CConstaterende datwijchen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij ruimtelijke motivering_Bijlage 13 Archeologisch bureauonderzoek

Raad openbaar Wijchen 17 september 2026, gemeente wijchenBij agendapunt: 305621 Beslisnota Raad, Vaststellen TAM-Omgevingsplan Woeziksestraat 100, De Ploeg, Wijchen11.165 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Prospectiekenmerken, zoekstrategie en advies Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verworven resultaten is het in eerste instantie de vraag in hoeverre in het plangebied nog archeologisch relevante niveaus aanwezig zijn en in welk deel van het plangebied deze aanwezig zijn. Het archeologisch relevante niveau kan in de top van het dekzand verwacht worden. In het zuiden kunnen archeologische resten in humeuze venlagen aanwezig zijn. D e aan-/afwezigheid, intactheid en diepteligging van deze niveaus kunnen op basis van het bureauonderzoek niet nauwkeurig bepaald worden. Om dit te kunnen toetsen, dient de lithologische opbouw van de ondergrond en de mate van intactheid van de bodem te worden vastgelegd. Dit kan plaatsvinden door middel van een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase (IVO-O). Op grond van dit onderzoek kan dan een uitspraak worden gedaan of en in hoeverre archeologische resten te verwachten zijn. 33 Tabel 3: Gespecificeerde archeologische verwachtingstabel. Archeologische verwachting Reden 1 Datering Hoog Laat-Paleolithicum-Late Middeleeuwen Het plangebied ligt in een overgangszone met dekzandwelvingen en rivierduinen. Een vennetje ligt in het zuiden van het plangebied. Vindplaatsen in de omgeving liggen doorgaans op dekzandruggen/-welvingen of rivierduinen en dateren vanaf het Mesolithicum.

Landschappelijk gezien was het plangebied daarom een aantrekkelijke vestigingslocatie. Het plangebied ligt aan de Woeziksestraat, het oude bewoningslint van het buurtschap Woezik. Dit buurtschap heeft een vermoedelijke oorsprong in de Middeleeuwen. In de omgeving zijn middeleeuwse vindplaatse n bekend. Cultuurhistorisch gezien kunnen daarom middeleeuwse resten verwacht worden. Laag Nieuwe tijd Op historische kaarten uit de 19e en de vroege 20e eeuw is het plangebied onbebouwd. In het zuiden ligt een moeras (op dezelfde plek als het oudere ven). 2 Complextype Nederzettingen (jachtkamp), huisplaatsen, grafvelden, sporen van landgebruik, water-gerelateerde resten, rituele deposities (ven) 3 Omvang 100-1000 m2 (omvang jachtkamp); 500-2000 m2 (omvang huisplaats, algemeen) 4 Diepteligging In de top van het dekzand/rivierduin of in het ven; dekzandniveau mogelijk al vanaf 65 cm -Mv (boringen ten noorden van plangebied); rivierduinafzettingen/restveen vanaf 110-180 cm -Mv onder verstoringen aangetroffen (boringen ten zuidwesten van het plangebied) 5 Gaafheid en conservering +/- Verstoring kan op bebouwde locaties en ter plaatse van het ven verwacht worden. In humeuze lagen van het ven kunnen onverbrande, organische artefacten goed bewaard gebleven zijn.

6 Locatie Bewoning in het noordelijke deel, aan de Woeziksestraat; watergelateerde resten/rituele deposities/afval in het zuidelijke deel. 7 Uiterlijke kenmerken (artefacten en type indicatoren) Vindplaatsen kenmerken zich naar verwachting door archeologische lagen (cultuurlaag), grondsporen en/of vondstconcentraties. 8 Mogelijke verstoringen Bebouwing in het plangebied kan voor verstoringen hebben gezorgd. De oorspronkelijke vulling van het ven kan ook verstoord zijn. 34 10. Conclusie en Advies Conclusie Het plangebied bevindt zich op een overgangszone van pleistocene rivierafzettingen naar een gebied met dekzandafzettingen. In de omgeving zijn ook rivierduinen aanwezig. Ten oosten van het plangebied (vanaf circa 160 m afstand) is op basis van een veldkartering geconcludeerd dat de Woeziksestraat op een brede dekzandrug is gelegen (Scholte Lubbering en Oude Rengering, 1995). Het plangebied ligt direct ten zuiden en aan de Woeziksestraat. Ten noorden ervan bevinden zich vooral rivierafzettingen; ten zuiden ervan dekzandafzettingen/-welvingen. Onderzoeken dichtbij het plangebied wijzen op de aanwezigheid van dekzandafzettingen ten noorden van het plangebied (op 15 m afstand, Schorn 2025) en rivierduinafzettingen ten zuidwesten van het plangebied (op 60 m afsta nd, De Jong 2023).

Op de geomorfologische kaart is de omgeving van het plangebied gekarteerd als dekzandwelvingen, terwijl de paleogeografische kaart van Vos et al. (2018) het gebied als rivierduin aanduidt. Vanwege de ligging in een overgangszone is het daarom op basis van het bureauonderzoek moeilijk te bepalen of de natuurlijke ondergrond in het plangebied uit dekzand - of rivierduinafzettingen bestaat. Beide typen van zandopduiking waren voor een lange periode hoger gelegen in het landschap en waren daarom aantrekkelijk voor tijdelijke of permanente bewoning . In beide onderzoeken is een leemlaag (Laag van Wijchen) op rivierafzettingen (Formatie van Kreftenheye) aanwezig. Ten zuiden/zuidwesten van het plangebied heeft zich op de leemlaag een ven gevormd. Uit naburig onderzoek bleek dat dit ven daar verstoord was , maar dit kan voor het plangebied niet bepaald worden. In de omgeving van het plangebied zijn vooral ten zuiden van de Woeziksestraat vindplaatsen bekend vanaf het Mesolithicum tot en met de Nieuwe tijd. Deze vindplaatsen zijn doorgaans op de dekzandrug of op rivierduinen gelegen. Hoewel er geen vindplaatsen uit het Paleolithicum bekend zijn, kan de aanwezigheid ervan in het plangebied op basis van het bureauonderzoek niet worden uitgesloten .

Daarom is op basis van landschappelijke factoren de verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit de perioden Laat-Paleolithicum – Middeleeuwen hoog. Het plangebied ligt ten noorden van Wijchen. De Woeziksestraat vormde het bewoningslint van het buurtschap Woezik, dat mogelijk een middeleeuwse oorsprong heeft. In de omgeving van het plangebied zijn vindplaatsen uit de Vroege en Late Middeleeuwen bekend. Daarom is ook gezien de historische geografie de verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit de Middeleeuwen hoog. Op historische kaarten uit de 19e en de vroege 20e eeuw is het plangebied onbebouwd. In 1959 wordt Zaal Verploegen gebouwd, waarna in latere decennia het gebouw wordt uitgebreid tot de huidige situatie (circa 2000 m2). Archeologische resten uit vroegere eeuwen van de Nieuwe tijd (16 e tot en met de 18e eeuw) zijn niet bekend. Daarom is op basis van kadastrale en topografische kaarten de verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit de Nieuwe tijd laag, op sporen van landgebruik na. Advies Voor het plangebied worden in het kader van de voorgenomen sloop- en graafwerkzaamheden aanvullende maatregelen geadviseerd.

Er bestaat een verwachting op archeologische vindplaatsen, die zich op verschillende archeologische niveaus in de bodem kunnen bevinden (dekzand- /rivierduinafzettingen, vullingen van het ven, pleistocene rivierafzettingen). Vanwege de ligging van het plangebied in een zone met rivierduinen, een dekzandrug, een ven en pleistocene rivierafzettingen kunnen deze archeologische niveaus in het plangebied op basis van het bureauonderzoek niet goed 35 vastgesteld worden. De geplande bodemingrepen kunnen de archeologische vindplaatsen verstoren. Om de aanwezigheid, diepteligging en mate van intactheid van de archeologische niveaus te toetsen, wordt geadviseerd om in het plangebied een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, middels boringen (IVO-O) uit te voeren. Bovenstaande vormt een advies. Op grond van de resultaten van het rapport en het advies zal de bevoegde overheid (gemeente Wijchen) een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied. 36 11. Geraadpleegde bronnen Archeologische kaarten en databestanden: • Archeologische Monumenten Kaart (AMK), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE), Amersfoort, 2007. • Archeologisch Informatie Systeem III (Archis3), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE), Amersfoort, 2016.

• archis.cultureelerfgoed.nl • www.kadastralekaart.com • www.archieven.nl • www.pdok.nl • www.ahn.nl • Bodemkaart van Nederland 1:50.000 (Stiboka) • Geomorfologische kaart van Nederland • www.bodemloket.nl • bagviewer.kadaster.nl • www.kadaster.nl • www.dinoloket.nl • beeldbank.cultureelerfgoed.nl • www.topotijdreis.nl • library.wur.nl/WebQuery/geoportal/raf • www.hisgis.nl • www.ikme.nl • https://www.rn7.nl/nieuws/artikel/wijchen-verliest-een-icoon-zaal-verploegen-de-ploeg-stopt- ermee • www.tracesofwar.com • www.euroradar.nl/explosieven-opsporing/ruimingskaart/ • https://omgevingswet.overheid.nl Lijst met afbeeldingen Figuur 1: Ligging van het plangebied (met rode lijnen aangegeven, bron: www.pdok.nl). Figuur 2: Schematische weergave van de boorprofielen in het plangebied op 60 m ten zuidwesten van het huidige plangebied (De Jong 2023: figuur 25). Figuur 3: Uitsnede van de kadastrale Minuutplan uit 1811-1832. Het plangebied is met rode lijnen weergegeven (bron: hisgis.nl). Figuur 4: Uitsnede van een topografische kaart uit 1880. Het plangebied is met rode lijnen weergegeven. Figuur 5: Uitsnede van een topografische kaart uit 1900. Het plangebied is met rode lijnen weergegeven. Figuur 6: Uitsnede van een topografische kaart uit 1925. Het plangebied is met rode lijnen weergegeven. Figuur 7: Uitsnede van een topografische kaart uit 1950.

Het plangebied is met rode lijnen weergegeven. Figuur 8: Uitsnede van een topografische kaart uit 1975. Het plangebied is met rode lijnen weergegeven. Figuur 9: Uitsnede van een topografische kaart uit 1995. Het plangebied is met rode lijnen weergegeven. Figuur 10: Uitsnede van een actuele luchtfoto. Het plangebied is met rode lijnen weergegeven (bron: 37 www.pdok.nl). Literatuur Bakker, H. de, 1966. De subgroepen van het systeem voor bodemclassificatie voor Nederland. In: Boor en Spade. Berendsen, H.J.A. & E. Stouthamer (eds.), 2001. Palaeogeographical development of the Rhine-Meuse delta, the Netherlands. Assen. Berendsen, H.J.A., 2005. Landschappelijk Nederland. Assen (Fysische Geografie van Nederland). Derde, geheel herziene druk. Boshoven, E.H. 2016. Distelweg/Drijfweg, gemeente Wijchen; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) (RAAP -Notitie 5737). Weesp. Cohen, K.M., E. Stouthamer, H.J. Pierik, A.H. Geurts, 2012. Digitaal Basisbestand Paleogeografie van de Rijn-Maas Delta. Dept. Fysische Geografie. Universiteit Utrecht. Digitale Dataset. Daniël, A., en R. Reijnen, 2009.Een archeologisch onderzoek aan de Hoefsestraat te Wijchen (Archeologische Berichten Nijmegen – Briefrapport 48). Gemeente Nijmegen. Exaltus, R., en J. Orbons, 2014. Holenbergseweg, Wijchen. Gemeente Wijchen.

Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek en karterend booronderzoek (ArcheoPro Archeologisch Rapport Nr 14020). Eijsden. Goossens, E., 2011. Plangebied Woeziksestraat/Schoenaker, gemeente Wijchen; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en karterend veldonderzoek (RAAP notitie 3784). Weesp. Heirbaut, E.N.A., 2009. Proefsleuvenonderzoek te Woezik-Noord – gemeente Wijchen. Resten van een crematiegrafveld uit de IJzertijd en bewoning uit de Volle Middeleeuwen (Archeologische Berichten Wijchen – Rapport 6). Gemeente Nijmegen. Heirbaut, E.N.A., 2011. Sieraden op de brandstapel. Onderzoek naar een crematiegrafveld uit de Midden-IJzertijd en middeleeuwse bewoning, op het sportpark te Woezik-Noord, gemeente Wijchen (Archeologische Berichten Wijchen – Rapport 12). Gemeente Nijmegen. Hermsen, I., 2011. De Kleine Kamp Doorgrond. Archeologisch onderzoek in het plangebied Bijsterhuizen – gemeente Wijchen (Archeologische Berichten Wijchen – Rapport 8). Gemeente Nijmegen. Hullegie, A.G.J., 2023. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (BO en IVO -O). Wijchen, Woeziksestraat 416. Gemeente Wijchen (GD). (Lycens Archeologisch Rapport 246). Jong, C. de, 2023. Veenhof 1712, Wijchen, gemeente Wijchen: een bureau - en inventariserend veldonderzoek in de vorm van boringen in de verkennende fase (Bureau voor Archeologie Rapport 1315). Utrecht. Kuppens, W., en M.

Magnée-Nentjes, 2010. Een archeologisch onderzoek aan de Hoefsestraat te Wijchen (fase 2) (Archeologische Berichten Nijmegen – Briefrapport 56). Gemeente Nijmegen. Maas, G. J., W.M. van der Meij, S. P. J. v. Delft, A. H. Heidema., 2019. Toelichting bij de legenda Geomorfologische kaart van Nederland 1:50 000. http://legendageomorfologie.wur.nl/. Wageningen, Wageningen Environmental Research. 38 Mulder, E.F.J de., M.C. Geluk, I. Ritsema, W.E. Westerhof & T.E. Wong 2003, De ondergrond van Nederland, Groningen. Pepers, K.H.J., 2013. Gemeente Wijchen. Plangebied Woeziksestraat 11 te Wijchen. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (karterende fase) (BAAC rapport V -11.0225). ’s-Hertogenbosch. Scholte Lubberink, H.B.G., en J.A.M. Oude Rengerink, 1992. Wijchen – Groot Bijsterhuizen; een archeologische kartering, inventarisatie en waardering (RAAP rapport 63). Weesp. Schorn, E.A. 2025. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (booronderzoek), karterende fase. Saltshof 1015 te Wijchen. Gemeente Wijchen (KSP-rapport 24180). Duiven. TNO, 2020. Geologische Overzichtskaart van Nederland, schaal 1:600 000. Tulp, C., 2011. Wijchen, Paschalishof. Gemeente Wijchen (Gld.). Een Archeologische Opgraving (Steekproefrapport 2008-07/01). Zuidhorn/Utrecht. Veenstra, M.E. 2011. Wijchen, Schoenaker-Woeziksestraat.

Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven (BAAC rapport A-11.0213). ’s-Hertogenbosch. Vos, P., M. van der Meulen, H. Weerts en J. Bazelmans, 2018, Atlas van Nederland in het Holoceen. Landschap en bewoning vanaf de laatste ijstijd tot nu, Amsterdam (Prometheus). Wildenberg, J., 2009. Een archeologische proefsleuvenonderzoek op de Paschalishof te Wijchen (Archeologische Berichten Nijmegen – Briefrapport 45). Gemeente Nijmegen. Zielman, G. 2014. Poort van Saltshof in Woezik. Gemeente Wijchen. Een archeologische begeleiding (conform KNA-protocol proefsleuven) (RAAP-rapport 2924). Weesp. Zielman, G., 2017. Plangebied Distelweg/Drijfweg in Woezik. Gemeente Wijchen. Archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (proefsleuven) (RAAP -rapport 3242). Weesp. Zielman, G. 2018. Plangebied Woeziksestraat-Zesweg. Gemeente Wijchen. Archeologisch onderzoek: een opgraving (RAAP-rapport 3590). Weesp. Bijlage 1. | Archeologische periode-indeling voor Nederland Periode | Deel-/subperiode | Van | Tot Recent | 1945 na Chr. | 2050 na Chr. Nieuwe Tijd | Late-Nieuwe tijd | 1850 na Chr. | 1945 na Chr. Midden-Nieuwe tijd | 1650 na Chr. | 1850 na Chr. Vroege-Nieuwe tijd | 1500 na Chr. | 1650 na Chr. Middeleeuwen | Late-Middeleeuwen B | 1250 na Chr. | 1500 na Chr. Late-Middeleeuwen A | 1050 na Chr. | 1250 na Chr. Vroege-Middeleeuwen D | 900 na Chr. | 1050 na Chr.

Vroege-Middeleeuwen C | 725 na Chr. | 900 na Chr. Vroege-Middeleeuwen B | 525 na Chr. | 725 na Chr. Vroege-Middeleeuwen A | 450 na Chr. | 525 na Chr. Romeinse Tijd | Laat-Romeinse tijd B | 350 na Chr. | 450 na Chr. Laat-Romeinse tijd A | 270 na Chr. | 350 na Chr. Midden-Romeinse tijd B | 150 na Chr. | 270 na Chr. Midden-Romeinse tijd A | 70 na Chr. | 150 na Chr. Vroeg-Romeinse tijd B | 25 na Chr. | 70 na Chr. Vroeg-Romeinse tijd A | 12 voor Chr. | 25 na Chr. IJzertijd | Late-IJzertijd | 250 voor Chr. | 12 voor Chr. Midden-IJzertijd | 500 voor Chr. | 250 voor Chr. Vroege-IJzertijd | 800 voor Chr. | 500 voor Chr. Bronstijd | Late-Bronstijd | 1100 voor Chr. | 800 voor Chr. Midden-Bronstijd B | 1500 voor Chr. | 1100 voor Chr. Midden-Bronstijd A | 1800 voor Chr. | 1500 voor Chr. Vroege-Bronstijd | 2000 voor Chr. | 1800 voor Chr. Neolithicum | Laat-Neolithicum B | 2450 voor Chr. | 2000 voor Chr. Laat-Neolithicum A | 2850 voor Chr. | 2450 voor Chr. Midden-Neolithicum B | 3400 voor Chr. | 2850 voor Chr. Midden-Neolithicum A | 4200 voor Chr. | 3400 voor Chr. Vroeg-Neolithicum B | 4900 voor Chr. | 4200 voor Chr. Vroeg-Neolithicum A | 5300 voor Chr. | 4900 voor Chr. Mesolithicum | Laat-Mesolithicum | 6450 voor Chr. | 5300 voor Chr. Midden-Mesolithicum | 7100 voor Chr. | 6450 voor Chr. Vroeg-Mesolithicum | 8800 voor Chr. | 7100 voor Chr.

Paleolithicum | Laat-Paleolithicum B | 18.000 BP | 8.800 voor Chr. Laat-Paleolithicum A | 35.000 BP | 18.000 BP Midden-Paleolithicum | 300.000 BP | 35.000 BP Vroeg-Paleolithicum | - | 300.000 BP 39 40 Bijlage 2. Plantekening

41

42 Bijlage 3. Archeologische beleidskaart van de gemeente Molenlanden

43

44 Bijlage 4. Geomorfologie

45 Bijlage 5. Hoogtekaart

46

47 Bijlage 6. Bodemkaart

48 Bijlage 7. Archeologische informatie

49

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://wijchen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/aa2acd3c-e241-4699-a7c9-b0c48ed5531c?agendaItemId=bc52c415-b68f-48eb-b184-248cb5a98ac2