Jaarverslag bezwaarschriftencommissie Wijchen 2024
Tekst van het document
Jaarverslag bezwaarschriftencommissie gemeente Wijchen 2024
Inhoud Managementsamenvatting ......................................................................................2 1. Inleiding ...........................................................................................................3 2. Algemeen .........................................................................................................3 2.1 Instelling bezwaarschriftencommissie ..............................................................3 2.2 Samenstelling bezwaarschiftencommissie .........................................................3 2.3 Secretariaat en ambtelijke ondersteuning .........................................................4 3. Hoorzittingen ....................................................................................................4 4. Werkwijze ........................................................................................................4 4.1 Ontvangst ....................................................................................................4 4.2 Hoorzitting ...................................................................................................5 4.3 Advisering ....................................................................................................5 5.
Behandelde bezwaarschriften ..............................................................................6 5.1 Totaal ..........................................................................................................6 5.2 Mediation .....................................................................................................6 5.3 Afwijken van advies commissie .......................................................................8 5.4 Beroep ingesteld ...........................................................................................8 6. Bevindingen over 2024 aan de hand van een aantal casussen..................................9 7. Tot slot ............................................................................................................9
1
Managementsamenvatting In 2024 heeft de gemeente Wijchen 96 bezwaarschriften ontvangen. Deze zijn onderverdeeld in fysieke leefomgeving (47), Wmo/Jeugd (22), Werk in inkomen (19) en overige (8). De commissie adviseert de bestuursorganen van de gemeente om besluiten zorgvuldiger voor te bereiden en daarbij goed te communiceren met de geadresseerden van het besluit. Hiermee kunnen naar het oordeel van de commissie veel bezwaarschriften worden voorkomen.
2
1. Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de bezwaarschriftencommissie van de gemeente Wijchen (hierna: de commissie) over het jaar 2024. In dit jaarverslag komt ten eerste de samenstelling en werkwijze van de commissie aan bod. Vervolgens wordt inzicht gegeven in aantallen, onderwerpen en resultaten van de in 2024 ingediende bezwaarschriften. Ten slotte wordt ingegaan op een aantal zaken die de commissie het afgelopen jaar zijn opgevallen.
2. Algemeen 2.1 Instelling bezwaarschriftencommissie De gemeenteraad (hierna: de raad), het college van burgemeester en wethouders (hierna: het college) en de burgemeester kunnen een adviescommissie voor de behandeling van bezwaarschriften instellen. Dit volgt uit artikel 7:13, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) en artikel 84, van de Gemeentewet. In Wijchen is zo’n commissie ingesteld middels de Verordening bezwaarschriftencommissie Wijchen 2020 (hierna: de Verordening). In de Verordening zijn de samenstelling, bevoegdheden en werkwijze van de commissie geregeld. Deze bezwaarschriftencommissie is een externe en onafhankelijke commissie die belast is met de voorbereiding van de beslissing op bezwaarschriften tegen besluiten van de raad, het college en de burgemeester. De commissie brengt daartoe advies uit aan het bestuursorgaan, dat na heroverweging van het besluit een beslissing op het bezwaarschrift neemt. De bezwaarschriftencommissie adviseert niet over bezwaarschriften die zijn genomen op grond van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en aanverwante regelgeving, de gemeentelijke belastingverordeningen of de Wet waardering onroerende zaken. Voor deze bezwaarschriften geldt een andere procedure. 2.2 Samenstelling bezwaarschiftencommissie Gedurende het jaar 2024 was de samenstelling van de commissie als volgt: • de heer mr. drs. E.T.W.M.
van Leeuwen (voorzitter) • mevrouw M. de Waal (lid en plaatsvervangend voorzitter) • de heer mr. S. van Cleef (lid en plaatsvervangend voorzitter) • de heer mr. M.H.A. van den Heuvel (lid en plaatsvervangend voorzitter) • de heer mr. N.C. Vlaskamp (lid en plaatsvervangend voorzitter) • de heer mr. M. Wasser (lid) De commissie komt per hoorzitting in wisselende samenstelling – één voorzitter en twee leden - bijeen. De heer mr. N.C. Vlaskamp heeft per 1 december 2024 eervol ontslag gekregen als lid en plaatsvervangend voorzitter van de commissie. Om deze reden is er een vacature uitgezet voor een nieuw lid.
3
2.3 Secretariaat en ambtelijke ondersteuning Het secretariaat ondersteunt de commissie in haar werkzaamheden. Deze ondersteuning bestaat uit het toetsen van bezwaarschriften aan de vereisten van de Algemene wet bestuursrecht, het opvragen van dossiers, het organiseren van hoorzittingen, het verzorgen van contacten, het voeren van correspondentie met partijen, het verzorgen van de verslaglegging van de hoorzittingen en het opstellen van conceptadviezen. Als secretaris van de commissie de is heer mr. M.M.K. Massop aangewezen. Als plaatsvervangend secretaris van de commissie zijn aangewezen: • mevrouw mr. J.J.M.C. Hendriks-Voncken • mevrouw mr. drs. N.L.M. Pol • mevrouw mr. K. Turk • mevrouw M.A. van Term • de heer mr. H. Chikar Het secretariaat van de commissie is als onderdeel van het domein Bedrijfsvoering gepositioneerd binnen het team Algemeen juridische zaken.
3. Hoorzittingen De commissie houdt normaal gesproken één keer per maand een hoorzitting, die volgens een vast jaarschema zijn geagendeerd. Op een hoorzitting worden maximaal 4 bezwaarschriften behandeld, tenzij verschillende bezwaarschriften betrekking hebben op één besluit. Deze hoorzittingen vinden plaats op dinsdagavond vanaf 18.30 uur. De hoorzittingen zijn in beginsel openbaar, behalve wanneer er bezwaarschriften op het gebied van het sociaal domein worden behandeld. In 2024 hebben in totaal 12 hoorzittingen plaatsgevonden.
4. Werkwijze 4.1 Ontvangst Bij ontvangst van een bezwaarschrift beoordeelt de secretaris (in samenspraak met de voorzitter) of het bezwaar ontvankelijk is (zie hiervoor artikel 6:5, van de Awb). Vervolgens zorgt het secretariaat voor de ontvangstbevestiging richting indiener van het bezwaarschrift. In de ontvangstbevestiging wordt het verzoek gedaan om eventuele gebreken te herstellen en wordt tevens informatie over de verdere procedure verstrekt. Wanneer er een derde-belanghebbende is, bijvoorbeeld een vergunninghouder tegen wiens vergunning bezwaar is gemaakt, wordt deze eveneens in kennis gesteld van het bezwaarschrift. Een kopie van het bezwaarschrift wordt eveneens naar de behandelend vakafdeling gestuurd. In bepaalde gevallen is dit aanleiding voor de vakafdeling om het bezwaar informeel op te lossen. Bijvoorbeeld door een besluit te herzien of in te trekken, of door nadere uitleg te geven over hoe het besluit tot stand is gekomen. Wanneer er ook sprake is van een derde-belanghebbende, onderzoekt het bestuursorgaan of mediation een optie is. De mediator en de vakafdeling beoordelen in deze fase of de bezwaarzaak zich leent voor mediation. Wanneer dit het geval is, wordt de bezwaarprocedure stilgelegd in afwachting van de uitkomst hiervan.
4
4.2 Hoorzitting Wanneer een bezwaar niet informeel of via mediation kan worden opgelost, wordt een hoorzitting gepland. De indiener van het bezwaarschrift, eventuele derdebelanghebbende(n) en het verwerend gemeentelijk bestuursorgaan, in de regel het college van burgemeester en wethouders, worden hiervoor uitgenodigd. Ter voorbereiding van een hoorzitting ontvangen de leden van de commissie, alsmede bezwaarmaker(s) en eventuele derde-belanghebbende(n), kopieën van de op de zaak betrekking hebbende stukken. Deze stukken worden door de vakafdeling aangeleverd. Daarnaast zorgt de vakafdeling voor een heroverwegingsnotitie, waarin het verwerend bestuursorgaan in gaat op de gronden van bezwaar. Ook deze heroverwegingsnotitie wordt aan alle betrokken partijen verstrekt, zodat een goede voorbereiding op de zitting mogelijk is. De hoorzitting vormt een essentieel onderdeel van de bezwaarprocedure. Slechts bij uitzondering wordt van de mogelijkheid om te horen afgezien. Deze uitzonderingen staan in artikel 7:3, van de Awb. Daarvan kan bijvoorbeeld sprake zijn als het bezwaarschrift kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond is. Op voorhand bestaat dan redelijkerwijs geen twijfel over de uitkomst van de bezwaarprocedure en een hoorzitting zal hier dan weinig aan of niets toevoegen.
Verder kan het horen ook achterwege blijven als partijen hebben verklaard geen gebruik te willen maken van het recht te worden gehoord. Tijdens de hoorzitting worden de indieners van het bezwaarschrift in de gelegenheid gesteld hun bezwaren toe te lichten. Vervolgens krijgt het verwerend bestuursorgaan de kans om hierop te reageren. Ook derde-belanghebbenden kunnen hun visie op de bezwaren geven. Het bestuursorgaan laat zich op de hoorzitting in de regel vertegenwoordigen door één of meerdere ambtenaren. De commissie stelt daarnaast vragen aan alle partijen om de zaak helder te krijgen. Van de hoorzitting wordt een verslag gemaakt. Deze wordt na de hoorzitting - bij de beslissing op bezwaar - toegezonden aan alle betrokkenen. Partijen zijn niet verplicht om te verschijnen op een hoorzitting, maar zijn nagenoeg altijd aanwezig. 4.3 Advisering Na afloop van de hoorzitting beraadt de commissie zich over de uit te brengen adviezen. Veelal komt de commissie in deze vergadering tot een eindstandpunt over het uit te brengen advies en de daarin te verwerken overwegingen. Veelal, omdat er soms nog informatie wordt opgevraagd of vragen worden gesteld na de hoorzitting. Het advies wordt door de secretaris uitgewerkt en - na akkoordbevinding van de commissie - door de voorzitter van de commissie en de secretaris ondertekend.
Het advies wordt samen met het verslag van de hoorzitting aan het betreffende bestuursorgaan aangeboden voor het nemen van een beslissing op bezwaar. 4.4 Beslissing op bezwaar Het is de vakafdeling die belast is met de ambtelijke voorbereiding van de beslissing op het bezwaarschrift. De bevoegdheid tot het nemen van een beslissing op bezwaar is niet gemandateerd en wordt daarom genomen door het betreffende bestuursorgaan. Deze beslissing wordt samen met het advies van de commissie en het verslag van de hoorzitting verzonden aan de indiener van het bezwaarschrift en eventuele derde-belanghebbenden. Meestal neemt het bestuursorgaan het advies van de commissie over en neemt het een beslissing op het bezwaarschrift overeenkomstig dit advies. Het bestuursorgaan mag voor 5
de motivering dan verwijzen naar dit advies. Soms besluit het bestuursorgaan (deels) af te wijken van het advies van de commissie. Afwijken is mogelijk, maar het bestuursorgaan dient dit dan wel extra goed te motiveren.
5. Behandelde bezwaarschriften Een deel van de bezwaarschriften die in 2023 zijn ontvangen, is in de loop van 2024 behandeld. De cijfers die hieronder aan bod komen hebben enkel betrekking op de bezwaarschriften die in 2024 zijn ontvangen. 5.1 Totaal In 2024 zijn in totaal 96 bezwaarschriften ingediend. Dit is te zien in tabel 1. Van dit totaal zijn 33 bezwaarschriften (door nadere uitleg of herziening van het besluit) ingetrokken of niet voorgelegd aan de commissie. Aantal ontvangen bezwaarschriften (tabel 1)
2024
2023
2022
Ingetrokken
33
40
53
Mediation
4
4
1
Advies uitgebracht
42
30
41
Nog in behandeling
17
22
6
Totaal
96
96
100
5.2 Mediation Van de 96 bezwaarschriften die in 2024 zijn ontvangen, zijn er 4 momenteel aangehouden wegens een lopend mediationtraject. Mediation (tabel 2)
2024
Ingetrokken na mediation
2023
2022
4
Alsnog voorgelegd aan de commissie
1
Nog in behandeling
4
Totaal
4
6
4
1
5.3 Onderverdeling per vakgebied In de tabellen 3 tot en met 7 zijn de cijfers per vakgebied uiteengezet. Onderwerp/Vakgebied (tabel 3)
2024
2023
2022
Wmo/Jeugd
22
23
21
Werk en inkomen
19
22
30
Fysieke leefomgeving
47
47
46
Overige
8
4
3
Totaal
96
96
100
2024
2023
2022
Wmo/Jeugd (tabel 4) Advies: (deels) gegrond
3
Advies: ongegrond
5
2
3
Advies: niet-ontvankelijk
3
3
1
Ingetrokken (door mediation)
9
11
10
Nog in behandeling
5
7
4
Totaal
22
23
21
2024
2023
2022
Werk en inkomen (tabel 5) Advies: (deels) gegrond Advies: ongegrond
1
3
Advies: niet-ontvankelijk
1
1
3
Ingetrokken
15
18
24
Nog in behandeling
2
3
Totaal
19
22
7
30
Fysieke leefomgeving (tabel 6)
2024
2023
2022
Advies: (deels) gegrond
9
2
1
Advies: ongegrond
8
8
18
Advies: niet-ontvankelijk
9
7
8
Ingetrokken
9
18
17
Nog in behandeling
12
12
2
Totaal
47
47
46
Overig (tabel 7)
2024
2023
2022
Advies: (deels) gegrond
1
Advies: ongegrond
2
1
Ingetrokken
3
2
2
Nog in behandeling
3
2
1
Totaal
8
6
3
Advies: niet-ontvankelijk
5.3 Afwijken van advies commissie Op paragraaf 4.4 is naar voren gekomen dat het bestuursorgaan kan afwijken van het advies van de commissie, maar dat er dan een verzwaarde motiveringsplicht geldt. In 2024 is geen één keer afgeweken van het advies van de commissie. 5.4 Beroep ingesteld Van de 96 bezwaarschriften in 2024 is slechts tegen 1 beslissing op bezwaar beroep ingesteld. Hierbij dient wel de kanttekening te worden gemaakt dat voor een aantal bezwaarschriften nog geen beslissing op bezwaar is genomen. Tegen de vaststelling of wijziging van het omgevingsplan (sinds 1 januari 2024 zijn alle bestemmingsplannen opgenomen in het tijdelijk deel van het omgevingsplan) staat niet de mogelijkheid van bezwaar open, maar enkel de mogelijkheid tot rechtstreeks beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Tegen deze vaststellingen wordt relatief vaak beroep ingesteld, maar deze komen dus niet aan de orde tijdens de bezwaarprocedure. En zijn daarmee ook niet opgenomen in dit jaarverslag.
8
6. Bevindingen over 2024 aan de hand van een aantal casussen Een opvallende zaak in 2024 was een bezwaarschrift waarbij de vakafdeling samen met bezwaarmaker en zijn gemachtigde naar een informele oplossing aan het zoeken was. Na het doen van een voorstel kreeg de vakafdeling geen contact meer met bezwaarmaker en gemachtigde. Na meerdere contactpogingen vanuit de vakafdeling ontving de gemeente vervolgens een ingebrekestelling wegens het uitblijven van de beslissing op bezwaar. De commissie heeft vervolgens meteen geadviseerd en het college heeft alsnog een beslissing op bezwaar genomen. Een redelijk vergelijkbare zaak ging over bezwaarschrift gericht tegen het besluit inhoudende de toekenning van brede ondersteuning in het kader van de Wet hersteloperatie toeslagen. Nadat het bezwaarschrift op een hoorzitting was behandeld, is overeengekomen dat het college en bezwaarmaker/gemachtigde nogmaals zouden bekijken of zij tot een informele oplossing konden komen. Vervolgens stuurde de gemachtigde een ingebrekestelling, wegens het uitblijven van de beslissing op bezwaar. Er is aan gemachtigde gevraagd of de ingebrekestelling kon worden ingetrokken, aangezien zij nog bezig waren met het zoeken naar een oplossing.
Gemachtigde heeft toen aangegeven de ingebrekestelling niet te willen intrekken, waardoor het college ervoor heeft gekozen om te stoppen met de onderhandelingen en direct een beslissing op bezwaar te nemen. In de afgelopen jaren ontvangt de gemeente Wijchen (net als iedere andere gemeente Nederland) steeds meer bezwaarschriften die zijn gericht tegen het aanwijzen van gereserveerde parkeerplaatsen voor het laden van elektrische voertuigen (laadpalen). De commissie merkt dit jaar op dat het een aantal keer heeft geadviseerd om deze bezwaarschriften gegrond te verklaren, aangezien de besluiten onvoldoende gemotiveerd werden. In de betreffende beleidsregel staan een aantal beleidscriteria en beleidsvoorkeuren. De commissie adviseert het college om altijd hieraan te toetsen en hierbij een zorgvuldige belangenafweging bij te maken, gelet ook op het evenredigheidsbeginsel en de heersende jurisprudentie over dat beginsel. Een ander punt wat de commissie is opgevallen is dat bezwaarschriften relatief vaak worden ingetrokken (maar liefst 33 van de 96 dit jaar). Dit ligt vaak aan een nadere motivering van het bestreden besluit of het herzien van dit besluit. Mogelijk dat met een zorgvuldige voorbereiding van het primaire besluit en goede communicatie met de aanvrager al veel bezwaarschriften kunnen worden voorkomen. Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden.
De commissie kan echter nog niet zeggen of dit van invloed is op het aantal bezwaarschriften en de inhoud daarvan. Dit komt mede door het feit dat aanvragen die zijn ingediend vóór 1 januari 2024 volgens het overgangsrecht nog worden behandeld volgens het oude recht. De gevolgen van de inwerkingtreding van de omgevingswet zullen waarschijnlijk pas ná verschillende jaren te zien zijn.
7. Tot slot De commissie spreekt wederom haar grote waardering uit voor de uitstekende ambtelijke ondersteuning. Het secretariaat draagt steeds zorg voor een goede voorbereiding van de zittingen en de uitwerking van de adviezen en verslagen. Verder spreekt de commissie haar waardering uit voor het feit dat door de vakafdeling in iedere zaak een 9
heroverwegingsnotitie wordt ingediend. Dit draagt in belangrijke mate bij aan de goede behandeling van bezwaarschriften door de commissie, ook tijdens de hoorzitting. Tevens geeft het betreffende bestuursorgaan daarmee aan serieus in te (willen) gaan op dat wat door bezwaarmakers naar voren wordt gebracht. Daarmee draagt dit ook bij aan het draagvlak bij bezwaarmakers voor de uiteindelijke beslissing op bezwaar, op basis van het advies van de commissie.
Wijchen, 12 mei 2025 Namens de bezwaarschriftencommissie Wijchen,
secretaris, mr. M.M.K. Massop
voorzitter, mr. drs. E.T.W.M. van Leeuwen
10