Bijlage - voortgangsrapportage Warmteplan Wijchen
Tekst van het document
BIJLAGE: VOORTGANGSRAPPORTAGE WARMTEPLAN - ONZE ROUTE NAAR EEN AARDGASVRIJ WIJCHEN dec-24 Actielijn Wat gaan we doen? Voortgang De afgelopen periode is intensief gesproken met ECL over een grotere rol voor de uitvoering van de ontzorgingsaanpak. 1a. Energieloket: we willen nauwer gaan samenwerken met een Gezamenlijk is geconcludeerd dat dit geen passende rol is voor ECL. partner, bijvoorbeeld een energie coöperatie, die een groot deel Ook is gebleken dat een energieloket in eigen beheer voor Druten en Wijchen niet haalbaar is. We gaan nu verkennen of dat van de uitvoering voor zijn rekening neemt, waaronder de gezamenlijk georganiseerd kan worden in de regio. Tot die tijd loopt de huidige constructie door, waarbij we gebruik maken bemensing van het energieloket, de energiecoaches en het leveren van inhuur van de gemeente Nijmegen voor de bemensing van het fysieke energieloket. Ook het digitate energieloket van maatwerkadviezen. verandert. Dat komt in eigen beheer op een website van de gemeente. We zijn aan het verkennen met ECL wat er mogelijk is en hoe we Voor het maatwerkadvies maken we naar tevredenheid gebruik van de diensten van de Energiebespaarders. deze samenwerking vorm kunnen geven. De wens blijft bestaan om de uitvoering van al deze diensten te beleggen bij een lokale, betrouwbare uitvoeringspartner.
1b. Energiecoaches: We zijn gestart met een wervingscampagne die zijn eerste vruchten afwerpt: er hebben zich 20 nieuwe coaches aangemeld. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden hoe we dit kunnen professionaliseren.
1
Er is een samenwerking opgestart met ECL voor de aansturing voor de energiecoaches. Hiervoor ontvangt ECL een financiele vergoeding. Hoewel de samenwerking naar tevredenheid verloopt, merken we dat er minder vraag is energiecoaches en de behoefte aan energie-advies toeneemt. Daarom onderzoeken we de mogelijkheid om energie-coaches op te leiden tot energie-adviseur. De opdracht aan ECL wordt met een jaar verlengd. Komend jaar worden er geen nieuwe energiecoaches geworven.
In 2024 zijn we gestart we met een lokale, wijkgerichte aanpak. Dat betekent dat we 'wijk-voor-wijk' inwoners benaderen om ze te stimuleren te gaan isoleren en daarmee te besparen op hun energie-rekening. De wijkaanpak richt zich op alle grondgebonden woningen voor 2005. Middels het Nationaal Isolatie Programma is er subsidie beschikbaar voor specifieke doelgroepen met slechte energie-labels en een maximale WOZ-waarde. We bieden onafhankelijke maatwerkadviezen aan 1c. Maatwerkadvies: In de toekomst willen we maatwerkadviezen huis, inwoners krijgen via een digitale tool inzicht in mogelijke woningingrepen. Ook voor doe-het zelvers is het mogelijk om breder inzetten, bij voorkeur met meer lokale verankering en in advies en (onder voorwaarden) subsidie te krijgen. samenwerking met lokale leveranciers. Het energieloket kan hier Lokale leveranciers van isolatie-pakketten zijn hierbij betrokken. Inwoners krijgen offertes aangeboden en indien gewenst, mogelijk een rol in spelen. hulp bij het beoordelen en vergelijken hiervan. Op deze manier proberen we inwoners maximaal te ontzorgen en te Het subsidiëren van maatwerkadvisering aan huis sluit aan de bij stimuleren dat mensen daadwerkelijk ingrepen (laten) plegen aan hun woningen. De uitvoering hiervan ligt bij De de wens van bewoners om onafhankelijk advies te krijgen over hun Energiebespaarders. persoonlijke situatie.
Via beslisnota 'Subsidie isolatiemaatregelen lokale aanpak Nationaal Isolatie Programma (NIP) (142182) is de raad hierover in november 2023 geinformeerd. Op basis van de cijfers zien we dat inwoners steeds vaker gebruik maken van deze dienstverlening. Een belangrijk leerpunt is dat de uitvoering van een scan niet altijd leidt tot het nemen van isolerende maatregelen. We onderzoeken wat hieraan ten grondslag ligt. 1d. Hulp op maat bij subsidies en leningen: We gaan in kaart Het fysieke energieloket biedt advies en ondersteuning aan ten aanzien van subsidies en leningen. We merken dat hier zeer brengen hoe we concreet invulling kunnen geven aan hulp op beperkt gebruik van wordt gemaakt, dus er is vooralsnog geen aanleiding om deze diensten uit te breiden. maat bij subsidieaanvragen en financiering. Voor VVE's is een duurzaamheidslening beschikbaar gesteld. Aanvullend wordt gewerkt aan het opzetten van een subsidieregeling specifiek voor VVE's. Begin 2024 is een webinar voor VVE's georganiseerd. In 2025 komt een vervolg dmv een fysieke bijeekomst. Er is extra capaciteit ingehuurd om VVE's te activeren en om het proces om VVE's te helpen 1e. Aandacht voor specifieke doelgroepen: VVE's, monumenten en verduurzamen, te ondersteunen. kleine particuliere verhuurders De ervaring leert ook dat met name monumenten om speciale aandacht vragen.
Hiervoor wordt in 2025 een specifieke regeling opgericht. De toekomstbestendig Wonen Lening is ook beschikbaar gemaakt voor kleine particuliere verhuurders.
2
3
2a. We gaan een gemeentebrede campagne opzetten met een duidelijke eigen ‘smoel’. De gemeente stimuleert Wijchenaren om zelf stappen te zetten richting een toekomst die aardgasvrij is. De gemeente helpt, staat klaar, en faciliteert; inwoners en verhuurders moeten het zelf doen. Er is tijd, maar hoe eerder je begint, hoe sneller je profiteert van de besparingen op je energierekening. 3a. Onderzoek naar collectief warmtenet Wijchen-Zuid
We zijn gestart met het ontwikkelen van een publiekscampage, met als slogan: 'Pak jouw moment', die gericht is op gedragsverandering en mensen aanspoort om in beweging te komen om te verduurzamen. De gemeenteraad is middels een informatienota (254572) in september 2024 over de campagne geinformeerd. De aftrap van de campagne vindt plaats in maart 2025.
3b. Onderzoek collectieve warmte Wijchen-centrum
Initieel is in de Transitie Visie Warmte (TVW) ook Wijchen-centrum genoemd als verkenningswijk. In de haalbaarheidsstudie naar het warmtenet in Wijchen kijken we naar alle wijken in de kern van Wijchen, waaronder ook het centrum (zie actielijn 3c)
In Wijchen-zuid is een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de kansrijkheid van een warmtenet in de buurten Diepvoorde / Hart van Zuid. Omdat Talis hier veel woningen bezit, is Talis nauw betrokken bij dit onderzoek. Uit dit onderzoek kunnen we concluderen dat een collectief warmtenet op basis van TEO uit het Wijchen Meer onder voorwaarden, technisch mogelijk is. Inmiddels is ook het onderzoek naar een warmtenet op basis van warmte van de ARN opgestart en is ervoor gekozen om beide onderzoeken onder te brengen in één traject: onderzoek warmtenet Wijchen (zie actielijn 3c)
3c. We starten samen met de gemeente Beuningen en de ARN in In 2021 heeft een quick-scan inzichtelijk gemaakt dat een warmtenet op basis van warmte van de Afval- en Energiecentrale 2023 een onderzoek om de mogelijkheden van een warmtenet van Nijmegen (ARN) kansrijk kan zijn. In samenspraak met de gemeente Beuningen en de gemeente Heumen is een Plan van de ARN richting Wijchen verder te verkennen. Aanpak opgesteld voor een verdiepende haalbaarheidsstudie. Dit onderzoek is uitgevoerd door het 'Expert Team Warmte', een geselecteerde groep van externe adviseurs die gefinancierd worden door de Provincie Gelderland. Het onderzoek heeft geresulteerd in een voorkeursscenario, waarbij in drie afzonderlijke tracés, fasegewijs verschillende (delen van) kernen, wijken en buurten in de drie gemeenten kunnen worden aangesloten. Concreet betekent dit voor Wijchen dat in de eerste fase potentieel circa 6300 woningen in de noordelijke wijken van Wijchen kunnen worden aangesloten. In de vervolgfase (na 2030) is voorzien om de bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen-Oost aan te sluiten, en optioneel ook circa 3200 woningen in Wijchen-zuid. Deze uitbreiding is mede afhankelijk van de beschikbare restwarmte van de ARN en de mogelijke inzet van aquathermie in Wijchen-zuid. De gemeenteraad is hierover middels een informatienota dd 9 april 2024 (235291).
Voor de begeleiding van dit traject is een externe procesregisseur aangetrokken. In september is een intentie-overeenkomst tussen de betrokken maatschappelijke partners getekend en op dit moment vindt een haalbaarheidsstudie plaats naar de technische en finanicele haalbaarheid van een warmtenet in Wijchen. Medio 2025 zullen de resultaten bekend zijn en is inzichtelijk of een haalbare businesscase mogelijk is. Dan weten we ook hoe het beoogde tracé zal lopen en in welke volgorde de buurten kunnen worden aangesloten. Binnen dit traject worden ook het onderzoek naar de potentie van warmtewinning uit kunstgrasvelden enhet onderzoek naar de potentie van miniwarmtenetten ondergebracht, naar aanleiding van twee moties van de gemeenteraad.
3d. Opstellen Warmteprogramma
In 2025 starten we met het opstellen van een warmteprogramma, de wettelijke opvolging van de TransitieVisie Warmte. Hiervoor maken we gebruik van het aanbod van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) om, gezamenlijk met andere gemeenten, gebruik te maken van externe procesbegeleiding. Doel is om in 1 jaar een concept warmteprogramma op te stellen, waarbij de inhoud door de gemeente geleverd wordt en we ondersteund worden bij de te doorlopen stappen.
3e. inwoners informeren: website met warmteopties per wijk
Er is een online tool ontwikkeld waarop per wijk te zien is welke warmte-oplossing van toepassing is (https://www.wijchen.nl/duurzame-warmte-in-mijn-wijk-dorp). Zodra het haalbaarheidsonderzoek naar het warmtenet is afgerond, zal deze tool aangescherpt worden.
4
4a. We gaan inwoners actief stimuleren om met eigen initiatieven te komen. Denk dan aan straten of buurten die gezamenlijk stappen willen zetten om isolerende maatregelen te treffen of samen hybride warmtepompen in te kopen. We ondersteunen deze initiatieven met kennis en middelen indien gewenst.
5
5a. We gaan structureel in overleg met alle partijen om te blijven Ten behoeve van het onderzoek naar het warmtenet vindt met regelmaat bestuurlijk overleg plaats tussen Talis, gemeente, inventariseren welke opgaven op het gebied van ondergrondse ARN, GWIB/Alliander en buurgemeenten, waarbij de voortgang van het onderzoek en andere relevante zaken geagendeerd infrastructuur en in het sociale domein zich lenen om te verbinden worden. Met als doel om verbindingen te kunnen maken waar wenselijk en gezamenlijk op te trekken ten aanzien van met de realisatie van de warmtetransitie. (energie)vraagstukken.
6
6a. We gaan de verduurzaming van bedrijven en warmtetransitie Binnen team Economische zaken is extra capactieit beschikbaar gesteld voor verduurzaming van bedrijven. Er is een nader uitwerken en in samenspraak met team Economische Zaken energieloket voor bedrijven opgericht waar bedrijven terecht kunnen voor advies. Daarnaast kunnen bedrijven gebruik maken middelen en fte alloceren. Daarnaast gaan we kijken hoe we de van de Toekomst Bestendig Wonen Lening. participatie van bedrijven in het vervolg kunnen vormgeven. Op bedrijventerrein Bijsterhuizen loopt een onderzoek naar de mogelijkheid van een Smart Energy Hub en op bedrijventerrein Wijchen-oost staan we aan de vooravond van een soortgelijk traject.
7
8
Er zijn diverse initiatieven opgestart. In Batenburg onderzoekt de werkgroep duurzaam Batenburg (www.duurzaambatenburg.nl) of een warmtenet mogelijk is. Ook zijn zij gestart met het aanbieden van warmte-scans aan inwoners. In de Weertjes is een groep inwoners aan de slag geweest om te onderzoeken of ze gezamenlijk kunnen optrekken bij de verduurzaming van hun woningen. In Wijchen-zuid is de werkgroep energie-rijk Wijchen zuid actief. Ook zij bieden warmtescans aan, organiseren informatie-bijeenkomsten en zijn ambassadeurs van de wijkaanpak Isolatie in de buurten van Wijchen-zuid.
We gaan concreet invulling geven aan de governancevraagstuk Deze actielijn is ondergebracht in het onderzoek naar het warmtenet. Als onderdeel van het haalbaarheidsonderzoek loopt door een integrale werkgroep te starten die de governance en een 'governance' spoor. We brengen in kaart hoe een lokaal warmtebedrijf voor Wijchen er uit kan zien, waarbij we gebruik samenwerking met de markt in meer detail uitwerkt. In het kader maken van de kennis en kunde van het Gelders Warmte Infra Bedrijf (GWIB). van het onderzoek naar een warmtenet voor TKWM is hiermee reeds een eerste start gemaakt. Een mogelijke samenwerking met het Gelders Warmte Infra Bedrijf (GWIB), dat opgericht is door de Provincie, is onderdeel van dit traject. 8a. In samenspraak met de teams van vergunningen en juridische zaken gaan we de mogelijkheden van een ‘groene leges’ en consequenties van deze acties in kaart brengen. Met groene leges wordt bedoeld dat inwoners die hun huis verduurzamen, vrijgesteld worden van het betalen van leges.
Een verkenning naar de kosten en baten heeft inzichtelijk gemaakt dat de invoering van groene leges veel regelwerk vraagt en relatief weinig oplevert. De keuze is gemaakt om deze actielijn te laten vallen. In plaats daarvan is ervoor gekozen om meer aandacht te geven aan specifieke doelgroepen waarvoor verduurzaming lastiger is, namelijk VVE's en eigenaren van monumenten (zie actielijn 1e)