Bijlage_Meerjarenbeleidsplan 2026-2029 MKW

Meerjarenbeleidsplan 2026-2029

Plaats

Wijchen

Datum

September 2025

Auteurs Bestuur

Walther Verhoeven (voorzitter), Alex Elemans (secretaris), Ruud Weijling (penningmeester), Liesbeth Hemrica (algemeen bestuurslid), Lieke Kamphuis (algemeen bestuurslid), RobertJan Lambrichs (humanresourcemanagement)

Directeur

Ingrid van Suilen-Gerritsen

Staf

Justa Vuister (conservator), Mirjam Bovenga (Management en project assistent), Judy Nijssen (vrijwilligerscoördinator), Wil Liefkens (financiële administratie)

Pagina 2 van 20

Voorwoord Museum Kasteel Wijchen (MKW) vertelt de verhalen over Kasteel Wijchen, de archeologische collectie en over de bewoningsgeschiedenis van Wijchen en de regio. Dat doet MKW op een museumwaardige manier, passend bij de belangstelling van uiteenlopende groepen bezoekers. MKW heeft zich in de afgelopen decennia ontwikkeld tot een professioneel museum dat beantwoordt aan alle eisen die op dit niveau worden gesteld. Twee keer per jaar organiseert MKW een thematische wisseltentoonstelling waarin vanuit een eigentijds vraagstuk wordt teruggekeken hoe bewonersgroepen in het verleden daarmee zijn omgegaan. Vaak horen daar nevenactiviteiten bij zoals activiteiten en lezingen. Om zoveel mogelijk mensen te boeien en te binden bewaakt MKW de balans tussen beheer en behoud van de collectie enerzijds en verhaal en vermaak anderzijds. Daarnaast beschikt het museum over een protohistorische tuin met gewassen die vanaf de prehistorie tot en met de middeleeuwen in deze regio zijn geteeld. Een nog steeds stijgend aantal bezoekers bewijst dat MKW op de goede weg is. In 2024 bezochten 18.000 mensen het museum, afkomstig uit Wijchen en omgeving, provincie Gelderland, elders uit Nederland en uit het buitenland. Lovende woorden in het gastenboek geven aan dat mensen genieten van een bezoek aan het museum en kasteel.

MKW kan zijn taken alleen uitvoeren dankzij de inzet van ca.100 enthousiaste vrijwilligers en een kleine professionele staf. De subsidie van de gemeente Wijchen vormt een structurele inkomstenbron waarmee een groot deel van de personele kosten en de huur van het kasteel worden gedekt. Alle andere kosten dekt het museum uit overige subsidies en fondsen, verkoop van entreekaarten incl. Museumkaart, activiteiten, donaties en sponsoring. In dit plan schetsen we hoe het museum zich de komende vier jaar verder wil gaan ontwikkelen.

September 2025 Walther Verhoeven, voorzitter bestuur Ingrid van Suilen-Gerritsen, directeur

Pagina 3 van 20

Inhoudsopgave 1.

Samenvatting ................................................................................................................................................... 5

2.

Wie zijn we, wat doen we en wat willen we? ................................................................................................ 6 2.1.

Missie ...................................................................................................................................................... 6

2.2.

Visie ......................................................................................................................................................... 6

2.3.

Historische schets .................................................................................................................................. 6

2.4.

Ambitie ................................................................................................................................................... 7

2.5.

Samenwerking ....................................................................................................................................... 7

3.

Collectie en presentatie ................................................................................................................................. 8 3.1.

Geregistreerd museum ......................................................................................................................... 8

3.2.

Collectieplan .......................................................................................................................................... 8

3.3.

Presentatie .............................................................................................................................................. 8

4.

Publiek .............................................................................................................................................................. 9 4.1.

Bezoekersdoelgroep ............................................................................................................................. 9

4.2.

TIP ............................................................................................................................................................ 9

4.3.

Draagvlak .............................................................................................................................................. 10

4.4.

Tentoonstellingsplan 2026-2029 ....................................................................................................... 10

4.5.

Onderwijs en educatie ........................................................................................................................ 11

4.6.

Publicaties ............................................................................................................................................. 11

4.7.

Gastvrijheid .......................................................................................................................................... 11

4.8.

Marketing .............................................................................................................................................. 11

4.9.

Activiteiten ............................................................................................................................................ 12

5.

Vrienden van MKW ....................................................................................................................................... 13

6.

Bedrijfsvoering .............................................................................................................................................. 14 6.1.

Huisvesting ........................................................................................................................................... 14

6.2.

Veiligheid .............................................................................................................................................. 14

7.

Personeel ....................................................................................................................................................... 15 7.1.

Staf ......................................................................................................................................................... 15

7.2.

Vrijwilligers ........................................................................................................................................... 15

8.

Organisatie .................................................................................................................................................... 17 8.1.

Bestuursvorm ....................................................................................................................................... 17

8.2.

Automatisering..................................................................................................................................... 17

8.3.

Verzekering ........................................................................................................................................... 17

8.4.

Financiën............................................................................................................................................... 17

9.

Evaluatie Meerjarenbeleidsplan 2022-2025 .............................................................................................. 18

10.

Bijlage ........................................................................................................................................................ 19

10.1.

Overzicht (beleid)plannen MKW ........................................................................................................ 19

10.2.

Tijdelijke tentoonstellingen plan ........................................................................................................ 20 Pagina 4 van 20

1. Samenvatting In dit meerjarenbeleidsplan 2026-2029 lees je wat Museum Kasteel Wijchen (MKW) is, wat gedaan wordt en wat de toekomstplannen zijn. Het museum heeft zijn missie, visie aangescherpt aan de huidige tijd en de ambitie hoog liggen. Dit alles voor een brede doelgroep, onderwijs en de vrienden van het museum. De belangrijkste elementen uit dit plan zijn de volgende tien punten: 1. 2. 3. 4.

2027 feestjaar MKW; tentoonstelling, lancering nieuwe website en Emiliajaar. MKW als kweekvijver voor (jong) cultureel talent Archeolab opzetten Beheer en behoud van de collectie ❖ Collectieplan ❖ Onderzoek ❖ Tijdelijke tentoonstellingen 5. Stichting Vrienden MKW heft zich op en Stichting MKW neemt vrienden over 6. 2025-2027 aanhaken bij Masterplan Romeins Verleden van Provincie Gelderland en Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen 7. 2028-2029 werken aan de opzet van een zichtbaardere cultureel-historische as door Wijchen van molen tot Wijchens meer (samenwerking stimuleren) 8. Financiële positie is nu voorzichtig positief, dit wordt verder versterkt 9. Vrijwilligersbeleid evalueren 10. Nieuwe bezoekersdoelgroepen aanspreken (offline en online) Om de ambities waar te kunnen maken werkt MKW samen met (Wijchense) organisaties. Het museum wordt ondersteund door de Gemeente Wijchen, fondsen, subsidiegevers, sponsoren, donateurs en mecenassen. Bijna 100 vrijwilligers zorgen samen met de professionele staf met veel toewijding voor een spraakmakend museum, waar mensen graag op bezoek komen.

Pagina 5 van 20

2. Wie zijn we, wat doen we en wat willen we? 2.1. Missie De missie gebaseerd op het statutaire doel van Stichting Museum Kasteel Wijchen (MKW) uit 2012 is inhoudelijk nog steeds van toepassing1, maar MKW heeft sindsdien een ingrijpende ontwikkeling doorgemaakt. Vanaf 2026 hanteren we een missie die past bij hoe MKW zich in de komende jaren verder wil ontwikkelen: Als cultuur-historische pijler in de Wijchense samenleving verbindt Museum Kasteel Wijchen burgers, bezoekers en bedrijven met de geschiedenis van Wijchen en omgeving en met elkaar.

2.2. Visie MKW draagt bij aan de eigenheid en uitstraling van de gemeente Wijchen en aan de binding en verbinding van haar inwoners. MKW beheert en presenteert op professionele wijze de belangrijke archeologische en historische collectie en maakt onze geschiedenis ‘beleefbaar’ voor een brede doelgroep. In Kasteel Wijchen vertelt MKW de verhalen over duizenden jaren bewonersgeschiedenis in relatie tot actuele thema’s rond wonen, werken en leven in kasteel Wijchen, de gemeente Wijchen en de regio. MKW werkt samen met vele lokale en regionale organisaties en steunt op een groot aantal vrijwilligers.

2.3. Historische schets MKW dankt zijn ontstaan aan de vriendenstichting die begin negentiger jaren is opgericht om op basis van de bestaande archeologische collectie een museum op de zolder van het kasteel in te richten. Een groot deel van de collectie is afkomstig uit de verzameling van de in 1952 overleden kousenfabrikant F.G.J. Bloemen. Frans Bloemen wist dat er al vanaf 1880 resten van oude culturen in de Wijchense bodem werden gevonden. Zodra zijn collectie enige omvang had begon hij ook met het tonen ervan aan het Wijchense publiek. De eerste oudheidkamer opende aan de Markt in 1927. Het museum beheert ook de gemeentelijke collectie bodemvondsten, die groeide met elke opgraving in de omgeving. Daarnaast zijn de collecties van andere plaatselijke particuliere verzamelaars door de jaren heen bij het museum terechtgekomen. Het hart van het museum wordt gevormd door de waardevolle archeologische collectie, grotendeels gebaseerd op vondsten van generaties Wijchenaren in de zandrug langs de rivier waarop sinds de prehistorie mensen wonen en werken. De vriendenstichting die aan de basis van MKW heeft gestaan, bleef bij de verdere ontwikkeling en professionalisering van MKW op de achtergrond actief met een vriendennetwerk in de Wijchense gemeenschap en met publicaties en lezingen.

De besturen van de vriendenstichting en van het museum hebben inmiddels afgesproken om per 1 januari 2026 de activiteiten en de middelen van de stichting Vrienden MKW in de organisatie van stichting MKW onder te brengen.

1

Museum Kasteel Wijchen bewaart het cultureel erfgoed van Wijchen en omgeving en maakt dit toegankelijk voor publiek om hen te verrijken, te inspireren, te verbinden en uit te dagen hun relatie tot de regio te verdiepen.

Pagina 6 van 20

2.4. Ambitie MKW bevindt zich in het hart van een historische as die dwars door het centrum van Wijchen loopt, samen met de Wijchense Molen, Kasteel Wijchen, de kasteeltuin, het koetshuis, een nieuw te realiseren evenementenplein, de Antonius Abt Kerk, de Markt en het Wijchens Meer. De ambitie is om de sterke pijler te zijn in deze centrale cultuurhistorische as, vanuit de overtuiging dat MKW bijdraagt aan het cultureel erfgoed klimaat in Wijchen, aan gemeenschapszin en draagvlak voor het cultureel erfgoed. Om de Wijchense gemeenschap en de vele bezoekers aan de regio te kunnen blijven binden en boeien wil MKW zich ook de komende jaren verder ontwikkelen. Dit doen we met verdere ontwikkeling van de vaste tentoonstelling, het verzamelen van verhalen met onderzoek als basis, inspirerende tijdelijke tentoonstellingen, het eeuwfeest in 2027, deelname aan het Masterplan Romeins Verleden en de ontwikkeling van een Archeolab. MKW wil een kweekvijver zijn voor erfgoed talent. In de afgelopen jaren zijn jonge erfgoed talenten opgestaan in MKW. Samen met middelbaar onderwijs, beroepsonderwijs en hoger onderwijs worden stages aangeboden, projecten opgezet en pilots uitgevoerd.

Dit alles stelt hoge eisen aan de professionele ontwikkeling van het museum, de kwaliteit van de wisseltentoonstellingen en van andere museale activiteiten, de blijvende inzet van een deskundige en enthousiaste staf, ingehuurde professionals projectbasis én van onze grote groep vrijwilligers. Naast continuering van de financiële bijdrage van de gemeente Wijchen en projectsubsidies streeft MKW naar meer inkomsten uit donaties van inwoners en sponsoring door het Wijchense bedrijfsleven.

2.5. Samenwerking MKW wil in samenwerking met onze partner Kasteel Wijchen de synergie benutten door de verschillende functies in ‘Ons Kasteel’ elkaar te laten versterken. MKW levert een belangrijke bijdrage aan de gastvrijheidsfunctie op de binnenplaats van het kasteel voor alle kasteelbezoekers met de MKW gastheren- en vrouwen. Met gemeente Wijchen is afgesproken dat het museum invulling geeft aan dit gastheerschap en de TIP in samenwerking met Kasteel Wijchen. MKW zet in op samenwerking met andere erfgoedorganisaties en organisaties binnen en buiten het cultureel erfgoed domein en het sociale domein om nog meer voor inwoners en bezoekers te kunnen betekenen. Gemeente Wijchen heeft een cultuurverbinder via de stichting MeerVoormekaar die o.a. MKW hierbij kan ondersteunen. MKW wil ook Wijchense bedrijven uitnodigen om met meerjarige of projectgebonden samenwerking de verdere ontwikkeling van het museum mogelijk te maken. MKW is ervan overtuigd dat de cultureel-historische as door het centrum van Wijchen veel meer voor de Wijchense gemeenschap, bezoekers, onderwijsinstellingen en bedrijven kan gaan betekenen. Voorwaarde is dat betrokken partijen daarin samenwerken om een aanbod te creëren vol cultuur, geschiedenis, educatie, verhalen, evenementen en ontmoetingen.

MKW zal zich ervoor inzetten om deze samenwerking succesvol te laten zijn en zal waar mogelijk ook buiten de kasteelmuren deelnemen aan presentaties en andere activiteiten.

Pagina 7 van 20

3. Collectie en presentatie 3.1. Geregistreerd museum Museum Kasteel Wijchen (MKW) is geregistreerd bij de stichting Museumregister Nederland en voldoet aan de Museumnorm. Dat is een voorwaarde om de Museumkaart te mogen voeren. Zo draagt MKW ook bij aan de zichtbaarheid en kwaliteit van Nederlandse musea. MKW wil zich blijven richten op de normen van het Museumregister. De registratie is gebaseerd op een audit in 2020. Vanaf 2026 kan MKW in aanmerking komen voor een herijking. Daarom voert MKW in november 2025 een zelfevaluatie uit op alle beleidsplannen (zie bijlage §10.1) die vervolgens jaarlijks herhaald zal worden. Ook onderschrijft MKW diverse museale gedragscodes: de International Council of Museums (ICOM), de Ethische Code voor Musea, de Leidraad Afstoten Museale Objecten (LAMO), de Governance Code Cultuur (GCC), Code Diversiteit & Inclusie, Fair Practice Code in de culturele sector en Wet Bestuur Toezicht Rechtspersonen (WBTR).

3.2. Collectieplan Museum Kasteel Wijchen heeft zijn Collectieplan 2022-2025 herzien naar het Collectieplan 2026-2029. Het collectieplan geeft informatie voor de subsidiegevers, gemeente Wijchen, het publiek, aanvragers van bruiklenen, erflaters en schenkers over de ontstaansgeschiedenis van de collectie, een beschrijving van de collecties, het verzamel- en afstotingsbeleid, collectiebeheer en -behoud en registratie. Ook het gebruik van de collectie voor onderzoek, educatie, presentatie en bruiklenen wordt beschreven. Intern is het collectieplan bedoeld als leidraad voor de eigen medewerkers, als uitgangspunt voor de jaarplannen en handelen ten aanzien van de kerncollectie.

De belangrijkste activiteiten voor 2026-2029 zijn: ❖ Beheer-en-behoud projecten opzetten voor registratie, conservering en restauratie; ❖ Verdere digitale ontsluiting van de collectie zodat de digitale informatie over het museum en de collectie goed toegankelijk blijft (het museum zal het informatieplan in deze beleidsperiode actualiseren); ❖ Verzamelbeleid uitvoeren; ❖ Aanpassen van de verlichting in het museum; ❖ Onderzoek doen naar en beschikbaar stellen van de collectie; ❖ Collectiehulpverleningsplan (CHV) verder implementeren in de organisatie; ❖ Zorgen dat jong erfgoedtalent zich kan ontwikkelen door te werken aan de collectie; ❖ Zorgen dat objecten een objectnummer, een beschrijving, foto, verwervingsgegevens en een standplaats hebben volgens het Plan van aanpak-Basisregistratie collectie; ❖ Vaste presentatie onderhouden en twee keer per jaar een tijdelijke tentoonstelling organiseren Het museum stimuleert onderzoek naar de collectie en waarborgt de overdracht van de resultaten door middel van tijdelijke tentoonstellingen, de organisatie van symposia en bijdragen aan publicaties van bijvoorbeeld historische verenigingen, via eigen website en via publieksmedia.

3.3. Presentatie Het museum presenteert de collecties in de vaste tentoonstelling, tijdelijke tentoonstellingen en online. Bruiklenen aan andere musea behoren tot de mogelijkheid. Bij het presenteren van collectie worden de museale richtlijnen gevolgd.

Pagina 8 van 20

4. Publiek Mensen kunnen allerlei redenen hebben om Museum Kasteel Wijchen (MKW) te bezoeken. Ze komen bijvoorbeeld voor de vaste archeologische collectie, een tijdelijke tentoonstelling, het prachtige kasteel of voor een activiteit/evenement. Afhankelijk van hun verwachtingen en ervaringen zullen ze vaker willen komen. MKW streeft een brede toegankelijkheid na en communiceert duidelijk met het publiek over mogelijkheden en onmogelijkheden.

4.1. Bezoekersdoelgroep In de periode 2022-2025 is het aantal bezoekers per jaar gestegen van ca. 12.000 tot ca. 18.000. MKW heeft de ambitie om tot 2030 door te groeien naar 25.000 bezoekers per jaar. MKW richt zich behalve op inwoners van de gemeente Wijchen met name ook op schooljeugd (zie 4.5 Onderwijs en educatie), toeristen en historisch geïnteresseerden. Na de heropening in 2022 is het in deze beleidsperiode tijd om een nieuwe doelgroepanalyse te maken met behulp van de Leefstijlvinder. Hiermee kunnen we beter voorzien in de behoeftes van bezoekers. MKW kiest ervoor om bij elke tijdelijke tentoonstelling op een bepaalde doelgroep te focussen, overigens zonder andere doelgroepen uit te sluiten. MKW wil specifieke groepen bedienen met workshops en lezingen en daarnaast nieuwe groepen ‘virtuele bezoekers’ bereiken met digitale museale activiteiten. MKW zal de website vernieuwen en gaat meer gebruik maken van sociale media om de jeugd van 12-25 jaar te bereiken. Ook zal MKW de Mediatour van Erfgoed Gelderland inzetten voor virtuele verdieping tijdens een museumbezoek (zowel voor kinderen, jeugd als volwassenen) of het spelen van een quest tijdens een museumbezoek. MKW is toegankelijk voor mensen met een hulpvraag. Bijvoorbeeld voor laaggeletterden doordat tentoonstellingsteksten op B1 taalniveau worden geschreven.

Daarnaast wil MKW voor laaggeletterden een project opzetten met voorgelezen tekst. Ook is prikkelarm museumbezoek mogelijk voor mensen die gevoelig zijn voor prikkels. Tot slot zijn het kasteel en de tentoonstellingen rolstoeltoegankelijk.

4.2. TIP MKW beheert het Tourist Information Point (TIP) dat bezoekers aan Wijchen en omgeving informatie biedt over bezienswaardigheden, evenementen, horeca en verblijfsmogelijkheden. Verbetering van het aanbod vanuit het TIP is noodzakelijk. In de komende beleidsperiode wil MKW in overleg met Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) en de gemeente Wijchen de TIP verder ontwikkelen op gebied van informatievoorziening en scholing TIP-medewerkers. Pagina 9 van 20

4.3. Draagvlak Op dit moment is zo’n 24%2 van de bezoekers met Museumkaart woonachtig in de Gemeente Wijchen. MKW wil het draagvlak voor het museum binnen de Wijchense gemeenschap vergroten door veel meer mensen te bereiken en nog veel meer samenwerking te zoeken met de kerkdorpen en Wijchense organisaties. MKW wil de verschillende dorpsgemeenschappen binnen de gemeente Wijchen meer betrekken, onder meer door de zichtbaarheid te vergroten in de kerkdorpen met bijvoorbeeld mini-tentoonstellingen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van media en bezoek op locatie. Daarnaast wil MKW de tentoonstelling in de toren uitbreiden met de geschiedenis van de kerkdorpen binnen de gemeente Wijchen. MKW wil het draagvlak ook vergroten door waar mogelijk bij tijdelijke tentoonstellingen te kiezen voor een lokaal onderwerp dat vervolgens in een breder perspectief wordt gezet. Hierdoor is het voor bezoekers uit Wijchen, uit de regio en uit heel Nederland interessant om MKW te bezoeken. De Vrienden van MKW dragen als ambassadeur van MKW bij aan vergroting van het draagvlak voor het museum binnen de Wijchense gemeenschap.

4.4. Tentoonstellingsplan 2026

-2029

Vaste tentoonstelling Na de renovatie van Kasteel Wijchen in 2022 is de vaste tentoonstelling vernieuwd. Helaas konden in 2022 niet alle wensen worden uitgevoerd. Tussen 2022 en 2025 zijn al enkele kleine aanpassingen doorgevoerd. In de beleidsperiode 2026-2029 staan de volgende aanpassingen gepland: Kelder:

Uitbreiding van kennismaking met de kasteelbewoners door de eeuwen heen

1e verdieping: Aanpassing van het verhaal over de parels van Emilia n.a.v. tijdelijke tentoonstelling en het bijbehorende onderzoek in 2024 Zolder:

Bouwhek verwijderen en betere routeaanduiding

Toren:

Vernieuwing en uitbreiding presentatie over de kastelen in de gemeente Wijchen

Er wordt geld gereserveerd om de vaste presentatie rond 2032 te herzien en updaten.

Tijdelijke tentoonstellingen Het meerjarententoonstellingsplan (zie bijlage Tijdelijke tentoonstellingen plan) kent een afwisseling in thema, doelgroep en uitstraling. De keuze voor een thema is verbonden met een lokaal verhaal, object of collectie. Het verhaal wordt vervolgens onderzocht en verbind bijvoorbeeld heden met verleden, locaties of doelgroepen. De uitstraling van een tijdelijke tentoonstelling wordt met vormgeving aangepast op de doelgroep. De tijdelijke tentoonstellingen worden georganiseerd op de museumzolder in Kasteel Wijchen. Een gemiddelde looptijd van een tijdelijke tentoonstelling is 6-9 maanden. Daarnaast organiseert MKW aansluiten bij de tijdelijke tentoonstelling activiteiten en evenementen. Met het gekozen thema, doelgroep en uitstraling kan MKW een divers publiek aanspreken binnen en buiten de Wijchense gemeenschap.

2

Woonplaatsanalyse Museumkaart bezoekers MKW 2024

Pagina 10 van 20

4.5. Onderwijs en educatie MKW heeft een uniek aanbod aan het geschiedenisonderwijs van basisscholen en voortgezet onderwijs in Wijchen en omgeving. Het educatieplan uit 2019 wordt komende beleidsperiode geëvalueerd en waar nodig herzien. Voor het basisonderwijs wordt nauw samengewerkt met Het Cultuurknooppunt, het regionaal coördinatiepunt voor cultuureducatie. MKW zoekt actief de samenwerking op met Het Cultuurknooppunt om het erfgoed educatieaanbod aan te laten sluiten op het onderwijs, bespreken wat nodig is en hoe het onderwijs bereikt kan worden. Het erfgoed educatieaanbod is op de MKW-website, Cultuurknooppunt en Reizen in de tijd te vinden. MKW wil de samenwerking met onderwijsinstellingen verder uitbreiden en in overleg met de schoolbesturen komen tot een goede spreiding van museumbezoeken. MKW wil als kweekvijver van jong talent meer onderzoeks- en stage-opdrachten aanbieden aan studenten uit het beroeps- en het hoger onderwijs. Hiervoor worden stagecoördinatoren benaderd en een vacature uitgezet. Hierdoor verzekert MKW zich ook van steeds nieuwe perspectieven van jongeren op de activiteiten, werkwijze en middelenkeuze van het museum.

Met een nieuw te ontwikkelen Archeolab wil MKW aan Wijchense scholen en andere onderwijsinstellingen faciliteiten bieden waarmee leerlingen en studenten onder deskundige begeleiding zelf onderzoek kunnen doen naar archeologische artefacten. Met dit professioneel uitgevoerde Archeolab krijgt MKW ook een aantrekkelijke faciliteit voor amateurarcheologen met hun eigen vondsten en kunnen eendaagse evenementen en activiteiten ontwikkeld worden die aansluiten op dit lab.

4.6. Publicaties MKW werkt graag mee aan publicaties binnen de cultuur- en erfgoedsector, bijvoorbeeld van Erfgoed Gelderland of de Historische Vereniging Tweestromenland. Wanneer de gelegenheid zich aanbiedt, kan MKW meewerken aan een publicatie in de uitgaven van deze organisaties. Onderzocht wordt om publicaties van het museum en van de Vrienden MKW een plek te geven op de website.

4.7. Gastvrijheid MKW is gastvrij voor bezoekers van museum en kasteel. In 2024 hebben de vrijwillige gastheren en gastvrouwen van MKW een gastvrijheidstraining gevolgd van Erfgoed Gelderland. In deze training staat centraal dat iedereen zich welkom moet kunnen voelen in MKW en dat we altijd openstaan voor suggesties en verbeteringen. In overleg met de vrijwilligers worden deze opmerkingen besproken en verbeteringen doorgevoerd.

4.8. Marketing In een snel veranderende digitale wereld verandert ook de inzet van marketing en communicatie. In deze beleidsperiode gaat MKW het huidige communicatieplan herzien, andere vormen van marketing uitproberen en zich klaarmaken voor een nieuwe generatie museumbezoekers. MKW richt zich op zichtbaarheid, online/offline marketing en samenwerking binnen de museale sector op marketinggebied. MKW wil vooral de zichtbaarheid vergroten bij verschillende doelgroepen zoals jongere generaties. Daarnaast streeft MKW met kasteelmanager en gemeente Wijchen naar meer zichtbaarheid in de kerkdorpen en op de binnenplaats van het kasteel.

Pagina 11 van 20

4.9. Activiteiten MKW organiseert veel activiteiten gericht op verschillende doelgroepen zoals; ❖ ❖ ❖ ❖ ❖ ❖ ❖ ❖ ❖ ❖

Rondleidingen Educatie Speurtochten Escape route Prikkelarm museumbezoek Wim Kattenberg Prijs, in samenwerking met Museum Tweestromenland en de Historische Vereniging Tweestromenland Vossenjacht en andere familie-activiteiten Symposia Lezingen Medewerking aan regionale en landelijke activiteiten zoals Dag van het Kasteel, monumentenweekend, de Nationale Archeologiedagen, de Museumweek en Groei & Bloei Open Tuinenweekend

MKW wil in de nieuwe beleidsperiode ook activiteiten gaan aanbieden aan nieuwkomers in de Wijchense samenleving, aan mensen voor wie museumbezoek nog niet zo gebruikelijk is en - met de doorontwikkeling van het prikkelarm museumbezoek - aan mensen met een beperking. Als erfopvolger van de oudheidskamer van Frans Bloemen maakt MKW in 2027 honderd jaar deel uit van de Wijchense sociaal-culturele geschiedenis. MKW zal dit eeuwfeest niet ongemerkt voorbij laten gaan. Het gehele jaar zullen activiteiten georganiseerd worden, te denken valt aan een tentoonstelling met als basis een eeuw Wijchense verzamelingen, een tentoonstelling met Emilia als inspirator, archeolab lancering en de ‘club van de eeuw’.

Pagina 12 van 20

5. Vrienden van MKW Het museum Frans Bloemen was lange tijd gevestigd in het Koetshuis. Toen het museum begin jaren negentig ruimte kreeg op de zolder van het gerenoveerde Kasteel Wijchen, werd op verzoek van de gemeente een Vriendenstichting opgericht met Wim Kattenberg als voorzitter van het bestuur. De stichting zamelde in de Wijchense gemeenschap geld in voor de inrichting van het museum en vormde een vriendennetwerk. Veel van die vrienden werkten ook als vrijwilliger mee in het museum.

Met de ontwikkeling en professionalisering van Museum Kasteel Wijchen (MKW) veranderde de rol van de vriendenstichting en kwam die op enige afstand van het museum te staan. Wel bleef de groep vrienden voor MKW waardevol als ambassadeurs en netwerkers in de plaatselijke en regionale gemeenschap. Eind 2023 namen de besturen van de Stichting Vrienden MKW en Stichting MKW het initiatief om zich te beraden op de vraag hoe hun samenwerking en de organisatie daarvan versterkt zou kunnen worden. De beide besturen hebben na een vriendenbijeenkomst begin 2025 geconstateerd dat het vriendennetwerk zich vooral wil richten op het museum. Vrienden zijn ambassadeurs van het museum in de Wijchense gemeenschap en daarnaast donateur en eventueel ook vrijwilliger. Dat leidde tot het voornemen om per 1 januari 2026 de activiteiten en de middelen van de stichting Vrienden MKW in de organisatie van stichting MKW onder te brengen. Stichting Vrienden Museum Kasteel Wijchen is voornemens zich per 1 juni 2026 op te heffen. MKW gaat nieuw beleid ontwikkelen rond de betekenis van het vriendennetwerk voor het museum. In 2025 is een plan ontwikkeld om dit in de komende jaren verder vorm te geven.

Pagina 13 van 20

6. Bedrijfsvoering 6.1. Huisvesting Museum kasteel Wijchen (MKW) is gehuisvest in Kasteel Wijchen, de parel van Wijchen. MKW huurt een deel van het kasteel van de gemeente Wijchen, terwijl andere delen van het gebouw gezamenlijk worden gebruikt. MKW en Kasteel Wijchen werken samen aan de openstelling van het kasteel. MKW vervult de opdracht van gemeente Wijchen van het gastheerschap bij de balie en ontvangst bezoekers zes dagen per week van het museum, raadzaal, trouwzaal, vergaderzalen of andere activiteiten gastvrij. Voor bezoekers voor de ene functie kunnen ook een of meer andere functies relevant zijn. De nauwe samenwerking en biedt bijvoorbeeld mogelijkheden tot arrangementen dat organisatie overstijgend is. Dankzij dit multifunctionele concept kunnen de verschillende functies in het kasteel elkaar versterken en ontstaat er synergie waar alle functies in het kasteel voordeel van hebben. Zo ontwikkelt de locatie zich steeds meer tot ‘Ons Kasteel’, hét huis van de Wijchense gemeenschap. De samenwerking, gebaseerd op werkafspraken en onderlinge afstemming, heeft in de periode 20222025 al goede resultaten opgeleverd. Het mooiste voorbeeld is het verhaal van de parels van prinses Emilia, dat veel is gaan betekenen voor beide organisaties en ook voor de gemeente Wijchen.

MKW wil zich in de periode 2026-2029 inzetten voor verdere ontwikkeling van de samenwerking waarmee ‘Ons Kasteel’ nog meer als de Parel van Wijchen zal worden beleefd.

6.2. Veiligheid Veilig werken en verblijven in een monumentaal pand als Kasteel Wijchen vraagt constant aandacht. MKW pakt dit op in samenwerking met de gemeente Wijchen. MKW heeft een actuele RI&E, bhv-organisatie, preventiemedewerker en vertrouwenspersoon. Voor de bhv-organisatie wordt waar nodig samengewerkt met kasteelmedewerkers. Als de museumstaf melding krijgt van een onveilige situatie wordt dit zo snel mogelijk doorgegeven aan de kasteelmanager. MKW heeft een eigen bhv-plan. Bij calamiteiten wordt samengewerkt met medewerkers van Kasteel Wijchen. Ook is er een jaarlijkse bhv-training voor medewerkers en vrijwilligers van MKW. De vluchtroutes zijn zichtbaar in het gebouw met (verlichte) bordjes en plattegronden, deze zijn door de Gemeente Wijchen geplaatst en onderhouden. Een ontruiming in een historisch pand als Kasteel Wijchen brengt uitdagingen met zich mee. Hiervan zijn bestuur, directie, staf en vrijwilligers op de hoogte. Het krijgt meerdere keren per jaar aandacht, tijdens algemene overleggen per werkgroep, tijdens bhv-trainingen en in de bestuursvergaderingen. Ook in de RI&E en het MKW bhv-plan is hier aandacht voor. Pagina 14 van 20

7. Personeel Het museum zorgt voor bekwaam personeel om zijn doelen te bereiken. Het museum heeft een personeelsbeleid, past daarbij de Code Diversiteit & Inclusie toe en streeft de uitgangspunten van de Fair Practice Code naar vermogen na.

7.1. S taf In 2025 werkt MKW volgens het bestuur-directiemodel. Vanaf 2026 is het voornemens om naar Raad van Toezicht (onbezoldigd) met directeur-bestuurdermodel over te stappen.

Raad van Toezicht (onbezoldigd)

Directeur-bestuurder (0,77 fte)

Projectmanager/directieassitente (0,83 fte)

Conservator (0,33 fte)

Junior conservator (tijdelijk 0,44 fte)

Vrijwilligerscoordinator (0,44 fte)

Financieel medewerker (0,25 fte)

Vrijwilligers

MKW heeft een (vaste) betaalde staf van 2,62 fte. Daarnaast is een junior conservator aangesteld voor een tijdelijke functie. Dit is mogelijk gemaakt door een projectsubsidie. De dagelijkse leiding berust bij de directeur en samen met de andere functies vormen zij de motor van de organisatie. Stafleden zorgen voor een goede ondersteuning van de vrijwilligers, stagiairs en werken samen met de verschillende (onbezoldigde) werkgroepen. Voor de betaalde staf is een personeelshandboek beschikbaar.

7.2. Vrijwilligers MKW drijft op de kracht van vrijwilligers. De bijna 100 vrijwilligers die op wekelijkse basis hun bijdrage leveren aan het museum zijn onmisbaar. Vrijwilligers leveren een inhoudelijke bijdrage aan het museum en ieders kennis, kunde, ervaring en leergierigheid zijn van belang. Ook vertegenwoordigen zij de verbinding en het draagvlak naar de gemeenschap. MKW blijft continu vrijwilligers werven en de vrijwilligers met opleidingen en begeleiding ondersteunen zodat zij nog beter kunnen bijdragen aan de professionele uitstraling van museum en kasteel. Het museum zorgt hiermee voor bekwame vrijwilligers om zijn doelen te bereiken. Het museum heeft een vrijwilligersbeleid, past de Code Diversiteit & Inclusie daarbij toe en streeft de uitgangspunten van de Fair Practice Code naar vermogen na. Het vrijwilligersbeleid wordt in deze beleidsperiode geëvalueerd. Hierbij wordt gekeken of dit beleid aansluit bij de wensen en eisen van de huidige vrijwilligers, het vrijwilligerscontract wordt getoetst naar de huidige wet- en regelgeving en het vrijwilligerstevredenheidsonderzoek wordt eenmaal per beleidsperiode herhaald.

Pagina 15 van 20

Gastheren en gastvrouwen (ghv) Rondleiders / dorpsgidsen

Technische dienst

Activiteiten

Educatie

Directeur & Tentoonstellingen (expowerkgroep)

Vrijwilligerscoordinator

Bibliotheek/archief (Corbi)

Vrienden MKW (in oprichting)

Historische figuren

De Tuun

Horecateam

De organisatie kent verschillende werkgroepen, zie organigram hierboven. De werkgroepen hebben de volgende kerntaken: -

-

-

-

-

Werkgroep GHV (gastheren, gastvrouwen, museumwinkel); De kerntaak is het verlenen van service aan de kasteelbezoekers en ervoor te zorgen dat zij een prettig bezoek aan het kasteel, het museum en de omgeving ervaren. Werkgroep Rondleidingen (rondleiders/dorpsgidsen); De kerntaak is het geven van een rondleiding of dorpswandeling aan groepen kinderen, volwassenen of families aan de hand van een bepaalde thematiek. Werkgroep Educatie (museumdocenten); De kerntaak is het begeleiden van schoolgroepen in het museum, het ontwikkelen en up-to-date houden van het educatief lesmateriaal voor leerlingen van het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Werkgroep Vrienden MKW; Deze werkgroep is in oprichting vanaf 2025 en gaat zich richten op het werven van vrienden/donateurs voor het museum en bijbehorende vriendenactiviteiten. Werkgroep Historische figuren; De kerntaak is bezoekers welkom te heten en mee te nemen in de geschiedenis als historisch personage. Werkgroep Horeca; De kerntaak is het verzorgen van horecawerkzaamheden. Werkgroep De Tuun; De kerntaak is het onderhouden en op orde houden van de museumtuin, de historische gewassen, het openstellen van de Tuun en informeren van het publiek over de Tuun.

Werkgroep Corbi (collectie en registratie); De kerntaak is het verzamelen en toegankelijk maken van media die informatie bieden over de kerntaken van het museum, de registratie van collectie en het aanleveren van inhoudelijke bijdragen voor tentoonstellingen en activiteiten. Werkgroep Tentoonstellingen; De kerntaak is het maken van tentoonstellingen, de borging en de ontwikkeling van kennis over het desbetreffende thema binnen alle werkgroepen. Werkgroep Activiteiten en evenementen; De kerntaak is het ontwikkelen en organiseren van een gevarieerd activiteitenprogramma aansluitend bij de museumthematiek. Werkgroep technische dienst; Controleren en uitvoeren van kleinschalig onderhoud en het bieden van ondersteuning op technisch vlak.

Pagina 16 van 20

8. Organisatie Het museum is een stichting met ANBI status. In deze beleidsperiode is het museum voornemens om over te gaan op een raad van toezicht model.

8.1. Bestuursvorm De professionele ontwikkeling van MKW gaat de komende jaren door. Dat stelt eisen aan de professionaliteit, continuïteit en daadkracht van de organisatie. Het bestuur van de stichting MKW vindt in 2025 dan ook dat de bestuursvorm bestuur-directiemodel niet langer passend is en heeft besloten om de bestuurlijke eindverantwoordelijkheid in handen te leggen van de directie. Vanaf 1 januari 2026 wordt MKW bestuurd door een directeur-bestuurder die op dagelijkse basis leidinggeeft aan de professionele staf en alle vrijwilligers. Het huidige stichtingsbestuur gaat vanaf dan verder als raad van toezicht, die in de praktijk vooral als klankbord van de directeur-bestuurder zal functioneren. Uiteraard zal de raad volgens de Governance Code Cultuur ook toezicht houden op het beleid, de organisatie en de ontwikkeling van het museum, het functioneren van de directeur-bestuurder beoordelen, en - op het moment dat deze functie vacant komt – zorgdragen voor de werving en selectie.

8.2. Automatisering In het huidige digitale tijdperk is automatisering en digitale veiligheid van groot belang. Hierbij heeft MKW externe ondersteuning. In het kader van het 100-jarig bestaan wil MKW de website vernieuwen. Daarnaast wil MKW zijn ictinfrastructuur (hard- en software) aanpassen aan de ontwikkeling van de organisatie.

8.3. Verzekering Het museum heeft alle wettelijk benodigde verzekeringen.

8.4. Financiën Na forse tegenvallers rond de herinrichting in 2021 heeft MKW in de periode 2023-2025 een voorzichtige positieve financiële ontwikkeling doorgemaakt, door enerzijds de uitgaven strikt in de hand te houden en anderzijds door grotere aantallen betalende bezoekers en meer inkomsten uit de winkel, subsidies en sponsoring. Het doel in de komende periode is om de financiële basis te versterken, weerstandsvermogen en reserves op te bouwen voor een duurzame solide basis. Daarmee kan MKW de ontwikkeling van wisseltentoonstellingen en andere activiteiten voorfinancieren, risico’s afdekken en tegenvallers opvangen. Voor verdere ontwikkeling van het museum en verbreding van het activiteitenaanbod is meer samenwerking met en sponsoring door het bedrijfsleven noodzakelijk. MKW wil een groot aantal ondernemers uitnodigen zich meerjarig aan het museum te binden met een relatief bescheiden jaarlijkse bijdrage per sponsor. Daarnaast wil MKW met een kleiner aantal ondernemers verdergaande samenwerkings- en sponsorafspraken maken. Private donateurs worden via Vrienden van MKW uitgenodigd desgewenst een grotere gift te doen dan de minimale jaarlijkse bijdrage als Vriend van MKW.

Pagina 17 van 20

9. Evaluatie Meerjarenbeleidsplan

2022 -2025

De evaluatie van het Meerjarenbeleidsplan 2022-2025 van Museum Kasteel Wijchen (MKW) is in augustus 2025 aangeboden aan de gemeente Wijchen. Hierin presenteren wij de resultaten van het museum in deze beleidsperiode naar aanleiding van gesprekken met medewerkers, vrijwilligers, partners en de gemaakte afspraken met de gemeente Wijchen in de Uitvoeringsovereenkomst 2022-2025. De evaluatie is als volgt samen te vatten: MKW bewaart het cultureel erfgoed van Wijchen en omgeving en maakt dit toegankelijk voor publiek om hen te verrijken, te inspireren, te verbinden en uit te dagen hun relatie tot de regio te verdiepen. Met deze missie als leidraad hebben we het museum de afgelopen beleidsperiode laten groeien. Na de feestelijke heropening in 2022 heeft MKW een positieve ontwikkeling doorgemaakt met als hoogtepunt het verhaal van de parels van Emilia in de tentoonstelling ‘Reis van de parels’. Het onderzoek hiernaar en de tijdelijke tentoonstelling hebben grote indruk gemaakt en dit zal de komende jaren van belang blijken voor het museum, inwoners, ondernemers en de gemeente Wijchen. Sinds de heropening in 2022 zijn het aantal bezoekers en de eigen inkomsten verder toegenomen. Het museum is erin geslaagd om minimaal twee keer per jaar succesvolle tijdelijke tentoonstellingen te ontwikkelen en hiermee verschillende doelgroepen aan te spreken.

Hiervoor heeft MKW verschillende subsidieverstrekkers, sponsoren, fondsen en donateurs aangetrokken. Deze en andere activiteiten hebben veel publiciteit gegenereerd in de regionale en landelijke media. Waarbij MKW zich goed naar buiten toe heeft gepresenteerd. Dit alles is niet mogelijk zonder de inzet van de ca. 100 vrijwilligers. Dankzij de vrijwilligers is het museum 6 dagen per week open, kan het vele activiteiten organiseren, de collectie beheren en educatieve programma’s uitvoeren. Bezoekers hebben in MKW een beleving van kelder tot en met de toren. Na de renovatie van het kasteel is de presentatie van de archeologische collectie vernieuwd en gemoderniseerd. De bewoningsgeschiedenis van het kasteel is met interactieve middelen te beleven in de kelders. In de toren ontdek je de geschiedenis van de kastelen in de gemeente Wijchen. De beleving gaat buiten verder in museumtuin De Tuun. En bezoekers kunnen zich verder verdiepen in de geschiedenis van het kasteel en zijn bewoners tijdens een rondleiding waarbij ze oog in oog komen met Emilia en Emanuel. Wellicht nog minder zichtbaar voor het grote publiek, maar in deze beleidsperiode is hard gewerkt aan het digitaal ontsluiten van de collectie zodat deze nog beter vindbaar wordt voor het grote publiek. Het museum heeft zich verder ontwikkeld in de samenwerking met de organisaties om zich heen.

Hierbij zijn nieuwe verbindingen aangegaan, zijn bestaande verbindingen versterkt en hebben nieuwe doelgroepen kennis gemaakt met MKW. De synergie van de verschillende functionaliteiten in Kasteel Wijchen komen met deze samenwerkingen steeds beter tot hun recht. MKW heeft aan alle afspraken voldaan die zij met de gemeente heeft gemaakt in de uitvoeringsovereenkomst. Het museum is een gezonde organisatie en is klaar om de komende jaren zich verder te ontwikkelen als aansprekend museum over de geschiedenis van de gemeente Wijchen.

Pagina 18 van 20

10. Bijlage 10.1. Overzicht (beleid) plan nen MKW • • • • • • • • • • • • • • •

Meerjarenbeleidsplan 2026-2029 Jaarplan Collectieplan 2026-2029 Collectie Hulp Verlening plan (CHV-plan) Plan van aanpak – Basisregistratie collectie Informatiebeleidsplan Communicatieplan Personeelshandboek Vrijwilligersbeleidsplan Code Diversiteit & Inclusie Risico-inventarisatie & Evaluatie (RI&E) Bedrijf Hulp Verlening (BHV) Aanbod educatief programma Meerjarig tentoonstellingsplan Educatieplan

Pagina 19 van 20

10.2. Tijdelijke tentoonstellingen

plan

Schatten Wijchens meer Periode: vanaf juni 2025 Doelgroep: Volwassenen Verwonderkamer Periode: Doelgroep:

september 2025 -april 2026 Familie tentoonstelling

Het Woeste Water Periode: Doelgroep:

mei 2026 - oktober 2026 Volwassenen

Kinderen op het kasteel Periode: november 2026-maart 2027 Doelgroep: Familie tentoonstelling 100 jaar MKW Periode: Doelgroep:

mei 2027-septembe r 2027 Volwassenen

Ambachten in Wijchen Periode: Doelgroep:

september 2027 -maart 2028 Familie tentoonstelling

Brons Periode: Doelgroep:

maart 2028 -september 2028 Volwassenen

Iconografie Periode: Doelgroep:

september 2028 -maart 2029 Volwassenen

Dieren op het kasteel Periode: Doelgroep:

maart 2029 -september 2029 Familie tentoonstelling

Pagina 20 van 20