Bijlage 4 Evaluatie dorpsondersteuners

Wat is er bereikt door de dorpsondersteuners Bergharen, Hernen en Leur vanaf 1 september 2019? Vol enthousiasme zijn de dorpsondersteuners in september 2019 gestart met hun werkzaamheden binnen Bergharen, Hernen en Leur. In korte tijd waren de dorpsondersteuners goed in beeld bij de dorpsbewoners. Echter toen kwam COVID19, amper 6,5 maand na hun start. Mede hierdoor kwamen er beperkingen in datgene wat we voor ogen hadden. We kwamen immers in een volledige Lock down, we blijven echter op zoek alternatieven om toch vooruitgang te boeken maar kunnen soms niet tot uitvoering komen wegens de wet- en regelgeving. Volledige sluiting dorpshuis de Mijlpaal in Hernen en beperkte (vaste) activiteiten in de Zandloper in Bergharen spelen daarbij een belangrijke rol. Toch zijn er vele zaken wel opgepakt in de afgelopen 1,5 jaar. Onderstaande informatie is een overzicht tot 15 maart 2021. Uitgangspunt dorpsondersteuners Uitgangspunt is de handhaving/bevordering van de positieve gezondheid van de bewoners. Positieve gezondheid is geen statisch gegeven, maar het vermogen om veerkrachtig te zijn, de regie te voeren en zich aan te passen. De dorpsbewoner ervaart zingeving en heeft vaardigheden ontwikkeld om de uitdagingen van het leven aan te kunnen, mee te doen in de samenleving en goed te kunnen functioneren in het dagelijks leven. Het is dus (veel) meer dan de afwezigheid van ziekte.

Relevante doelen dorpsondersteuners Bergharen, Hernen en Leur De dorpsondersteuners dienen als centrale en verbindende schakel tussen dorpsbewoners en actieve vrijwilligersorganisaties, maar ook als verbindende factor voor zorgverleners, gemeente, sociaal wijkteam en andere professionals. De dorpsondersteuners zullen mensen de weg wijzen en met elkaar verbinden, vanuit de visie van Positieve Gezondheid. Zij zullen vanuit het belang van de dorpen handelen en acteren in de netwerken van de drie dorpen. Kortom:   

De dorpsondersteuners maken verbinding met en tussen de dorpsbewoners van Bergharen, Hernen en Leur (BHL) zodat de samenleving wordt versterkt. Een sterke samenleving maakt een samenleving die veerkrachtig is en problemen en vragen zelf/met elkaar kan oplossen. Door meer onderlinge contacten gaat de kwaliteit van leven en welzijn omhoog en is de kans op eenzaamheid kleiner.

Werkzaamheden van de dorpsondersteuners 



Het bij elkaar brengen en verbinden van individuele dorpsbewoners, om hulp aan elkaar te bieden, eenzaamheid te bestrijden, kwaliteit van leven te verbeteren, zodat hulp van zorgverleners en instanties en zelfs verhuizing achterwege kan blijven of uitgesteld kan worden. Dorpsbewoners wegwijs maken bij het zoeken en vinden van passende instanties voor hulpvragen.



Het geven van impulsen aan verenigingen, school en zorgverleners tot het opzetten van initiatieven op het terrein van gezondheid en welzijn, dus individu-overstijgende activiteiten.

Stand van zaken netwerkgroep De Verbinding Doel van de netwerkgroep De Verbinding is om de integrale ouderenzorg binnen de dorpen te bundelen en te versterken en om de hulpvraag van kwetsbare ouderen zo veel mogelijk inzichtelijk te krijgen. Door een centraal coördinatiepunt en korte lijnen te creëren, kan er sneller en efficiënter hulp worden geboden. Dit bevordert de zelfredzaamheid en kunnen oudere dorpsbewoners langer zelfstandig thuis wonen. De netwerkgroep bestaat uit een huisartsenpraktijk, fysiotherapeut en Buurtzorg. Naast de dorpsondersteuners zijn ook de KBO en Zonnebloem aangesloten. Iedereen in de werkgroep heeft een duidelijke signaalfunctie. Voorstel is om de dorpsondersteuners een coördinerende rol te geven binnen deze netwerkgroep als het gaat om (sociale) hulpvragen, informatieverstrekking, etc. Dit is nog niet geëffectueerd evenals de organisatie van thema bijeenkomsten voor ouderen omdat de dorpshuizen vanwege COVID19 gesloten zijn. Wij verwachten echter dat dit in de loop van 2021/2022 gerealiseerd gaat worden. De huisarts en praktijkondersteuner (POH) zijn bezig met het opzetten van een ouderenzorgnetwerk vanuit de praktijk, met een vooral medische invalshoek. Hierbij zal ook de specialist ouderenzorg meekijken. Dit sluit aan bij de netwerkgroep de Verbinding, zodat zowel op medisch vlak als op het sociale domein alle kanten belicht kunnen worden.

Stand van zaken Brede school Bergharen De dorpsondersteuners willen activiteiten binnen De Brede school in Bergharen een nieuwe impuls geven. De dorpsondersteuners zijn nu reeds betrokken bij het ontwikkelen van activiteiten zoals speelmiddagen, koken, literaire boekbesprekingen, Sint pannenkoek etc. Zodra het weer mogelijk is, zal de uitvoering direct van start kunnen. De samenwerking met de Brede school, BSO/KDV De Eerste Stap en de Zandloper is nieuw leven ingeblazen. In de samenwerking met de Brede school leren kinderen en ouderen met elkaar omgaan. Door kennis van elkaars leefwereld ontstaat er meer begrip en respect voor elkaar. Het bestaande convenant is aangepast en ondertekend door diverse partijen. De beide basisscholen in Bergharen en Hernen worden door de dorpsondersteuners nu al wel betrokken bij acties evenals de ouders van de kinderen. Enkele moeders zijn reeds als vrijwilliger aan de slag met diverse activiteiten. Collectief versus individuele ondersteuning Collectieve activiteiten zijn niet of nauwelijks mogelijk geweest de afgelopen periode. Hoe bereik je dan toch de dorpsbewoners van de dorpen? In plaats daarvan zijn de dorpsondersteuners bij mensen langs de deur gegaan, circa 150, voor een gesprekje (small-talk) aan de deur.

Daarbij is er aangegeven dat dorpsbewoners gebruik kunnen maken van de dorpsondersteuners, maar ook zijn dorpsbewoners er nadrukkelijk op gewezen dat ze een beroep kunnen doen op het eigen netwerk (kinderen, familie, buren etc.). We merken dat dorpsbewoners de dorpsondersteuners herkennen en omdat er inmiddels een vertrouwensband is ontstaan, verstrekken mensen informatie. Hoe gaat het met ze? Hoe worden hulpvragen geregeld? Door wie worden ze geholpen? Kortom dorpsbewoners kunnen hun verhaal kwijt en er is meer zicht op wat zich achter de voordeur afspeelt. Er wordt steeds meer een beroep gedaan op de expertise en het netwerk van de dorpsondersteuners door individuele dorpsgenoten maar ook door verenigingen, kerken, maatschappelijke organisaties en professionals. De dorpsondersteuners staan maandelijks in “Op de

Hoogte”, en de folder blijven we bij herhaling uitdelen. Doordat het netwerk beter weet met welke vragen zij terecht kunnen bij de dorpsondersteuners, komen zij in een eerder stadium bij de dorpsondersteuners terecht, waardoor de problematiek in eerste instantie minder groot is. Door meer onderlinge contacten gaat de kwaliteit van leven en welzijn omhoog en is de kans op eenzaamheid kleiner. Daarnaast zijn de volgende individu-overstijgende activiteiten in gang gezet: 

mee denken in een werkgroep over ouderenzorg in de drie dorpen.



meedenken met een commissie van Schaarweide (sportpark) over de invulling van de multifunctionele ruimte.



meedenken met het opstarten van een “beweegroute” door de dorpen.



betrokken bij de plannen voor een nieuwe Buurtsuper nu de enige supermarkt in het dorp gesloten is;



het aanjagen en uitvoeren van landelijke promotie-evenementen zoals NL Doet, Burendag.



Participeren in de maandelijkse vergaderingen van de beide Leefbaarheidsgroepen.

Verenigingen, dorpshuizen, etc. Er is een goed contact met de beheerders van de dorpshuizen en er wordt regelmatig informatie uitgewisseld. Ook is er goed contact met de Zonnebloem, Seniorenvereniging, Leefbaarheidsgroepen, ondernemers en andere verenigingen in de dorpen, mensen weten de dorpsondersteuners te vinden. Social Media Door het geven van juiste informatie en door het gebruik van Social Media (Facebookpagina BHL) de ‘afstand’ tussen Wijchen en de dorpen is verkleint. Mensen zijn op de hoogte en maken meer gebruik van collectieve voorzieningen die MeerVoormekaar en de gemeente biedt (Op Stap, Hulpdienst, cursussen, gespreksgroepen, diverse inloopspreekuren, etc.). Er zijn korte lijnen naar collega’s versus ons netwerk in de dorpen. We zien aan het bereik van de geplaatste berichten op de Facebookpagina BHL dat deze steeds vaker worden gelezen. Pool van bewoners We hebben de afgelopen periode een pool van 12 dorpsbewoners gerealiseerd die structureel hulp willen bieden aan anderen. Daarnaast zijn er circa 50 dorpsbewoners die incidenteel wel iets voor een ander willen doen. Vrijwilligers van de Zonnebloem die momenteel beperkt inzetbaar zijn door Corona, geven aan dat zij ook graag iets voor de dorpsbewoners willen doen als het nodig is. Er is een dorpsbewoners uit Bergharen die haar eigen duofiets beschikbaar stelt op bepaalde dagen, inclusief haarzelf.

Maatwerkvoorzieningen Het aantal maatwerkvoorzieningen, via de dorpsondersteuners binnen gekomen en opgelost, zijn er circa 20. Deze hulpvragen zijn opgelost met hulp van dorpsbewoners, met bestaande projecten van MeerVoormekaar of door juiste informatie te verstrekken. Daarbij gaat het voornamelijk om vervoer, administratieve ondersteuning, boodschappen, mantelzorgondersteuning, het mogelijk maken van een laatste wens, tuinonderhoud, sneeuw ruimen, voedselbankpakketten bezorgen, informatie en advies geven. Vaak is het aanbieden van een luisterend oor en meedenken over een

oplossing ook al voldoende om de zorgen weg te nemen en eerste hulp te verstrekken. In werkelijkheid zijn de aantallen hoger, we weten dat veel in het eigen netwerk van de dorpsbewoners is opgevangen. Vraagverlegenheid Bij de dorpsbewoners was er ook sprake van vraagverlegenheid waardoor het minder zichtbaar was wat er nu “achter de voordeur” gebeurt. Bovenstaande acties hebben geleid tot extra contacten, meer bekendheid van de dorpsondersteuners, de vraagverlegenheid is verminderd, meer dorpsgenoten maar ook kinderen zijn betrokken bij de hulpverlening én we weten beter wat er “achter de voordeur” speelt. Doelen tot 1 januari 2023  Opstarten van een zgn. rolstoelenpool, beheer en uitleen van duofiets en rolstoelen voor BHL.  Meer in beeld krijgen wat de wensen van de jeugd is van BHL samen met de jongerenwerker.  Opstarten maatjesproject BHL, oproep is reeds geplaatst in dorpsblad Op de Hoogte.  Opstarten Dementheek in de bibliotheek Bergharen (samen met de bibliotheek).  Samen met de Brede School meerdere activiteiten ontwikkelen om zo de verbinding tussen jong en oud te stimuleren en te bestendigen.  Uitwerken van de “beweegroute.”  Meer activiteiten voor jeugd.  Blijven stimuleren van omzien naar elkaar.  Blijvend aandacht geven, praatje maken met kwetsbare bewoners.

 Blijvend gezicht laten zien in de dorpen, veel op straat en gesprekken aangaan Het blijft lastig om welzijn en welbevinden meetbaar te maken maar we weten zeker dat we inmiddels veel hebben bereikt en dat onze inzet een positief effect heeft op de leefbaarheid in de dorpen. Wij hebben geïnvesteerd in onze dorpsbewoners en daar kunnen wij nu gebruik van maken, mensen willen graag iets terugdoen!