Ecologisch groenbeheerplan Wijchen 2021-2030 (aangepast)

Ecologisch Groenbeheerplan 2021-2030 18 mei 2021

Auteur: Patricia van Wolferen

Wet- en regelgeving

Beleidsplan Natuur & Biodiversiteit gemeente Wijchen

Areaal groen



In december 2020 heeft de raad het beleidsplan Natuur en biodiversiteit vastgesteld. In dit beleidsplan is als speerpunt opgenomen:

Groentype

m2

Groentype

Gazon (bloembollen)

1.251.958

Bosplantsoen

572.571

Grasbermen klepelen

362.294

Houtsingels

11.587

Grasbermen maaien

870.106

Heesters

129.268

Bloemenweide

13.862

Struikrozen

8.436

Wadi

27.468

(Blok)hagen

44.508

Oeverbegroeiing

40.079

Bodembedekkers

41.039

Poelen

3.089

Vaste planten

4.244

  



Wet natuurbescherming: voorkomen van schade aan beschermde dieren en planten. De provincie houdt toezicht en zorgt voor de vergunningen en ontheffingen. Gelders Klimaatplan: in 2030 55% minder CO2 uitstoten dan in 1990. Wijchen heeft als doel in 2040 energieneutraal te zijn. Algemene Plaatselijke verordening: regelgeving omtrent invasieve soorten en overhangend groen Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden: voorheen het verbod op professionele toepassing van gewasbeschermingsmiddelen op verhardingen en overig openbaar groen. Een uitzondering wordt gemaakt voor invasieve exoten en woekerende plantsoorten. Sinds 2020 is het gebruik weer toegestaan na een gerechtelijk besluit. Nieuwe wetgeving over een verbod is in ontwikkeling. Burgerlijk Wetboek art 6:174: gemeente heeft zorgplicht voor het handhaven en bevorderen van de veiligheid in de openbare ruimte.

Speerpunten Collegeprogramma 2018-2022  

Natuur en divers: onze woonwijken liggen in een groene omgeving waarbij de manier van onderhoud de biodiversiteit helpt. Goed bijgehouden buitenruimte: Goed onderhoud en geen rommelig beeld.

IBOR 2017-2021, integraal kwaliteitsplan beheer openbare ruimte Het IBOR stelt de Raad vast. Het groenbeheerplan is onderdeel van de IBOR. In de IBOR zijn de beeldkwaliteitsniveaus voor het onderhoud van het openbaar groen vastgesteld. Deze zijn. Gebied Beplantingen Onkruid in het groen Woongebieden C B Winkelgebieden B B Bedrijventerreinen B B Buitengebied C C

Inzet mensen uit de bijstand, sociale werkvoorziening (SW) en statushouders bij onderhoud openbare ruimte Zij maken onderdeel uit van de wijkteams die het plantsoen onderhouden en zwerfafval ruimen.

Burgerparticipatie groen 2009 In 2009 is gestart met burgerparticipatie groen. Bewoners denken en helpen sindsdien mee in het onderhoud en de vervanging van openbaar groen. Op dit moment helpen al op 145 locaties bewoners mee in het openbaar groen.

Sponsoring rotondes 2012 Sinds 2012 is het voor bedrijven mogelijk om een rotonde sponsoren en naar eigen keuze in te richten. De meeste rotondes hebben een groene uitstraling.

1. Transitie naar ecologisch beheer: Beschrijving: De gemeente heeft veel groen, maar dit wordt meestal intensief beheerd. Het invoeren van meer ecologisch beheer is essentieel om de biodiversiteit te stimuleren. De gemeente wil ecologisch beheer op termijn de standaard maken. Er komt meer natuurlijk groen met meer variatie en meer wilde bloemen. Aanpak: De gemeente voert dit natuurvriendelijke beheer stapsgewijs in. Omdat dit beheer een ander beeld geeft, zet de gemeente zich in om het draagvlak bij de inwoners te vergroten.

Wat is ecologisch groenbeheer? Ecologisch groenbeheer is het beheer van groene structuren waarbij de inheemse flora en fauna centraal staat. Wijchen gaat bij het ecologisch groenbeheer zich de komende jaren richten op het behoud en de ontwikkeling van ecologische waarden. Met name ecologisch bermbeheer richt zich op de flora als de fauna.

Totaal

Bloemenweide 1%

Doelstellingen ecologisch groenbeheerplan Het doel is om de kaders te hebben voor het ecologisch beheer van het openbaar groen in Wijchen voor de komende vijf jaar. De kaders in dit beheerplan geven zowel het college als de ambtelijke organisatie duidelijkheid over de ambitie, het areaal, de kwaliteit en de inzet van financiële middelen voor het beheer en onderhoud van openbaar groen. Het groenbeheerplan houdt rekening met landelijke normen en geldende wet- en regelgeving. Het beheerplan beschrijft het beheer van het openbaar groen zoals de beplanting en grassen. Het beheer van de bomen, onkruid op verharding en watergangen valt buiten de scope van dit plan. Ditzelfde geldt voor het beheer van sportvelden en de begraafplaatsen. Subdoelstellingen gericht op inrichten en onderhouden van groene structuren:  Extensief onderhoud toepassen, tenzij het functioneel groen betreft of andere afspraken zijn. Functioneel groen zijn: winkelgebieden, hofjes/pleintjes, speelvelden en hondenuitlaatvelden.  Toepassen van inheemse gebiedseigen (autochtone) plantsoorten waar mogelijk.  Verbeteren beheerbaarheid groen waardoor beheerkosten op termijn afnemen.  Versterken samenwerking met partijen voor verhogen en behouden biodiversiteit.

m2

Wadi 1%

3.380.509

Oeverbegroeiing 1%

Poelen 0% Bosplantsoen 17%

Houtsingels/hakhou t 0% Heesters 4%Struikrozen 0%

Grasbermen maaien 26%

(Blok)hagen 1% Bodembedekkers 1% Vaste planten 0%

Grasbermen klepelen 11% Gazon (met bloembollen) 37%

Uitvoering ecologisch groenbeheer

Eenheidsprijzen niveau C (vervanging en onderhoud)

De focus ligt in 2021 op de hoofdstructuren, parken en het buitengebied. Hier zijn de grootste groenelementen waarbij ecologisch groenbeheer eenvoudig in te voeren is. Inwoners en bedrijven krijgen zo inzicht over wat het inhoudt en hoe het eruitziet. Hierdoor ontstaat er kennis en draagvlak voor het toepassen van ecologisch beheer in woonwijken.

Grassen

Per m2

Beplantingen

Per m2

Gazon (bloembollen)

€ 0,21

Bosplantsoen

€ 0,07

Ruw gras

€ 0,03

Houtsingels

€ 0,09

Grasbermen klepelen

€ 0,05

Heesters

€ 2,99

Grasbermen maaien

€ 0,11

Struikrozen

€ 4,99

Bloemenweide

€ 0,11

(Blok)hagen

€ 4,09

Oeverbegroeiing

€ 2,00

Bodembedekkers

€ 2,81

Poelen

€ 2,11

Vaste planten

€ 2,99

Evaluatie ecologisch beheer De pilotlocaties monitoren we gedurende een periode van 3 jaar. Na het eerste jaar bespreken we de resultaten van de uitgevoerde doelstellingen en actiepunten en ook de verwachtingen en reacties. Waar nodig passen we de doelstellingen aan. Dit herhalen we zo de twee opvolgende jaren. Met deze informatie kijken we hoe en waar we ecologisch beheer verder kunnen toepassen. Hoeveel areaal is omgevormd naar ecologisch groen?

Wat betekent ecologisch groenbeheer voor de openbare ruimte? Verandering keuze inrichting openbaar groen

Informeren en betrekken van inwoners en belanghebbenden, ruimte voor maatwerk

Toepassen van de Gedragscode soortbescherming gemeenten



Verwachtingen management is belangrijk. Wat kan men qua beeld/uitstraling groen verwachten. Wanneer grijpen we in en wanneer niet. Wat doen we nu al en wat gaan we doen?

Per december 2020 is deze gedragscode goedgekeurd. Als gemeente dien je de Gedragscode soortbescherming gemeenten van toepassing verklaren in je beleid en om te werken volgens deze gedragscode. Het werken volgens een gedragscode voorkomt het aanvragen van vergunningen en ontheffingen. Medewerkers leid je hiervoor op en je zorgt dat er en een natuurkaart beschikbaar is. Hierdoor wordt zorgvuldig omgegaan met de Wet natuurbescherming.

  

 

  

Toepassen inheemse plant- en struiksoorten bij bosplantsoen en plantvakken, zie bijlage. Toepassen geschikt gras-/bloemenmengsel voor gras, en wadi’s, zie bijlage. Bij afroven bermen niet inzaaien. Gebiedseigen vegetatie kans geven zich te ontwikkelen. Soorten in bosplantsoen in stedelijke omgeving toepassen die niet hoger wordt dan 3 m. Zo minder overhangend groen bij bewoners en over fietspaden. Wijkgericht beheer, inboeten totdat complete straat gerenoveerd wordt. Duurzaam beheer toepassen: Bij de keuze voor een plantsoort kijken naar gebruik, aanwezige grondsoort, verbeteren grond ter plaatse, droogte en intensieve buien, effect op lokale temperatuur, aanpak hittestress. Compenseren beplanting, 1 m2 voor 1 m2. Toepassen strooisellaag of mulchlaag tegen droogte en onkruid waar dat kan. Onderzoeken inzet struikrovers voor circulair groen.

Maaibeheer wijzigen   



Grasbermen binnen bebouwde kom 2x/jr maaien/afvoeren. Geen maai-zuigcombinatie toepassen. Grasbermen buiten bebouwde kom 2x/1x/jr maaien/afvoeren indien dit de biodiversiteit verhoogd. Bij kruispunten/oversteekplaatsen 1x extra maaien en afvoeren. Overlast voorkomen van: akkerdistel, brandnetels en Jacobskruiskruid door maatwerk. Bestrijden en voorkomen verspreiding van invasieve soorten.

Educatie/opleiding buitendienst en binnendienst    

Flora en fauna certificaat voor buitendienst, toezichthouders, werkvoorbereiders en beleidsadviseurs Buitendienst elke maand en bij toolboxmeeting informeren over ecologisch beheer Nieuw personeel trainen en opleiden Vaste voortrekkers met groene opleiding

Schouwen op beeldkwaliteit, technische staat en biodiversiteit   

Beeldkwaliteit: Beeldkwaliteitsniveau B of C Technische staat: Vaktechnisch gesloten, < 10% uitval dan inboeten, >10% uitval opnemen op renovatielijst Biodiversiteit: monitoren op soortensamenstelling kruidenmengsel bij bosplantsoen, gras(bermen) en bloemenweides, Onderhoud soms later uitvoeren.

  

Inwoners informeren over wat ecologisch beheer inhoud via website, folder, good practices, toelichting, informatieborden ter plaatse, voorbeeldlocaties en rondwandelingen. Wanneer we in parken, wijken en functionele gebieden het beheer omvormen betrekken we hier de omwonenden en leefbaarheidsgroep bij. Na het eerste jaar via een enquête nagaan hoe ecologisch beheer en de samenwerking ervaren wordt. Ook nagaan hoe natuurlijk inwoners hun wijk/gemeente vinden.

Burgerparticipatie groen Burgerparticipatie groen betekent meehelpen in het groenonderhoud door zwerfafval, blad en onkruid te verwijderen. Op enkele locatie snoeien inwoners ook de beplanting. Alle vrijwilligers gaan we informeren over ecologisch beheer. Het betekent:  Blad laten liggen in de plantvakken.  Minimaal 15% van het onkruid laten staan, met uitzondering van wortelonkruiden.  Bewoner snoeit zelf het bosplantsoen alleen bij overhangende takken.

Sponsoring rotondes Van de 20 rotondes in Wijchen zijn er nu 13 gesponsord. Het merendeel is natuurlijk ingericht. Bij een nieuwe sponsorovereenkomst streven we naar:  Toepassen inheemse soorten indien mogelijk.  Minimaal 90% groen inrichting.

Gemeenten en andere gebruikers die de gedragscode willen gebruiken stellen dit vast in hun eigen beleid en maken een ecologisch werkprotocol voor hun project of werk (is verplicht). Daarbij kunnen ook soorten of een specifieke aanpak worden toegevoegd (opplussen, minder dan in de gedragscode staat kan niet) voor lokaal maatwerk. Indien overeenkomstig deze gedragscode wordt gewerkt is altijd sprake van zorgvuldig handelen en maak je dit aantoonbaar. Bron: Overheid.nl

Kleurkeur vlinderstichting We handelen voor zover mogelijk naar de richtlijnen van Kleurkeur. Deze richtlijnen geven inzicht in de normen die zijn opgenomen om biodiversiteit in bermen te verbeteren. Het omschrijft kwaliteitseisen die een goede uitvoering van ecologisch bermbeheer waarborgen. Daarbij houden ze rekening met planten en dieren in de grasbermen. Het werken met Kleurkeur kan dan ook worden beschouwd als een constructieve bijdrage aan het behoud en herstel van de Nederlandse biodiversiteit. Belangrijk hierbij is het toepassen van de juiste planten zoals inheemse soorten die in het gebied thuishoren. Daarmee stimuleer je de biodiversiteit. Bron: Vlinderstichting

Project Steenbreek Samenwerken met derden De gemeente is niet de enige partij die toegankelijk groen beheert. En naast inwoners hebben ook boeren belang bij gepast groenbeheer. Bij het beheer houden we dan ook rekening met:  Maatwerk bij overhangend groen: verkeersveiligheid staat voorop.  Maatwerk bij ecologisch bermbeheer: overlast akkerdistel en Jacobskruiskruid bij boeren voorkomen. Extensief maaibeheer zorgt voor stevigere bermen.  Beheer afstemmen met buurgemeenten Druten, Beuningen, Nijmegen en Heumen.  Beheer natuurlijke gebieden afstemmen met Staatsbosbeheer en Waterschap Rivierenland. Onder andere het natuurlijke gebied rond Alverna biedt hier kansen.  Kansen onderzoeken van natuurlijk beheer bedrijventerreinen Bijsterhuizen, Wijchen Oost en Zesweg.  Natuur&Milieu en ZLTO betrekken bij de uitwerking van ecologisch bermbeheer.  Ecologisch beheer op sportparken toepassen. Met verhoging van de biodiversiteit kan je focussen op bestrijding engerlingen en de eikenprocessierups.  Toepassen tijdelijke natuur op braakliggende (bouw)percelen. Hiervoor afspraken maken over de periode, soortensamenstelling en mitigerende maatregelen.

Machinaal groenbestek en uitvoeringsbestek klimaatadaptief en ecologisch     

Minder vaak maaien betekent minder brandstof verbruik, minder CO2-uitstoot. Gebruik van schone en duurzame brandstoffen Circulaire afvalstromen, bermenmengsel gebruiken als meststof, schoffelafval scheiden Gedragscode soortbescherming gemeenten toepassen Natuurtechnische aanleg en grondbewerking toepassen.

Hierbij gaat het om het vergroenen van de leefomgeving. Stenen vervangen voor groen helpt bij aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, sociale cohesie en gezondheid. Het water kan de bodem in, de temperatuur is lager, fijnstof wordt afgevangen, insecten, vogels en kleine dieren vinden weer een leefgebied, het bodemleven verbetert en mensen voelen zich prettiger en gezonder. Bron: Steenbreek

Tijdelijke natuur op braakliggende (bouw)terreinen Tijdelijke natuur draagt bij aan de verhoging van biodiversiteit. Langs randen van woonwijken en op bedrijventerreinen liggen percelen er soms jarenlang verlaten bij. Door hier ecologisch beheer toe te passen is er een tijdelijke natuurontwikkeling. De pionierssoorten die er voorkomen ontbreken vaak in het bestaande groen en landschap terwijl ze nodig zijn in veel natuurlijke processen. Voor tijdelijk natuur geeft het ministerie een ontheffing Tijdelijke Natuur af. Het hoeft dus geen belemmering te zijn voor een bouwperceel.

Wat zijn de risico’s van ecologisch beheer?    



Minder maaien – meer onkruid op verharding, Verkeersveiligheid weggebruiker: Ingrijpen als de veiligheid in het geding komt. Maatwerk is mogelijk Imagoverlies: hooikoorts, rommelig beeld, onkruid in de tuin. Uitleggen dat het beleid is behoud en ontwikkelen biodiversiteit. Maatwerk is mogelijk. Bramen: Minder uitmaaien bosplantsoen betekent meer bramengroei. Bramen op plaatsen waar dat kan 1x/jr snoeien. Op plaatsen waar het overlast geeft gepast snoeien. Teken en grasaren bij honden(bezitters) en wandelaars.

Onderhoud en vervanging groenelementen Bosplantsoen (levensduur 50 jaar)

Gazon

Groenstroken van minimaal 3 m breed met grove struiken van 3 tot 8 m hoog met een kruidlaag/stinzeplanten binnen. Toepassen in hoofdstructuren. Jaarlijks onderhoud: uitmaaien rand, zwerfafval verwijderen, 1x/5jr snoeien en inboeten.

Grasstroken gemaaid als gazon op functionele plaatsen zoals hondenuitlaatplaatsen, speelplaatsen, trapvelden en centrumgebieden. Jaarlijks onderhoud: maaien, inzaaien

Wadi Heesterbeplanting (levensduur 30 jaar) Plantvakken van minimaal 3 m2 bestaande uit 1 of meerdere heestersoorten. Jaarlijks onderhoud: onkruid, blad en zwerfafval verwijderen, 30% snoeien en inboeten.

Gras of plantstrook van maximaal 0,5 m diep op minimaal 1,5 m vanaf de weg. Bij kwelwater kleilaag van 1 m toepassen. Jaarlijks onderhoud: 1x/jr maaien of gazon.

Bodembedekkers (levensduur 30 jaar)

Bloembollen (levensduur 20 jaar)

Plantvakken van minimaal 3 m2 met gesloten beplanting die niet hoger wordt dan 0,3m. Jaarlijks onderhoud: onkruid randen, blad aan de randen en zwerfafval verwijderen, 1x/3jr snoeien en inboeten.

Bloembollen geplant in gras of plantvakken. Keuze voor botanische. Jaarlijks onderhoud: 6 weken na de bloei afmaaien.

Bloemenweide (Blok)hagen (levensduur 40 jaar) Hagen van 0,5 m tot meer dan 1 m breed en 0,5 m tot 2,0 m hoog op functionele plaatsen zoals hondenuitlaatplaatsen en speelplaatsen. Jaarlijks onderhoud: onkruid, blad aan de randen en zwerfafval verwijderen, 2á3x/jr snoeien/mulchen en inboeten.

Struikrozen (levensduur 20 jaar) Rozenvakken bestaande uit één rozensoort. Jaarlijks onderhoud: onkruid en zwerfafval verwijderen, 1x/3jr mulchen en inboeten.

Vaste planten (levensduur 10 jaar) Plantvakken met vaste planten welke in de winter bovengrond afsterven. Jaarlijks onderhoud: onkruid en zwerfafval verwijderen, 1x/jr mulchen en inboeten.

Hakhout, houtwal en haagstruweel (verjongt zichzelf) Hakhout en haagstruweel in Ecologische Verbindingszone Kerkeveld. Houtwal bij het Vormersbos. Maasheggen in het buitengebied. Hierin werken we samen met de Maasheggengroep. Jaarlijks onderhoud: 1x/3á5 jr snoeien en inboeten.

Grotere bloeiende grasvlaktes op natuurlijke locaties zoals Wijchens Meer, parken, Spoorzone, Molenberg. Jaarlijks onderhoud: 1x/jr maaien en afvoeren.

Grasbermen Grasstroken langs wegen in het buitengebied en hoofdwegen binnen de bebouwde kom bestaande uit gebiedseigen kruidensoorten. Jaarlijks onderhoud: maaien of klepelen op basis van frequentie, zwerfafval verwijderen, indien nodig afroven.

Oevers Begroeide oevers van natuurlijke, riet of houtachtige vegetatie langs waterpartijen zoals het Wijchens meer. Jaarlijks onderhoud: 30% jaarlijks maaien en afvoeren.

Poelen Stilstaand ondiep oppervlaktewater waar bijna het gehele jaar water in staat met een droger deel van natuurlijke, riet of houtachtige vegetatie. Jaarlijks onderhoud: 30% jaarlijks maaien en afvoeren.

Omvorming naar ecologisch beheer bij groen    

Blad in beplanting laten liggen. Hagen alleen op functionele plaatsen. Verwilderingsbollen toepassen, m.u.v. narcissen/tulpen op bijzondere plaatsen. Bij verschraling/afroven bermen natuurlijk aanwezig (beschermde) kruidensoorten behouden en zich laten ontwikkelen. Wat van nature kan groeien, laten groeien.  Maaibeheer omvormen waar dat kan van gazon naar ecologisch beheer. Hierbij kijken naar de frequenties van maaien en klepelen.  Wadi’s waar dat kan ecologisch beheren.  Bij nieuw bosplantsoen ook kruidlaag aanplanten/zaaien, kruiden niet meer (uit)maaien. Welke stappen gaan we maken van 2021 – 2025?  Buitengebied: Bermbeheer aanpassen.  Hoofdwegen: Randweg noord, Zuiderdreef, Westerdreef en Stationslaan ecologisch bermenbeheer toepassen. Monitoren voor 3 jaar op aanwezigheid soorten en klachten. Voor de monitoring bijvoorbeeld de methode van Floron gebruiken.  Parken: Oosterpark ecologisch beheer toepassen als proef vanaf juni 2021 voor 3 jaar.

Ecologisch bermbeheer (buitengebied) Sinds 1995 past Wijchen ecologisch bermbeheer toe in het buitengebied. In 2021 is meer bekend over hoe dit beheer te verbeteren en bij meer bermen toe te passen. Voor de komende vijf jaar gaan we de volgende stappen maken om de biodiversiteit bij grasbermen in het buitengebied te instandhouden en te verhogen. Bij ecologisch bermbeheer gaan we naar één keer paar jaar maaien op verschraalde bodems en twee keer maaien op voedselrijke bodems waar dat effect heeft op de biodiversiteit en binnen de beschikbare middelen past. Biodiversiteit instandhouden  Onderzoeken welke bermen in de ecologisch eindfase zitten qua flora.  Bij bermen in de eindfase die breder zijn dan 5 m sinusmaaien (gefaseerd maaien) toepassen ter verhoging van de fauna. Dat betekent minimaal 40% niet maaien.  Maaisel na 5 dagen pas afvoeren zodat het zaad op de grond valt. Op deze manier blijft het ongemaaide deel een plek voor voedsel, beschutting en overwintering voor bijen, vlinders maar ook reptielen, vogels en kleine zoogdieren.  Monitoren voorkomen van dagvlinders en bijen samen met inwoners. Biodiversiteit verhogen  Onderzoeken welke bermen die we nu klepelen omgezet kunnen worden naar maaien/afvoeren. En onderzoeken welke bermen die we nu 2x maaien/afvoeren omgezet kunnen worden naar 1x maaien/afvoeren.  Beheer omvormen van klepelen naar maaien.

Door de berm te maaien en het bermmaaisel af te voeren kan de bodem schraal gehouden worden. Hierdoor keren diverse inheemse bloeiende planten na enige tijd terug in de berm.  Het eerste jaar (de tussenfase): het maaisel zo snel mogelijk afvoeren het eerste jaar om uitspoeling van voedingsstoffen naar de bodem te voorkomen.  Monitoren samenstelling kruidensoorten samen met vrijwilligers.  Het tweede of derde jaar: heeft de berm de ecologische eindfase bereikt, dan blijft het maaisel circa een week liggen. Hierdoor kunnen zaden eruit vallen en krijgen insecten en andere dieren de kans om een veilig heenkomen te zoeken.

Onderhoud openbaar groen Onderhoud omvat alle maatregelen gericht op de blijvende instandhouding van de bestaande inrichting van de openbare ruimte op een vastgesteld kwaliteitsniveau. Voor beplanting zijn dat maatregelen als onkruidbestrijding, zwerfafval verwijderen, snoeien, dunnen, afzetten en – als er planten uitvallen – inboeten. Bij gras gaat het om maatregelen zoals maaien, kanten steken, grasherstel en zwerfafval verwijderen.

Bestrijding ziekten en dieren Voor de bestrijding van onderstaande soorten zijn protocollen opgesteld welke bekend zijn bij de buitendienst en voor inwoners beschikbaar zijn op www.wijchen.nl.  Invasieve soorten (Japanse Duizendknoop)  Reuzenberenklauw  Ambrosia Daarin zoeken we samenwerking met Waterschap Rivierenland, Staatsbosbeheer en ZLTO.

Bestrijding eikenprocessierups en ganzen Ganzen bestrijden we door ander maaibeleid. Eikenprocessierups bestrijden we door het toepassen van beplanting en kruiden welke bijen, vogels en zweefvliegen aantrekken. Bij bomen in gazon maaien we een blok van 3 m vanaf de stam 1x maaien per jaar.

Vervanging/renovatie openbaar groen De vervanging van openbaar groen vindt plaats aan het einde van de levensduur. Wanneer dat moment is, moet blijken uit de praktijk, aan de hand van inspecties en monitoring. Dit hangt af van de soort beplanting en de plaatselijke omstandigheden.

Monitoring kwaliteit openbaar groen We bewaken de kwaliteit van het groen door middel van monitoring en toezicht.  Elke vier weken bestekschouw van de openbare Hiermee de beeldkwaliteit monitoren en de biodiversiteit. Zijn er bijvoorbeeld bloeiende kruiden in het gazon, dan maaien we het op een later tijdstip.  Meldingen vanuit het meldingssysteem vormen input om zo nodig bij te sturen op de onderhoudskwaliteit.  Tweejaarlijks voeren we een klantentevredenheidsonderzoek onder inwoners uit. Door dit te doen krijgen we inzicht in de beleving van het groenonderhoud en kunnen we indien nodig tijdig bijsturen.  Jaarlijks beoordelen we of de algehele kwaliteit van het groen voldoet aan de ambitie, aan de hand van een door een externe partij uit te voeren beleidsschouw (representatieve steekproef).

Bijlage lijst inheemse plantsoorten Bloembollen (oa. deze soorten)

Grasmengsels Bodemplaats

Grondsoort/voedsel

Fauna Zweefvliegen

Nederlandse naam

Latijnse naam

droog

nat

wadi

voedselrijk

voedselarm

Winterakoniet

Eranthis hyemalis

X

X

X

X

X

Sneeuwklokje

Galanthus nivalis/elwesii/viridapice

X

X

X

X

X

X

X

Krokus

Crocus chrysanthus/vernus/cultivars

X

X

X

X

X

X

X

Aronskelk

Arum maculatum/italicum

X

X

X

X

X

Sneeuwroem

Chionodoxa luciliae/forbesii/sardensis

X

X

X

X

X

X

X

Wilde/botanische narcis

Narcissus pseudonarcissus subsp./lobularis

X

X

X

X

X

X

X

Anemoon

Anemone nemorosa/blanda

X

X

X

X

Oosterse sterhyacint

Scilla siberica

X

X

X

X

X

<10

Boshyacint

Hyacinthoides non-scripta

X

X

X

X

X

<10

Blauw druifje

Muscari soorten en cultivars

X

X

X

X

Zomerklokje

Leucojum aestivum

Oud wijfje/voorjaarster

Ipheion uniflorum

X

Sierui/Daslook

Allium soorten en cultivars

X

X X

X

X

Vlinders

Hoogte Bijen/ Hommels X X

<10 <10

X

<10

X

<10 <20 <10

<10

X

X

X

in cm <10

X

<10

X X

Vogels

X X

<10

X

X

<20

Mengsel

Toepassing

Bar Power RPR

Gazon, aanleg

RPR

Gazon, herstel hoeken en kale plekken

Water Saver (of alternatief)

Wadi-gazon (met kwelwater)

B3 of B5 of inheems zaadmengsel

Grasberm klei/nat

B4 of inheems zaadmengsel

Grasberm zand/droog

Inheems zaadmengsel Cruydthoeck

Bloemenweides en wadi's

Inheems zaadmengsel Cruydthoeck

Eikenprocessierupsbestrijding

Vaste planten (o.a. deze soorten)

Wilde planten (inheems)

Deze 29 vaste plantensoorten en hun cultivars doen het goed in het openbaar groen als plantvak.

Denk hierbij aan brunel, klavers, biggekruid, hoefblad, anjers, havikskruiden en tijm. Er zijn meer dan 450 inheemse wilde planten. Per locatie bepaalt de grondsoort en vochtigheid welke soorten er (kunnen) groeien.

Nederlandse naam

Latijnse naam

Hoogte

Bodemplaats

in cm

droog nat

Vrouwenmantel

Alchemilla

30-50

X

Duizendblad

Achillea

25-70

X

Herfstanemoon

Anemone

60-120

Citroenkruid

Artemisia

20-90

Herfstaster

Aster ageratoides

Pluimspirea Schoenlappersplant

X

Nederlandse naam

Latijnse naam

Hoogte

Bodemplaats

in cm

droog

nat X

Dovenetel

Lamium / Lamiastrum

10-25

X

Leliegras

Liriope

10-25

X

Veldbies

Luzula

25-40

X

X

X

Prachtriet

Miscanthus

80-250

X

X

50-120

X

Kattenkruid

Nepeta

30-120

X

Inheemse planten (o.a. deze soorten)

Astilbe chinensis

20-60

X

X

Dikkemanskruid

Pachysandra

15-30

X

Nederlandse naam

Latijnse naam

Bergenia

20-50

X

X

Duizendknoop

Persicaria amplexicaulis

80-120

X

Bosrank

Clematis vitalba

Vergeet-me-nietje

Brunnera

20-50

X

X

Zonnehoed

Rudbeckia

50-80

X

X

Brem

Cytisus scoparius

Zegge

Carex morrowii

40-50

X

Vetkruid

Sedum spectabile

40-60

X

Kraaihei

Empetrum nigrum

Elfenbloem

Epimedium

25-40

X

X

Guldenroede

Solidago

Gewone dophei

Erica tetralix

Leverkruid

Eupatorium

120-200

X

X

Smeerwortel

Symphytum

20-40

X

X

Stekelbrem

Genista anglica

Geranium

Geranium

25-60

X

X

Mijterloof

Tellima

40-70

X

X

Duitse brem

Genista germanica

Daglelie

Hemerocallis

40-80

X

IJzerhard

Verbena bonariensis

90-120

X

Verfbrem

Genista tinctoria cv

Hartlelie

Hosta

40-120

X

X

Maagdenpalm

Vinca

10-15

X

Wilde gagel

Myrica gale

Zomeraster

Kalimeris

50-90

X

X

Goudaardbei

Waldsteinia

15-30

X

Kattendoorn

Ononis spinosa subsp. Spinosa

Duinroos

Rosa spinosissima

Bitterzoet

Solanum dulcamara

X

Per locatie het geschikte mengsel kiezen gericht op de gewenste doelsoorten qua flora en fauna.

Struiken en heesters (o.a. deze soorten) Nederlandse naam Aalbes

Latijnse naam Ribes rubrum

Bodemplaats droog

nat

X

X

Egelantier

Rosa rubiginosa

X

Gelderse roos

Viburnum opulus

X

Gele kornoelje

Cornus mas

Hazelaar

Corylus avellana

Heggenroos

Rosa corymbifera

X

Hondsroos

Rosa canina

X

Hulst

Ilex aquifolium

Jeneverbes

Juniperus communis

Kardinaalsmuts

Euyonimus

Klimop

Hedera

Krentenboompje

Amelanchier lamarckii

Meidoorn

Crataegus monogyna

Rood peperboompje

Daphne mezereum

Sleedoorn

Prunus spinosa

Spierstruik

Spiraea

Venijnboom

Taxus baccata

Viltroos

Rosa tomantosa

Vlierbes

Sambucus nigra

Vuilboom

Rhamnus frangula

Vuurdoorn

Pyracantha

Wilde gagel

Myrica gale

Wilde liguster

Ligustrum vulgare

Wilde lijsterbes

Sorbus aucuparia

Zoete kers

Prunus avium

Zuurbes

Berberis vulgaris

Zwarte bes

Ribes nigrum

voedselrijk

X X X

X

X

X

X

X X

X

X

X

X

X

x

X

X X

X

X

X X X X X

X x

X

X

X

X

X

X

100-200

X

50-250

X

X

150-250

X

X

X

150-600

X

X

100-250

X

X

X

600

X

X

150-300

X

X

400

X

X

X

X

X

X

X

150-1000 1000

X

100-200

X

X

20-30

X

X

X

150-300

X

X

X

150-400

X

X

30-80

X

X

200-600

X

50-150

X

X

150-1000

X

X

X

X

X X

X

X

X X

X

X

X

X

X X X

300-400 700

X

X

X

150-1200 150-300

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X X

in cm

X

X

X X

Vogels bloei vrucht wintergroen

X

X

X X

Zweefvliegen

Hoogte

X

X

X

X

Bijen/Hommels

X

X X

X

X X

Vlinders

X

X

X

X

X

X X

X

X

X

X

X

voedselarm

Eigenschap

X

X

X

Fauna

X

Rosa arvensis

Acer campestre

wadi

X

Bosroos

Veldesdoorn

Grondsoort

30-200 60-150

X

X

X

500

X

X

X

105-2000

X

X

X

300-1000

X

X

X

100-400

X

X

X

100-150