren categorie passen, in tegenstelling tot de categorische uitzonderingsgronden van artikel 2, derde lid. De verzwaarde motiveringseis (een specifieke, bijzonder zorgvuldige onderbouwing in plaats van een standaardmotivering) moet lichtvaardig gebruik voorkomen. Artikel 5 – Participatie motiveringsplicht: 'comply or explain' bij raadsbesluiten en projecten.

Dit is een Wijchen-specifieke toevoeging boven het VNG-minimum (zie Algemeen deel). Artikel 6 – Participatieplan openbaar gemaakt. Inhoudseisen gaan verder dan VNG-minimum. College stelt plan op bij raadsbevoegdheden. Bij het niveau informeren zijn het eerste, tweede en derde lid niet van toepassing (vierde lid): geen participatieplan nodig, de basisinformatie op de projectpagina (artikel 8, tweede lid) volstaat, en de raad wordt via de motivering (artikel 5) over de aanpak geïnformeerd. Artikel 7 – Vier participatieniveaus als norm zonder vaste koppeling aan projecttype: behoudt maatwerk. Derde lid: digitale participatiemiddelen worden altijd overwogen, maar zijn geen doel op zich. Artikel 8 – Nieuw: de projectpagina is de centrale, publiek vindbare plek voor het participatieplan en het eindverslag, ook bij raadsbesluiten. Dit vult de VNG-modelverordening aan omdat raadsstukken doorgaans maar door een kleine groep worden gelezen; de raad wil een breder publiek bereiken. Interactieve participatie via de pagina is bewust "waar passend" gehouden, niet verplicht, om de organisatie niet in één keer te veel te veranderen. Het tweede lid stelt vier minimale inhoudseisen die voor elke projectpagina gelden, ook bij het niveau informeren.

Artikel 9 – Afdeling 3.4 Awb van toepassing bij inspraak (uniforme openbare voorbereidingsprocedure): minimaal zes weken reactietermijn, schriftelijk én mondeling reageren mogelijk. Inspraak is ofwel wettelijk verplicht, ongeacht het gekozen participatieniveau, ofwel een instrument dat het bestuursorgaan zelf kan inzetten, met name passend bij de niveaus meedenken en samenwerken. Bij het niveau informeren ligt inspraak minder voor de hand, omdat daar per definitie geen input wordt opgehaald, maar het is niet uitgesloten: het bestuursorgaan kan hier altijd zelf voor kiezen. Artikel 10 – Inspraak bij raads- en commissievergaderingen valt onder het Reglement van Orde, niet onder deze verordening. Voorkomt overlap en onduidelijkheid. Artikel 11 – Eindverslag verplicht, gepubliceerd op de projectpagina, in beginsel binnen twaalf weken na definitief besluit. Deelnemers worden actief geïnformeerd. Bij uitsluitend het niveau informeren is dit artikel niet van toepassing (zesde lid), er is dan immers geen opgehaalde inbreng om over te rapporteren. Artikelen 12–14 – Uitdaagrecht volgt VNG-modelverordening Variant 1. Doorzendregel, aanbestedingsdrempel als weigeringsgrond, schriftelijke afspraken bij toewijzing.

Artikel 13 bevat een verlengde streeftermijn voor gevallen waarin de gemeenteraad het bevoegde bestuursorgaan is, en een aanvullend gemotiveerd besluit bij toewijzing van verzoeken tussen de € 50.000 en de Europese aanbestedingsdrempel. Artikel 15 – Periodieke beleidsevaluatie eens per vier jaar. Sluit aan op Rekenkamer-aanbeveling (februari 2025) en artikel 213a Gemeentewet. Artikel 16 – Omgevingsdialoog heeft eigen wettelijk regime; verordening stelt hier bewust geen aanvullende eisen aan, zie ook Algemeen deel "Verhouding tot de Omgevingswet". Artikel 18 – Hardheidsclausule: standaardbepaling in gemeentelijke verordeningen. Artikel 19 – Overgangsrecht borgt dat lopende inspraakprocedures onder de Inspraakverordening 2008 worden afgerond.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://wijchen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/97fc0565-4e15-4160-abdb-ec8076431441?agendaItemId=c0fb1521-5328-4115-a78d-b0a706302320