Bijlage 2 - Uitvoeringsprogramma gemeente Wijchen

Uitvoeringsprogramma gemeente Wijchen

Van LES naar uitvoering

1

Inhoud 1.

Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.1 Leeswijzer.................................................................................................................................... 3

2.

Projecten per spoor ........................................................................................................................ 4 2.1 Spoor 1: Energie besparen woningen en aardgasvrij Wijchen ..................................................... 4 2.2 Spoor 2: Verduurzaming bedrijven en maatschappelijk vastgoed ............................................... 8 2.3 Spoor 3: Grootschalige en gebalanceerde opwek ...................................................................... 11 2.4 Spoor 4: Duurzame mobiliteit ..................................................................................................... 13 2.5 Participatie en communicatie ..................................................................................................... 13

3.

Capaciteit en middelen.................................................................................................................. 15 3.1 Capaciteit .................................................................................................................................... 15 3.2 Financiële middelen en dekking.................................................................................................. 15

4.

Monitoring & evaluatie ................................................................................................................. 18

2

1. Inleiding De LES beschrijft de visie op de energietransitie in gemeente Wijchen tot 2030. In dit Uitvoeringsprogramma maken we de LES concreet, door per spoor te beschrijven welke projecten we uitvoeren. Hierbij gaan we in op het doel, de planning, capaciteit en evaluatiecriteria. Dit Uitvoeringsprogramma is een levend document, dat flexibel kan meebewegen met ontwikkelingen en nieuwe projecten, bijvoorbeeld oplossingen voor netcongestie of een nieuwe visie op windenergie. De uitvoering van de LES vraagt om een meerjarige inspanning van de gemeentelijke organisatie en haar partners. Dit vraagt zowel om voldoende menskracht als financiële middelen. Met dit uitvoeringsprogramma brengen we ook in beeld wat er nodig is om de projecten tot uitvoering te brengen. Om scherp te blijven of we de juiste dingen blijven doen in het kader van onze ambities, monitoren en evalueren we onze projecten. Verder geven we bij elk project ook aan wat de evaluatiecriteria zijn. Op deze manier zien we hoe projecten bijdragen aan onze doelstelling en houden we grip op de uitvoering van de LES. Ook zien we waar nieuwe projecten nodig zijn of welke projecten bijvoorbeeld minder succesvol zijn in de praktijk.

1.1 Leeswijzer Hoofdstuk 2 beschrijft de projecten op de thema’s: • • • • •

Energie besparen woningen en aardgasvrij Wijchen Verduurzaming bedrijven en maatschappelijk vastgoed Grootschalige en gebalanceerde opwek Duurzame mobiliteit Participatie en communicatie

In hoofdstuk 3 komen de capaciteit en middelen aan bod, welke nodig zijn voor de uitvoering van de projecten. Tot slot, wordt in hoofdstuk 4 de methodiek voor monitoring uitgelegd.

3

2. Projecten per spoor 2.1 Spoor 1: Energie besparen woningen en aardgasvrij Wijchen Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Middelen en dekking Evaluatiecriteria Project Doel Beschrijving Planning 2025 Middelen en dekking Evaluatiecriteria Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Middelen en dekking Evaluatiecriteria

Wijkaanpak isolatie Inwoners activeren tot het nemen van isolatiemaatregelen, wat bijdraagt aan energiebesparing en CO2-reductie. In 2024 zijn we gestart we met een lokale, wijkgerichte aanpak. Dat betekent dat we 'wijk-voor-wijk' eigenaar-bewoners benaderen om ze te stimuleren te gaan isoleren en daarmee te besparen op hun energierekening. Middels het Nationaal Isolatie Programma is er subsidie beschikbaar voor specifieke doelgroepen met slechte energie-labels en lage inkomens. We bieden onafhankelijke maatwerkadviezen aan huis, inwoners krijgen via een digitale tool inzicht in mogelijke woningingrepen. Ook voor doe-het zelvers is het mogelijk om advies en (onder voorwaarden) subsidie te krijgen. Er is subsidie voor 546 woningen/isolatie-ingrepen in gemeente Wijchen. Voortzetting aanpak Voortzetting aanpak Aantallen vanuit de subsidie behalen, mogelijk verlenging aanvragen. €1.068.133,- (SPUK LAI). Aantal gerealiseerde isolatie-ingrepen Energiearmoede aanpak Inwoners met (risico op) energiearmoede extra ondersteunen. Energieklussers helpen inwoners energie te besparen door het toepassen van kleine energiebesparende maatregelen. Dit project is zowel gericht op huurders als eigenaar-bewoners. Loopt t/m eind 2027 €560.000,- SPUK Energiearmoede Aantal huishoudens ondersteund met maatregelen VvE-aanpak (onderdeel wijkaanpak) Eigenaar-bewoners in VvE’s helpen met verduurzaming.

Om VvE’s te ondersteunen, is er een duurzaamheidslening beschikbaar. Daarnaast bieden we procesbegeleiding, informatiebijeenkomsten en werken we aan een subsidieregeling. VvE’s kunnen ook terecht bij het Energieloket voor VvE’s in Nijmegen. Uitwerken subsidieregeling. Voortzetten aanpak. Eerste stappen verduurzaming gezet. Valt onder de wijkaanpak. -

Aantal VvE’s die gebruik maken van de duurzaamheidslening Aantal VvE’s die gebruik maken van de VvE subsidieregeling 4

Project Doel Beschrijving Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Middelen en dekking Evaluatiecriteria Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Middelen en dekking Evaluatiecriteria

Project Doel Beschrijving

Monumenten aanpak (onderdeel wijkaanpak) Eigenaren van monumenten helpen met verduurzaming. Verduurzaming van monumenten kan uitdagend zijn. Daarom wordt hiervoor in 2025 een specifieke regeling opgericht. Uitwerken subsidieregeling en start. Voortzetten aanpak. Eerste stappen verduurzaming gezet. Valt onder de wijkaanpak. Aantal keer gebruik gemaakt van de monumenten-regeling. SMP en compensatiemaatregelen Opstellen van een Soortenmanagementplan (SMP) en het uitvoeren van compensatiemaatregelen. In het kader van de landelijke aanpak Natuurvriendelijk Isoleren (2024) is de gemeente voor de korte termijn verantwoordelijk voor het nemen van compensatiemaatregelen. Voor de (middel)lange termijn wordt er een SMP opgesteld. Op basis van dit SMP kan een gebiedsontheffing voor isolatiemaatregelen worden aangevraagd bij de provincie. Aanbesteding voor SMP. Uitvoering compensatiemaatregelen. Opstellen (gedeeltelijk) SMP. Opstellen (gedeeltelijk) SMP. €178.549,- subsidie voor SMP. €13.000,- subsidie voor compensatieopgave. Aanvulling vanuit het ontzorgingsbudget van de begroting. - SMP opgesteld - Uitvoeren van compensatiemaatregelen Onderzoek naar warmtenet Wijchen Het verkennen van de mogelijkheden van een warmtenet in Wijchen. In 2021 heeft een quick-scan inzichtelijk gemaakt dat een warmtenet op basis van warmte van de ARN kansrijk kan zijn.

In samenspraak met de gemeenten Beuningen en Heumen is een vervolgstudie uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat in een eerste fase potentieel circa 6.300 woningen in de noordelijke wijken van Wijchen kunnen worden aangesloten. In de vervolgfase (na 2030) is voorzien om mogelijk circa 3.200 woningen in Wijchen-Zuid aan te sluiten. Ook de bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen-Oost kunnen wellicht aansluiten, maar dat vraagt nog de nodige verdieping. Deze uitbreiding is mede afhankelijk van de beschikbare restwarmte van de ARN. Daarnaast is er in Wijchen-Zuid eerder een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de kansrijkheid van een warmtenet in de buurten Diepvoorde/ Hart van Zuid. Hieruit bleek dat een collectief warmtenet op basis van aquathermie uit het Wijchens Meer, onder voorwaarden, technisch mogelijk is. Beide verkenningen worden nu gezamenlijk verder gebracht in de haalbaarheidsstudie naar een warmtenet in Wijchen, op basis van 5

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria

warmte van de ARN, mogelijk aangevuld met aquathermie uit het Wijchens Meer. In september 2024 is een intentieovereenkomst tussen de betrokken maatschappelijke partners getekend, te weten GWIB, Talis en ARN. De verdiepende haalbaarheidsstudie die momenteel plaatsvindt geeft inzicht in de technische en financiële haalbaarheid van een warmtenet in Wijchen. Binnen dit traject zijn ook het onderzoek naar de potentie van warmtewinning uit kunstgrasvelden en het onderzoek naar de potentie van miniwarmtenetten ondergebracht, naar aanleiding van 2 moties van de gemeenteraad. We zijn ons bewust van de duurzaamheid en toekomstbestendigheid van de ARN en kijken daarom ook naar alternatieve bronnen. • Uitwerking Businesscase met voorkeurstracé • Routekaart warmtenet en warmteprogramma • Voorbereiding SOK • Besluitvorming warmtenet • Oprichting warmtebedrijf • Voorbereiding voorlopig investeringsbesluit Procesindicatoren Warmteprogramma opstellen Opstellen van een Warmteprogramma, dat duidelijkheid geeft over de beoogde warmtevoorziening per buurt. We starten met het opstellen van een warmteprogramma: waarin beschreven wordt welke buurten in de komende 10 jaar van het aardgas afgaan en op welke manier. We baseren het Warmteprogramma op een robuuste bronnenstrategie, die we gezamenlijk met de regiogemeenten opstellen.

We maken gebruik van het aanbod van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) voor externe procesbegeleiding. Ook houden we bij het opstellen van het Warmteprogramma rekening met netcongestie, de buurtaanpak met Liander en de invloed hiervan op het tijdspad. Start opstellen van concept warmteprogramma onder begeleiding van NPLW. Opstellen concept- en definitief warmteprogramma en eind 2026 besluitvorming door college (en gemeenteraad) Uitrol/uitvoering warmteprogramma. Vastgesteld warmteprogramma met duidelijkheid over de beoogde warmtevoorziening per buurt.

6

Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria

Project Doel Beschrijving Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria

Energieloket Een compleet en toegankelijk loket voor inwoners. Via een digitaal loket op onze gemeentelijke website kunnen inwoners informatie vinden over energie en verschillende diensten die wij vanuit de gemeente bieden. Daarnaast is er – in samenwerking met het Rijk van Nijmegen – een fysiek loket dat 1 keer per week een halve dag open is in Wijchen. Inwoners kunnen hier terecht met allerlei vragen. De komende tijd onderzoeken we hoe het loket verder doorontwikkeld kan worden. Uitvoering geven aan fysiek energieloket. Verkenning mogelijkheden met de regio om een lokaal energieloket op te zetten. Uitvoering geven aan fysiek energieloket (vorm afhankelijk van verkenning). Uitvoering geven aan fysiek energieloket (vorm afhankelijk van verkenning). Aantal inwoners dat gebruik maakt van de diensten van het energieloket. Energiecoaches Inwoners advies bieden over energiebesparing. Energiecoaches zijn inwoners die inwoners vrijwillig advies geven over energiebesparing. We bekijken de komende periode of de energiecoaches ook op andere gebieden ingezet kunnen worden. Verkenning naar andere mogelijkheden om energiecoaches in te zetten. Voortzetten inzet energiecoaches. Voortzetten inzet energiecoaches. Aantal inwoners dat een beroep doet op de energiecoaches

7

2.2 Spoor 2: Verduurzaming bedrijven en maatschappelijk vastgoed Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria

Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Middelen en dekking Evaluatiecriteria

Zakelijk Energieloket Bedrijven, organisaties en instellingen informeren over de mogelijkheden rondom verduurzaming. Het Zakelijk Energieloket is een digitaal informatieplatform voor bedrijven en organisaties uit verschillende sectoren. Men kan hier terecht voor informatie over duurzame maatregelen, financiering en lokale bedrijven die de maatregelen kunnen uitvoeren. Uitvoering geven aan Zakelijk Energieloket. Nog onbekend. Nog onbekend. Aantal unieke bezoekers website. Regionaal Expertisecentrum Energie (REE) Bedrijven informeren over mogelijkheden voor verduurzaming. Bedrijven kunnen hier terecht voor meer informatie en adviesgesprekken over energievraagstukken en verduurzaming. Verder verstrekt het REE informatie over relevante subsidies en weten regelgeving. Ook kunnen bedrijven een energiescan aanvragen die inzicht geeft in hoe ze energie kunnen besparen. Uitvoering taken REE. Nader te bepalen. Nader te bepalen. Aantallen adviezen.

Stimuleringslening Verduurzaming Zakelijk Bedrijven financiële mogelijkheid bieden voor het bekostigen van verduurzamingsmaatregelen. Deze regeling biedt bedrijven de mogelijkheid om een lening af te sluiten voor de verduurzaming van hun pand. Hiervoor komen verschillende energiebesparende maatregelen in aanmerking, zoals isolatie, zonnepanelen, een warmtepomp en het aanleggen van groene daken. Promotie via diverse kanalen, evalueren en beschikbaar budget. Promotie via diverse kanalen, evalueren en beschikbaar budget. Promotie via diverse kanalen, evalueren en beschikbaar budget. Er is een bedrag van €1.000.000 gereserveerd voor de Stimuleringslening Verduurzaming Zakelijk. Tijdig via Perspectiefnota extra middelen aanvragen indien nodig. Aantal bedrijven die gebruik gemaakt hebben van de Stimuleringsregeling

8

Project Doel Beschrijving

Planning 2025

Planning 2026 Planning 2027 en verder Middelen en dekking Evaluatiecriteria

Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Middelen en dekking Evaluatiecriteria

Smart Energy hub Bijsterhuizen Met het initiatief wil het bedrijventerrein een grotere mate van energieleveringszekerheid krijgen en minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. De insteek is om energie lokaal op te wekken, lokaal te verbruiken en om energie slim te balanceren. Op dit moment is in kaart gebracht hoe iedereen is aangesloten op de onderstations (metrokaart), en is bij 16 bedrijven het energieverbruik in kaart gebracht en wordt gekeken naar samenwerkingsvormen rondom energie. Uitwerkingen van onderzoeksresultaten Cinergie voor bestaand deel Bijsterhuizen en vervolg opstellen. Beperkte mogelijkheden, maar opties voor eventuele collectieve contracten worden onderzocht. Voor het uit te breiden deel is de intentie om een gesloten distributiesysteem aan te leggen vanuit Klok. Afstemming met Liander en ACM over mogelijkheden en eventuele toekomstige eigendomsoverdracht naar netbeheerder. Verder loopt het proces rondom de eventuele aanleg van een elektriciteitskabel van ARN naar Bijsterhuizen. Doorontwikkeling GDS en Energieplanologie Bijsterhuizen. Nog onbekend. Subsidie toekomstbestendige bedrijventerreinen van provincie zo goed als op. Aanvraag Regiodeal en aanvraag EFRO via Klok lopen. Ook subsidie ontvangen voor onderzoek vanuit Nijmegen. Gesprekken lopen over eventuele extra middelen inzet Nijmegen.

Voldoende levering energie-uitbreiding Bijsterhuizen en verzachting congestieproblematiek bestaand deel Bijsterhuizen. Energy Hub Wijchen-Oost De energy hub op bedrijventerrein Wijchen-Oost wil het terrein toekomstbestendiger maken door het opzetten / verbeteren van het organiserend vermogen op de bedrijventerreinen. Het initiatief beoogt 75 ondernemers aan tafel te krijgen om energiedata/informatie op te halen en de problemen met de energievoorziening op te lossen. Door dit onderzoek willen ze slimme energiesystemen realiseren op het bedrijventerrein waarmee gewerkt kan worden aan het voorkomen en/of verminderen van de effecten van netcongestie. Afronding. Gereed. Door gemeente Wijchen is een subsidie beschikbaar van €15.000,en door Provincie Gelderland is een subsidie van maximaal €19.220,beschikbaar gesteld. - Voldoen aan het omschreven doel.

9

Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 Evaluatiecriteria Project Doel Beschrijving Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria

CO2-Prestatieladder Monitoren van de CO2-uitstoot van de gemeentelijke organisatie, met als reductiedoel 12% CO2-reductie in 2026 ten opzichte van 2022. De CO2-prestatieladder is een managementinstrument om te sturen op CO2-reductie. Uit metingen blijkt waar het effectief is om op CO2reductie te sturen, op basis hiervan zijn verschillende maatregelen geformuleerd. Het analyseren van CO2-uitstoot van 2024 en de eerste helft (Q1 en Q2) van 2025. En het vergroten van 'duurzaamheidsbewustzijn', met als focusgebied de gemeentewerf. Het analyseren van CO2-uitstoot van 2025 en de eerste helft (Q1 en Q2) van 2026. Met mogelijk een focusgebied welke uit de CO2prestatieladder audit van 2025 komt. Project loopt t/m datajaar 2026. Dit moeten we in 2027 vaststellen. Heroverweging over voortzetting in 2027 met mogelijk nieuwe reductiedoelstellingen. Jaarlijks voldoen aan de CO2-prestatieladder audit. Duurzaam portefeuilleplan gemeentelijk vastgoed Realiseren van doelstelling voor gemeentelijk vastgoed 95% CO2reductie in 2050. Opstellen van een routekaart voor de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Routekaart ter vaststelling voorleggen aan de gemeenteraad. Opstellen uitvoeringsplan, start uitvoering routekaart. Verder uitrollen routekaart. Mate van CO2-reductie in gemeentelijk vastgoed

10

2.3 Spoor 3: Grootschalige en gebalanceerde opwek Project Doel Beschrijving Planning 2025

Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria Project Doel Beschrijving Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria

Project Doel Beschrijving Planning 2025 Planning 2026-2027 Evaluatiecriteria

Windpark Bijsterhuizen Faciliteren dat Windpark Bijsterhuizen gerealiseerd kan worden. Vergunningsprocedure en realisatie van windpark Bijsterhuizen. 2025 en 2026 zullen grotendeels bestaan uit het voeren van de juridische beroepsprocedure en het behandelen van deelvergunningen voor het project. Daarnaast dienen wij te waarborgen dat de gemaakte afspraken in de anterieure overeenkomst worden opgevolgd. Zie 2025. Naar verwachting zullen het bestemmingsplan en de vergunningen in 2027 onherroepelijk worden en zullen de werkzaamheden met name bij openbare ruimte en beheer, vergunningverlening en toezicht liggen. Realisatie van Windpark Bijsterhuizen Tender tweede windpark Keuze maken voor een tweede windproject met de beste locatie en voorwaarden. Tenderprocedure opzetten samen met een extern adviesbureau. Tenderleidraad opstellen. Mogelijk besluit nemen (hierin zit afhankelijkheid van de besluitvorming over het hoogspanningsstation) en daarna richting realisatie inclusief bijbehorende stappen. Richting realisatie van windpark. -

Op termijn: hoeveel windpark bijdraagt aan de opgave. Verloop en lessen van het proces.

Zonnepark Bankhoef Realiseren van zonnepark Bankhoef. Eerder is het project vergund, maar nog niet gerealiseerd. De gemeente denkt mee over de mogelijke aansluiting van het zonnepark. Stappen zetten richting realisatie, maar eerst in afwachting van de mogelijkheden voor een netaansluiting. Mogelijk uitloop. - Park wordt aangesloten, gerealiseerd en draagt met 28 MW bij aan de opgave (gemeentelijk en RES).

11

Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026-2027 Evaluatiecriteria Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder

Buurtaanpak Liander Toekomst vastmaken laagspanningsnet. De elektriciteitsvraag zal tot 2050 verdrievoudigen. Omdat alle wijken van voldoende stoom te voorzien moet het laagspanningsnet verzwaard worden. Dit betekent concreet een verdubbeling van middenspanningruimtes(MSRs) en bijbehorende bekabeling. Om dit effectief en planmatig aan te pakken werkt de gemeente Wijchen samen met Liander aan de buurtaanpak. Voor iedere buurt wordt een plan gemaakt om met een eenmalige ingreep het net toekomstvast te maken. Dit plan, inclusief alle locaties voor nieuwe MSRs wordt ruim een jaar van tevoren naar inwoners gecommuniceerd. Vaststellen Samenwerkingsovereenkomst en eerste (pilot) Buurtrealisatieplan. 2 buurtrealisatieplannen per jaar vaststellen. - Aantal vastgestelde buurtrealisatieplannen per jaar. Hoogspanningsstation 380/150kV TenneT Het elektriciteitsnet in Noord-Brabant te ontlasten. Gemeentelijke inzet heeft het doel om de inpassing in gemeente Wijchen en het participatietraject zo goed mogelijk te laten verlopen. Hoogspanningsstation 380/150kV TenneT Netbeheerder TenneT is voornemens om het elektriciteitsnet uit te breiden met een nieuw te realiseren 380/150kV station in Wijchen. Het station bedraagt zo’n 26 hectare, de exacte locatie is nog niet bekend. Primair zijn TenneT en het Ministerie van Klimaat en Groene Groei als bevoegd gezag verantwoordelijk.

De gemeente en provincie zijn betrokken bij de ontwikkeling en vervolgstappen. Voornemen en participatieplan publiceren en afweging van locaties. Voorkeurslocatie en de nodige vervolgstappen worden inzichtelijk. Vervolg.

12

2.4 Spoor 4: Duurzame mobiliteit Project Doel Beschrijving Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria

Meerjarig Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (MUP) Het MUP beschrijft wat we concreet gaan doen om het toekomstbeeld uit het Mobiliteitsplan waar te maken, waaronder de ambities op het gebied van duurzame mobiliteit. Uitvoeren van de projecten in het MUP. Voor actuele projecten en ontwikkelingen verwijzen we naar het MUP. Zie MUP. Zie MUP. Zie MUP. Zie MUP.

2.5 Participatie en communicatie Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Evaluatiecriteria

Project Doel Beschrijving

Planning 2025 Planning 2026 Evaluatiecriteria

Gemeentebrede campagne Positieve houding ten opzichte van energiebesparende maatregelen creëren en mensen aanzetten tot treffen van maatregelen. De gemeente stimuleert Wijchenaren om zelf stappen te zetten richting een toekomst die aardgasvrij is. De publiekscampagne: 'Pak jouw moment' is in maart 2025 gestart. De campagne is gericht op gedragsverandering en mensen activeren om verduurzamingsmaatregelen te treffen. Uitrol campagne Pak jouw Moment. Uitrol campagne Pak jouw Moment. Evaluatie voor vervolg. Inwoners hebben meer inzicht in kleine dingen die ze kunnen doen om energie te besparen. Sociale kaart Stimuleren van inclusiviteit binnen de wijkaanpak door bereiken van specifieke doelgroepen. We brengen in beeld waar specifieke doelgroepen zich binnen de gemeente bevinden en welke sleutelfiguren mogelijk een rol kunnen spelen in het bereiken van deze specifieke doelgroepen. Ook vragen we sleutelfiguren mee te denken over onze communicatiemiddelen voor beter bereik en bij aanvang van het project om participatie te vergroten. Op termijn streven we naar betere bekendheid van de mogelijkheden die we aanbieden en het daadwerkelijk treffen van duurzaamheidsmaatregelen. Opstellen sociale kaart en start uitvoering. Nog onbekend. Inzicht in waar sleutelfiguren zich bevinden en bouwen gezamenlijk aan een netwerk.

13

Project Doel Beschrijving Planning 2025 Planning 2026 Planning 2027 en verder Evaluatiecriteria

Ondersteuning inwonersinitiatieven Ondersteunen van inwonersinitiatieven die in lijn zijn met onze doelstellingen. We zijn als gemeente ondersteunend en faciliterend aan inwonersinitiatieven. Het initiatief moet bestaan uit minimaal 3 personen. Maximaal verstrekken we 10.000 euro per initiatief. Voorwaarden concretiseren voor ondersteuning. Voortzetten project. Voortzetten project. Aantal inwonersinitiatieven en voortgang daarbinnen.

14

3. Capaciteit en middelen Om uitvoering te geven aan de LES en dit uitvoeringsprogramma is het van belang dat er voldoende menskracht en financiële middelen beschikbaar zijn.

3.1 Capaciteit Voor de projecten in dit uitvoeringsprogramma gaan we op dit moment uit van de volgende inzet: Algemeen Programmamanagement en -ondersteuning: 0,8 FTE Regionale samenwerking: 0,2 FTE Participatie: 0,6 FTE Communicatie: 0,6 FTE Juridisch advies: 0,4 FTE Energie besparen Energie besparen Grootschalige en woningen en bedrijven en gebalanceerde opwek aardgasvrij Wijchen maatschappelijk vastgoed Ontzorging: 1,2 FTE Warmte: 1 FTE

Bedrijven en bedrijventerreinen: 0,4 FTE Energiemanagement en CO2prestatieladder: 0,3

Grootschalige opwek: 0,8 FTE

Duurzame mobiliteit

Duurzame mobiliteit: 0,6 FTE

Netcongestie (incl. hoogspanningsstation): 0,7 FTE

Totaal: 7,6 FTE Veranderingen en nieuwe projecten Bovenstaande tabel toont de capaciteit voor kalenderjaar 2025. Het uitvoeringsprogramma is een levend document, dat flexibel kan meebewegen met ontwikkelingen binnen projecten of bij het ontstaan van nieuwe projecten. Aan de hand van evaluaties binnen projecten, blijven we kritisch reflecteren op de benodigde inzet. Afhankelijk van nieuwe projecten zal er gekeken worden welke capaciteit nodig is om het project te bemensen. Tot slot, kan er naar aanleiding van resultaten uit de monitoring gekozen worden om meer of minder capaciteit te organiseren voor de inzet op bepaalde inhoudelijke sporen. Deze keuzes zijn van invloed op de totaal benodigde capaciteit.

3.2 Financiële middelen en dekking In onze begroting zijn budgetten beschikbaar om uitvoering te geven aan de projecten van dit uitvoeringsprogramma. Daarnaast zijn er vanuit het Rijk jaarlijks aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het Klimaatakkoord: de CDOKE-regeling. De CDOKE-gelden kunnen benut worden voor het versterken van de personele bezetting voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid. Elk jaar dient verantwoord te worden hoe dit geld besteed is. Er wordt momenteel gewerkt aan een regeling voor na 2025, hiervoor is bij het Rijk al budget gereserveerd1.

1

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), RVO. Bron: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/cdoke#na-deze-regeling

15

Daarnaast keert het Rijk specifieke uitkeringen uit aan gemeenten en provincies om bepaald beleid van de Rijksoverheid uit te voeren, de zogenaamde SPUK-uitkeringen. In dit uitvoeringsprogramma betreft het de SPUK Lokale Aanpak Isolatie, waarmee gemeenten middelen ontvangen om slecht geïsoleerde woningen te verduurzamen. Ook is de SPUK Energiearmoede tot eind 2027 relevant. Deze subsidie dient om huishoudens die kampen met energiearmoede te ondersteunen met energiebesparende maatregelen. Over de inzet van de SPUK-gelden dient gemeente Wijchen ook verantwoording aan het Rijk af te leggen. Uit onderstaande tabel blijkt dat de CDOKE-gelden een groot deel van de kosten dekken. Met name voor 2025 heeft het Rijk een extra uitkering gedaan. De hoogte van de CDOKE voor 2026 en 2027 is nog niet vastgesteld, op basis van de huidige informatie verwachten we dat deze voor 2026 en 2027 circa € 900.000,- zullen zijn. Ook de resterende CDOKE-gelden uit 2024 en 2025 kunnen we dan nog benutten. Middelen

resultaat 24

2025

2026

2027

Programmagelden €

124.701

€

124.701

€

124.701

€

1.200.000

€

916.645

€

975.994

€

1.324.701

€

1.041.346

€

1.100.695

€

33.373

€

400.000

€

350.000

€

1.358.074

€

1.441.346

€

1.450.695

€

560.000

€

2.565.269

€

4.483.343

€

1.441.346

€

1.450.695

Klimaatakkoord gelden (CDOKE) sub-totaal Cdoke gelden resultaat 24 € 783.373 totaal inclusief resultaat cdoke 2024 SPUK energiearmoede SPUK nationaal isolatieprogramma (LAI) TOTAAL

Begroting 2025 Uit de begroting op de volgende pagina blijkt de voorgenomen verdeling van de middelen over de verschillende sporen. De kosten voor spoor 1 – energiebesparingen woningen en aardgasvrij Wijchen, worden gedekt vanuit de posten ‘Duurzame Warmte’ en ‘ontzorging'. Daarnaast worden de SPUKS hiervoor ingezet. De activiteiten voor spoor 2 – verduurzaming bedrijven en maatschappelijk vastgoed – worden gedekt vanuit ‘Energietransitie - overkoepelend'. De post ‘Duurzame Elektriciteit’ komt overeen met spoor 3 – grootschalige en gebalanceerde opwek. Spoor 4 – duurzame mobiliteit – wordt met name gefinancierd vanuit het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. De formatie voor mobiliteit wordt bekostigd vanuit de post ‘capaciteit’ bij ‘Energietransitie Overkoepelend', net als de andere formatie die genoemd is in paragraaf 3.1. De kosten voor communicatie en participatie worden ondergebracht bij de projecten waar ze betrekking op hebben, dus verdeeld over de verschillende sporen. 16

Begroting Energie 2025 Energietransitie - overkoepelend

€

766.858

Capaciteit

€

620.598

CO2-prestatieladder

€

12.260

Duurzaam portefeuilleplan

€

5.000

Lokale Energiestrategie

€

14.000

GMR

€

30.000

Duurzame mobiliteit

€

15.000

Incidentele uitgaven verduurzaming

€

20.000

Smart Energie Hubs

€

50.000

Duurzame Elektriciteit

€

110.000

Tender Wind Bos en van Rijn

€

45.000

Juridische ondersteuning

€

60.000

Omgevingsfondsen

€ €

5.000 135.000

Warmtetransitie Wijchen

€

120.000

Initiatievenbudget

€ €

15.000 347.900

Energieloket + coaches

€

135.000

Campagne

€

50.000

Isolatieaanpak

€

122.500

SMP

€

40.400

€ € 649006 Energiearmoede € 649007 Nationaal IsolatieProgramma (NIP) € TOTAAL €

1.359.758 2.664.233 560.000 2.104.233 4.023.991

Duurzame Warmte

Ontzorging

SUB-TOTAAL

SPUK(s)

Begroting 2026 en 2027 Op basis van de kennis die we nu hebben over de verwachte middelen en projecten, hebben we onderstaande onderverdeling gemaakt voor komende jaren. Deze zullen we jaarlijks bijstellen op basis van de inzichten van dat moment. Energietransitie - overkoepelend

begroting 2025 € 766.858

begroting 2026 € 814.000

begroting 2027 € 819.000

Duurzame Elektriciteit Duurzame Warmte Ontzorging Subtotaal

€ € € €

€ € € €

€ € € €

110.000 135.000 347.900 1.359.758

115.000 144.000 368.000 1.441.000

116.000 145.000 370.000 1.450.000

Onzekerheden We volgen de landelijke ontwikkelingen op het gebied van financiering en passen waar nodig onze aanpak daarop aan. Dit geldt zowel voor de ambtelijke organisatie en inzet van capaciteit en middelen als voor projecten en activiteiten die onze inwoners, bedrijven en partners beïnvloeden. De verwacht is dat de komende jaren vanuit het Rijk financieringsstromen blijven komen voor de energietransitie en het oplossen van de netcongestieproblematiek. Uiteraard zijn we hierin afhankelijk van het Rijk en de koers die zij vaart. 17

4. Monitoring & evaluatie Om scherp te blijven of we de juiste dingen blijven doen in het kader van onze ambities, monitoren en evalueren we onze projecten. De energietransitie kost tijd en gaat gepaard met onzekerheden en steeds nieuwe ontwikkelingen. Met monitoring houden we grip op de uitvoering van de LES, zien we waar nieuwe projecten nodig zijn of welke projecten bijvoorbeeld minder succesvol zijn in de praktijk. We rapporteren eenmaal per jaar over de voortgang van de projecten en de gestelde doelen. De jaarlijkse monitor bestaat uit onderstaande drie onderdelen. Generieke indicatoren Dit onderdeel geeft een kwantitatieve stand van zaken voor diverse indicatoren. Dit zijn indicatoren uit openbare data bronnen. We voorzien de volgende generieke indicatoren: • •

•

•

CO2 uitstoot per sector en totaal Energieverbruik per sector en totaal o Woningen (aardgas en elektriciteit) o Gebouwen o Mobiliteit o Industrie/landbouw Energieverbruik per drager en totaal o Warmte (o.a. aardgas) o Elektriciteit o Voertuigbrandstoffen Duurzame energie per thema en totaal o Elektriciteit o Warmte o Mobiliteit

We voorzien een aantal specifieke indicatoren die meer gedetailleerd inzicht geven in bovenstaande onderwerpen: •

•

• •

Zonnepanelen op daken o Totale potentie o Gerealiseerde panelen grootschalig en kleinschalig o Resterende potentie Duurzame energie projecten met SDE subsidie o Beschikt o Gerealiseerd Percentage aardgasvrije woningen Mobiliteit o Elektrische, hybride en waterstof voertuigen o (snel)Laadpunten o Op termijn: aantal duurzame verplaatsingen

18

Projectindicatoren De tweede categorie bestaat uit kwantitatieve en kwalitatieve informatie vanuit de uitvoering van projecten in het uitvoeringsprogramma. Het is kwantitatief als er specifieke cijfers worden bijgehouden per project, bijvoorbeeld het aantal uitgevoerde isolatiemaatregelen of het aantal bezoeken van energiecoaches. In het uitvoeringsprogramma zijn al een aantal evaluatiecriteria genoemd. Deze zullen we de komende tijd nader specificeren om ze beter meetbaar en werkbaar te maken. Kwalitatieve beschrijving van voortgang LES algemeen Jaarlijks wordt er een rapportage gemaakt die duiding geeft aan de generieke indicatoren en de projectindicatoren. Hierin worden ook lokale ontwikkelingen, bijvoorbeeld op het gebied van nieuwbouw en bedrijvigheid meegenomen. En landelijke ontwikkelingen, als die grote impact hebben op de realisatie van doelen. Met de rapportage evalueren we of we op koers liggen richting doelbereik of moeten bijsturen.

19