bijlage 1 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek_Ruimtelijke motivering
Tekst van het document
Verontreiniging van bodem, water en lucht en uitputting van grondstoffen voorkomen. Toegepaste materialen en waterhuishoudkundige voorzieningen zijn niet uitlogend, energiezuinig, gerecycled of recyclebaar. Natuurlijke grondwaterstanden behouden. Onttrekking of stuwing van grondwater is niet toegestaan. Toepassen drinkwaterbesparing. Hitte-eilanden voorkomen en schaduwplekken creëren. Geen kwetsbare functies of groepen op hitte-eilanden projecteren. Vegetatie afstemmen op hitte/droogte en natte perioden. Watersysteem zo mogelijk zichtbaar en beleefbaar maken. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 49 4.9.3.1 Beschrijving van het watersysteem De projectlocatie is gelegen aan de rand van de bebouwde kom van Alverna. Het maaiveld van de wegen aan de oost- en zuidkant van het projectgebied ligt op circa NAP +8,6 m tot NAP +8,9 m. Verder varieert het maaiveld nauwelijks qua hoogte. Op basis van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) blijkt dat de maaiveldhoogte varieert tussen NAP +8,2 m en NAP +8,4 m. Het maaiveld ter plaatse van het project ligt hiermee op circa NAP +8,3 m. Figuur: Hoogtekaart plangebied De aanwezige bodemsoort De bodemsoort ter plaatse van de locatie is geclassificeerd als 'Gooreerdgronden; grof zand' (pZn30).
Dit zijn kalkloze zandgronden met een minerale eerdlaag van 15-50 cm dikte, zonder ijzerhuidjes, en zonder roest, of roest die dieper dan 35 cm begint, of roest die ondieper dan 35 cm begint en over meer dan 30 cm onderbroken is. De bovengrond bestaat uit grof zand. Deze gronden worden voornamelijk gevoed door regenwater en plaatselijk basenarm grondwater. Ze zijn ontstaan in nattere, lager gelegen delen van het Pleistocene zandlandschap, zoals afvoerloze laagten, overgangen van beekdalen naar hogere gronden, en in beekdalen die water uit veengebieden afvoeren (bijv. de Peel). Het bodemtype komt dan ook voornamelijk voor onder graslanden. Gooreerdgronden zijn roestarm. Ze zijn beperkt tot de bovenlopen van de beekdalen en verder vaak gronden met een zwak ontwikkelde (humus)podzol-B-horizont. Het toponiem 'goor' duidt op oude veldnamen die in het oosten van Nederland gebruikt worden voor lager gelegen, moerassige gebieden. 50 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek Figuur: Bodemsoort ter plaatse (Bron: Bodemdata.nl) Dit bodemtype staat bekend om zijn goede waterdoorlatendheid. Aangezien de lokale bodem van het projectgebied geroerd lijkt te zijn, kan niet met zekerheid worden vastgesteld of deze gronden daadwerkelijk aanwezig zijn in het plangebied. Het boorprofiel uit het waterhuishoudkundig onderzoek heeft hierover duidelijkheid verschaft (Bijlage 6) .
Uit de boringen blijkt dat de bovenlaag van de bodem voornamelijk bestaat uit matig fijn zand, dat zwak tot sterk siltig is. Lokaal zijn er laagjes leem aangetroffen. Op een locatie is van 1,3 tot 1,7 meter onder het maaiveld zeer fijn zand aangetroffen dat sterk siltig is en laagjes leem bevat. Vanaf circa 2 meter onder het maaiveld is er matig grof zand aangetroffen dat zwak siltig is, en op een locatie is dit ook zwak grindig. Geomorfologie De locatie bevindt zich in een 'Complex van dekzandwelvingen' (L51). Bij windafzettingen, en in het bijzonder bij die met flauwe hellingen (dekzand), komt vaak een zwak golvend oppervlak voor, waarvan de terreinverheffingen niet afzonderlijk kunnen worden aangegeven (vormsubgroep L51). Op de hogere delen ligt soms een oud-bouwlanddek. Voorbeelden hiervan komen voor in de typische dekzandgebieden, vooral in Noord-Brabant, zoals in de omgeving van Oirschot en Best. Plaatselijk zijn zwak golvende dekzanden in de loop van het Holoceen door veen bedekt. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 51 Figuur: Uitsnede Geomorfologische kaart (Bron: Bodemdata.nl) Op basis van de classificering 'Complex van dekzandwelvingen' zou verwacht worden dat de bodem ter plaatse van het project een hoog zandgehalte heeft. Uit de beoordeling van het bodemonderzoek blijkt dit ook het geval.
De bodem ter plaatse van de locatie kan voornamelijk als zandig worden omschreven (Bijlage 3). Grondwaterstanden Het plangebied ligt in peilgebied CIT001 met een streefpeil van NAP +6,5 m en een maximum peil van NAP +7 m. Bij een maaiveld hoogte van gemiddeld NAP +8,3 m betekent dit dat het waterpeil zich op 180 tot 130 centimeter onder het maaiveld bevindt. Volgens de bodemkaarten ligt de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) op 100cm onder het maaiveld. De gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG) bedraagt 196cm onder het maaiveld. De locatie behoort hiermee tot grondwatertrap VIId. Op basis van de grondwatertrap zou het grondwater tussen de NAP +7,3m en NAP +6,3m liggen. Op basis van milieukundig bodemonderzoek blijkt de waterstand zich op 1,70 meter onder het maaiveld te bevinden (Bijlage 3). Dit komt overeen met de grondwaterstanden op basis van de grondwatertrap. Watergangen In het plangebied zijn geen A-, B- of C-watergangen gelegen. Ten oosten van de locatie bevindt zich een A-watergang (095977) onder de Heikampseweg. Deze A-watergang verloopt van noord naar zuid tot aan het 52 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek Wijchensche Ven. Ten noordoosten van het plangebied is nog een C-watergang (095823) gelegen, ten oosten van de Heikampseweg.
Hemelwater wordt in de huidige situatie niet afgevoerd naar het bestaande gemengde rioolsysteem, aangezien er nog geen bebouwing of verharding aanwezig is. Om deze reden is er ook nog geen sprake van afvalwater. Hemelwater dat valt op het terrein infiltreert via het maaiveld, rechtstreeks in de bodem. Figuur: Uitsnede vastgestelde legger Waterschap Rivierenland Infiltratiecapaciteit Op basis van het waterhuishoudkundig onderzoek (Bijlage 6) kan worden geconcludeerd dat de bodem een goede waterdoorlatendheid heeft en de leegloop via infiltratie kan verlopen. 4.9.3.2 Waterbeleid en waterbeheer Gemeentelijk waterbeleid Het gemeentelijk waterbeleid is gericht op het voorkomen, beperken of tot een aanvaardbaar risico terugbrengen van wateroverlast en schade aan milieu en volksgezondheid. In de Strategische waternota Wijchen zijn thema's en uitgangspunten voor duurzaam waterbeheer omschreven. Het Gemeentelijk rioleringsplan beschrijft de gemeentelijke zorgplicht voor rioolwater, hemelwater en grondwater. In het kader van de watertoets wordt een vertaalslag gemaakt naar de concrete plansituatie. Zorgplicht afvalwater TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 53 Een perceeleigenaar moet het huishoudelijk afvalwater of het bedrijfsafvalwater op de openbare riolering lozen.
Als dit niet mogelijk (doelmatig) is, zorgt de perceeleigenaar voor een zo milieuvriendelijk mogelijke manier van verwerking of verwijdering van het afvalwater. De gemeente heeft voor zover doelmatig een zorgplicht voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater dat binnen de gemeente vrijkomt. Zorgplicht hemelwater Een perceeleigenaar is zelf verantwoordelijk voor het verwerken van het hemelwater op het eigen terrein of voor het eventueel lozen van hemelwater op oppervlaktewater. Als dit niet mogelijk is zorgt de gemeente voor het inzamelen, transporteren en verwerken van het hemelwater, mits doelmatig. Zorgplicht grondwater Een perceeleigenaren is zelf verantwoordelijk voor het treffen van maatregelen op eigen terrein om structurele nadelige gevolgen van grondwater voor de aan de grond gegeven bestemming te voorkomen of beperken. Als dit niet mogelijk is treft de gemeente maatregelen in openbaar gebied, voor zover doelmatig en geen verantwoordelijkheid van provincie of waterschap. Zorgplicht oppervlaktewater (waterschap) De gemeente valt binnen het beheersgebied van Waterschap Rivierenland. Voor lozing op oppervlaktewater (primair, secundair en tertiair water) heeft de perceeleigenaar een vergunning van het waterschap nodig (Omgevingswet art. 1.7, 1.7a, en Omgevingsbesluit art. 1.3 en Besluit activiteit leefomgeving hoofdstuk 3).
Een perceeleigenaar (of aanliggende perceeleigenaar) is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van oppervlaktewater (secundair en tertiair water volgens de legger van het waterschap) dat op eigen terrein ligt. Het waterschap draagt zorg voor het onderhoud van primair oppervlaktewater. Voor ingrepen of activiteiten in of nabij watergangen dan wel in of nabij een waterkering heeft een perceeleigenaar een ontheffing op de Waterschapsverordening nodig. 4.9.3.3 Leefomgeving en ruimtegebruik Beleidsuitgangspunten De gemeente streeft naar integrale inpassing van het watersysteem in de leefomgeving en afstemming op de gebruiksfuncties in het gebied. De ruimtelijke ontwikkeling mag geen nadelige gevolgen hebben voor de waterhuishouding en vice versa. De waterhuishoudkundige situatie moet in overeenstemming zijn met het beoogde grondgebruik. Water is mede-ordenend bij de ruimtelijke ontwikkeling (juiste functie op de juiste plaats), waarbij tevens rekening is gehouden met de ruimteclaim van waterhuishoudkundige voorzieningen. Wateropgaven zijn gekoppeld aan andere gebiedsopgaven, zoals voor openbaar groen, welzijn, volkshuisvesting, verkeer/vervoer en energie. Gevolgen van/voor het plan Uitgangspunt is dat het hemelwater van de nieuwbouw op eigen terrein wordt verwerkt. Het afvalwater wordt aangesloten op de bestaande openbare riolering aan de Hoogbroekseweg en Heikampseweg.
Het hemelwater zal in de nieuwe situatie infiltreren op eigen terrein, door hemelwatergoten en pijpen aan te sluiten op infiltratievoorzieningen op eigen terrein in de vorm van onder andere infiltratiekratten. Daarbij zal aan de bergingsnorm worden voldaan. De bodem is tijdens het milieukundig bodemonderzoek gecategoriseerd als zandbodem en de waterdoorlatendheid van deze bodem valt in de verwachting voor zandgronden in Nederland. Infiltratie op eigen terrein zorgt hierdoor niet tot een waterhuishoudkundig probleem. Voor de invulling van de wateropgave van het openbaar verhard terrein (24 m3) worden in de groengebieden tussen de parkeerplaatsen verlangingen aangebracht. Dit is uitgewerkt in paragraaf 5.3.4 van het waterhuishoudkundig onderzoek. 54 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek Het voornemen heeft geen nadelige gevolgen voor de waterhuishouding en de waterhuishouding heeft geen nadelige gevolgen voor het voornemen. 4.9.3.4 Kwaliteit en beleving Beleidsuitgangspunten De gemeente streeft naar schoon water en waterbodems die voldoen aan gestelde kwaliteitseisen en het behoud van (natte) natuurwaarden en biodiversiteit. Verontreiniging van grond- en oppervlaktewater wordt voorkomen en de waterkwaliteit zo mogelijk verbeterd. Schoon hemelwater mag rechtstreeks in bodem of op oppervlaktewater worden geloosd. Verontreiniging van hemelwater voorkomen, o.a.
door toepassing van niet-uitlogende materialen (Dubo-bepalingen) en door beperking van toepassing van lood, koper, zink en zacht pvc. Verontreinigd hemelwater alleen lozen via een zuiverende voorziening. De kwaliteit van oppervlaktewater moet zo mogelijk verbeterd worden door de aanleg van natuurvriendelijke oevers en een verbetering van de doorstroming. Het beheer mag geen verstoring geven van waterkwaliteit en biodiversiteit. Ecologisch natte zones of natte natuurwaarden moeten behouden worden of verder ontwikkeld worden door bijbehorende waterhuishoudkundige omstandigheden te beschermen of herstellen. De gemeente streeft naar versterking van de belevingswaarde van water en daarmee het waterbewustzijn. Hierbij zijn water, waterhuishoudkundige elementen en cultuurhistorische structuren en landschapselementen herkenbaar verweven in de ruimtelijke inrichting en beleefbaar gemaakt. Waterstromen zichtbaar (bovengronds) afvoeren. Gevolgen van/ voor het plan Verontreiniging van hemelwater afkomstig van het dak wordt primair voorkomen door toepassing van niet-uitlogende materialen, zoals omschreven in de Dubo-bepalingen, maar ook door beperking van de toepassing van lood, koper, zink en zacht pvc. Hierdoor wordt vervuiling van oppervlaktewater voorkomen.
Ook terreinverhardingen worden half doorlatend en van niet uitlogende materialen voorzien, zodat hemelwater ter plaatse en aan de randen van paden en parkeerplaatsen infiltreert. Er worden geen waterpartijen aangelegd of aangepast. Voor het afvalwater wordt gebruik gemaakt van de bestaande openbare riolering. Bij de nieuwbouw dient hemelwater en afvalwater gescheiden aangeleverd te worden. Als gevolg van de ontwikkeling zal het aanbod van vuilwater toenemen. Het vuilwater zal in de toekomstige situatie worden aangesloten op het bestaande rioleringstelsel aan de Hoogbroekseweg. Voor het hemelwater wordt een tussenkomst van een wadi en/of infiltratiekratten onder de parkeerplaatsen en tuinen voorzien. 4.9.3.5 Waterberging Beleidsuitgangspunten De gemeente streeft naar het vasthouden van gebiedseigen water door benutting van de natuurlijke bergingscapaciteit van bodem en oppervlaktewater. Natuurlijke grondwater- en oppervlaktewaterstanden worden beschermd of hersteld. Hemelwater afkomstig van verharde oppervlakken zoveel mogelijk afkoppelen van de riolering met de voorkeursvolgorde: 1) Benutting, 2) Bodeminfiltratie binnen het gebied, 3) Berging binnen het gebied, 4) Vertraagde afvoer naar oppervlaktewater buiten het plangebied en 5) Afvoer naar riool. Compenseren van het verlies aan waterberging, indien hemelwater direct of indirect wordt geloosd op oppervlaktewater.
De compensatieplicht (Keur waterschap) houdt in dat de toename van verharding in het ruimtelijk plan moet worden gecompenseerd door aanleg van extra waterberging. Dit met een eenmalige uitzondering van 500 m² (stedelijk gebied) en 1500 m² (landelijk gebied) voor particulieren en kleine bedrijven. De compensatieplicht TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 55 geldt niet in individuele gevallen als op een afstand van 100 m of meer van het oppervlaktewater wordt geïnfiltreerd. Infiltratie- en bergingsvoorzieningen, zoals bodempassages en open water, moeten voldoende capaciteit hebben om het hemelwater te kunnen verwerken. En zodanig ruimtelijk ingepast (ruimtebeslag, ligging) dat adequaat functioneren is gewaarborgd. Gevolgen van/ voor het plan Als ontwikkelingen verwachte negatieve effecten hebben op het bodem- en watersysteem, verwachten we van initiatiefnemers maatregelen om die te beperken en/of compenseren. Hemelwater dient op eigen terrein te worden verwerkt. Door Kragten is een waterhuishoudkundig onderzoek (rapportnr. 20241001-WIJ023; d.d. 1 oktober 2024) uitgevoerd. De rapportage van het onderzoek is toegevoegd als Bijlage 6 aan deze motivering. In deze ontwikkeling van circa 3.500m² waarin 8 woningen zijn voorzien, is het netto verhard oppervlak 2.469m². Voor het beoogde nieuwe verharde oppervlak is bij een bergingseis van 66,4 mm in totaal 164m³ benodigd.
De totale wateropgave voor de kavels is 140m³. Om de haalbaarheid van de waterbergingsmogelijkheden op particulier terrein te toetsen, zijn in het rapport een aantal opties kort beschouwd. Uiteindelijk kan een combinatie van maatregelen er echter voor zorgen dat duurzaam wordt omgegaan met water en regenwater binnen het plangebied kan worden verwerkt. Voor de invulling van de wateropgave van 24m³ ten behoeve van het openbaar verhard terrein, wordt voor dit plangebied voorgesteld om in de groengebieden tussen de parkeerplaatsen verlagingen aan te brengen ten opzichte van de wegen en woningen zodat hier regenwater kan worden geborgen. Op basis van het onderzoek blijk dat binnen het plangebied kan worden voldaan aan de berekende bergingsopgave. Het realiseren van waterberging bij particulieren en openbare percelen is vastgelegd in de regels van het omgevingsplan om te borgen dat deze waterberging ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd (zie artikel 22.A.5.3.1). Op deze manier zijn particulieren zelfverantwoordelijk en verplicht om de voorzieningen op eigen terrein te onderhouden en in stand te houden. 4.9.4 Conclusie Op basis van het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat het aspect 'Water' geen belemmering vormt voor het voornemen, mits het bovenstaande advies wordt gevolgd. Samenvattend betreft dit drie aspecten: Het doorbreken van de leemlaag tussen 1,3 en 1,8 m-mv.
Het voorzien in de wateropgave (verantwoordelijkheid en verplichting bij de toekomstige particuliere eigenaren) Het aanhouden van de aanleg- en bouwpeilen. Waterberging vastleggen in de regels Het is aan te raden om het realiseren van waterberging bij particulieren en openbare percelen vast te leggen in de regels van het plan om te borgen dat deze waterberging ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Op deze manier zijn particulieren zelf verantwoordelijk en verplicht om de voorzieningen op eigen terrein te onderhouden en in stand te houden. 56 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 4.10 Ecologie 4.10.1 Inleiding Ter bescherming van de natuur zijn in het Bkl diverse regels opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die zijn opgenomen in de huidige Wet natuurbescherming. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). 4.10.2 Soortenbescherming Onder de Omgevingswet zijn veel dier- en plantsoorten beschermd.
De bescherming richt zich op soorten van Europees belang, die onder de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn vallen, als om bepaalde soorten van nationaal belang. Soortenbescherming vindt plaats binnen en buiten het natuurnetwerk Nederland. Het kan de vorm hebben van wet- en regelgeving, maar ook van fysieke maatregelen die bescherming, vestiging of uitbreiding van een soortenpopulatie stimuleren. Op grond van artikel 2.18 lid 1 sub f Omgevingswet zijn in beginsel de provincies hiervoor verantwoordelijk. Echter, ook decentrale overheden kunnen hierover actief beleid voeren. Hierbij kan worden gedacht aan het vaststellen van bijvoorbeeld een programma voor soortenbescherming. De Omgevingswet definieert wat een flora- en fauna-activiteit is. In de bijlage van de Omgevingswet staat de volgende definitie van een flora- en fauna-activiteit: 'activiteit met mogelijke gevolgen voor van nature in het wild levende dieren of planten'. Door deze brede formulering van een flora- en fauna-activiteit is het bij activiteiten in de fysieke leefomgeving nodig om te controleren of er soorten aanwezig zijn, en, indien aanwezig, welke soorten dat zijn. Een flora- en fauna-activiteit kan nadelig zijn voor bijvoorbeeld natuurbescherming. Iemand die dat weet of kan weten, moet zich altijd houden aan de specifieke zorgplicht bij het verrichten van de activiteit (artikel 11.27, Bal).
De specifieke zorgplicht geldt bij alle dier- en plantensoorten, dus bij (inter)nationaal beschermde soorten én bij andere soorten. 4.10.2.1 Beoordeling soortenbescherming Het is raadzaam om tijdig een quickscan flora en fauna uit te voeren. Daarmee wordt helder of er, en zo ja welke, beschermde soorten op het terrein aanwezig zijn of gebruiken. Afhankelijk van de effecten van het plan op de flora en fauna kan het nodig zijn dat compenserende maatregelen worden genomen of dat het plan moet worden aangepast. Het is niet ondenkbaar dat er beschermde soorten op de locatie aanwezig zijn. De grens van het te onderzoeken gebied moet ruim om het plangebied liggen om ook de invloed op soorten te kunnen bepalen die zich in het direct aangrenzende gebied bevinden. Voor de realisatie van het voornemen in de vorm van acht woningen komt de bestaande dierenweide te verdwijnen. De geplande werkzaamheden hebben mogelijk effect op verblijfplaatsen van de beschermde diersoorten op de locatie. 4.10.2.1.1 Ecologische quickscan Ten behoeve van de voornemen is door Aelmans Milieu Oss een ecologische quickscan (Projectnr. AMO240075, d.d. 17 mei 2024, Bijlage 7) uitgevoerd. Het locatiebezoek heeft plaatsgevonden op 10 mei 2024. De resultaten van de Quickscan Flora en Fauna zijn hieronder opgenomen.
Resultaten TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 57 De quickscan heeft tot doel vast te stellen of de beoogde ingrepen van invloed kunnen zijn op beschermde soorten en beschermde gebieden. In de quickscan wordt de (mogelijke) aanwezigheid beschreven van artikel 11.37, 11.46 en 11.54 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) gespecificeerde soorten. Voor de geplande ingreep wordt één enkele eik gerooid, welke als nestgelegenheid dient voor een ekster. Op basis van artikel 11.37 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) is het verboden om opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. Het rooien van de eik met het eksternest dient daarom buiten het broedseizoen (15 maart - 1 augustus) uitgevoerd te worden. Wanneer de eik met het eksternest buiten het broedseizoen (15 maart - 1 augustus) wordt gerooid, kan verder worden uitgesloten dat de beoogde activiteiten een negatieve invloed zullen hebben op beschermde soorten vanuit Omgevingswet en het Bal. Aanbevelingen Zorgplicht Gezien er op de onderzoekslocatie vrijgestelde en/of algemene soorten voor kunnen komen dient men zich aan de zorgplicht te houden. Geadviseerd wordt om een ecologisch werkprotocol aan te houden.
Door bijvoorbeeld één werkrichting vast te leggen kunnen dieren wegvluchten van de werkzaamheden. De vluchtrichting moet wel naar een realistisch vluchtgebied leiden. Natuurinclusief bouwen Door tijdens de ontwerpfase te denken aan “natuurinclusief” bouwen kunnen de nieuwe woningen meer natuurwaarde bieden. Denk hierbij aan bijvoorbeeld ingebouwde nestkasten voor vleermuizen of huismussen en gierzwaluwen, maar ook aan het aanplanten van inheemse bomen en struiken (als erfafscheiding). Conclusies Op basis van de quickscan die is uitgevoerd ter plaatse van het perceel Heikampseweg – Hoogbroekseweg te Alverna kan worden uitgesloten dat de voorgenomen bouwwerkzaamheden een negatieve invloed hebben op beschermde soorten vanuit de Omgevingswet. 4.10.2.1.2 Second opinion Naar aanleiding van de ontvangen zienswijzen is een second opinion opgesteld die de conclusies van de quickscan flora en fauna toetst. Deze second opinion van Sweco is als Bijlage 8 bij deze motivering gevoegd. Met betrekking tot de volgende soorten komen de conclusies uit de second opinion overeen met de quickscan flora en fauna: 58 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek Voor de steenuil zijn, aanvullend op de quickscan flora en fauna, ten zuidoosten van het plangebied twee schuurtjes aangetroffen, die geschikt zijn voor een steenuil. Ook zijn waarnemingen in de omgeving bekend.
Gezien de geschiktheid van de planlocatie als foerageergebied en de afstand van deze potentiële nestlocaties, wordt aanvullend onderzoek naar steenuil in combinatie met een foerageergebiedsanalyse noodzakelijk geacht. Op basis daarvan dient bepaald te worden of de ontwikkeling leidt tot significante negatieve effecten ten aanzien van één of meerdere verblijfplaatsen van de steenuil en of een vergunningsaanvraag noodzakelijk is. Voor start van de bouwwerkzaamheden zal het aanvullend onderzoek worden uitgevoerd en indien nodig de omgevingsvergunning worden aangevraagd. Een eventuele vergunningplicht staat echter de uitvoerbaarheid van het omgevingsplan niet in de weg. Voor de steenmarter en kleine marterachtigen wordt geadviseerd een ecologisch werkprotocol op te stellen om significante verstoring te voorkomen met maatregelen tijdens en na de werkzaamheden. Indien het niet mogelijk is met maatregelen significante verstoring te voorkomen dan dient alsnog aanvullend onderzoek naar (potentiële) verblijfplaatsen van steenmarter en kleine marterachtigen uitgevoerd te worden in de haag aan de noordzijde van het plangebied en afhankelijk van het nader onderzoek een vergunning te worden aangevraagd. Het opstellen van een werkprotocol en een eventuele vergunningplicht staat de uitvoerbaarheid van het plan echter niet in de weg.
Met betrekking tot de das is in de second opinion opgenomen dat er geen aanleiding is om aan de waarneming zoals beschreven in de quickscan flora en fauna te twijfelen. Op basis van deze waarneming kan redelijkerwijs worden geconcludeerd dat het plan niet leidt tot verlies van essentieel foerageergebied en dat het plan niet leidt tot significante verstoring van dassenburchten in de omgeving. Bovendien verruigt het terrein langzaam nu het niet langer in gebruik is als dierenweide. Ook wordt het terrein intensiever betreden door honden. Ook hierdoor is het terrein minder geschikt voor de das geworden. Om te voorkomen dat het terrein zich toch ontwikkeld tot essentieel foerageergebied door de das, is in week 51 van 2025 een daswerend hekwerk om het terrein geplaatst. Hiermee is uitgesloten dat het perceel wordt betreden door de das. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 59 4.10.2.1.3 Conclusie Op grond van de quickscan flora en fauna en de second opinion moet de conclusie worden getrokken dat het aspect 'soortenbescherming' geen belemmering vormt voor het voornemen en er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 4.10.3 Geschiedsbescherming Als onderdeel van de overwegingen rondom een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en het stellen van regels voor c.q.
aan activiteiten dient ook rekening te worden gehouden met de ligging van beschermde natuurgebieden. (paragraaf 5.1.2 Bkl). Nederland kent een groot aantal beschermde natuurgebieden. Deze natuurgebieden kunnen beschermd zijn door Europese aanwijzingen of deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland. De provincies zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor het Natuurnetwerk Nederland op het land. 4.10.3.1 Natura2000 Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In deze gebieden worden flora, fauna en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit te behouden. Natura 2000-gebieden worden aangewezen onder twee Europese richtlijnen: de Vogelrichtlijn (1979) en de Habitatrichtlijn (1992). Nederland kent een netwerk van 162 Natura 2000-gebieden. Negatieve effecten op Natura 2000-gebieden kunnen zowel direct als indirect van aard zijn. Directe effecten zijn bijvoorbeeld verstoringen door licht, geluid of trillingen. Een belangrijk negatief indirect effect op Natura 2000-gebieden is een verhoogde stikstofdepositie. Een activiteit die niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied maar wel significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied, wordt een 'Natura 2000-activiteit' genoemd binnen de definitie van de Omgevingswet.
Een Natura 2000-activiteit dient te voldoen aan rijksregels zoals de specifieke zorgplicht (artikel 11.6, Besluit activiteiten leefomgeving). Daarnaast dient het bevoegd gezag geïnformeerd te worden bij een eventueel ongewoon voorval (artikel 11.13, Besluit activiteiten leefomgeving). Toetsing ligging t.o.v. Natura 2000 Nabij het plangebied zijn meerdere Natura 2000 gebieden gelegen. Deze liggen tussen de 7 kilometer (Rijntakken) en 13,5 kilometer (De Bruuk) van het plangebied af. De Sint Jansberg is op circa 12 kilometer van het plangebied gelegen. 60 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek Figuur: Ligging Natura2000-gebieden Op basis van bovenstaande weergave, wordt duidelijk dat het voornemen niet gelegen is binnen Natura2000-gebieden en er uitsluitend sprake is van een mogelijke externe werking. 4.10.3.2 Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk heeft als doel om natuurgebieden beter te verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. Het NNN bestaat over het algemeen uit kerngebieden, natuurontwikkelingsgebieden en verbindingszones. In beginsel zijn de provincies verantwoordelijk voor de instandhouding en ontwikkeling van het Natuurnetwerk Nederland.
Instructieregels met betrekking tot de bescherming van Natuurnetwerk Nederland zijn dan ook opgenomen in de omgevingsverordening van de provincie. Toetsing ligging t.o.v. Gelders Natuurnetwerk Ten zuidoosten van de locatie aan de Hoogbroekseweg ligt een natuurgebied dat deel uitmaakt van het Gelders Natuurnetwerk. De kortste afstand tot aan dit onderdeel van het Gelders Natuurnetwerk bedraagt circa 430 meter. Het Gelders Natuurnetwerk begint ten oosten van de Graafseweg tot aan Blankberg. Tot het gebied behoren onder andere het Wijchensche Ven en de Hatertse en Overasseltse Vennen. Op basis van onderstaande weergave, wordt duidelijk dat het voornemen niet gelegen is binnen NNN en er uitsluitend sprake is van een mogelijke externe werking. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 61 Figuur: Ligging Gelders Natuurnetwerk t.o.v. de locatie aan de Hoogbroekseweg 4.10.3.3 Stikstof Voor voorliggende ruimtelijke motivering is door Pouderoyen Tonnaer een stikstofnotitie incl. bijlagen (Pouderoyen Tonnaer, projectnummer POU240028.004, d.d. 9 februari 2006, Bijlage 9) opgesteld. De resultaten hiervan zijn hieronder weergegeven. Resultaten Met het voornemen worden 8 woningen gerealiseerd. Op basis van dit bouwplan zijn ten aanzien van het aspect stikstof verschillende fasen te onderscheiden: 1. Realisatiefase: tijdelijke effecten ten gevolge van bouw- en aanlegactiviteiten; 2.
Gebruiksfase: effecten voor onbepaalde tijd na ingebruikname van de woningen. Navolgend worden de stikstofrelevante activiteiten per fase beschreven. Daarbij is de emissie als gevolg van het voornemen in kaart gebracht. Dat wil zeggen de emissie die aan de orde is in de realisatie- en de nieuwe gebruiksfase. Realisatiefase Voor een inschatting van de emissies bij de toekomstige bouw van de woningen is aangesloten bij generieke kengetallen. ‘Open norm ‘stikstofemissie bouw- en sloopwerkzaamheden’ (Stichting W/E adviseurs, 2022) is de berekenende stikstofuitstoot van woningbouwprojecten met elkaar vergeleken. Er worden met het voornemen 8 woningen van verschillende typologieën gerealiseerd. Op dit moment is er nog geen informatie over de in te zetten mobiele werktuigen, de duur van de inzet en de bouwjaren/ stageklassen van deze werktuigen. Het gaat om relatief kleine woningen, daarom wordt in deze situatie uitgegaan van 3 kg NOx per woning. Daarbij wordt ervan uit gegaan dat de realisatie fase één jaar duurt en alle werkzaamheden die benodigd zijn 62 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek voor het realiseren van de woningen binnen deze stikstofemissie vallen. Denk hierbij aan het gebruiken van benodigde machines en het stationair draaien van zwaar verkeer voor het laden en lossen van bouwmaterialen op de bouwlocatie.
De verkeersbewegingen die nodig zijn geacht voor de realisatiefase zijn hier echter niet in meegenomen en zijn onderstaand beschreven. Tot slot wordt er ook gerekend met 3% NH3 emissie van de totale NOx emissie voor de realisatie van de gebouwen. Verkeersbewegingen realisatiefase De verkeersbewegingen tijdens de bouw zijn ingeschat op 200 lichte verkeersbewegingen, 75 middelzware en 150 zware voertuigen per woning. Er wordt van uitgegaan dat er voor de lichte verkeersbewegingen van het bouwverkeer er altijd sprake is van koude start (fenomeen dat voertuigen met een koude motor meer emissie uitstoten dan voertuigen met een warme motor). Lichte verkeersbewegingen zijn voornamelijk van de werklieden en installateurs. Zij zullen langere tijd aanwezig zijn op de locatie (meer dan 2 uur). Voor het middelzwaar en zwaar bouwverkeer is ervan uit gegaan dat dit verkeer niet lang aanwezig zal zijn op de locatie, gezien het feit dat dit bouwverkeer voornamelijk zorgt voor de aanvoer van bouwmaterialen. Zie bijlage 1 van de rapportage voor de Aerius berekening voor de stikstofuitstoot van de realisatiefase. Gebruiksfase - Verkeer De woningen wordt gasloos gerealiseerd. In de gebruiksfase is derhalve alleen sprake van een verkeersgeneratie. Voor de berekening wordt de typologieën zoals eerder omschreven gehanteerd.
Op basis van de CROW normen gelden de volgende normen per wooneenheid per etmaal voor 1 woning in een matige stedelijkheidgraad in het in buitengebied . Koop tussen/hoek woning 7,4 Koop twee onder-een-kap 7,8 Koop vrijstaand 8,2 Afgerond resulteert dit in 62 verkeersbewegingen per etmaal. Voor de het berekenen van de stikstofemissies tijdens de gebruiksfase moet worden bepaald wanneer het verkeer opgaat in het heersend verkeersbeeld. In de toekomstige situatie zal het verkeer via de Hoogbroekseweg en de parallelweg van de Graafseweg op de N324 uitkomen, waar deze opgaat in het heersende verkeersbeeld. Er is een stagnatiepercentage van 10% verondersteld op dit traject. Aerius-berekeningen Met de Aerius Calculator is het effect van de emissies uit zowel de realisatiefase als de gebruiksfase berekend. De gegevens voortkomend uit de bovenstaande benadering zijn ingevoerd in de AERIUS calculator. De berekeningen zijn bijgevoegd in bijlage 1, 2 en 3 van de rapportage. Uit de berekening volgt er geen toename hoger dan 0,00 mol N/ha/jaar op het nabijgelegen Natura 2000 gebieden. Rekening houdend met het voorgaande kunnen significant nadelige effecten op Natura 2000 gebieden ten gevolge van de realisatie- en gebruiksfase worden op voorhand kunnen worden uitgesloten.
Conclusie Op basis van de worstcase benadering kunnen negatieve effecten ten gevolge van stikstof tijdens de realisatiefase en gebruiksfase op de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden worden uitgesloten, waardoor geen sprake is van een ‘Natura 2000 activiteit’. Een vergunning in het kader van de Omgevingswet, zoals bedoeld in artikel 5.1, 1e lid, sub e (omgevingsvergunning Natura 2000 activiteit) is niet noodzakelijk. Het aspect 'stikstof' vormt geen belemmering voor het voornemen, zodat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 63 4.10.3.4 Houtopstanden Houtopstanden worden op basis van nationaal beleid beschermd door in het Bal opgenomen rijksregels. In het Omgevingsplan wordt door de gemeenteraad een bebouwingscontour houtkap vastgesteld. Hierbinnen gelden de regels voor het vellen van houtopstanden niet die in het Bal staan. Deze regels worden gesteld met het oog op natuurbescherming, de instandhouding van het bosareaal in Nederland, of het beschermen van landschappelijke waarden. Voorheen waren deze regels gesteld in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming.
De kern van het beschermingsregime uit het Bal wordt gevormd door een meldingsplicht voor degene die voornemens is om buiten de bebouwingscontour een houtopstand te vellen, en een verplichting om binnen 3 jaar na het vellen of tenietgaan op dezelfde grond te herbeplanten. Daarbij geldt als kwaliteitseis dat de herbeplanting geschiedt op 'bosbouwkundig verantwoorde wijze'. De provincie kan daar bij omgevingsverordening maatwerkregels of maatwerkvoorschriften over vaststellen (zie Stb. 2021, nr. 22, p. 157 en 158). Toetsing Langs het perceel staan langs de Hoogbroekseweg in totaal vijf zomereiken (Quercus robur). De bomen hebben een hoogte tussen de 8 en 13 meter. Gezien het aantal van vijf bomen is er geen sprake van een houtopstand. Onder houtopstand wordt een zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, die een oppervlakte grond beslaat van 10 ha of meer, of bestaat uit een rijbeplanting die meer dan 20 bomen omvat, gerekend over het totaal aantal rijen. Door de ligging van de beoogde inritten, moet een boom worden verwijderd. Voor de te verwijderen boom worden twee nieuwe bomen aangeplant. Door het planten van de bomen, is het behoud van een evenwichtige boomstructuur geborgd. Naast de te planten bomen worden hagen van inheemse soorten aangeplant. Met het voornemen wordt hierdoor een bijdrage geleverd aan de groenstructuur.
Het aspect ‘Houtopstanden’ vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.10.3.5 Second opinion Zoals beschreven in paragraaf 4.10.2 is naar aanleiding van de ontvangen zienswijze een second opinion opgesteld die de conclusies uit de quickscan flora- en fauna toetst. Met betrekking tot ligging in of nabij Natura2000-gebieden wordt geconcludeerd dat de conclusies vergelijkbaar zijn. De Aerius-berekening waarnaar wordt verwezen, is niet opgenomen in de de quickscan flora- en fauna, maar in paragraaf 4.10.3.3 Stikstof van deze motivering. Ook met betrekking tot het Gelders Natuurnetwerk en beschermde houtopstanden wordt in de second opinion dezelfde conclusie getrokken als in de quickscan flora en fauna. Op basis van de second opinion blijft de conclusie in stand dat er geen belemmeringen zijn voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.11 Archeologie & cultuurhistorie 4.11.1 Algemeen De gemeente moet bij het vaststellen van de buitenplanse Omgevingsplanactiviteit rekening houden met het belang van het behoud van cultureel erfgoed. Hieronder vallen ook bekende of aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten. Dit staat in artikel 5.130 lid 1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Archeologie De gemeente kan in het belang van archeologische monumentenzorg regels stellen in het Omgevingsplan over 64 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek archeologisch onderzoek.
Deze regels hebben betrekking op beschadiging, het conserven en in stand houden van archeologische monument. Voor archeologie dient de gemeente projecten kleiner dan 100 m2 in beginsel vrij te stellen van de archeologische onderzoeksplicht (artikel 5.130 lid 4 Bkl). De gemeente kan in een Omgevingsplan echter grotere of kleinere vrijstellingsgrenzen vastleggen, bijvoorbeeld in historische binnensteden waar de kans op het aantreffen van archeologische sporen heel groot is. Archeologisch onderzoek kan in dergelijke gevallen ook al bij projecten kleiner dan 100 m² vondsten opleveren. In gebieden met een lage verwachtingswaarde kan de gemeente kiezen om een grotere vrijgestelde oppervlakte vast te leggen in het Omgevingsplan. Dit om te voorkomen dat de gemeente een initiatiefnemer belast met het doen van archeologisch onderzoek dat naar verwachting niet of nauwelijks zinvol is. Cultuurhistorie Uit het Besluit kwaliteit leefomgeving volgt dat gemeenten voor cultureel erfgoed dat voor bescherming in aanmerking komt een toereikend beschermingsregime moeten opnemen in het Omgevingsplan. Het Bkl bevat hiervoor instructieregels. Hieronder wordt beschreven op welke manier wordt omgegaan met archeologie en cultuurhistorische waarden.
4.11.2 Archeologie 4.11.2.1 Beleid Rijksbeleid Met de ondertekening van het Verdrag van Valletta (Malta) in 1992 is in Nederland de beleidsmatige zorg voor het archeologisch bodemarchief aanzienlijk toegenomen. In het verdrag staat: Archeologische waarden dienen als onvervangbaar onderdeel van het culturele erfgoed te worden meegenomen en te worden ontzien bij de ontwikkeling en besluitvorming van ruimtelijke plannen. Mocht bescherming onvoldoende mogelijk zijn dan dient, volgens dit verdrag, de informatie te worden onttrokken aan de bodem via archeologisch onderzoek. Inmiddels zijn de uitgangspunten van het Verdrag middels de Omgevingswet geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Provinciaal beleid Het plangebied ligt niet binnen de contouren van een cultuurhistorisch of archeologisch waardevol gebied. Gemeentelijk beleid Van toepassing is het archeologiebeleid met de bijbehorende archeologische waarden- en verwachtingskaart (RAAP rapport 1828), vastgesteld in 2009 (en verwerkt in het Omgevingsplan). Hierop staat dit gebied aangemerkt als een zone met een hoge archeologische verwachting. Dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2' Ter plaatse van de locatie aan de Hoogbroekseweg en de Heikampseweg geldt de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2'.
De voor 'Waarde - Archeologie 2' aangewezen gronden zijn, behalve voor de daar voorkomende functies, mede bestemd voor behoud en bescherming van waardevolle verwachte archeologische informatie in de bodem. Voor deze zone geldt voor bodemverstorende activiteiten een ondergrens van 120 m2 en dieper dan 30 cm. Als die ondergrens in dit plan overschreden wordt (woningen, bijbehorende infrastructuur, bomen etc.) is archeologisch inventariserend onderzoek in de vorm van bureau- en verkennend booronderzoek voor het gehele plangebied noodzakelijk. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 65 4.11.2.2 Toetsing Ter plaatse van de locatie geldt de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2'. Het gaat hierbij om gebieden met een hoge archeologische verwachting. De voor 'Waarde - Archeologie 2' aangewezen gronden zijn, behalve voor de daar voorkomende functies, mede bestemd voor behoud en bescherming van waardevolle verwachte archeologische informatie in de bodem.
Bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor bouwen voor het oprichten van een bouwwerk, waarbij de bodemwerkzaamheden groter dan 120 m² en dieper dan 30 centimeter zijn, dient de aanvrager een rapport te overleggen, waarin de archeologische waarden van de gronden waarop de aanvraag betrekking heeft naar het oordeel van het bevoegd gezag in voldoende mate zijn vastgesteld 4.11.2.3 Archeologie bureau- en inventariserend booronderzoek De te realiseren woningen overschrijden de drempelwaarde van 120m² en een diepte van 30cm onder het maaiveld, waardoor de archeologische waarden van de gronden ter plaatse onderzocht dienen te worden. Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling aan de Hoogbroekseweg, is door Bureau voor Archeologie om deze reden een een verkennend bureau- en verkennend booronderzoek (rapportnr. 1454; ARCHIS onderzoeksmeldinsnummer: 5562687100 (ABU); 5562702100 (ABO); d.d. 10 mei 2024; Bijlage 10) uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek zijn hieronder weergegeven. Resultaat bureauonderzoek Op basis van het bureauonderzoek blijkt dat de ondergrond van het plangebied bestaat uit grofzandige pleistocene rivierafzettingen. Hierop ligt een (dun) pakket stuif- en/of rivierduinzand. De bouwvoor is 20 tot 50 cm dik. Het landschap kan bewoond zijn geweest vanaf het Laat Paleolithicum.
In de omgeving van het plangebied zijn resten uit de Bronstijd en IJzertijd aangetroffen. In de 18e eeuw bestaat het landgebruik waarschijnlijk uit heide. Aan het begin van de 19e eeuw is het overgrote deel omgezet in bouwland. Het plangebied blijft onbebouwd tot en met het heden. Archeologische verwachting op basis van het booronderzoek Tijdens het booronderzoek zijn vijf boringen gezet met einddieptes tussen 285 en 300 cm -mv. Uit de boringen blijkt dat onder de 30 tot 40 cm dikke bouwvoor de bodem bestaat uit rivierduinafzettingen op komafzettingen (Laag van Wijchen) op grofzandige rivierafzettingen. In het overgrote deel van het plangebied ligt de C-horizont direct onder de bouwvoor. Enkel in het noordoosten van het plangebied is nog een restant van een B-horizont aanwezig. Deze horizont is mogelijk omgewerkt. De natuurlijke bodem is waarschijnlijk door egalisatie grotendeels verdwenen. De kans is klein dat behoudenswaardige archeologische resten aanwezig zijn die door de voorgenomen ingrepen verstoord gaan worden. Advies Bureau voor Archeologie adviseert het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.11.2.4 Selectiebesluit Het rapport is beoordeeld en goedgekeurd door het bevoegd gezag, de gemeente Wijchen. Het selectieadvies van het onderzoeksbureau wordt overgenomen. Voor deze ontwikkeling is geen archeologisch vervolgonderzoek meer nodig.
De bodem is geëgaliseerd en in dat proces zullen eventueel aanwezige archeologische sporen en resten verstoord zijn geraakt. De kans is klein dat er nog een behoudenswaardige vindplaats in de bodem aanwezig is. Als er onverwachts toch archeologische sporen of resten worden gevonden tijdens de werkzaamheden voor de 66 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek bouw, dan is het een wettelijke verplichting om deze te melden. Dat staat in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. Dit kan worden gemeld bij de gemeente Wijchen of bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). 4.11.2.5 Gevolgen voor het voorliggend plan Op basis van het uitgevoerde archeologisch onderzoek is het besluitgebied archeologisch vrijgegeven, waardoor de archeologische dubbelbestemming is komen te vervallen. Er is geen archeologische bescherming meer opgenomen in het TAM-omgevingsplan. 4.11.2.6 Conclusie Op basis van het bovenstaande wordt geconcludeerd dat het aspect ‘archeologie’ geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 4.11.3 Cultuurhistorie 4.11.3.1 Algemeen Als onderdeel van de overwegingen rondom een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en het stellen van regels voor c.q. aan activiteiten dient ook rekening te worden gehouden met cultureel erfgoed. De verplichting om ook cultuurhistorische waarden te beschermen is in de Omgevingswet meegenomen.
De instructieregels uit artikel 5.130 lid 2 van het Bkl geven aan voor welke punten onder meer bescherming benodigd is. In de Omgevingswet wordt cultureel erfgoed in de fysieke leefomgeving als volgt afgebakend: 'monumenten, archeologische monumenten, stads- en dorpsgezichten, cultuurlandschappen en, voor zover dat voorwerp is of kan zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties in het Omgevingsplan, ander cultureel erfgoed als bedoeld in artikel 1.1 van de Erfgoedwet'. Onder 'ander cultureel erfgoed' gaat het zowel om roerend erfgoed ('cultuurgoederen') als om immaterieel cultureel erfgoed voor zover dat aan een specifieke plek gebonden is. De gemeente moet voor cultureel erfgoed dat voor bescherming in aanmerking komt een toereikend beschermingsregime opnemen in het Omgevingsplan. In het Besluit kwaliteit leefomgeving staan hiervoor instructieregels (artikel 5.130 lid 2 Bkl). Deze regels gaan over: ontsiering, beschadiging of sloop van beschermde monumenten verplaatsing van beschermde monumenten gebruik van monumenten ter voorkoming van leegstand aantasting van de omgeving van een beschermd monument aantasting van karakteristieke stads- en dorpsgezichten en cultuurlandschappen 4.11.3.2 Gebiedsomschrijving In het geldende Omgevingsplan is een beschermingsregime voor het cultureel erfgoed opgenomen in de vorm van 'Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied'.
De gemeente Wijchen heeft op 3 mei 2017 het Parapluplan Cultuurhistorie Wijchen vastgesteld. Dit Parapluplan werkt door in het tijdelijk deel van het Omgevingsplan. De voor Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende functies, mede bestemd voor het behoud, beheer en versterking van de cultuurhistorische waarden. Het is verboden binnen deze aanduiding zonder een schriftelijke vergunning van het bevoegd gezag (omgevingsvergunning voor werken en werkzaamheden) de onderstaande omgevingsvergunningplichtige werken en werkzaamheden uit te voeren. het aanbrengen van (half-)verhardingen; TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 67 het rooien of vellen van houtgewas; afgraven, vergraven, ophogen en egaliseren van de bodem; graven of dempen van sloten; verwijderen van perceelrandbeplanting; aanleggen van wegen of paden; wijzigen van perceels- of kavelgrenzen; het aanbrengen van hoogopgaande beplanting anders dan het herplanten van gerooide / gevelde houtopstanden; het verwijderen van wegen of paden. Daarnaast zijn de cultuurhistorische Inventarisatie (actualisatie) Tussen stad en land tussen Maas en Waal (RAAP-Rapport 3040) en Beleidsnota Cultuurhistorie 'Samen in Verscheidenheid' inclusief Cultuurhistorische waarderings-en beleidskaart (RAAP 2017) van toepassing.
In deze documenten heeft gemeente Wijchen het cultuurlandschap en gebouwde omgeving gewaardeerd. Het plangebied heeft volgens de cultuurlandschappelijke waarderingskaart een middelhoge waardering. Figuur: Uitsnede Cultuurhistorische Waarderingskaart 68 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 4.11.3.3 Toetsing Ten behoeve van voorliggende planontwikkeling is het cultureel erfgoed geïnventariseerd en is de aanvaardbaarheid van wijziging van het Omgevingsplan beoordeeld. De resultaten daarvan worden hierna beschreven. Daarbij wordt ook aangegeven op welke wijze rekening is gehouden met het beschermen en het voorkomen van aantasting van cultureel erfgoed. Figuur: Uitsnede Cultuurhistorische beleidskaart Het plangebied heeft volgens de cultuurlandschappelijke waarderingskaart een middelhoge waardering. Het plangebied heeft als kenmerk het landschapstype droge kampontginningen op rivierduin of dekzandrug (ktd1). De kampontginningen kenmerk(t)en zich vrijwel in het hele gebied door hun openheid, het aanwezige reliëf en het gebruik als akkerland. Vanuit het aspect cultuurhistorie wordt het sparen van de overgebleven kampontginningen aan de rand van de bebouwde kom aanbevolen. Het vormt een vriendelijke overgang van de kom naar het landelijk gebied. De kern van Alverna wordt uitgebreid richting het noorden; daarbij wordt de kavelstructuur behouden.
Ten noorden van de planlocatie blijft sprake van een afwisseling tussen woonbebouwing en kampontginningen. Daarbij blijft de vriendelijke overgang tussen het stedelijk en landelijk gebied behouden. In en rondom het plangebied is geen monumentale bebouwing aanwezig. 4.11.3.4 Conclusie cultureel erfgoed Het aspect ‘cultuurhistorie’ vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 69 4.11.4 Conclusie Ter plekke van onderhavig plangebied is geen sprake van cultureel erfgoed. Uit bovenstaande toetsing is gebleken dat het cultureel erfgoed niet wordt aangetast en geen belemmering oplevert voor onderhavige afwijking van het Omgevingsplan. Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 4.12 Leidingen Zoals omschreven in 4.8 Omgevingsveiligheid (Externe Veiligheid) lopen door het projectgebied geen boven- en/of ondergrondse leidingen die een planologische bescherming genieten. Er is dus op dat gebied geen sprake van (planologische) beschermingszones en/of belangen van derden. Het aspect leidingen vormt geen belemmering voor de voorgenomen activiteiten. 4.13 Duurzaamheid en klimaat 4.13.1 Duurzaamheid 4.13.1.1 Wettelijk kader Uit de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet vloeit voort dat deze onder meer is gericht op een duurzame ontwikkeling van de fysieke leefomgeving.
Dit houdt in, dat de wet voorziet in een ontwikkeling van de fysieke leefomgeving die tegemoet komt aan de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen. Duurzame ontwikkeling is een breed begrip waar een veelheid aan onderwerpen onder kan vallen, zoals energietransitie en klimaatadaptatie. In de NOVI is daarom 'ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie' als prioriteit opgenomen. Daarnaast vallen onder het begrip duurzaamheid ook onderwerpen als mobiliteit, duurzaam bouwen en biodiversiteit. Het beleid ten aanzien van energietransitie en klimaatadaptatie vloeit voort uit nationale programma's die vervolgens regionaal zijn uitgewerkt (Regionale Energiestrategie, Nationale Klimaatadaptatiestrategie). De doelstellingen die hieruit voortvloeien zijn vervolgens integraal opgenomen in het gemeentelijk beleid, met name de Omgevingsvisie. Deze is weer uitgewerkt in programma's. In het Omgevingsplan zijn de beleidsdoelstellingen voor zover noodzakelijk vanuit het oogpunt van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties uitgewerkt in juridisch bindende regels. 4.13.1.2 Toepassing Bij duurzaam bouwen en verbouwen wordt er rekening gehouden met de effecten op het milieu.
Binnen het kader van de Omgevingswet worden al de nodige regels voorgeschreven met betrekking tot duurzaam (ver)bouwen. Verbeteren energieprestatie: Zo zijn in het Bbl eisen ten aanzien van Bijna energieneutrale gebouwen (BENG) opgenomen. Stimuleren milieuvriendelijk en circulair bouwen: de milieuprestatie van gebouwen (MPG) opgenomen. Natuurinclusief bouwen. Beoordeling Aangenomen kan worden dat bij de realisatie van de woningen de nieuwste standaard op het gebied van bouwen en energie zal worden toegepast. De toekomstige gebouwen zullen getoetst worden middels een BENG-berekening. 70 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek De BENG staat in dit geval voor bijna-energieneutraal gebouw. Sinds 1 januari 2021 moeten in Nederland alle nieuwe gebouwen 'bijna-energieneutraal' zijn. Door middel van bijvoorbeeld een zonneboiler ten behoeve van warmwater, een warmtepomp of zonnepanelen ten behoeve van stroom, kan er gezorgd worden voor een zelfvoorzienend huis. Naast de BENG-norm is er aandacht voor een toekomstige bestendige waterberging en duurzaam materiaalgebruik. Door bij de materiaalkeuze te kiezen voor duurzame producten is een goede basis voor een duurzaam project gelegd. Ter compensatie van de toegenomen verharding, wordt een duurzame hemelwaterhuishouding geborgd, door bergende en infiltrerende voorzieningen.
Naast het gebruik van duurzame materialen, wordt een natuurinclusieve bouwstijl toegepast, waarbij er rekening wordt gehouden met vogels en vleermuizen. Op basis van het bovenstaande wordt een duurzaam en natuurinclusief resultaat behaald. Hiermee wordt er voldoende invulling gegeven aan de energietransitie. 4.13.2 Klimaat 4.13.2.1 Wettelijk kader Klimaat(adaptatie) Om invulling te geven aan de in de NOVI beschreven prioriteit 'Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie' dient bij de overwegingen rondom een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en het stellen van regels voor c.q. aan activiteiten rekening te worden gehouden met maatregelen ten aanzien van klimaatadaptatie. Onder klimaatadaptatie wordt verstaan: het tijdig en effectief aanpassen aan het actuele of verwachte klimaat. Daardoor kan schade door klimaatverandering beperkt worden. Voor klimaatadaptatie is het belangrijk om integraal te werken en meekoppelkansen met andere ruimtelijke ontwikkelingen te benutten. Er zijn veel mogelijkheden om de aanpak en maatregelen uit de verschillende transities te combineren. Hierbij kan gedacht worden aan waterberging in natuurgebieden, groen in de stad en vermindering van hitte in de bebouwde omgeving.
Ten behoeve van deze afwijking van het Omgevingsplan zijn mogelijke meekoppelkansen geïnventariseerd en is de aanvaardbaarheid van deze afwijking van het Omgevingsplan ten aanzien van het aspect 'klimaatadaptatie' beoordeeld. De gemeente streeft naar een klimaatbestendige en waterrobuuste leefomgeving, anticiperend op hevigere perioden met hitte, neerslag en droogte. Bij ruimtelijke ontwikkelingen worden schadelijke effecten van klimaatverandering (wateroverlast en verdroging) voor het grondgebruik en vice versa beperkt of teruggebracht tot een acceptabel niveau. Waterhuishoudkundige voorzieningen zijn energiezuinig en duurzaam. Er moet gekomen worden tot een klimaatadaptieve ruimtelijke inrichting, o.a. voor wat betreft bebouwing, wegen, groen en water. Ook is het uitgangspunt dat water bij hevige neerslag in de bebouwing terecht komt of afstroomt buiten het plangebied. De hoeveelheid verhard oppervlak tot een minimum beperken. Zorgdragen voor voldoende waterberging, tegen hemelwateroverlast en ter buffering van water in droge tijden (zie ook waterberging). Groenstructuren klimaatrobuust aanleggen voor wat betreft areaal, type beplanting en waterbergend vermogen. Grondwateronttrekking (verdroging) beperken door hoogwaardige toepassing van drinkwater en het treffen van waterbesparende voorzieningen. Zo mogelijk hemelwater gebruiken voor laagwaardige toepassingen.
Verder bij de ruimtelijke ontwikkeling rekening houden met de droogtegevoeligheid van de locatie en mogelijke bodemdaling die daardoor kan ontstaan. 4.13.2.2 Toepassing Via de kaarten van Atlas Leefomgeving is de kaart 'Klimaatrisico' geraadpleegd. Op de kaart wordt weergegeven waar de risico’s van klimaatverandering hoog zijn. Hoe groener de kleur, hoe hoger het risico. Klimaatrisico TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 71 Het klimaatrisico op deze kaart laat zien waar men last kan hebben van een hoge gevoelstemperatuur (hittestress) én waar wateroverlast kan ontstaan na een hevige regenbui. Dat zijn vooral buurten met veel stenen. Figuur: Uitsnede kaart Klimaatrisico (Bron: AtlasLeefomgeving) Het plangebied krijgt op deze kaart geen score omdat er nog sprake is van een locatie in het buitengebied. Voor de locaties geldt hierdoor dat deze zich buiten het meetgebied bevinden. De kern van Alverna krijgt ter illustratie een score van 4.0. Dit betreft een gemiddelde score, waarbij sprake is van een beperkt klimaatrisico. Doordat de locaties daarentegen gelegen is in een landelijke en open omgeving met meerdere bomen, mag aangenomen worden dat het klimaatrisico ter plaatse van het project lager is dan het gemiddelde behorende bij de kern Alverna. Door de landelijke omgeving is hittestress niet aan de orde.
Ondanks dat wordt er bij het bouwen rekening gehouden met goede isolatie. Voor het plan worden daarnaast nieuwe bomen gepland. De waterbergende voorzieningen worden daarnaast ook aangelegd om temperatuurschommelingen af te zwakken. Water en klimaatadaptatie Er vindt geen grondwateronttrekking plaats. Door te realiseren infiltratievoorzieningen zal door het voornemen meer water kunnen infiltreren binnen het plangebied dan in de bestaande situatie. Dit maakt het plangebied meer robuust en beperkt de verdroging. Door het behoud van de groene buitenruimte in de vorm van bomen, wordt bijgedragen aan het beperken van overlast in de vorm van warmtestress. Klimaatbuiten Het maaiveld van de wegen aan de oost en zuidkant van het projectgebied ligt op circa 8,9 m+NAP tot 8,6 m+NAP. Het plangebied zelf ligt op gemiddeld 8,3 m+NAP. Hiermee liggen de wegen hogen dan het projectgebied. Volgens de maaiveldanalyse van Druten-Wijchen is het projectgebied niet gevoelig voor wateroverlast bij een bui van 70mm. 72 TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek Figuur: Locaties en diepte water op straat bij een bui van 70mm (bron: maaiveldanalyse Druten-Wijchen) Volgens de wateroverlastkaart van Waterschap Rivierenland is het projectgebied echter een beetje gevoelig voor wateroverlast bij een bui van 70mm in 2 uur tijd.
Dit is te verklaren doordat de maaiveldanalyse alleen rekening houd met het uittredend rioolwater en niet met neerslag om onverharde terreindelen. De kaart van Waterschap Rivierenland houdt daarentegen geen rekening met riolering, maar laat wel ingesloten laagtes zien die vol water kunnen komen te staan. TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22a CPO Hoogbroek 73 Figuur: Waterdiepte bij een piekbui van 70mm in twee uur (bron: Klimaatatlas Riviereland) De waterdiepte in het projectgebied is gemiddeld 10 tot 15cm en geen wateroverlast in het zuidwesten. Deze kaart is gemaakt met modelgegevens, waardoor de afkadering van de waterdieptes in werkelijkheid waarschijnlijk niet zo zal zijn als weergegeven op de kaart. Wel geeft de kaart aan dat het belangrijk is dat bouwpeilen voldoende hoog worden gekozen om wateroverlast te voorkomen. In het waterhuishoudkundig onderzoek is daarom getoetst aan de bouwpeilen (Bijlage 6). 4.13.3 Conclusie Op basis van het bovenstaande vormt het aspect 'Duurzaamheid en klimaat' geen belemmering voor het voornemen en is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 4.14 Gezondheid Het bevoegd gezag moet een afweging maken of vanwege (onzekere) gezondheidsrisico's uit voorzorgmaatregelen nodig zijn. Voorbeelden om uit voorzorg maatregelen te nemen zijn de gezondheidseffecten van geitenhouderijen.
Onduidelijk is nog waar deze effecten precies vandaan komen, maar duidelijk is dat er gezondheidseffecten zijn in de nabijheid van geitenhouderijen. In navolgende paragrafen worden de belangrijkste gezondheidsaspecten benoemd. 4.14.1 Endotoxine 4.14.1.1 Wettelijk kader De intensieve veehouderijen dragen bij aan de emissies van fijnstof (PM10) in Nederland. Dit geëmitteerde fijnstof bestaat uit een aantal stoffen, waarvan endotoxinen onderdeel uit (kunnen) maken. Er zijn onderzoeksrapporten gepubliceerd waarin wordt aangetoond dat omwonenden rond veehouderijen gezondheidsrisico's lopen door de blootstelling aan emissies uit veehouderijen. De ontwikkeling van een landelijk toetsingskader voor endotoxine door het Rijk, op advies van de Gezondheidsraad, is nog niet afgerond. 4.14.1.2 Toetsing In 4.7.2 Toetsing Geur zijn middels I-Go Veehouderijen (Gelderland) welke veehouderijen er in de nabije omgeving gevestigd zijn. Hierbij zijn de onderstaande veehouderijen relevant. Heumenseweg 83: op 650 meter afstand met circa 926 varkens Heumenseweg 262: op 650 meter afstand met circa 550 varkens Heumenseweg 202: op 1,2 kilometer afstand met circa 1.010 varkens Heumenseweg 200: op 1,2 kilometer afstand met circa 1.010 varkens Naast de individuele contouren per bedrijf moet ook de cumulatie met andere bedrijven in de omgeving betrokken worden in de beoordeling.