Monitor Jeugd en Wmo tm feb 2023_definitief 2.pdf

2023

[MONITOR JEUGD EN WMO] Q1 2023, Gemeente Wijchen

0

Inhoudsopgave

1. Inleiding ........................................................................................................... 2 2. Toegang en preventie ........................................................................................ 3 2.1 Hulpvragen verdeeld naar zorgtype ................................................................. 3 2.2 Wachtlijst ..................................................................................................... 4 2.3 Tevredenheid over de toegang ........................................................................ 4 2.4 Klachten en bezwaren .................................................................................... 4 2.5 Vrij toegankelijk aanbod................................................................................. 5 3. Jeugd ............................................................................................................... 7 3.1 Verwijzers .................................................................................................... 7 3.2 Zorggebruik totaal ......................................................................................... 8 3.3 Zorggebruik per bouwsteen ............................................................................

9 3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg ....................................................................16 3.5 Betaalbaarheid .............................................................................................16 4. Wmo ...............................................................................................................19 4.1 Zorggebruik totaal ........................................................................................19 4.2 Zorggebruik per bouwsteen ...........................................................................21 4.3 Tevredenheid over de Wmo ...........................................................................25 4.4 Betaalbaarheid .............................................................................................25 5. Veilig Thuis ......................................................................................................27 7. Contractering Wmo en Jeugd..............................................................................28 Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage ...........................................................................29 Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker..........30 Bijlage 3 - Overzicht gebruik van collectief aanbod Meervoormekaar ...........................33

1

1. Inleiding Met deze monitor maken we inzichtelijk wat de stand van zaken is van de Wmo en jeugdhulp in de gemeente Wijchen. Hiermee maken we inzichtelijk wat er goed gaat, en wat verbetering behoeft. Zo kunnen we bijsturen waar nodig. We proberen u met deze rapportage altijd zo goed mogelijk te informeren. Duidelijk en volledig, zonder in onnodig detail te treden. Als u opmerkingen ter verbetering of verheldering van de rapportage heeft dan horen wij dat graag. Opbouw van de rapportage Deze monitorrapportage is opgebouwd uit een hoofdstuk over de toegang via het Sociaal Wijkteam, en vervolgens het zorggebruik uitgesplitst in de hoofdstukken Jeugdzorg en Wmo. Telkens presenteren we de data die relevante ontwikkelingen laten zien, zoals grote verschuivingen of bouwstenen waarop we besparingen willen realiseren. We vergelijken bovendien met voorgaande kalenderjaren zodat de ontwikkeling zichtbaar is. Opmerking bij de cijfers Data over zorggebruik is per definitie aan vertraging onderhevig. Dat betekent dat de gepresenteerde cijfers over de afgelopen maanden waarschijnlijk niet volledig zijn. Zorgaanbieders kunnen hun declaraties bijvoorbeeld later indienen. Of het kan zijn dat de backoffice reeds afgegeven beschikkingen nog niet heeft verwerkt. Die vertraging is helaas niet te voorkomen. Bijstelling 2023 In Q1 van 2023 is de jaarlijkse Nulmeting Jeugd en WMO uitgevoerd.

De Nulmeting is het resultaat van meerdere inhoudelijke duiding sessies op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik en ontwikkelingen. Ook nemen we de definitieve tarieven 2023 hierin mee. De Nulmeting leidt tot een financiële bijstelling, die wordt verwerkt via de reguliere P&Ccyclus. De bijstelling voor het lopende jaar verwerken we in de Programmarapportage mei 2023. De meerjarige bijstelling vanaf 2024 wordt onderdeel van de Perspectiefnota 2023. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. de begroting? Voor het lopende jaar 2023 wordt op basis van de Nulmeting 2023 op het onderdeel Jeugd een nadeel t.o.v. de huidige begroting 2023 verwacht van € 283k. Dit verwachte resultaat leidt tot een onttrekking uit de egalisatiereserve Jeugd, waarmee het resultaat Jeugd 2023 ná egalisatie op nihil uitkomt. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten Jeugd. Op de uitgaven WMO 2023 verwachten we een nadeel ad afgerond € 69k ten opzichte van de actuele begroting. Dit verwachte resultaat leidt tot een onttrekking uit de egalisatiereserve WMO, waarmee het resultaat WMO ná egalisatie op nihil uitkomt. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten WMO. Bij zowel de Jeugd als de WMO zien we, naast het bijstellen van de eenheden zorggebruik, een prijseffect optreden als gevolg van de definitieve tarieven 2023.

2

2. Toegang en preventie Belangrijkste bevindingen • Het nieuwe registratiesysteem van het SWT is nog steeds aan ontwikkeling onderhevig. Dit doordat we op basis van voortschrijdend inzicht het systeem gebruiksvriendelijker en completer maken. Maar ook is training nodig in het werken met het systeem van belang om tot eenduidige registratie te komen. • We zijn gestart met het vereenvoudigen van werkprocessen en vermindering van bureaucratie. Dit door voor bepaalde ondersteuning en zorg meer jarige indicaties af te geven en een aantal vormen van dagbesteding en inloop en ontmoeten voor ouderen zonder indicatie beschikbaar te stellen. • We hebben de aansturing van het sociale wijkteam aangepast aan de huidige wensen vanuit de werkorganisatie en het sociale wijkteam. • We bieden kortdurende ondersteuning door het schoolmaatschappelijk werk en de jeugdconsulenten en hebben spreekuren ingevoerd om wachttijden te verkorten. In een volgende monitor geven we een beeld van de inzet van het schoolmaatschappelijk werk. • MeerVoormekaar en het Sociaal Wijkteam werken nauw samen voor het uitbouwen van het vrij toegankelijk aanbod, gericht op de inwonervraag. Voor jeugd is hierbij nadrukkelijk de samenwerking opgezocht met onderwijs. We beogen in een volgende monitor de tevredenheid van de inwoner over de inzet van het vrij toegankelijk aanbod te geven.

2.1 Hulpvragen verdeeld naar zorgtype Via de inlooplocaties, telefonisch en per e-mail kunnen mensen een vraag stellen aan het Sociaal Wijkteam. Soms is het een informatievraag die meteen beantwoord kan worden. Soms leidt de vraag tot een aanmelding. Bij een aanmelding krijgt de inwoner een keukentafelgesprek en wordt meestal hulp ingezet. In onderstaand overzicht ziet u hoe aanmeldingen verdeeld worden naar type zorg: jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek.

Figuur 1. Aantal hulpvragen Sociaal Wijkteam

3

2.2 Wachtlijst Omdat de wachttijden op dit moment nog niet uit het registratiesysteem gehaald kunnen worden, worden deze momenteel apart bijgehouden totdat dit goed uit het systeem kan worden gehaald. In de volgende monitor kunnen we een beeld laten zien van de wachtlijst. We weten dat de wachttijden fluctueren door ziekte en vertrek van personeel en de toename van zorgvragen van inwoners. We zetten in op de vereenvoudiging van werkprocessen en een vermindering van bureaucratie met als doel de doorlooptijden te versnellen bij het SWT. Hierdoor wordt de inwoner sneller geholpen en zal de werkdruk bij SWT medewerkers afnemen. Bij aanmelding bij het SWT vindt altijd triage plaats om de ernst te beoordelen. Spoedmeldingen worden dan met voorrang opgepakt.

2.3 Tevredenheid over de toegang Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek onder inwoners die voor het eerst een aanvraag doen. Van degenen die voor het onderzoek benaderd zijn, heeft 33% van de jongeren gereageerd, 27% van de ouders en 54% van de inwoners die een Wmo-aanvraag deden. Dit is boven het landelijk gemiddelde. In het cliëntervaringsonderzoek 2022 zien we een lichte verbetering ten opzichte van 2021.

Rapportcijfer voor de toegang tot hulp Tevreden over het keukentafelgesprek

Tevreden/ niet tevreden of ontevreden over contact met het Sociaal Wijkteam

Jeugdhulp volgens jeugdige

Jeugdhulp volgens ouders/verzorgers

Wmo

7,5

7,3

7,3

was 7,3 in 2021

was 7,2 in 2021

was 7,2 in 2020

90%

91%

was 84% in 2021

was 88% in 2021

89%

94%

was 74% in 2021

was 88% in 2021

7,6 was 7,2 in 2021

niet gevraagd

2.4 Klachten en bezwaren Het aantal klachten over het Sociaal Wijkteam staan hieronder weergegeven. In de eerste twee maanden van 2023 ontvingen we één klacht over gedragingen en bejegening door het Sociaal Wijkteam. Zoals gebruikelijk wordt geprobeerd de klachten in goed overleg op te lossen via informeel contact. 4

Figuur 2. Aantal klachten over het Sociaal Wijkteam

Inwoners kunnen bezwaar maken als zij het niet eens zijn met een besluit van de gemeente. Er zijn tot en met februari 2023 acht bezwaarschriften ingediend die gericht zijn op besluiten over Wmo, Jeugdhulp, Leerlingenvervoer en over gehandicaptenparkeerkaarten. Hiervan zijn er momenteel twee ingetrokken. De overige bezwaren worden zo mogelijk informeel (in een persoonlijk gesprek) behandeld.

Figuur 3. Aantal bezwaren tav besluiten

2.5 Vrij toegankelijk aanbod In en rond de toegang organiseren we laagdrempelige hulp en ondersteuning: het vrij toegankelijk aanbod. Inwoners kunnen hier gebruik van maken zonder verwijzing. Hiervoor werken het Sociaal Wijkteam en welzijnsinstelling MeerVoormekaar nauw samen. Beiden maken steeds meer gebruik van elkaars kennis en mogelijkheden. Het gezamenlijk aanbod wordt vraaggericht ontwikkeld en bijgestuurd. Hieronder leest u een niet-uitputtend overzicht van het vrij toegankelijk aanbod. Een overzicht van het gebruik van het collectief aanbod van Meervoormekaar in 2022 is te vinden in Bijlage 3. We verwachten dat er een verschuiving gaat plaatsvinden van geïndiceerde zorg naar vrij toegankelijk aanbod. Voor wie is het?

Wat is het aanbod?

Inwoners met enkelvoudige hulpvragen

Spreekuur Sociaal Wijkteam Spreekuur is om mensen wegwijs te maken in het vrij toegankelijk aanbod, terwijl ze op de wachtlijst staan. Vraagpunt MeerVoormekaar Verdeelpunt om mensen te begeleiden naar aanbod van MeerVoormekaar, Sociaal Wijkteam, of elders.

Jeugd

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen voor eenzame jongeren, meidengroepen, jonge mantelzorgers, jongeren met autisme, huiswerk

5

planningsondersteuning, jongerencentrum en sportgroepen. Jongerenwerk MeerVoormekaar Groepsgerichte ondersteuning voor jeugdigen (met onderwijs en schoolmaatschappelijk werk). Uitgebreid door Blokhuismiddelen. Rots en watertraining Sociaal Wijkteam Training voor jeugd om sterker in de schoenen te leren staan. Sova trainingen Sociale vaardigheidstrainingen voor jeugdige Kies Cursus Cursus voor kinderen van gescheiden ouders Happy Cursus Groepsaanbod ter bevordering van welbevinden en geluk en ter voorkoming van depressie bij jongeren in het VO Gezinnen

Relatie en Scheidingsloket SWT en MeerVoormekaar Informatie en advies bij relatieproblemen of (dreigende) scheiding. Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld ‘gezinnen voor elkaar’ en groepen opvoedingsondersteuning (pubers, ouders van pubers, etc.)

Volwassenen

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen rouwverwerking, geraakt door kanker (met Marikenhuis), Niet aangeboren hersenletsel (met MEE), financiële vitaliteit, multiculturele vrouwen, cursus voor mantelzorgers.

Ouderen

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld inloop in het Kompas, samen koken in de wijk, Meer Bewegen voor Ouderen, Bezoek en Opvang Service (BOS), mantelzorgcafé, Alzheimercafé, OpStap vervoersdienst.

6

3. Jeugd Belangrijkste bevindingen 



 



De coronamaatregelen hadden een fors effect op het welbevinden van jeugdigen in Nederland. We merken doordat jeugdige een behoorlijke periode niet naar school vrienden op verenigingen hebben kunnen gaan nu een groep moeite heeft om de draad weer op te pakken. Dit uit zich in angstig gedrag , motivatie problemen en het niet weten hoe zich in groepen staande te houden. Dit maakt dat er nog steeds sprake is van een verhoogde vraag naar ondersteuning en zorg. We proberen samen met onderwijs , MeerVoormekaar en het SWT een passend aanbod beschikbaar te hebben om deze problemen zonder specialistische zorg te kunnen verminderen. We zien dat zorg die ingezet wordt steeds zwaarder wordt. Om dit te voorkomen proberen we zorg tijdig in te zetten om te voorkomen dat problematiek erger wordt. Dit zodat de jeugdige niet verplaatst hoeft te worden of vastloopt binnen onderwijs. Toch moeten we constateren dat bij een klein aantal jeugdige de problematiek dermate ernstig is dat we dit met preventie of snellere inzet niet kunnen voorkomen of beïnvloeden. Voor deze groep is het maatwerk in het zoeken naar passend aanbod meestal in combinatie met verblijf. We zien een stijging bij jeugdbescherming en jeugdreclassering. Eenzelfde stijging zagen we in 2021. Omdat de verwijzing via een rechtbank loopt hebben we hier geen invloed op. We zien een stijging van LTA (landelijk transitie arrangement).

We zien als oorzaak hiervan de toename van complexiteit van de problematiek bij een klein deel van de jeugdige in Wijchen. We bekijken de mogelijkheid om de verzwaring van zorg te onderzoeken. Indien kinderen 18 jaar worden, zorgen we dat er een goede overgang is naar volwassenenzorg of verlengen we de jeugdzorg indien nodig.

3.1 Verwijzers Niet alleen het Sociaal Wijkteam mag een inwoner verwijzen naar jeugdhulp. Ook bijvoorbeeld huisartsen mogen verwijzen naar jeugdhulp. In onderstaand overzicht is te zien wie er verwijzen naar jeugdhulp. Door een ontwikkelfout in het nieuwe systeem was tijdelijk het niet mogelijk om verwijzers goed te registreren. Dit probleem is opgelost, maar hierdoor hebben we nog een kleine groep indicaties waarbij de verwijzer als onbekend staat gemarkeerd in het systeem. 2021

37%

45%

2022

48%

2023

31%

Huisarts

5%

12%

5%

36%

15%

4% 4%

Gecertificeerde Instelling en Rechtbank

Medisch specialist en jeugdarts

41%

Sociaal Wijkteam

13%

4%

onbekend

Figuur 4. Herkomst verwijzingen naar jeugdhulp t/m 2023

7

Sturen op verwijzingen Binnen het Sociaal Wijkteam gebruiken we het TA-overleg (Toetsing en Afhandeling) om indicatiestelling te verbeteren en zorgvuldiger te kijken of de meest passende zorg wordt ingezet. Ook hebben we voor de consulenten de mogelijkheid van consultatie van beleid en contract management verbeterd. Hierdoor kunnen ze direct vragen stellen indien gewenst. Daarnaast hebben we de SOJ (specialistische ondersteuning huisartsen jeugd) al een aantal jaren beschikbaar voor SWT en huisartsen. Ook op deze wijze zorgen we dat we met inzet van expertise een juiste beoordeling kunnen maken welke zorg noodzakelijk is. Met de huisartsen spreken we in een afvaardiging eens per kwartaal en in totaal een keer per jaar. Dit is een constructief overleg waarbij we in gezamenlijkheid spreken over trends in vragen van zorggebruikers , ervaringen met aanbieders en vrij toegankelijk aanbod en het beheersbaar houden van gebruik en kosten van met name de jeugdhulp.

3.2 Zorggebruik totaal Aantal jeugdigen dat hulp ontvangt In 2022 zagen we een laag aantal jeugdigen aan het begin van het jaar. Dit werd onder andere veroorzaakt door de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel. In de loop van het jaar nam het aantal jeugdigen toe. Ook in 2023 zien we een laag aantal jeugdigen aan het begin van het jaar. De verwachting is het aantal jeugdigen in februari nog zal toenemen. 900 850

845

800 750

762

2022

735

2023

700 650

2021

665

Figuur 5. Aantal unieke personen met toewijzing

8

Minder jeugdigen, relatief meer jeugdigen in zorg In Wijchen, en in heel Nederland, zien we twee relevante trends. Het aantal jeugdigen neemt af (in absolute en relatieve zin), en het percentage jeugdigen in zorg neemt toe. Met andere woorden: terwijl er steeds minder jeugdigen zijn, krijgt een groter aandeel daarvan zorg.

Aantal jeugdigen

Percentage jeugdigen in zorg 3.440.000 3.420.000 3.400.000 3.380.000 3.360.000 3.340.000 3.320.000 3.300.000

8.700 8.500 8.300 8.100 7.900 7.700 7.500

Wijchen (linkeras)

11,0% 10,5% 10,0% 9,5% 9,0% 8,5% 8,0%

Nederland (rechteras)

Wijchen

Nederland

Bron: CBS, 2023

Verhouding zorg in natura – PGBs De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in PGB en zorg in natura. We zien dat inwoners minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Wijkteam gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt. 2020

88%

2021

12% 93%

2022

7%

97% 3% Zorg in Natura

PGB

Figuur 6. Verhouding zorg in natura en PGB

3.3 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen.

9

Jeugdhulp met verblijf Ons uitgangspunt is dat jongeren zoveel mogelijk gezinsgericht opgroeien. We streven daarom naar meer verblijf in pleegzorg of een gezinshuis, en minder in een jeugdzorginstelling. Hieronder ziet u het aantal etmalen per categorie.

Pleegzorg 2021

8.361

2022

2023

Gezinshuis 2021

6.026

1.444

2022

5.820

10.476

2.272

2023 360 7.000

1422 1422

Instelling (voltijd) 2021

5.445

2022

2023

Kleinschalig wonen 2021

5.671

759

130

2022

2.985

2023 5.180

513 103

329 432

Deeltijd / logeren 2021

1.766

2022

2023

2.018

387

1.678 2.095

Figuur 7. Aantal etmalen jeugdhulp met verblijf

Bij verblijf zien we over het algemeen een daling van zorggebruik vanwege de wijziging van het woonplaatsbeginsel in 2022. Dit heeft ervoor gezorgd dat een aantal jeugdige zijn uitgestroomd omdat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van een andere gemeente. Ook zijn er een aantal jongere ingestroomd doordat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van onze gemeente. Wel zien we een verzwaring van de doelgroep waarbij zorg langduriger wordt ingezet. De groep jongeren die niet meer onder onze gemeentelijke verantwoordelijkheid vallen is groter waardoor er een financieel gunstig effect optreedt. 10

Pleegzorg laat een lichte daling zien t.o.v. de begroting. Dit komt door matchingsproblemen en verzwaring van de problematiek. De problematiek is dan te zwaar om kinderen binnen pleegzorg te plaatsen. Of zij passen niet in de samenstelling van het pleeggezin. En de eerdergenoemde wijziging woonplaatsbeginsel heeft effect. We zien een daling in het aantal kinderen in gezinshuizen. Dit wordt veroorzaakt door het nieuwe woonplaatsbeginsel. Bij een aantal van de gezinshuiskinderen zien we een toename van de problematiek. In 2022 hebben 2 jeugdigen gebruik gemaakt van gesloten jeugdzorg. 1 van deze jeugdigen is naar Wijchen gekomen vanwege het woonplaatsbeginsel. Vanwege de zwaarte van de problematiek is er geen andere passende plek. Verwacht wordt dat deze jeugdigen ook in 2023 gebruik zullen maken van de gesloten jeugdzorg. Gesloten jeugdzorg wordt voornamelijk door rechtbank of Gecertificeerde Instelling (GI) ingezet. Op deze instroom heeft de gemeente geen invloed. Kleinschalig wonen is een nieuwe categorie die in 2022 is gestart. Dit is een verblijfsvorm voor jeugdigen met een zware zorgbehoefte die anders in een voltijd instelling geplaatst zouden worden. Dit is in lijn met de landelijke verbeteragenda jeugd waarin één van de opdrachten is om instellingsgroepen te verkleinen. Omdat Deeltijd dit een nieuw product is hebben we hier Pleegzorg logeren geen nulmeting voor in 2022.

Op dit 17 21 moment zijn er 2 jeugdigen die in Wijchen hiervan gebruikt maakt. In totaal zijn er in 2023 tot nu toe 61 jeugdigen in verblijf. Aan de rechterzijde ziet u de verdeling in eerdergenoemde categorieën.

Kleinschalig wonen 2

Gezinshuis 7

Instelling (voltijd) 14 Figuur 8. Totaal aantal jeugdigen naar type verblijf

Actuele ontwikkelingen jeugdzorg met verblijf Invoeren budgetplafonds bij regionale contracten In de regio werken we bij zorg met verblijf met richtinggevende plafonds. Op deze wijze proberen we grip te houden op een eventuele stijging van gebruik. We merken dat we voldoende plekken hebben ingekocht waardoor we onder het plafond blijven. Toename complexe problematiek We constateren dat bij een klein aantal jeugdige de problematiek der mate complex is dat er sprake is van noodzaak tot hoog complexe zorg geboden via landelijk transitie arrangementen. Dit is hoog specialistische zorg waarbij vanuit verschillende specialisme voor deze jeugdige behandelprogramma’s met verblijf worden geboden. De gemeentelijke invloed op voorkomen of verminderen is zo goed als nihil bij deze groep.

11

Dagbehandeling jeugd We zien een daling bij zowel dagbehandeling als dagbesteding. De toename die we in 2022 zagen die veroorzaakt werd door de coronamaatregelen lijkt hiermee te zijn afgenomen. We merken een toename van de preventieve inzet van naschoolse dagopvang en vakantie dagopvang uitgevoerd door de Eerste Stap. Dit zetten we in om kinderen zoveel mogelijk te stimuleren in hun ontwikkeling en ook gezinnen met een beperkte draagkracht te ontlasten. Hiermee voorkomen we dat een kind uitvalt binnen school of een gezin door toenemende ontwikkelingsproblemen of overbelasting van kinderen.

Dagbehandeling

Dagbesteding

2021

4.770

2021

3.776

2022

4.711

2022

4000

2023 523

2023

2092

828

4900

3432 3850

Figuur 9. Aantal dagdelen jeugdigen in dagbehandeling en dagbesteding

BSO plus We zijn eind 2022 gestart met de pilot BSO plus samen met zorgaanbieder Unik en kinderopvang de Eerste stap. In deze nieuwe BSO groep worden kinderen opgevangen die niet terecht kunnen in een reguliere BSO vanwege bijzonder gedrag. Deze kinderen worden nu opgevangen in dagbesteding, omdat er geen andere geschikte plek was.

Jeugdhulp ambulant Binnen deze categorie zien we een daling in 2023 ten opzichte van de begroting. Omdat dit gebaseerd is op enkel de eerste 2 maanden van 2023 verwachten we dat dit nog zal toenemen. We zien namelijk dat er een stijging is in het aantal eenheden per jeugdigen.

12

Reguliere begeleiding

Specialistische begeleiding

2021

21.812

2020

2022

22.375

2021

2023

3.216

2022

12.906

14.401 17.554 3.377

13.664 17.000

22.500

Figuur 10. Aantal uren jeugdigen met ambulante begeleiding

Jeugd GGZ Binnen de Jeugd GGZ zagen we in 2022 een stijging bij basis en specialistische GGZ door de effecten van de coronamaatregelen op jeugdigen. Hierbij zagen we ook een verzwaring van de zorgvragen. We onderzoeken de hulpduur van deze zorgtrajecten en komen hier bij een latere rapportage op terug. Dit jaar lijken zowel basis als specialistisch te dalen. Omdat dit op basis van de eerste 2 maanden is van 2023 verwachten we dat dit beeld nog wordt bijgesteld. De inzet van de SOJ (speciale ondersteuning jeugd GGZ) bij de huisartsen, extra uren schoolmaatschappelijk werk en de aanvulling bij het vrij toegankelijk aanbod (met bijvoorbeeld de STAR-training en Happy training) zorgen voor stabilisatie bij de jeugd GGZ. Ook heeft school extra inzet toegevoegd gericht op de door corona maatregelen veroorzaakte problematiek met bijvoorbeeld extra mentoruren voor leerlingen en extra didactische ondersteuning.

Basis jeugd GGZ 2021

3.441

2022

2023

Specialistische jeugd GGZ 2021 4.177

723

15.190

2022

3.089

2023 4.500

19563

4.015

16.234 20.000

Figuur 11. Aantal uren jeugd GGZ

We merken op dat er sprake is van wachtlijsten bij de JGGZ. Ook in Wijchen zien we dat kinderen op de wachtlijst staan. Dit kan betekenen dat de daling die we nu zien mede wordt veroorzaakt doordat kinderen wachten op ondersteuning. We proberen knelpunten te voor komen door te zoeken naar alternatieven zoals inzet van groepsaanbod, elearning en kortdurende ondersteuning vanuit de schoolmaatschappelijk werkers en de

13

SOJ. Het uitbreiden van aanbod en verbeteren van uitstroom is een landelijk en regionaal programma waar we als Wijchen op aangesloten zijn.

Actuele ontwikkelingen jeugd-GGZ Ervaringen huisartsen met jeugd-GGZ We blijven in gesprek met huisartsen over de jeugd GGZ. Juist omdat huisartsen ook mogen verwijzen naar jeugd GGZ. De huisartsen geven aan dat de zorgbehoefte in 2022 is toegenomen. Zij merken ook dat de wachttijden bij de GGZ toenemen. Vanwege oplopende wachttijden schakelen ze steeds vaker de SOJ (zie hieronder) in, om zo goed mogelijk te verwijzen. Uitbreiding SOJ (specialistische ondersteuning jeugd) De SOJ is een GGZ-specialist die kortdurende ondersteuning kan bieden aan jeugdigen, en handvaten kan aanreiken hoe jeugdige, ouders en ook onderwijs verder kunnen tijdens een hobbel in de ontwikkeling. Inmiddels heeft het rijk gesteld bij het verhogen van de jeugdwet middelen dat deze functie SOJ beschikbaar moet zijn lokaal bij iedere gemeente. Wij voldoen hieraan en krijgen per jaar een rapportage waarin beschreven staat hoeveel jeugdige zijn gezien en op welke wijze ze geholpen zijn door de SOJ. Zowel de huisartsen als het Sociaal Wijkteam vinden dat deze van toegevoegde waarde is. Preventief aanbod We merken dat het hebben van een stevig preventief aanbod helpend is in het verminderen van het gebruik van jeugd GGZ. Dit aanbod bespreken we met regelmaat met huisartsen, onderwijs, schoolmaatschappelijk werk en MeerVoormekaar.

Dit om zoveel mogelijk van elkaar te horen welke trends er zijn en welke behoeftes er zijn in het ondersteunen bij het opgroeien van jeugdige.

Zorg Binnen Onderwijs Er is extra geïnvesteerd in de samenwerking met het onderwijs. Er zijn afspraken gemaakt met het samenwerkingsverband rondom de inzet van passend onderwijsmiddelen en zorg binnen onderwijs (ZBO). Er is een commissie ZBO ingericht met medewerkers van het samenwerkingsverband (onderwijs) en het Sociaal Wijkteam. Deze commissie beoordeelt de nieuwe aanvragen en herindicatie van de zorg die binnen het onderwijs plaatsvindt. Er wordt inhoudelijk onderbouwd welke middelen vanuit onderwijs of vanuit jeugdzorg ingezet moeten worden. Dit is over het algemeen persoonlijke verzorging, reguliere begeleiding en dagbehandeling. Schoolmaatschappelijk werk (SMW) is extra ingezet. De schoolmaatschappelijk werkers kunnen zelf begeleiding bieden of indiceren naar een maatwerkvoorziening. Door deze inzet heeft SMW veel vragen zelf kunnen oppakken en is maar klein percentage door verwezen naar specialistische jeugdhulp.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren tussen 12 en 18 jaar, die met 14

politie in aanraking zijn geweest. Verwijzing loopt via de Gecertificeerde Instellingen (GI’s). In 2021 zagen we een stijging bij beide categorieën. In 2022 is bij jeugdreclassering een daling ingezet. Bij de start van 2023 zien we weer een stijging. Omdat verwijzing via een rechtbank verloopt hebben we geen invloed op deze stijging.

Jeugdreclassering 2021

Jeugdbescherming 2021

97

2022

2022

74

2023

201

26

78

2023

80

212

66

264 225

Figuur 12. Aantal trajecten Jeugdbescherming en jeugdreclassering

Landelijke transitie arrangementen (LTA) Landelijke transitie arrangementen worden voornamelijk ingezet via een Gecertificeerde instelling (GI). Het gaat hierbij om zeer specialistische zorg voor zware problematiek. Deze jeugdigen kunnen niet elders terecht met hun zorgvragen. Het gaat onder andere om genderproblematiek, eerwraak, zware GGZ zorg. We zien een stijging in eenheden en financiën in 2023. Het aantal jeugdigen met LTA is echter niet gestegen. De toename is dus vanwege verzwaring van de zorginzet. Omdat de verwijzing niet via de gemeente loopt hebben we geen grip op de verwijzingen. Wel zijn we aan het kijken of het mogelijk is om een onderzoek te doen naar de 20 duurste jeugdigen in Wijchen. Deze jeugdigen hebben bijna allemaal LTA zorg.

2021

2.058

2022

2023

3.089

889

3.878

Figuur 13. Aantal eenheden Landelijk Transitie Arrangement

15

3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. In het cliëntervaringsonderzoek 2022 zien we over het algemeen dat jeugdigen en ouders/verzorgers tevreden zijn over de jeugdhulp in Wijchen. Er is sprake van een lichte stijging in tevredenheid ten opzichte van 2021 bij ouders/verzogers. Volgens jeugdige Rapportcijfer voor kwaliteit jeugdhulp Tevreden over zorgverlener

Volgens ouders/verzorgers

8,1

8,0

was 8,1 in 2021

was 7,5 in 2021

8,1

92%

Was 8,1 in 2021

was 88% in 2021

3.5 Betaalbaarheid Ten opzichte van de huidige begroting 2023 verwachten we op de uitgaven van het onderdeel Jeugd een nadeel van €283k. Dit nadeel bestaat uit een nadeel van €160k hoeveelheidseffect (bijstelling eenheden zorggebruik) en een nadeel van €123k prijseffect (regionale index valt hoger uit). In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw per onderdeel:

De bijstelling van de eenheden dagbehandeling is per saldo minimaal. Bij verblijf zien we een voordeel. Naast de uitstroom uit deze categorie als gevolg van het nieuwe woonplaatsbeginsel, zien we ook een verschuiving naar de categorieën LTA en GGZ bed. Pleegzorg neemt iets af door matchingsproblemen tussen jeugdigen en gezin. Er is een product bijgekomen, kleinschalig wonen, wat past binnen de opdracht om instellingsgroepen te verkleinen en gesloten jeugdzorg af te bouwen. We bemerken dat de zorg voor kinderen in verblijf steeds complexer wordt, waardoor de vraag naar maatwerk en zware zorg toeneemt.

16

Binnen ambulant zien we een stijging. Deze stijging wordt veroorzaakt door drie producten: reguliere begeleiding, specialistische begeleiding en ambulante behandeling. We zien dat de zorg zwaarder wordt, doordat er meer eenheden per jeugdige worden ingezet. Het genoemde voordeel bij de categorie GGZ is een saldo van een voordeel op de GGZ behandeling zonder verblijf en een nadeel bij de psychiatrische bedden. Het zorggebruik GGZ zonder verblijf lijkt te stabiliseren. De stabilisatie (en op onderdelen daling) wordt mede veroorzaakt door de inzet van de speciale ondersteuning jeugd GGZ bij de huisartsen, extra uren schoolmaatschappelijk werk en de aanvulling bij het vrij toegankelijk aanbod. Bij Jeugdbescherming en – reclassering treedt in totaal een voordeel op. Dit is een saldo van een stijging van de kosten jeugdbescherming en een daling van de kosten justitieel preventief kader. De daling van inzet PGB zet zich voort. Deels is dit een verschuiving naar zorg in natura. Het genoemde nadeel bij Overig wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door toegenomen spoedopvang met verblijf (crisis) en toename van inzet landelijk transitie arrangement (LTA zorg). Deze LTA- zorg bevindt zich op het hoogste niveau sinds 5 jaar. Deze post is in 2023 onderwerp van verdere analyse. Een eventuele bijstelling van deze post, nemen we op in de volgende rapportage.

In paragraaf 3.3 ‘Zorggebruik per bouwsteen’ worden de mutaties vanuit de inhoud verder verklaard. Genoemd verwacht nadeel egaliseren we met de egalisatiereserve Jeugd. Compensatieregeling voogdij Goed om te melden dat de aangevraagde compensatie voor Wijchen op dit onderdeel is goedgekeurd. Gemeenten met een bovengemiddeld zorggebruik jeugdzorg met verblijf komen in aanmerking voor compensatie. Het macro- plafond van 30 miljoen is overschreden, dus vanuit het Rijk is gedeeltelijke toekenning aangekondigd. Hierover krijgen we in de meicirculaire 2023 duidelijkheid. We houden u uiteraard op de hoogte. Beïnvloedbaarheid van zorggebruik en effect op totale kosten Jeugd Het is belangrijk om te melden dat het zorggebruik van een relatief kleine groep jeugdigen voor een groot deel van de totale kosten zorgt. Dit zijn jeugdigen met langdurige en zware zorgvragen waar de gemeente weinig tot geen invloed op heeft vanwege de complexiteit en beperkt aanbod aan behandelplekken. Totaal hebben er in 2022 1.127 jeugdigen zorg ontvangen in Wijchen. Als we naar de top 20 duurste jeugdigen kijken (afgerond jaarbeeld 2022), zien we dat zij zorgen voor afgerond 21% van de jeugdzorgkosten in Wijchen, zoals je in de onderstaande afbeelding kan zien. Deze top 20 is goed voor 3,1 miljoen. Totaal zijn de jeugdzorgkosten 2022 in Wijchen 14,2 miljoen.

17

Figuur 14. Verhouding uitgaven top 20 en overige uitgaven jeugd 2022

Actuele ontwikkelingen financiën Hervormingsagenda Jeugd Principeakkoord financiën Rijk en VNG Hervormingsagenda Jeugd (bron: Kamerbrief 18 april ’23) ‘’Gemeenten en Rijk zijn het eens geworden over een passend financieel kader dat hoort bij het pakket aan inhoudelijke maatregelen die worden neergelegd in de Hervormingsagenda. De benodigde hervormingen zijn hard nodig om jeugdigen en hun gezinnen die dat nodig hebben passende zorg te bieden. Tegelijkertijd moet het hele jeugdzorgstelsel financieel houdbaar worden. De (concept) Hervormingsagenda jeugd 2023-2028 beschrijft de aanpak van een grote transitie die we de komende jaren met elkaar moeten maken. De agenda bestaat uit een groot pakket inhoudelijke maatregelen die moeten leiden tot betere en beter passende zorg voor kinderen en gezinnen binnen een stelsel dat houdbaar is voor de toekomst (zowel financieel als in menskracht).’’ Onderdeel van de nu gemaakte afspraken is een verzachting van het ingroeipad van de eerder bepaalde besparingen. In het landelijk coalitieakkoord staat een aanvullende besparingsopgave op de jeugdzorg waar het Rijk zelf expliciet de verantwoordelijkheid voor heeft genomen. Ook deze besparingsopgave kent vertraging, omdat de mogelijke invulling hiervan afhankelijk is van de inhoud van de Hervormingsagenda. In de meicirculaire 2023 verwachten we meer informatie over de ontwikkelingen m.b.t.

de inkomsten vanuit het Rijk op dit onderdeel.

18

4. Wmo Belangrijkste bevindingen   

Vanaf 2022 zien we een lichte stijging van het gebruik van dagbesteding maar niet naar het oude niveau van voor Corona. In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker een lichtere vorm van begeleiding, de praktische begeleiding, ingezet. Als gevolg van de vergrijzing en de aanzuigende werking van het abonnementstarief zien we het aantal klanten hulp bij het huishouden nog steeds stijgen.

In eerdere monitors maakten we onderscheid tussen Wmo nieuw en Wmo klassiek. Vanaf deze rapportage vervalt dit onderscheid en wordt de gehele Wmo in dit hoofdstuk besproken.

4.1 Zorggebruik totaal Aantal volwassenen dat hulp ontvangt In het eerste kwartaal van 2023 blijft het aantal unieke klanten met een Wmo voorzieningen dagbesteding en begeleiding stabiel. 490 480 470 460 450 440 430 420 410

2021

2022

2023

Figuur 15. Aantal unieke klanten Wmo begeleiding en dagbesteding

Totaal aantal volwassenen dat hulp ontvangt Hier ziet u het totale aantal volwassenen dat ondersteuning vanuit de Wmo ontvangt. We zien hier een voortdurende lichte stijging van het aantal klanten. Deze groei hoort bij de vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in de rest van Nederland. De lichte stijging is vooral het gevolg van een toename van het aantal huishoudens met hulp bij het huishouden.

19

2700 2650 2600 2550 2500 2450 2400 2350 2300

2021

2022

2023

Figuur 16. Totaal aantal unieke cliënten met ondersteuning vanuit Wmo

Gevolgen van de toenemende vergrijzing

Wijchen

2040

2038

2036

2034

2032

2030

2028

2026

2024

Nederland

2022

Bron: CBS, 2019.

31% 29% 27% 25% 23% 21% 19%

2020

Het toenemende beroep op de Wmo is een gevolg van de vergrijzing. Hier ziet u de prognose van 65-plussers als aandeel van de bevolking. Voor zowel Wijchen als Nederland.

Verhouding zorg in natura – PGB De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. We laten het percentage PGB zien, de overige uitgaven zijn dus zorg in natura. Er is een breed aanbod zorg in natura beschikbaar (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldig door het Sociaal Wijkteam gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt. Vanaf 2022 maken we geen onderscheid meer tussen WMO nieuw en klassiek.

Figuur 17. Percentage PGB WMO van totale kosten WMO

20

4.2 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Dagbesteding volwassenen Hieronder staat het geleverde aantal dagdelen dagbesteding voor volwassenen. In 2022 zien we, mede door het opheffen van de coronamaatregelen, weer een toename. Mensen durven weer naar de dagbesteding te komen waar ze eerder terughoudend waren in verband met de kans op besmettingen. We verwachten dat de stijging zich voortzet in 2023.

2021

4.897

2022

5.902

2023

720

4.312 6.500 Realisatie

Prognose

0-meting

Figuur 18. Aantal geleverde dagdelen dagbesteding voor volwassenen

Individuele begeleiding volwassenen Individuele begeleiding is uitgesplitst naar reguliere en specialistische begeleiding. Voor beiden is het aantal uren geboden begeleiding te zien. Het verwachte herstel van de reguliere begeleiding heeft in 2022 niet plaatsgevonden. Ook de inzet van specialistische begeleiding was in 2022 iets lager dan verwacht. Voor 2023 verwachten we een stabiel beeld. We zien een lichte verschuiving naar de praktische begeleiding.

Specialistische begeleiding

Reguliere begeleiding 2021

15.654

2021

17.030

16.806

2022

14.014

2022

2023 2.557

13.443

2023 16.000

3.473

14.283 17.000

Figuur 19. Aantal uren geleverde reguliere en specialistische begeleiding voor volwassenen

21

Begeleiding volwassenen in groepsverband Begeleiding in groepsverband is een voordeliger alternatief voor individuele begeleiding. Gebruik hiervan willen we stimuleren om individuele begeleiding terug te dringen. Corona was de afgelopen twee jaren een belangrijke belemmering bij het opstarten van begeleiding in groepsverband. In 2022 zien we een toename van het gebruik. Zorgaanbieder Integraal Herstel is in het najaar 2022 gestart met herstelgerichte groepsbijeenkomsten die we apart financieren. Voor deze bijeenkomsten is geen indicatie nodig, dit om de inloop zo laagdrempelig mogelijk te houden. Dit verklaart de lagere inzet in 2023.

2021

240

2022 2023

371 27

162 Realisatie

Prognose

0-meting

600

Figuur 20. Aantal dagdelen begeleiding voor volwassenen in groepsverband

Dagbesteding ouderen Bij dagbesteding voor ouderen zagen we in 2021 een forse daling. Verklaring was dat we bij de toegang zorgvuldiger beoordelen wat de meest passende ondersteuning is, en soms vindt verschuiving plaats naar de Wet langdurige zorg (WLZ). Daarnaast komt de afname ook deels doordat er door Corona minder gebruik gemaakt werd van dagbesteding. In 2022 zien we een toename van de dagbesteding door ouderen, maar we zitten nog niet op het niveau van voor Corona. In 2023 verwachten we op hetzelfde niveau uit te komen als in 2022.

2021

3.915

2022

2023

5.110

1252

5000

Realisatie

Prognose

Nulmeting

5000

Figuur 21. Aantal dagdelen dagbesteding voor ouderen

Dagbesteding wordt enerzijds gefinancierd via een subsidie aan MeerVoormekaar voor dagbesteding in ‘t Achterom en de Oase. Anderzijds is het een financiering van daadwerkelijk geleverde dagdelen aan een zestal andere aanbieders. De geleverde dagdelen bij ‘t Achterom en de Oase zitten niet in bovenstaande cijfers. Vanaf 1 mei 2023 is voor de dagbesteding in ‘t Achterom en de Oase geen indicatie meer 22

nodig van het Sociaal Wijkteam om deel te nemen. In een pilot, die tot eind van het jaar duurt, gaan we ervaringen opdoen. De medewerkers van MeerVoormekaar kijken samen met de deelnemer, mantelzorger of verwijzer of deelname aan de dagbesteding passend en helpend is. Met MeerVoormekaar zijn afspraken gemaakt over het periodiek aanleveren van managementinformatie (bijvoorbeeld over deelname en bezettingsgraad) zodat we de ontwikkelingen tussentijds kunnen blijven volgen. In november 2023 evalueren wij de pilot. Inloop en ontmoeten We willen de laagdrempelige inloop en ontmoeten stimuleren. De ontmoetingsplekken zijn erop gericht om inwoners op een laagdrempelige manier elkaar te laten ontmoeten, informatie te delen, hobby's uit te oefenen, cursussen te organiseren en te volgen, vrijwilligerswerk te doen en deel te nemen aan de maaltijdvoorziening. In dit kader willen wij de eerder ingezette ondersteuning van ’t Kompas en het seniorenontmoetingscentrum de Villa continueren. Door deze ontmoetingsplekken verwachten we een latere instroom in de dagbesteding. Uw raad kan een informatienota tegemoet zien over de evaluatie van de Villa en het inlopen en ontmoeten. Hulp bij het huishouden Hier kijken we naar het aantal cliënten dat gebruik maakt van huishoudelijke hulp.

Als gevolg van de vergrijzing en het abonnementstarief zien we het aantal klanten met hulp bij het huishouden nog steeds stijgen. Het nieuwe normenkader leidt op beperkte schaal tot een lagere inzet van de hulp bij het huishouden. Onze aanbieders kampen met een personeelstekort. Dit zorgt voor een wachttijd bij de inzet van de hulp, deze wachttijd is wisselend per aanbieder. Ook kan niet altijd (alle) hulp geboden worden die geïndiceerd is. Dit drukt vooralsnog de kosten. Onze aanbieders doen hun uiterste best om nieuwe hulpen te werven en bestaande hulpen te behouden. Vanuit de gemeente doen we aan verwachtingsmanagement richting onze klanten. 1.380 1.360 1.340 1.320 1.300 1.280 1.260 1.240 1.220 1.200 1.180

1.362 1.334

1.244

Dec. 2021

Dec. 2022

Ma. 2023

Figuur 22. Aantal cliënten met huishoudelijke hulp

Wmo-vervoer Sommige cliënten hebben een vervoersvoorziening: een pas voor Avan-vervoer of een andere vervoersoplossing. In 2022 zien we het aantal AVAN-pashouders stijgen. In 2022 maakte maandelijks gemiddeld 15% van de pashouders gebruik van het AVAN-vervoer. In het eerste kwartaal 2023 was dat 20%. De stijgende lijn in het gebruik van AVAN zet zich door in 2023.

23

1.240

1.224

1.220 1.200 1.180

1.173

1.160

1.143

1.147

Dec. 2020

Dec. 2021

1.140 1.120 1.100 Dec. 2019

Dec. 2022

Figuur 23. Aantal cliënten met een vervoersvoorziening

Hulpmiddelen Onderstaand ziet u het aantal uitstaande hulpmiddelen (bijvoorbeeld rolstoelen en scootmobielen). Het aantal uitstaande hulpmiddelen is stabiel, na een lichte daling in 2021. We hebben inmiddels enkele duofietsen als poolvoorziening, die geleend kunnen worden. Met onze hulpmiddelenleverancier Welzorg is een verbetertraject gestart dat we intensief volgen. Dit resulteert in een betere performance. Ook verbeteren de levertijden van hulpmiddelen. We hebben het voornemen uitgesproken om het contract met Welzorg te verlengen. De nog uitstaande hulpmiddelen bij Medipoint worden afgebouwd. Medio 2024 worden de hulpmiddelen die dan nog uitstaan overgedragen aan Welzorg.

1200 1180 1160 1140 1120 1100 1080

2021

2022

2023

Figuur 24. Aantal uitstaande hulpmiddelen

Woningaanpassingen Dit onderdeel is een openeindfinanciering en afhankelijk van het daadwerkelijk aantal aanvragen dat wordt ingediend en het aantal dure woningaanpassingen in een betreffend jaar. Mede door de gestegen loon- en materiaalkosten en een aantal dure woningaanpassingen zien wij de totale kosten stijgen.

24

4.3 Tevredenheid over de Wmo Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Uit het cliëntervaringsonderzoek 2022 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over ondersteuning vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg.

7,7

Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg

was 7,7 in 2021

Tevreden over hulpmiddel of zorgverlener

80% was 83% in 2021

4.4 Betaalbaarheid Ten opzichte van de huidige begroting 2023 verwachten we op de uitgaven van het onderdeel WMO een nadeel van €69k. Dit nadeel bestaat uit een voordeel van €161k hoeveelheidseffect (bijstelling eenheden zorggebruik) en een nadeel van €230k prijseffect (regionale index en definitief tarief HH 2023 valt hoger uit). In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw per onderdeel:

Huishoudelijke verzorging Begeleiding Hulpmiddelen Dagbesteding Woonvoorzieningen PGB Overig Totaal

2023 -331 302 0 -65 0 46 -20 -69

Bij huishoudelijke verzorging treedt een verwacht nadeel op als gevolg van een hoger definitief tarief 2023. Daarnaast vindt er een verschuiving plaats van de bouwsteen praktische begeleiding van ‘Begeleiding’ naar ‘Huishoudelijk verzorging’. Bij begeleiding zien we een voordeel. Dit heeft diverse oorzaken. Het grootste voordeel op begeleiding zit op reguliere begeleiding. Ook heeft bovengenoemde verschuiving van de bouwsteen praktische begeleiding op deze categorie een voordelig effect (op het totaal budgetneutraal). Voor hulpmiddelen en woonvoorzieningen houden we de raming 2023 vooralsnog ongewijzigd.

25

We zien bij de dagbesteding volwassenen en ouderen een toename van het gebruik. Daarom hebben wij het aantal dagdelen structureel verhoogd. Daarnaast geven we een impuls aan het thema inloop en ontmoeten. We zien een lichte daling van het aantal klanten met een PGB en dan met name bij Hulp in het huishouden. Er is een verschuiving naar hulp bij het huishouden die als zorg in natura wordt geleverd. Het nadeel bij overig is tweeledig. Een hogere regionale bijdrage aan tijdelijk verblijf LVB en een aframing van het budget persoonlijke verzorging WMO. In de paragraaf 4.2 ‘Zorggebruik per bouwsteen’ worden de mutaties vanuit de inhoud verder verklaard. Genoemd verwacht nadeel egaliseren we met de egalisatiereserve WMO.

26

5. Veilig Thuis Veilig Thuis is het regionaal advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. In dit nieuwe hoofdstuk leest u het aantal adviesvragen of meldingen uit Wijchen. De cijfers komen van Veilig Thuis en zijn beschikbaar maart 2023. Adviesvragen Inwoners of professionals die zich zorgen maken kunnen met Veilig Thuis overleggen. Als geen vervolgactie van Veilig Thuis nodig is dan is het een adviesvraag. We zien dat Veilig Thuis steeds beter gevonden wordt om advies te vragen. Een van de oorzaken is de laagdrempelige chatfunctie die in de coronacrisis in gebruik is genomen.

Adviesvragen 2021

309

2022

292

2023 (Q1)

Meldingen Als een inwoner of professional een formele melding doet voert Veilig Thuis een veiligheidsbeoordeling uit zodat kan worden besloten wat de vervolgstap is.

51

Meldingen 2021

233

2022

233

2023 (Q1)

41

Voorwaarden en vervolg / Onderzoek Nadat Veilig Thuis de veiligheidsbeoordeling heeft uitgevoerd kan een casus vaak worden overgedragen. Bijvoorbeeld aan het Sociaal Wijkteam of al betrokken professionals. Maar soms zet Veilig Thuis de dienst voorwaarden en vervolg in of doet zij onderzoek. Bij Voorwaarden en vervolg zijn betrokkenen in staat en bereid mee te werken aan het herstel van veiligheid, en staat men open voor eventuele hulp. Met die informatie wordt later alsnog overgedragen. Bij onderzoek blijf Veilig Thuis langer betrokken.

Voorwaarden en Vervolg 2021

30

2022 2023 (Q1)

27 9

Onderzoek 2021

15

2022 2023 (Q1)

17 2

27

7. Contractering Wmo en Jeugd In 2023 vallen alle contracten WMO en jeugd weer onder de regionale contracten. We hebben een regio programma opgesteld welke na de zomer aan alle raden wordt aangeboden in het rijk van Nijmegen. Hierin hebben we beschreven welke ontwikkelingen er zijn en gaan plaats vinden en wat we hiermee willen bereiken. Doordat we volledig in de regio zijn aangesloten zijn we gestopt met perceel gesprekken en leveranciers bijeenkomsten en sluiten we hierbij volledig aan bij de regio bijeenkomsten. Wel kunnen we indien noodzakelijk of gewenst met een aanbieder in gesprek gaan voor een lokale ontwikkeling of een lokaal knelpunt. Hiervoor hebben we een lokaal contracten team beschikbaar gehouden. Daarnaast hebben we lokale overleggen op thema’s hierbij te denken aan passende dagbesteding en zorg voor dementerende en mentale weerbaarheid bij jeugdige. Regionale ontwikkelingen Regionaal zijn we vanuit Wijchen actief betrokken bij regionale werkgroepen en regionale contractgesprekken. Deze zijn gericht op het thuis laten opgroeien van kinderen, en op beter samenwerken in de keten rondom kind en gezin bij complexe jeugdzorg. We spreken hierbij over volgende regionale actielijnen, gefinancierd vanuit de blokhuis middelen en de regionale begroting .

Er zijn zeven actielijnen:  Meer inclusie in de basis ( versterken kinderopvang en onderwijs goede aansluiting onderwijs en jeugdzorg)  Scheiden zonder schade voor alle gezinsleden  Sneller bij de juiste hulp (aansluiten bij de eigen leefwereld)  Versterken van gezinnen waardoor kinderen thuis kunnen opgroeien  Het tijdig organiseren van passende jeugdhulp voor complexe casuïstiek  Samen voor veilig Al deze actie lijnen staan in het regioprogramma wat na de zomer wordt aangeboden aan Uw raad met een nadere toelichting en benoeming van de voortgang. Eind juni 2023 zal de hervormingsagenda jeugd worden vastgesteld door het Rijk en de VNG. Dit bevat een groot scala aan verbeteringen en veranderingen gericht op verplichte samenwerking binnen regio’s onder andere standaardisatie van contracten en tarieven en afbouw van gesloten jeugdzorg. Dit heeft een grote invloed op het regionale programma voor 2023 en verder. Dit zullen we met het aanbieden van het regio programma aan Uw Raad nader toelichten. Tevens zullen we dan een vertaling maken naar de lokale ontwikkelingen behorende bij de hervormingsagenda jeugd.

28

Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage De gemeenteraad van Wijchen heeft 25 KPI’s vastgesteld. In onderstaande tabel ziet u waar deze KPI’s in deze rapportage terugkomen.

Doel

KPI

Hoofdstuk

Inwoners zo snel mogelijk helpen

1: wachtlijst SWT 2: wachttijd SWT 3: doorlooptijd SWT 4: wachttijd maatwerk

Toegang en preventie

Juiste hulp, zo dicht mogelijk bij huis

5: aantal vragen toegang 6: effectiviteit toegang 7: oplossing hulpvraag 8: individuele voorzieningen

Toegang en preventie

Zoveel mogelijk inwoners helpen in het sociaal wijkteam

9: instroom SWT 10: uitstroom SWT 11: aantal vragen screeners 12: verwijsgedrag Jeugdhulp

Toegang en preventie

Inzicht hebben in de vraag van Wmo en jeugdhulp

13: aantal maatwerkvoorzieningen 14: aantal unieke klanten 15: doorlooptijd maatwerk

Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

Keuzevrijheid voor inwoners bij zorgaanbieders

16: verhouding ZiN en PGB 17: cliënttevredenheid

Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

Tevredenheid van inwoners over de zorg

18: cliënttevredenheid

Toegang en preventie, Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

Kwalitatief goede zorg bieden aan onze inwoners

19: recidieven 20: ervaren nut en kwaliteit 21: effectiviteit van maatwerkvoorziening

Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

Zo weinig mogelijk klachten

22: klachten, bezwaar en beroep

Toegang en preventie

Betaalbare zorg bieden

23: uitnutting begroting 24: gemiddelde kosten per cliënt 25: gemiddelde kosten per inwoner

Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

29

Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker De gemeenteraad van Wijchen heeft diverse bezuinigingsmaatregelen aangenomen om grip te houden op de kosten van jeugdzorg en Wmo. De raad heeft het Verweij-Jonker Instituut onderzoek laten doen naar de maatregelen. Hieronder vindt u een overzicht van alle maatregelen en aanbevelingen, en de stand van zaken.

Onderdeel

Bezuinigingsmaatregel

Stand van zaken

Toegang

Aanscherpen afwegingskader SWT

Gerealiseerd

Toegang

Invoeren CTA (consultatie Toetsing en afhandeling) voor SWT

Gerealiseerd

Toegang

Kosten vermindering van dienstverlening (overname personeel MEE Gelderse Poort).

Gerealiseerd

Toegang

Beleid ontwikkelen ‘eigen kracht’.

Gerealiseerd

Toegang

Verbeteren en stringenter toepassen van triage

Doorlopend

Toegang

Positionering Wmo en Jeugdwetindicaties in relatie tot andere wet en regelgeving

Doorlopend

Toegang

Basispakket vrij toegankelijke voorzieningen uitbreiden.

Doorlopend

Toegang

Verplicht eerst inzetten van vrij toegankelijk aanbod

Doorlopend

Toegang

Ontwikkelen steunpunt voor lichte ondersteuningsvragen Aangepast in het toevoegen van kort durende ondersteuning geboden door het sociale wijkteam

aangepast

Jeugd

Uitbreiden SOH (specialistische ondersteuning huisartsen)

Gerealiseerd

Jeugd

Invoeren budgetplafonds bij regionale contracten (zorg met verblijf)

Gerealiseerd

Jeugd

Verbeteren samenwerking onderwijs waardoor gebruik passend onderwijs en jeugdhulp middelen verbeterd

Doorlopend

Jeugd

Uitbreiding schoolmaatschappelijk werk inclusief 5 gesprekken module

Gerealiseerd

30

Jeugd

Regie op medische verwijsroute

Doorlopend

Jeugd

Ontwikkelen hybride gezinshuis

Geschrapt

Wmo-nieuw

Maximeren begeleiding en dagbesteding

Gerealiseerd

Wmo-klassiek

Nieuw normenkader huishoudelijke hulp instellen

Gerealiseerd

Contractering

Aanpassing verordening Wmo/Jeugdwet

Gerealiseerd

Contractering

Afbakening productniveau en indicatiestelling naar toereikend aanbod

Gerealiseerd

Contractering

Verbetering samenwerking front- en backoffice

Gerealiseerd

Contractering

Aanpassen productbeschrijvingen

Doorlopend

Contractering

Aanscherpen kwaliteitseisen leveranciers in samenwerking met Regio

Doorlopend en aangepast

Contractering

Vermindering voorzieningen Wmo en Jeugd

Doorlopend

Contractering

Wachtlijsten niet gebruiken als instrument, maar accepteren dat deze bij het instellen van budgetplafonds kunnen ontstaan in samenwerking met de regio

Doorlopend en aangepast

Aanbevelingen aan het College*

Stand van zaken

1. Ontwikkel het Sociaal Wijkteam en de andere elementen van de eerstelijns ondersteuning verder door. Besteed bij deze doorontwikkeling specifiek aandacht of alle activiteiten uit het perspectief van jeugdigen, ouders en professionals logisch zijn georganiseerd zodat de beste resultaten kunnen worden geboekt.

Dit is een vast onderdeel van onze beleidsontwikkeling

2. Versterk de huidige monitoring door ontwikkelingen nog meer met lokale en regionale jeugdhulpaanbieders te bespreken zodat er gezamenlijk inzicht is en gezamenlijke duiding kan plaatsvinden.

Dit doen we structureel jaarlijks ( december)

3. Besteed in de monitoring aandacht aan de

We werken regionaal samen

31

uitstroom en duid de ontwikkelingen in de uitstroom (op dit moment het landelijke achterblijven van de uitstroom). Bespreek ook de (maatschappelijke, financiële, enz.) gevolgen van de ontwikkelingen van de uitstroom voor de raad in relatie tot de beleidsuitgangspunten die zijn vastgesteld door de raad. Bekijk wat op dit terrein binnen de regionale samenwerking mogelijk is.

op het thema in en uitstroom. Tijdens de contract gesprekken met de aanbieders is dit een vast onderdeel. Op het onderdeel Jeugd ggz wordt uitstroom op gepakt in een programma lijn. In de regionale rapportage wordt hier uiting aangegeven.

4. Investeer verder in het strategische partnerschap met de belangrijkste jeugdhulpaanbieders zodat zij zich mede verantwoordelijk voelen voor de lokale doelstellingen.

De belangrijkste lokale jeugdzorg partners nodigen we uit in de perceel gesprekken waarin we inhoudelijk over ontwikkelingen spreken. Ook nodigen we deze aanbieders uit in de leveranciers bijeenkomsten.

7. Voer met de raad het brede gesprek over de Woonzorgvisie om te komen tot een afgewogen besluit hierover.

De Woonzorgvisie is aangenomen aan de raad. En hier werken we mee.

9. Aan de raad en het college: Bouw samen consequent voort op de beleidskeuzes die door de raad zijn vastgesteld, waarbij het college in de rapportages aan de raad iedere keer de beleidskeuzes in herinnering roept. Zo kan de raad op basis van de aangeboden sturingsinformatie de afweging maken of zij hun beleidskeuzes moeten bijstellen.

De bezuinigingsmaatregelen zijn verwerkt in deze monitorrapportage.

* De hier niet genoemde aanbevelingen waren aanbevelingen aan de Raad.

32

Bijlage 3 - Overzicht gebruik van collectief aanbod Meervoormekaar Er zijn ca 450 individuele vragen binnengekomen via het Vraagpunt:    

51 % ouderen 23% jongeren 23% volwassenen 3% overig

Herkomst van de vragen:     

41% is afkomstig van inwoner of informeel netwerk inwoner. 23% via het Sociaal Wijkteam. 16% op initiatief sociaal werker of verwezen binnen MeerVoormekaar. 1% via huisarts of praktijkondersteuners. 19% via zorgorganisaties, politie, onderwijs, woningcorporaties en werkbedrijf.

Thema’s vragen:       

Sociale relaties Wonen en leefbaarheid Financiën Geestelijke gezondheid Werk, opleiding en activiteiten Lichamelijke gezondheid Zingeving

42% 24% 18% 11% 1% 3% 1%

Doorverwijzing van vragen:    

50% MeerVoormekaar, o.a. hulpdiensten, netwerkcoaches, formulierenteam etc. 38% is doorverwezen naar collectief aanbod van MeerVoormekaar, zoals Koffie met Leonie, lotgenotencontactgroepen, verbindingstafel. 6% terugverwezen naar Sociaal Wijkteam. 6% is doorverwezen naar collectief aanbod van derden.

Collectief aanbod MeerVoormekaar Rapportage 2022

Lotgenotencontact            

Gem aantal deelnemers per keer

NAH Café, ontmoeting en informatie NAH wandelgroep, wekelijks NAH partnergroep, 5 themabijeenkomsten per jaar NAH-dag Partnergroep ASS, maandelijks Verliesgroepen, maandelijks via thema’s Partnerverlies, maandelijks, 2 groepen Leer/herstelgroep GGZ, wekelijks Jongvolwassenen met ASS Jongeren met ASS, 2 groepen Alzheimercafé Broedplaats, wekelijks, herstelgerichte dagbesteding

Aantal keer

20 7 5 56 4 7 14 7 4 10 15 16 deelnemers

3 45 5 2 4 11 14 45 16 9 5

33

Ontmoeting         

Gem. aantal deeln. per keer

Koffie met Leonie in ’t Kompas Koffie met Leonie in de Oase Multiculturele Vrouwengroep, wekelijks Ontmoetingsgroep laaggeletterden, wekelijks Verbindingstafel Meidenmiddag, net opgestart, 2x per maand Eenzame jongeren/jonge mantelzorgers, wekelijks Jongerencentrum in avond open, 2x per week Eten wat de pot schaft1

Aantal keer

90-80 15-20 9 5 10 23 5 35-45 25

52 42 33 45 6 4 32 88 3

Informatie en advies 

   

Scheidingsloket (i.s.m. Sociaal Wijkteam), wekelijks 1-2 Internetcafé voor ouderen 10-15 Taalcafé Oekraïners, 2 groepen/einde jaar 1 groep 7 Zakgeldproject Wijchen 10 Pubercarrousel MaasWaalcollege 50

20 42 28 9

(soc. Mediatraining en workshop pubers/ouders 2 rondes)



bijeenkomsten voor ouders van ‘jongeren op straat’ de ouders v/d groep jongeren vanwege overlast 5

2x

Cursussen  

  

Liever assertiever (i.s.m. Pro Persona Connect) Cursus Ouders van pubers 3 cursussen (Jan/mei/sept) Social media basisscholen 20 Thema avonden ouders/docenten/opvoeders Cursus opvoeding na scheiding

7 10-15

6 per cursus 6

9 15-20 deelnemers 9

3 4

Presentaties 

Presentatie over vrijwilligerswerk bij trajecten participatieverklaring (onderdeel inburgering statushouders)

3X



Presentatie over MeerVoormekaar NVVH Vrouwennetwerk Wijchen

1X

MBVO Meer Bewegen voor Ouderen   

1

Gymnastiek, wekelijks op 9 locaties, 10 groepen gem. 100 deelnemers per week Yoga, wekelijks op 7 locaties, 13 groepen gem. 90 deelnemers per week Werelddans, 2 locaties, 2 groepen gem. 17 deelnemers per week

Er was een wachtlijst voor deze activiteit 34

Incidenteel (bijv. jaarlijks terugkerend) en naar behoefte, soms in samenwerking met andere organisaties of inwoners)    



 

 

     

Old Star sporten in samenwerking met AWC, Grootven, AVW en Oud Fit 30 deelnemers Nationale Pannenkoeken dag Bergharen/Hernen/Leur 75 deelnemers Koken met ouderen, Bergharen/Hernen/Leur Burendag in Zuid bezoekers in samenwerking met Wijkvereniging-Zuid, basisschool Zuiderpad en winkeliersvereniging Zuiderpoort 400 + bezoekers Dia de Bandera (dag van de vlag van Curaçao) 2 juni in samenwerking met Susy’s kitchen 200 + bezoekers NL Doet in Zuid, opknappen jeu de boules baan Bloemetje bij de boer (Eikenhorst) Bloemenplukken bij Eikenhorst Vrijwilligersdag gemeente Wijchen Ontmoetingsmarkt Wijchen Koffie met Leonie 1e Kerstdag Kinderen koken voor ouderen BHL Filmavond, speciale editie Alzheimercafé Week van de Ontmoeting, diverse activiteiten Lunchen bij de Hema

Meidenmiddagen groep 7/8 basisschool Halloween activiteiten Eetactiviteiten Jongerencentrum open Fifa en Fortnite tournooi Filmavond

5x

5 54 deelnemers 20 deelnemers 420 vrijwilligers uit gemeente

35 deelnemende organisaties, 55 deelnemers 12 leerlingen, 24 ouderen 50+ deelnemers ca 200 deelnemers 3x, elke keer 30 deelnemers

Jongeren activiteiten in jongerencentrum en in de wijkcentra Gem. aantal deeln. per keer      

2x

23 35 30 20 25 35

Aantal keer 4 3 3 88 5 1

35