Bijlage - Jaarverslag bezwaarschriftencommissie Wijchen 2021_1

Jaarverslag Bezwaarschriftencommissie Gemeente Wijchen 2021

Inhoud 1. Inleiding ........................................................................................................... 2 2. Algemeen ......................................................................................................... 2 2.1 Instelling bezwaarschriftencommissie .............................................................. 2 2.2 Samenstelling bezwaarschiftencommissie ......................................................... 2 2.3 Secretariaat en ambtelijke ondersteuning ......................................................... 3 3. Hoorzittingen .................................................................................................... 3 4. Werkwijze ......................................................................................................... 3 4.1 Ontvangst .................................................................................................... 3 4.2 Hoorzitting ................................................................................................... 4 4.3 Advisering .................................................................................................... 4 4.4 Beslissing op bezwaar .................................................................................... 4 5. Behandelde bezwaarschriften ..............................................................................

5 5.1 Totaal .......................................................................................................... 5 5.2 Mediation ..................................................................................................... 5 5.3 Commissie ................................................................................................... 5 5.4 Onderverdeling per onderwerp/vakgebied ........................................................ 6 6. Bevindingen ...................................................................................................... 7

1

1. Inleiding Op verzoek van het college van burgemeester en wethouders van Wijchen brengt de bezwaarschriftencommissie dit jaar een jaarverslag uit over 2021. In dit jaarverslag wordt de samenstelling en de werkwijze van de commissie uiteengezet. Hierbij wordt inzicht gegeven in aantallen, onderwerpen en resultaten van de in dit jaar ingediende bezwaarschriften.

2. Algemeen 2.1 Instelling bezwaarschriftencommissie Gemeentelijke bestuursorganen (de raad, het college en de burgemeester) kunnen een adviescommissie voor de behandeling van bezwaarschriften instellen. Dit volgt uit artikel artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en artikel 84 van de Gemeentewet. In de gemeente Wijchen is zo’n commissie ingesteld. Deze bezwaarschriftencommissie is een externe en onafhankelijke commissie die belast is met de voorbereiding van de beslissing op bezwaarschriften tegen besluiten van de raad, het college en de burgemeester. De bezwaarschriftencommissie brengt daartoe advies uit aan het bestuursorgaan, dat na heroverweging van het besluit een beslissing op het bezwaarschrift neemt. De bezwaarschriftencommissie adviseert niet over bezwaarschriften die zijn gericht tegen besluiten die betrekking hebben op personele- of organisatie aangelegenheden, of die zijn genomen op grond van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en aanverwante regelgeving, de gemeentelijke belastingverordeningen of de Wet waardering onroerende zaken. Voor deze bezwaarschriften geldt een andere procedure. In de Verordening bezwaarschriftencommissies Wijchen 2020, zijn de werkwijze en bevoegdheden van de bezwaarschriftencommissie geregeld.

2.2 Samenstelling bezwaarschiftencommissie Gedurende het verslagjaar 2021 was de samenstelling van de commissie als volgt:  De heer mr. drs. E.T.W.M. van Leeuwen (voorzitter)  De heer mr. W. Bloemena  De heer mr. M. Wasser  De heer mr. N.C. Vlaskamp  Mevrouw M. de Waal  De heer mr. S. van Cleef  De heer mr. M.H.A. van den Heuvel De commissie komt per hoorzitting in wisselende samenstelling – één voorzitter en twee leden - bijeen.

2

2.3 Secretariaat en ambtelijke ondersteuning Het secretariaat ondersteunt de commissie in haar werkzaamheden. Deze ondersteuning bestaat uit het toetsen van bezwaarschriften aan de vereisten van de Algemene wet bestuursrecht, het opvragen van dossiers, het organiseren van hoorzittingen, het verzorgen van contacten, het voeren van correspondentie met partijen, het verzorgen van de verslaglegging van de hoorzittingen en het opstellen van conceptadviezen. Als secretaris van de bezwaarschriftencommissie is de heer mr. D.R. Wensink aangewezen. Als plaatsvervangend secretaris van de bezwaarschriftencommissie zijn aangewezen:  Mevrouw mr. J.J.M.C. Hendriks-Voncken,  Mevrouw mr. E.S. Turbanova,  Mevrouw mr. I.H. Bos-de Keijzer,  Mevrouw M.A. van Term. Het secretariaat van de bezwaarschriftencommissie is als onderdeel van het domein Bedrijfsvoering gepositioneerd binnen het team Algemeen Juridische Zaken.

3. Hoorzittingen De bezwaarschriftencommissie houdt in beginsel eenmaal per maand een hoorzitting. Deze hoorzitting vindt plaats op dinsdagavond vanaf 18:30 uur. In 2021 zijn in totaal 10 hoorzittingen gehouden. Deze hoorzittingen zijn in beginsel openbaar, behalve wanneer er bezwaarschriften op het gebied van het sociaal zekerheidsrecht worden behandeld. In verband met de situatie rondom de Corona pandemie zijn de eerste drie geplande hoorzittingen van 2021 niet doorgegaan.

4. Werkwijze 4.1 Ontvangst Na ontvangst van een bezwaarschrift zorgt het secretariaat voor de ontvangstbevestiging richting indiener van het bezwaarschrift. In de ontvangstbevestiging wordt tevens informatie over de verdere procedure verstrekt. Wanneer er een derde-belanghebbende is, bijvoorbeeld een vergunninghouder tegen wiens vergunning bezwaar is gemaakt, wordt deze eveneens in kennis gesteld van de ontvangst van het bezwaarschrift. Een kopie van het bezwaarschrift wordt naar de vakafdeling gestuurd. In bepaalde gevallen is dit aanleiding voor de vakafdeling om het bezwaar informeel op te lossen. Bijvoorbeeld door een herzien besluit te nemen, door uit te leggen hoe het besluit tot stand is gekomen of door bezwaren als zienswijze te betrekken bij besluitvorming, op het moment dat er nog geen bezwaar mogelijk is. Na ontvangst van het bezwaarschrift vindt de eerste screening door de secretaris plaats op ontvankelijkheid en het voldoen aan de vereisten van artikel 6:5 van de Awb.

3

De mediators en de vakafdeling beoordelen in deze fase of de bezwaarzaak zich leent voor mediation. Wanneer dit het geval is wordt de bezwaarprocedure stilgelegd in afwachting van de uitkomst hiervan.

4.2 Hoorzitting Wanneer een bezwaar niet informeel kan worden opgelost, wordt er een hoorzitting gepland. De indiener van het bezwaarschrift, eventuele derde-belanghebbenden en het verwerend gemeentelijk bestuursorgaan worden hiervoor uitgenodigd. Ter voorbereiding van een hoorzitting ontvangen de leden van de commissie, alsmede bezwaarde(n) en eventuele derde-belanghebbenden, kopieën van de op de zaak betrekking hebbende stukken. Deze stukken worden door de vakafdeling aangeleverd. Daarnaast zorgt de vakafdeling voor een heroverwegingsnotitie, waarin het standpunt van het bestuursorgaan op het bezwaarschrift wordt verwoord. Ook deze heroverwegingsnotitie wordt aan alle betrokken partijen verstrekt, zodat een goede voorbereiding op de zitting mogelijk is. De hoorzitting vormt een essentieel onderdeel van de bezwaarschriftprocedure. Er zal slechts bij uitzondering van het horen van bezwaarden en belanghebbenden worden afgezien. Deze uitzonderingen staan in artikel 7:3 van de Awb. Er moet dan bijvoorbeeld uit het bezwaarschrift zelf blijken dat het bezwaar kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond is en dat er redelijkerwijs over die conclusie geen twijfel mogelijk is. Verder kan het horen ook achterwege blijven indien bezwaarden en belanghebbenden hebben verklaard geen gebruik te willen maken van het recht te worden gehoord.

Tijdens de hoorzitting worden de indieners van het bezwaarschrift in de gelegenheid gesteld hun bezwaren toe te lichten. Derde-belanghebbenden kunnen hun visie op de bezwaren geven. Het bestuursorgaan laat zich op de hoorzitting in de regel vertegenwoordigen door één of meerdere ambtenaren. Ter zitting wordt hen de gelegenheid geboden de bestreden beslissing toe te lichten. Daarnaast kan de commissie vragen stellen aan partijen. Van de hoorzitting wordt een verslag gemaakt. Dit wordt na de hoorzitting - bij de beslissing op bezwaar - toegezonden aan alle betrokkenen.

4.3 Advisering Na afloop van de hoorzitting beraadt de commissie zich over de uit te brengen adviezen. Veelal komt de commissie in deze vergadering tot een eindstandpunt over het uit te brengen advies en de daarin te verwerken overwegingen. Het advies wordt verder door de secretaris uitgewerkt en - na akkoordbevinding door de commissie - door de voorzitter van de commissie en de secretaris ondertekend. Het advies wordt samen met het verslag van de hoorzitting aan het betreffende bestuursorgaan aangeboden voor het nemen van een beslissing op het bezwaar.

4.4 Beslissing op bezwaar Het is de vakafdeling die belast is met de ambtelijke voorbereiding van de beslissing op het bezwaarschrift. Uiteindelijk neemt het betreffende bestuursorgaan een beslissing op het bezwaarschrift. Deze beslissing wordt samen met het advies van de commissie en het 4

verslag van horen verzonden aan de indiener van het bezwaarschrift en eventuele derdebelanghebbenden. Meestal neemt het bestuursorgaan het advies van de commissie over en neemt het een beslissing op het bezwaarschrift overeenkomstig dit advies. Het bestuursorgaan mag voor de motivering dan verwijzen naar dit advies. Soms besluit het bestuursorgaan (deels) af te wijken van het advies van de bezwaarschriftencommissie. Het bestuursorgaan mag afwijken van het advies van de commissie, maar moet dit wel goed motiveren.

5. Behandelde bezwaarschriften Een deel van de bezwaarschriften die in 2020 zijn ontvangen, is in de loop van 2021 behandeld. De hier gegeven cijfers gaan over de bezwaarschriften die in 2021 zijn ontvangen.

5.1 Totaal In 2021 zijn in totaal 114 bezwaarschriften ingediend. Van dit totaal aantal zijn 42 bezwaarschriften informeel opgelost en daarom uiteindelijk niet aan de commissie voorgelegd. In vier bezwaarzaken is een mediation traject gestart. Eén bezwaarzaak loopt nog. De vakafdeling probeert hier samen met de bezwaarmaker nog tot een informele oplossing te komen. Tabel 1: Aantal ontvangen bezwaarschriften Informeel opgelost Mediation Behandeld door de commissie Loopt nog Totaal

42 4 67 1 114

5.2 Mediation In 4 bezwaarzaken is een mediation traject opgestart. In 2 gevallen is het bezwaarschrift als gevolg daarvan ingetrokken. Eén bezwaarmaker wilde zijn bezwaarschrift alsnog door de commissie laten behandelen en in 1 geval loopt het mediation traject nog. Tabel 2: Mediation traject Ingetrokken na mediation Alsnog voorgelegd aan de commissie Loopt nog Totaal

2 1 1 4

5.3 Commissie Van de 67 zaken die door de commissie zijn behandeld zijn er 44 op hoorzitting geweest en zijn er 23 zonder hoorzitting afgehandeld.

5

In de zaken die niet ter zitting zijn behandeld heeft de commissie wel advies uitgebracht. Dit betrof 19 keer een advies om het bezwaar niet-ontvankelijk te verklaren. De overige 4 bezwaarschriften zijn op basis van de schriftelijke stukken beoordeeld. In deze gevallen hebben bezwaarden niet binnen een door het bestuursorgaan gestelde redelijke termijn verklaard dat zij gebruik willen maken van het recht te worden gehoord. Van de 44 ter zitting behandelde bezwaarschriften loopt er op dit moment nog 1. Hier zijn partijen in afwachting van een ter zitting besproken informele oplossing van het bezwaar. De commissie heeft in 23 gevallen geadviseerd de bezwaarschriften ongegrond te verklaren en in 15 gevallen om deze (deels) gegrond te verklaren. Ter zitting zijn 5 bezwaarschriften alsnog informeel opgelost. Tabel 3: Zaken behandeld door de commissie Zonder hoorzitting: Kennelijk niet ontvankelijk Geen verklaring recht op horen, beoordeeld op stukken Totaal zonder hoorzitting Met hoorzitting: Advies: (deels gegrond) Advies: ongegrond Ter zitting informeel opgelost Loopt nog Totaal met hoorzitting Totaal aantal zaken behandeld door de commissie

19 4 23 15 23 5 1 44 67

5.4 Onderverdeling per onderwerp/vakgebied Tabel 4: Onderwerp/Vakgebied WMO/Jeugd Werk en Inkomen Fysieke leefomgeving Overig (o.m. subsidie, wob-verzoek, persoonsgegevens, BRP) Totaal

12 32 60 10 114

Tabel 5: WMO/Jeugd Advies: (deels) gegrond Advies: ongegrond Advies: niet-ontvankelijk Informeel opgelost N.a.v. zitting alsnog informeel opgelost Opgelost door mediation Loopt nog Totaal

3 0 2 5 0 0 2 12

Tabel 6: Werk en Inkomen Advies: (deels) gegrond Advies: ongegrond Advies: niet-ontvankelijk Informeel opgelost N.a.v. zitting alsnog informeel opgelost

4 12 2 13 1 6

Opgelost door mediation Loopt nog Totaal

0 0 32

Tabel 7: Fysieke leefomgeving Advies: (deels) gegrond Advies: ongegrond Advies: niet-ontvankelijk Informeel opgelost N.a.v. zitting alsnog informeel opgelost Opgelost door mediation Loopt nog Totaal

8 11 15 19 4 2 1 60

Tabel 8: Overig (o.m. subsidie, wob, persoonsgegevens, BRP) Advies: (deels) gegrond Advies: ongegrond Advies: niet-ontvankelijk Informeel opgelost N.a.v. zitting alsnog informeel opgelost Opgelost door mediation Loopt nog Totaal

1 3 1 5 0 0 0 10

In acht zaken is het college in de beslissing op het bezwaarschrift afgeweken van het advies van de bezwaarschriftencommissie.

6. Bevindingen 1. De rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2 februari 2022 over evenredigheid en de nasleep van de Toeslagenaffaire hebben ook hun effect op het werk van de commissie. De uitspraken van de Raad van State zijn weliswaar van dit jaar maar de conclusie daarvoor van de advocaten-generaal was vorig jaar al verschenen. Deze heeft vrijwel onmiddellijk effect gehad. Ook de Parlementaire Enquête en de excuses van de Raad van State hebben meteen effect gehad. Voor juridisch Nederland was duidelijk dat er een andere – meer menselijke – koers gevaren moest gaan worden. Concreet heeft dit zich bijvoorbeeld vertaald in een advies van de commissie over een zaak over een omvangrijke terugvordering. Het ging daarbij om een geval waarin betrokkene via Marktplaats wat spullen had verkocht waarvan achteraf de opbrengst niet was vast te stellen. Het betrof spullen waarvan niet waarschijnlijk was dat deze een grote waarde vertegenwoordigden. Desondanks werd de volledige uitkering over een langere periode geheel teruggevorderd. De commissie vond deze benadering onevenredig en heeft geadviseerd om een nader onderzoek om de opbrengst zo goed mogelijk te kunnen schatten en de terugvordering tot dat bedrag terug te brengen. 2.

Voortbouwend op punt 1 gaan wij ervan uit dat evenredigheid en menselijke maat een belangrijke rol zullen blijven spelen in de advisering van de commissie. Binnen bestuurlijk Nederland lopen bij diverse bestuursorganen projecten op dit gebied om – kort gezegd – de scherpe randen van het bestuursrecht te verzachten. Ook in de 7

rechtspraak zien wij die tendens. Zo acht de Centrale Raad van Beroep in de uitspraak van 9 juli 2021, ECLI:NL:CRVB:2021:1500, overschrijding van de bezwaartermijn niet meer van openbare orde. Dat betekent dat een bestuursorgaan de mogelijkheid heeft om in een voorkomend geval een bezwaarschrift dat te laat is ingediend toch te behandelen. 3. De handhaving op de Wighenerhorst lijkt grotendeels afgerond. De commissie heeft in 2021 nog enkele gevallen voorbij zien komen. Deze betroffen steeds de invordering. Een voorbeeld daarvan is de zitting van 13 juli 2021. In enkele gevallen heeft de commissie aangegeven dat er onvoldoende bewijs was voor permanente bewoning. 4. Vrij veel commotie was er rondom de vestiging van een timmerwerkplaats in het buitengebied. Daar was voorheen een schoenenopslag gevestigd die voor weinig overlast zorgde. Na beëindiging van deze activiteit werd in het desbetreffende pand een timmerwerkplaats gevestigd. Hiervoor werd een tijdelijke afwijking van het bestemmingsplan (agrarisch buitengebied) toegestaan, terwijl het geluidniveau van de werkplaats binnen de normen bleef. Het ging om een timmerwerkplaats voor paardenstallen, wat geacht werd te passen in een agrarisch buitengebied. Door buurtbewoners werd echter fors meer overlast ervaren.

Door de gemeente en de vergunninghouder werd sterk ingezoomd op de geluidstechnische aspecten van de zaak en de daarvoor bestaande normen. Door buurtbewoners werd de discussie als erg technocratisch ervaren. Bezwaarmakers waren waarneembaar gefrustreerd door de behandeling van hun bezwaarschriften. In het advies plaatst de commissie vraagtekens bij de opvatting van het college dat de bedrijfsactiviteiten, bestaande uit het maken van paardenstallen, kunnen worden beschouwd als een aan het buitengebied verbonden activiteit of als een passende nevenactiviteit bij de agrarische bestemming. Aangezien ter plaatse echter al een bedrijfsbestemming in het bestemmingsplan was opgenomen, achtte de commissie het wel voorstelbaar dat het college medewerking verleende aan de gevraagde activiteiten. Toch had de commissie grote moeite om tot dit advies te komen. Naar de mening van de commissie had hier een minder technische benadering kunnen worden gekozen en had wellicht een andere keuze kunnen worden gemaakt. De activiteiten in kwestie passen eerder op een bedrijventerrein dan in een agrarisch buitengebied. 5. De commissie spreekt haar grote waardering uit voor de uitstekende ambtelijke ondersteuning. Het secretariaat draagt steeds zorg voor een goede voorbereiding van de zittingen en de uitwerking van de adviezen en verslagen.

Verder spreekt de commissie haar waardering uit voor het feit dat door de vakafdeling in iedere zaak een heroverwegingsnotitie wordt ingediend. Dit draagt in belangrijke mate bij aan de goede behandeling van bezwaarschriften door de commissie. Tevens geeft de gemeente daarmee aan serieus in te willen gaan op hetgeen door bezwaarmakers naar voren wordt gebracht. Daarmee draagt dit ook bij aan het draagvlak bij bezwaarmakers voor de uiteindelijke beslissing op bezwaar. Wijchen, oktober 2022 Namens de bezwaarschriftencommissie,

mr. drs. E.T.W.M. van Leeuwen, voorzitter 8