Bijlage 3: bijlagen bij de regels en motivering

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[8 2 ]

Samen in verscheidenheid; beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten

historie van héél Gelderland beleven. Spannende Geschiedenis Gelderland is een gezamenlijk initiatief van Gelders Erfgoed, Regionaal Bureau voor Toerisme Rivierenland, Veluws Bureau voor Toerisme en RBT KAN. RBT KAN is projectleider voor dit bijzondere project. De website Spannende Geschiedenis geeft, ingedeeld naar periode of ‘tijdlijnen’, informatie over bijzondere historische plekken. Deze 200 historische locaties zijn in het veld gemarkeerd en voorzien van een verwijzing naar de (mobiele) website, zodat ter plekke de bijbehorende informatie, ook gesproken of verbeeld, kan worden opgeroepen. Er is op de website tevens een link gelegd met arrangementen en evenementen en uitgezette routes. Ook bestaan er koppelingen met de informatieve website MijnGelderland.nl (zie § 5.3.4). Er zijn locaties te vinden in de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten.

B2.2.3 Coöperatie Erfgoed Gelderland De Coöperatie Erfgoed Gelderland is een samenwerkingsverband van ongeveer 130 erfgoedorganisaties

27

die zich samen tot missie hebben gesteld het historische verhaal van Gelderland uit

te dragen. De doelen van de coöperatie zijn onderlinge samenwerking, promotie van het erfgoed van Gelderland in zijn totaliteit, de belangen behartigen van de leden, uitwisseling van kennis en de bedrijfsvoering van de leden versterken. Concrete acties van het netwerk zijn: - MijnGelderland.nl, een online erfgoedplatform met verhalen, routes, pronkstukken en interviews – gekoppeld met een magazine en een webwinkel; - Collectie Gelderland, een database van meer dan 110.000 museale objecten; - Gemaakt in Gelderland, een erfgoedfestival met tentoonstellingen, open dagen, muziek, film, theater, wandel- en fietsroutes, lezingen en debatten; - Gelderse Museum-dag; - Collectiewacht, een service die aan musea wordt aangeboden om de collectie op peil te houden.

6.2.4 Huis van de Nijmeegse Geschiedenis De online-encyclopedie ‘Huis van de Nijmeegse Geschiedenis’ biedt, in lijn met tal van andere lokale initiatieven in Nederland, de mogelijkheid de lokale geschiedenis in een Wikipedia-achtige omgeving op te nemen. Daarin hebben ook onderwerpen over een ruime kring rond Nijmegen een plek gekregen.

6.2.5 Regionaal Bureau voor Toerisme RBT KAN, , hiervoor al genoemd, stimuleert ook andere initiatieven in de 4 gemeenten die betrekking hebben op het bevorderen van het cultuurhistorisch toerisme . Zo zijn in Wijchen en Heumen toeristische bewegwijzering in de vorm van bruin-witte borden met pictogram aangebracht (die aansluit bij Europese richtlijnen) die ook verwijzen naar cultuurhistorische beziens-

27

Het betreft 77 musea, 29 historische verenigingen, 5 archieven, 7 monumentenorganisaties, 2 bibliotheken, 2 organisaties voor archeologie, 2 erfgoedplatforms en 1 ondersteuningsorganisatie. Binnen onze regio zijn hierbij de Stichting Jac. Maris Museum (Heumen), Museum De Lage Hof (Overasselt), Museum Kasteel W ijchen en de Historische Vereniging Tweestromenland (beide Wijchen) bij aangesloten.

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[8 3 ]

Samen in verscheidenheid; beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten

waardigheden. Druten en Beuningen hebben de borden al wat langer. Ook de buurgemeenten Groesbeek en Overbetuwe hebben zich hierbij aangesloten. Daarnaast wordt de campagne ‘Gelderland levert je mooie streken’ gevoerd op internet en de traditionele media, waarin ook Gelders erfgoed wordt gepromoot. Voor het Rijk van Nijmegen – waaronder ook het Duitse Kranenburg en het Limburgse Mook en Middelaar vallen – heeft het RBT KAN een onderzoek uitgevoerd dat heeft geleid tot een rapport met aanbevelingen betreffende de toeristische herpositionering Rijk van Nijmegen (najaar 2013). Een van de benoemde speerpunten is de rijke cultuurhistorie. Want wat maakt de toeristische regio Rijk van Nijmegen zo uniek? Het is de combinatie van natuur en cultuur en dan met name de cultuurhistorie. De Romeinen waren niet op de Waddeneilanden, het Hertogdom Gelre bevond zich niet in Zeeland en “Operation Market Garden” vond niet plaats in Groningen. Het zijn stuk voor stuk gebeurtenissen uit het verleden die de regio gevormd hebben. Gebeurtenissen die, zo blijkt, zich prima lenen voor toeristische en cultuurhistorische thema’s. Thema’s die mensen beroeren en in beweging brengen. Thema’s die in het Rijk van Nijmegen herbeleefd kunnen worden.

De nadruk voor het cultuurhistorisch toerisme wordt gelegd op: - Spannende Geschiedenis (Romeinen, Hertogdom Gelre) - WOII – Battlefield Toerisme (Liberation Route/Operation Market Garden/Bevrijdingsmuseum Nijmegen) - Via Romana en Limes

6.3 Lokale initiatieven Naast bovenstaande recente en gemeentegrensoverschrijdende projecten zijn er ook vele initiatieven op erfgoedgebied op een middelgrote tot kleine schaal. Daarbij doelen we bijvoorbeeld op initiatieven van het RBT KAN, die cultuurhistorische routes langs relevante locaties heeft uitgezet. Voorbeeld zijn ook initiatieven van gemeenten zoals een fietsroute in Wijchen langs monumenten uit de wederopbouwperiode en het QR-project van de 5 gemeenten in het Land van Maas en Waal waarbij 100 historische objecten (monumenten en landschapselementen) worden voorzien van een QR code voor informatie over die objecten die geplaatst worden op Mijngelderland.nl

6.3.1 Musea en bezoekerscentra Er is een aantal belangrijke trekpleisters op cultuurhistorisch vlak, te weten: - Museum Kasteel Wijchen; hier wordt de archeologische collectie van de gemeente Wijchen gepresenteerd alsmede de bewoningsgeschiedenis van het Land van Maas en Waal uit de doeken gedaan met een vaste presentatie en wisseltentoonstellingen. - het bezoekerscentrum ‘Land van de Heerlijkheden’ in Leur; hier ontsluit Geldersch Landschap & Kasteelen haar terreinen en kastelen in het Land van Maas en Waal met informatie en uitgezette (fiets)routes. In het Bezoekerscentrum is het Erfgoedoverleg Land van Maas en Waal gevestigd waar 10 historische verenigingen en heemkundekringen zijn aangesloten die

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[8 4 ]

Samen in verscheidenheid; beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten

gezamenlijk informatie vergaren over en onderzoek doen naar de cultuurhistorie in het Land van Maas en Waal. - Kasteel Hernen van GLK is te bezoeken. GLK organiseert bovendien regelmatig evenementen rond haar bezittingen. - Het Maas & Waals Museum 1939-1945 biedt een expositie over het Land van Maas en Waal in de Tweede Wereldoorlog. - In Overasselt bevindt zich het Agrarisch Museum De Lage Hof, waar het agrarisch leven van de laatste eeuwen te bekijken is. - Streekhistorisch Museum Tweestromenland bevindt zich in Beneden-Leeuwen, maar is van belang voor de gehele regio en wordt daarom door drie van de vier gemeenten financieel ondersteund. - Cultuurhistorisch relevant, maar meer op beeldende kunst gericht, is het Ateliermuseum Jac. Maris in Heumen. Alle genoemde musea en bezoekerscentra zijn zelfstandige organisaties.

6.3.2 Erfgoedorganisaties Een belangrijke rol binnen de gemeenten spelen ook de verschillende historische verenigingen en stichtingen: de Historische Vereniging Tweestromenland, de Stichting Batenburgs Erfgoed, de Stichting Wighene, de Heemkundegroep Pagus Balgoye, de Jan van Gelderstichting, de Stichting Historisch Besef Beuningen, de Stichting Baet en Borgh, het Erfgoedstudiehuis Land van de Heerlijkheden, de Stichting Heemkunde Malden, de Werkgroep Historie Worsum, de Stichting Maasheggen Balgoy en het Erfgoedplatform gemeente Heumen. Enkele van deze organisaties hebben vrij toegankelijke documentatiecentra en/of publiceren eigen tijdschriften. Wij beschouwen ze als onmisbaar vanwege de aandacht die zij genereren voor het lokale erfgoed en als partners in de erfgoedzorg. De aandacht voor erfgoed van onderaf wordt een warm hart toegedragen. Waar mogelijk zal de gemeente hun wensen aanhoren en hun belangen meenemen in ruimtelijke afwegingen die gemaakt moeten worden. Samenwerking tussen de diverse verenigingen komt tot uitdrukking in het Erfgoedoverleg Land van Maas en Waal, dat door de gemeenten wordt omarmd. Op een landelijk / provinciaal vlak werkt onafhankelijk van andere partijen de Bond Heemschut.

6.3.3 Maas en Waal Cultuur Express Vijfentwintig erfgoedorganisaties in het Land van Maas en Waal, waaronder veel van de bovenstaande, hebben hun krachten gebundeld en het digitale platform Maas en Waal Cultuur Express opgericht. Hierin komen activiteiten en verhalen samen.

6.3.4 Kleine initiatieven Naast al deze min of meer georganiseerde initiatieven bestaan er tal van particuliere initiatieven, zoals de websites drutenonline.nl, oudbeuningen.nl en https://www.facebook.com/OudWijchen, die eveneens bijdragen aan de beleefbaarheid van het erfgoed op lokale schaal. Hun zichtbaarheid is te diffuus en hun aantal te groot om ze allemaal op te sommen. Het betreft ook amateur-

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[8 5 ]

Samen in verscheidenheid; beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten

historici die bijvoorbeeld op basis van eigen onderzoek regelmatig in historische tijdschriften of lokale/regionale kranten publiceren en daarmee de aandacht voor een onderwerp weten te vergroten.

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[8 6 ]

Samen in verscheidenheid; beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten

Bijlage 7 – Cultuurhistorische trends in de maatschappij 7.1 Intensivering Het publiek heeft behoefte aan beleving, aan historische sensatie. Daarbij horen bijvoorbeeld de ‘re-enactments’, de opvoering van historische gebeurtenissen, zoals 70 jaar Market Garden in 2014. Kennis en authenticiteit zijn belangrijke kernbegrippen om deze beleving en sensatie mogelijk te maken. Burgers lopen niet meer automatisch warm voor een fototentoonstelling in het lokale dorpshuis. Er is een zekere vorm van ‘sensatie’ nodig om grotere doelgroepen te bereiken. Dat kan al heel eenvoudig door de historische beelden niet op een fotowand, maar in het veld – op de plek waar ze gemaakt zijn – te presenteren. Dat prikkelt reeds de zintuigen. De ‘sensatiebenadering’ kan uitmonden in re-enactments van veldslagen in het verleden, een realistische verbeelding van het boerenleven van vroeger of in Dickensfestijn

28

-achtige evenementen

in historische settings. Batenburg zou zich bijvoorbeeld voor een soortgelijk evenement uitstekend lenen – de potentie van dit stadje wordt op dit moment nog beperkt benut. Bij intensieve beleving moeten we niet alleen denken aan prikkeling door middel van beeld, maar ook door geluid, geur en tast. Een voorbeeld is ook de permanente verbeelding van belangrijke plekken in het landschap op een eigentijdse manier, wel transpositie genoemd: cultuurhistorie herkenbaar vertalen naar eigentijdse functies, vormen, materialisaties en sferen. Dat hierbij een belangrijke verbinding bestaat met de positie van erfgoed en cultuurlandschap bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moge duidelijk zijn. Kunstenaars, stedenbouwkundigen, architecten, landschapsarchitecten en tuin- en parkarchitecten spelen een belangrijke rol bij deze vertaling van erfgoed naar het heden. Daarom wordt veel waarde gehecht aan de kwaliteit van het ontwerp.

7.2 Informalisering ‘De democratisering van kennis’: de expert is feilbaar en is niet de enige partij met inhoudelijke kennis. Informatie wordt door een breed publiek ook toegankelijk gemaakt, bijvoorbeeld via (inter)nationale en lokale Wikipedia-achtige projecten. Oral history, het vertellen van verhalen, is een belangrijke kennisbron geworden. Een leidende rol voor erfgoedzorg is lang niet meer alleen voorbehouden aan experts. Weliswaar hebben zij nog altijd een rol binnen het geheel, maar de positie van burgers is de laatste jaren steeds groter geworden en wordt door de 4 gemeenten omarmd. Deze positie past ook binnen het principe van een terugtredende overheid waarin aan het maatschappelijk speelveld (een deel van) de initiatieven wordt overgelaten. Met name kennisverbreiding is een erfgoedbenadering die zich (mede) leent voor uitvoering door particuliere initiatieven. Kennisverwerving, bijvoorbeeld via gespecialiseerde technieken, is daarentegen een

28

Tijdens een Dickensfestijn komen, meestal tijdens de winterdagen, de personages van Charles Dickens’ A Christmas Carol in een historische setting tot leven. Voorbeelden vinden we in Deventer, W intelre en Bronkhorst. In Deventer lag het initiatief in handen van buurtbewoners en ondernemers.

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[8 7 ]

Samen in verscheidenheid; beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten

onderdeel waar professionals vaker een rol in zullen moeten vervullen. In specifieke gevallen, zoals bij grotere overzichtspublicaties, kan juist de samenwerking tussen professionals en burgers een belangrijke meerwaarde opleveren.

7.3 Individualisering Erfgoed is vooral populair als het te koppelen is aan het belangstellende individu. Daarbij kan gedacht worden aan erfgoed waar eigen voorouders hebben gewoond (gebouwen) of gebruik van hebben gemaakt (objecten). Het betreft bovendien een verschuiving van verhalen over objecten naar verhalen over mensen. Binnen het publiek heb je “gravers” (sterk geïnteresseerden in één onderwerp) en “grazers” (breed, maar oppervlakkig geïnteresseerden). Erfgoed gaat niet alleen over het verleden van ridders en jonkvrouwen, maar ook over dat van de gewone mens. De inwoners van onze gemeenten herkennen zich in het erfgoed als zij iets horen of lezen over hun achtertuin, hun dorpsplein of de buurtschap waar hun grootouders woonden. De geschiedenis komt daardoor dichtbij: het verleden wordt als het ware ‘van ons’ gemaakt. De persoonlijke banden van onze inwoners met het verleden van hun woonomgeving en met een regionale of lokale identiteit groeien. We streven er dan ook naar om evenwicht te vinden in de aandacht voor ‘erfgoed van elite en soldaten’ en het erfgoed van boeren en timmerlieden. Zo zijn tentoonstellingen over het leven van alledag niet minder waardevol dan een grote manifestatie over oorlog en bevrijding. Bij voorkeur laten initiatieven altijd het grote én het kleine plaatje zien.

7.4 Internationalisering Door de toegenomen reismogelijkheden kijkt het publiek als toerist naar erfgoed, waarbij hij buitenlandse referenties gebruikt. Tegelijk is er een tegenbeweging te zien, de regionalisering. De aandacht voor het streekeigene is sterk toegenomen. De vier gemeenten hechten eraan de internationale relaties vanuit het verleden te koesteren of te doen herleven. Dat geldt zowel voor verspreide locaties in een (ver) buitenland waar historische banden mee bestaan als voor het aangrenzende Duitsland, waar het Rijk van Nijmegen zoveel historische banden mee heeft. Per thema of onderwerp zal verschillen om welke buitenlandse locaties het gaat. Binnen het thema Romeinen is het Limes-verband uiteraard interessant, maar kan ook gedacht worden aan een verband van plaatsen met Romeinse resten direct achter de Limes. Met betrekking tot de kerstening zijn de plaatsen interessant waar de middeleeuwse kerk vanouds een band mee heeft vanwege zijn patroonheilige.

29

Bij de kastelen kan gedacht worden aan een rol voor nazaten van

vroegere (buitenlandse) bezitters.

7.5 Informatisering Een tendens die voor alle voorstaande trends geldt is de toenemende informatisering. Kennis wordt breed toegankelijk (gemaakt) voor en door het publiek. Daarnaast ontstaan technische mogelijkheden om erfgoed zichtbaar te maken, zoals ‘layar’-applicaties voor de smartphone. 29

W e denken aan Keulen vanwege de HH. Ewalden (Druten) en Saint-Valéry-sur-Somme (Overasselt).

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[8 8 ]

Samen in verscheidenheid; beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten

Kennis kan in toenemende mate via digitale media worden overgebracht. Op Gelders niveau zijn al meerdere initiatieven op dit vlak genomen waaraan de 4 gemeenten ook deelnemen. Aansluiting daarbij verdient de voorkeur. Dit kan door typisch Heumens-Wijchens-Beunings-Drutense voorbeelden aan deze initiatieven toe te voegen en/of na te gaan of de initiatieven uitgebreid kunnen worden. Op dit moment zijn bijvoorbeeld alleen Heumense en Wijchense organisaties bij de Coöperatie Erfgoed Gelderland aangesloten, terwijl zich er meer organisaties voor lenen. Tegelijkertijd beschikken de gemeenten met hun cultuurhistorische waardenkaarten over grote kennisbronnen, die publiek toegankelijk gemaakt kunnen worden.

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[8 9 ]

Samen in verscheidenheid; beleidsnota cultuurhistorie voor de gemeenten Beuningen, Wijchen, Heumen en Druten

Bijlage 8 Zie afzonderlijk word-bestand.

RAAP-rapport *nummer* / eindversie, februari 2017

[9 0 ]

6

6

2.5

2.5 5

2

6

2.5

2.5

terreininrichting onveranderd parkeren op gras als bestaand 6

301A

4105

5040 5.3 5

6.3

6.6 5

lak ca te b 95 edri m2 jf a an h

2.5

uis

2.5 raa

m

2.5

2.5

Schaal 1:500 Kadastrale gemeente WIJCHEN Sectie H Perceel 4105, 5040, 5123

dic

htz

ett e

n

Va

len

dri

ese

we

g

512

fse we g

301

Buro Ariëns Bouwtechniek & Architectuur

Gra a

291

Gra afs

ew eg

vlo

ero pp

erv

2.5

2.5

5

295

2.5

5

2.5

2.5

Kasteellaan 28 6602 DE Wijchen

opdrachtgever:

525

024-6413611

info@buroariens.nl

DHR AMJM JANSSEN VALENDRIESEWEG 301/301A 6603AC WIJCHEN

betreft:

SPLITSING VALENDRIESEWEG 301/301A WIJCHEN

onderdeel:

SITUATIE T.B.V. PARKEREN

getekend:

M. KESSELER

datum:

20 AUGUSTUS 2025

www.buroariens.nl

werknummer:

23082

bladformaat:

A1

schaal:

1:500

bladnummer:

S00

wijziging:

auteursrecht voorbehouden volgens de wet

--1/--1 WERKORGANISATIE

Druten Wijchen Quickscan vooronderzoek (t.b.v. eventuele vrijstelling bodemonderzoek) Contactgegevens aanvrager (initiatiefnemer, eigenaar): Naam SS Telefoonnummer Adres valndCCy 30l E-mail adres Woonplaats 660 H w4h

J

Locatiegegevens: Adres Plaats

. ob- $3819202

ja9u@»j 4v1953 @ qmal.ov

Kadastrale aanduiding1

: valence9 3or Kadastrale gemeente: wj0

3oh Kadastraal nummer(s)

1 ycáe

10S Soy0 5r2

Kader activiteit [] grondverzet ontgravingslocatie [] grondverzet toepassingslocatie ] bestemmingsplanwijziging [] omgevingsvergunning (bouwvergunning) In te vullen door de initiatiefnemer (aanvrager/eigenaar perceel)

Wij vragen u, als u over informatie beschikt, deze als bijlage aan dit formulier toe te voegen of contact op te nemen met uw gemeente om deze informatie te kunnen overleggen. ls/zijn er (voor zover bij u bekend) op het terrein:

94 Ja

[J Nee

(Tua

K] Nee

2. Eén of meerdere brandstoftanks aanwezig (geweest)?

]Ja

Nee

3. In het verleden een ophooglaag met grond opgebracht?

]Ja

}-Nee

4. Halfverhardingslagen of fundatielagen aanwezig (geweest)? 2

(7Ja

Nee

5. Een bedrijf gevestigd (geweest)?

6Ja

[] Nee

6. Ooit brand en/of andere calamiteiten geweest?

(]Ja

f] Nee

7. Vóór 1985 boomgaarden of tuinbouwkassen aanwezig geweest?

Ja

5] Nee

1. Eén of meerdere bodemonderzoeken uitgevoerd? Zo ja, bijvoegen indien nog niet aanwezig Zo ja, hebben er tussen de uitvoering van het bodemonderzoek en dit moment activiteiten plaatsgevonden die bodemverontreiniging kunnen veroorzaken?

1

Graag kadastrale kaart bijvoegen Hier wordt bedoeld een (half)verhardingslaag met puin, puingranulaat of grind. Een fundatielaag kan bestaan uit puin, (lava)slakken of andere bodemvreemde materialen zoals asbest.

2

8.

Opstallen met asbesthoudend materiaal aanwezig (geweest)?

]Ja

f] Nee

9.

Asbestverdacht materiaal waarneembaar op het maaiveld?

L]Ja

] Nee

10. Van het terrein andere informatie bekend die tot bodemverontreiniging heeft kunnen leiden?

]Ja

6/ Nee

De aanvrager verklaart hiermee dat bovenstaande vragen naar waarheid zijn ingevuld:

Plaats, datum:

S7 -2025

da

handtekening initiatiefnemer: o?

p#$ --------------------------------------------------------------------In te vullen door de gemeente 1.

Is er aanvullende informatie bekend bovenop de informatie die door de aanvrager is aangeleverd?

]Ja

2.

Welke informatie?

[] Bodemonderzoek bekend

[] Tank aanwezig

[] Terrein opgehoogd [ Verhardings-l fundatielaag aanwezig [] Bedrijfsmatige activiteit

[] verdacht op bestrijdingsmiddelen

[] Anders nl:

3.

Zijn er gedempte sloten aanwezig?

Ja

4.

Heeft er op het terrein een bodemsanering plaatsvonden?

Ja

vie

5.

Zo ja, gelden er na deze bodemsanering nog nazorgverplichtingen?

(]Je

fee

6.

Zijn er bodemverontreinigingen in de directe nabijheid van het terrein bekend?

()Ja

is.

Eindconclusie Is naar aanleiding van dit Quickscan sprake van een onverdachte locatie?

u.

[]Nee

Motivering en eventuele aanvullende opmerkingen (o.a. rapportnr. en datum van bodemonderzoek/-sanering dat reeds in het verleden is uitgevoerd):

D Nee

Komt de locatie (het perceel) in aanmerking voor vrijstelling bodemonderzoek?

oaon -1,-2cs Naam behandelend ambtenaar.

pct

Handtekening behandelend ambtenaar:

lens

}he