Bijlage 5 Bouwstenendocument

Bouwstenennotitie 1. Inleiding Deze bouwstenennotitie beschrijft de bouwstenen voor het opstellen van de omgevingsvisie Wijchen. Hierin worden de kaders en uitgangspunten opgenomen vanuit het Rijk, de Provincie, de regio en lokale beleidskaders.

2. Kaders & Uitgangspunten Zowel het Rijk als de Provincie hebben respectievelijk de nationale en provinciale Omgevingsvisies opgesteld. Beide vormen belangrijke inhoudelijke kaders voor de ontwikkeling van de Omgevingsvisie in Wijchen. Dat geldt ook voor de afspraken en beleidsdocumenten binnen de Groene Metropoolregio en de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley. Daarnaast is in dit document het bestaande gemeentelijke beleid, als het vertrek waarbinnen de kaders opgesteld worden, beschreven. Een overzicht van de positie van de Omgevingsvisie Wijchen in het grotere geheel.

Bron: NOVI in het kort, september 2020

2.1 Kaders Rijk Het Rijk heeft de NOVI opgesteld; Duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. De NOVI stelt een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen werken we aan onze prioriteiten: 1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel 3. sterke en gezonde steden en regio’s 4. een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

De Nationale Omgevingsvisie heeft geen directe juridische werking voor het Wijchense beleid. Wel relevant voor Wijchen is welke keuzes gemaakt gaan worden in de NOVI, ten aanzien van de eigen Wijchense strategische doelen, de bereikbaarheid en de opstap naar financieringen vanuit het Rijk.

2.2 Kaders provincie Op 30 oktober 2018 heeft Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. De provinciale Omgevingsvisie zet in op een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Gezond en veilig. • Dat = een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna. • Dat = voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. • En, dat = aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. Schoon en welvarend. • Dat = een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. • Maar dat = ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. • En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie.

2.3 Kaders vanuit het Waterschap Watervisie 2050: Aan de hand van onze principes zetten we koers naar een toekomstbestendig rivierengebied. Hier beschrijven we welke stappen we zetten in negen thema’s. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Ontwikkelen in optimaal waterbeheer Beschermen tegen overstromingen Voorbereiden op extreem weer Water eerlijk verdelen Werken aan schoon water Bijdragen aan een fijne leefomgeving voor mens en natuur Toewerken naar klimaat- en energieneutraliteit Toewerken naar circulariteit Werken als deskundige en omgevingsbewuste waterpartner

De Watervisie 2050 geeft richting aan het waterschapswerk en onze ambities voor de lange termijn. Zij geeft houvast bij het maken van keuzes en afwegen van belangen. Dat is vooral van belang als de opgaven in de ruimtelijke omgeving met elkaar concurreren. Dan gaat het erom de juiste balans te vinden tussen rolvastheid en flexibiliteit. Flexibiliteit is ook nodig om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen.

2.4 Regionale kaders

Groene Metroolregio Arnhem Nijmegen Gezamenlijke visie op de groene metropoolregio Arnhem- Nijmegen Horizon Onze gezamenlijke ambitie: • We positioneren ons als dé groene metropoolregio van Nederland. • We profileren ons als dé (inter)nationale circulaire topregio 2050. • We werken samen aan dé ontspannen groeiregio in balans. Hiervoor werken we als regio samen: Fundament We werken samen aan het behoud van de identiteit van de regio: • We zetten ons in voor een gevarieerd cultuurlandschap. • We houden de regio strategisch bereikbaar. • We ontwikkelen de culturele netwerken in de regio. Heden We werken samen aan de ontwikkeling van de regio: • We ontwikkelen de regio als compleet stedelijk netwerk. • We ontwikkelen Energy, Food, Health en Hightech als topsectoren. • We benutten talent en het menselijk kapitaal in de regio. Perspectief We werken samen aan de koers van de regio: • We maken onze regio veerkrachtig voor klimaat en energie. • We zetten breed in op de circulariteit van onze economie. • We werken aan een vitale en ontspannen leefomgeving Project Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley De Verstedelijkingsstrategie richt zich op de langetermijnplanning van toekomstige woon- en werklocaties tot 2040. Deze strategie laat zien hoe de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen de groei van landschap, wonen, economie en mobiliteit goed vorm geeft.

Ook helpt de strategie de daarvoor benodigde investeringen te vinden. Partners die hierbij betrokken zijn, zijn de Rijksoverheid (ministeries van BZK en IW, LNV en EZK), de provincie Gelderland, Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, de regio Foodvalley en de 26 gemeenten in de beide regio’s. Project De Regionale Energiestrategie In 2030 willen we 55% minder CO2 uitstoten dan in 1990, zoals afgesproken in het Nationaal Klimaatakkoord en het Gelders Energie Akkoord. Een belangrijke stap hierin is het overschakelen van fossiele energie naar duurzame energie. Bijvoorbeeld via zonnevelden, windturbines of warmte uit de bodem. Hiervoor is ook nieuwe infrastructuur nodig, zoals meer kabels voor stroom en warmtenetten. Dat houdt niet op bij de gemeentegrens. Daarom werken gemeenten, provincie, waterschappen en de netbeheerder Liander samen aan deze opgaven in de regio met een Regionale Energiestrategie (RES). Met de andere 29 RES-regio's en het Rijk werken we samen in het Nationaal Programma RES (NPRES). De energietransitie is een grote opgave. Daarom is de RES een meerjarig traject. We zijn in 2019 gestart met de RES 1.0. Deze is in 2021 vastgesteld en nu zijn we op weg naar de RES 2.0. Na de RES 2.0 volgt de RES 3.0, enzovoorts.

De gemeenteraden, Provinciale Staten en het Algemeen Bestuur van de waterschappen hebben in 2021 de RES 1.0 vastgesteld met een aantal moties en amendementen.

Hiermee hebben zij de gezamenlijke ambitie van 1,62 TWh duurzame elektriciteit in 2030 vastgelegd als onze gezamenlijk regionale bijdrage aan de afspraken uit het Klimaatakkoord, evenals de zoekgebieden voor duurzame opwek van elektriciteit. Ook is de basis gelegd voor de Regionale Structuur Warmte. In de RES 1.0 staan 28 afspraken over de verdere uitwerking en samenwerking. Wat gaan we nu doen? • Het uitvoeren en monitoren van de afspraken in de RES 1.0 • Het opstellen van de RES 2.0 (juli 2023) De planning van de RES is gekoppeld aan de afspraken uit het Klimaatakkoord en het Bestuurlijk Platform Circulaire Regio. Dit betekent het volgende voor besluitmomenten en mijlpalen.

2.5 Kaders gemeente Wijchen Strategische kompas; Wijchen2035 (eind 2022) 1. Wonen Doordat we vergrijzen en ontgroenen en individualiseren zijn er andere woningen en meer woningen nodig. Er is nu een tekort aan geschikte woningen om al deze huishoudens te kunnen huisvesten. Denk o.a. aan meer starterswoningen voor jongeren, meer 1-persoonswoningen en meer levensloopbestendige woningen, meergeneratiewoningen, woonzorg-combinaties voor onder meer ouderen. Dit alles zowel in koop als huur. Flexibele woonvormen kunnen ook een uitkomst bieden. Denk aan tijdelijke woningen of woningen die aangepast kunnen worden, bijvoorbeeld van 2 kleine woningen 1 maken. Op dit moment zijn er, in vergelijking met gemiddeld in Nederland, weinig kleine woningen in de gemeente Wijchen aanwezig. Dit past bij de groeikern die Wijchen in een bepaalde periode is geweest. Maar dit betekent dat ons huidige aanbod niet goed aansluit bij de toekomstige ontwikkelingen naar meer éénpersoonshuishoudens. De opgave die er ligt heeft nadrukkelijk niet alleen betrekking op nieuwbouwwoningen maar ook op bestaande woningen en wijken.

We hebben nu maar ook op de lange termijn een opgave als het gaat om het huisvesten van bijzondere doelgroepen zoals arbeidsmigranten, spoedzoekers (mensen waarvoor op zeer korte termijn huisvesting noodzakelijk is), vergunninghouders (statushouders) en kwetsbare groepen (uitstroom uit maatschappelijke opvang en jeugdhulp). Ons huidig woningaanbod is hiervoor niet passend en/of toereikend. En we moeten blijven aansluiten bij de (veranderende) vraag en dat in een moeilijke woningmarkt. • • • • • • • • • •

Woningmarkt: Woningmarktonderzoek 2019 Regio Arnhem-Nijmegen (incl. Factsheet Gemeente Wijchen en Toelichting factsheet) Woonvisie 2025 - Thuis in Wijchen (zie ook A4 kaders wonen voor Wijchen. Instrumentarium Lokale uitvoeringsagenda Wonen 2020-2030 Kleinschalige woningbouwinitiatieven (KPI beleid --> opvragen bij team RO, Frank Warrens Woonagenda Subregio Nijmegen en omstreken 2020-2030 ) (is regio) Woondeal regio Arnhem-Nijmegen (is regio) Bijlage bij Woondeal - Kaart versnellingslocaties Woonzorgvisie Wijchen incl. Routekaart . Voor de checklist wil ik nog de beleidsvisie Externe veiligheid toevoegen (spoor en buisleidingen). Beleid staat hier: http://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/images/Wijchen/i277049.pdf" Grondbeleid: Grondprijzen 2019 vrije sector, sociale woningbouw, appartementen en bijzondere woonvormen

• • • •

Grondbeleid: Nota Grondbeleid 2016 gemeente Wijchen en nota Bovenwijkse voorzieningen, deel 1. Grondbeleid: Nota grondprijzen 2019 Grondprijzenbrief 2021 Bouwstenen verstedelijkingsstrategie

2. Duurzaamheid (inclusief klimaat, energietransitie en circulariteit) • • • • • • • • •

Milieu: “Onderweg naar een duurzaam Wijchen” Milieubeleidsplan 2018-2021 Milieu: Ons groene gezicht Strategisch milieucommunicatieplan 2017-2027 Milieu: overzichtskaart ariusruimte stikstof meeting Milieu: overzichtskaart Toetsingsruimte woningbouw / MIRT Aerius april 2020 Milieu: Quickscan stikstofeffecten woningbouwplan Wijchen-West Milieu: Samen naar een duurzaam Wijchen - Energieplan op hoofdlijnen Milieu: Verslag Bestuurlijk Overleg Gelderse Aanpak Stikstof (3 bijlagen, waaronder overzichtskaarten) Milieu: Visie op zonne energie Transitievisie Warmte

3. Natuur en landschap (inclusief biodiversiteit en water) • Milieu: Geactualiseerde bodemkwaliteitskaart • Milieu: Nota bodembeheer regio MARN • Grondbeleid: Verbreed gemeentelijk rioleringsplan 2018 -2022 • Infrastructuur: Rol gemeente bij uitvoering ecologische verbindingszone Heumen – Horssen

• • • • • • •

Strategische Waternota 2006

Groenstructuurplan Wijchen Groenstructuurplan kleine kernen Landschapsontwikkelingsplan Landschap in beweging Visie Ecologische Verbindingszone

Beleidsnota speelruimte Beleidsregel waardevolle bomen

4. Economie • Economische visie • Toeristische visie • Toekomstvisie Wijchen Oost • Detailhandelstructuurvisie Druten • Detailhandelstructuurvisie • Ecorys ruimtebehoefte bedrijventerreinen Druten (zie bijlage) • Detailhandel Structuur Visie en toekomstvisie centrum Wijchen • Samenvatting DSV Druten • De DSV Druten is te groot. Kan je deze zelf opzoeken in ondernemersklimaat-> definitieve vastgestelde visies->Druten->Detailhandelsstructuurvisie. In de bijlage de samenvatting. • En het terrassenbeleid, voor de compleetheid. 5. Cultuur en recreatie Cultuur: • "Cultuur: Parapluplan Cultuurhistorie (diverse documenten) (Actualisatie) Cultuurhistorische inventarisatie gemeente Wijchen 2015 (RAAP-rapport 3040 ) • Beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten ‘Samen in verscheidenheid’ (RAAP 2017) • Monumenten: Overzichtslijst gemeentelijke monumenten Wijchen • Monumenten: Overzichtslijst rijksmonumenten gemeente Wijchen • Kerkenvisie (2022)

• • • • •

Archeologie: archeologische verwachtingskaart gemeente Wijchen met bijbehorend (ondergrenzen)beleid (RAAP rapport 1828) De evenementenvisie Wijchen. Het verleden verbeelden: het benutten van archeologie in de gebiedsinrichting Kunstbeleid (in Wijchen on hold gezet). Visie Loonse Waard.

6. Mobiliteit • Milieu: Mobiliteitshubs in de groene metropoolregio Arnhem Nijmegen; strategische agenda 2025 • Verkeer en Mobiliteit: Mobiliteitsvisie Druten en Wijchen • Verkeer en Mobiliteit: Mobiliteitsplan (uitwerking van Mobiliteitsvisie) • Verkeer en Mobiliteit: Visiekaart Wijchen West • Algemene plaatselijke verordening Wijchen (specifiek hoofdstuk 5) • Parkeerbeleidplan gemeente Wijchen • Beleidsregels uitwegen gemeente Wijchen 2021

• •

Bouwverordening 2015 Visie op elektrisch rijden / nog vast te stellen beleidsregels laadpalen

7. Voorzieningen 8. Gezondheid • Geluid: Akoestisch onderzoek Geluidsanering 2017 Meerjaren Programma Geluid Spoor (MJPG Spoor) • Geluid: Kadernota geluid • Geluid: Kadernota geluid Hogere Waarden 9. Veiligheid • APV 10. Openbare ruimte • Structuurvisie • Beleidsnota speelruimte