Document · PDF

Bijlage 1: Rapport onderzoek intergemeentelijk zwembad

Raad openbaar Wijchen 25 september 2025, gemeente wijchenBij agendapunt: 304644 Informatienota De Meerval - onderzoek intergemeentelijk zwembad10.018 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Eindrapportage

Onderzoek intergemeentelijk zwembad Gemeenten Beuningen en Wijchen

19 mei 2025

Inhoudsopgave 1.

Situatieschets en opdracht

Analyse huidige situatie De Plons en De Meerval

2.1

De Plons

2.2

De Meerval

Omgevingsanalyse

3.1

Concurrentiepositie

3.2

Demografische ontwikkelingen

3.3

Trends en ontwikkelingen

3.4

Beleidsdoelstellingen

Toekomstscenario

4.1

Uitgangspunten

4.2

Toekomstige zwembehoefte

4.3

Configuratie intergemeentelijk zwembad

4.4

Ruimtelijk Programma van Eisen

4.5

Duurzaamheid

Financiële uitwerking

5.1

Investeringsraming

5.2

Exploitatieopzet

5.3

Exploitatieraming

Vergelijking

6.1

Actualisatie nieuw zwembad Beuningen

6.2

Actualisatie nieuw zwembad Wijchen

6.3

Financiële vergelijking

6.4

Afwegingskader

Bijlage 1 Voorzieningenaanbod zwembaden in de omgeving

Bijlage 2 Tarieven zwembaden in de omgeving

Bijlage 3 Demografische prognose 2025 – 2050

iii

Bijlage 4 Ruimtelijk Programma van Eisen

Bijlage 5 Investeringsraming intergemeentelijk zwembad

Bijlage 6 Exploitatieraming intergemeentelijk zwembad

vii

Bijlage 7 Investeringsraming zwembad Beuningen

viii

Bijlage 8 Exploitatieraming zwembad Beuningen

Bijlage 9 Investeringsraming zwembad Wijchen

Bijlage 10 Exploitatieraming zwembad Wijchen

Situatieschets en opdracht

De gemeenten Beuningen en Wijchen beschikken beide over een zwemvoorziening, namelijk De Plons en De Meerval. In de afgelopen jaren zijn diverse onderzoeken naar de toekomst van beide baden uitgevoerd.1 De twee gemeenten hebben elk in principe voor nieuwbouw gekozen, maar om verschillende redenen is de planvorming gestagneerd, of worden de voorliggende plannen heroverwogen. Een andere mogelijkheid is het realiseren van een nieuw gezamenlijk zwembad ter vervanging van De Plons en De Meerval. De gemeenten willen onderzoek laten uitvoeren naar zo’n intergemeentelijke zwemvoorziening. Het uit te voeren onderzoek bestaat uit de volgende onderdelen: het actualiseren van de eerder uitgevoerde marktverkenningen in Wijchen en Beuningen; het bepalen van de behoefte aan zwemwater voor beide gemeenten gezamenlijk; het ontwikkelen van een toekomstscenario voor een intergemeentelijk zwembad; een inhoudelijke en financiële uitwerking van het toekomstscenario; het opstellen van een integrale rapportage met afwegingskader. Bij het onderzoek dient gebruik te worden gemaakt van de op basis van de eerder uitgevoerde onderzoeken beschikbare informatie en bevindingen.

Zie onder andere het rapport ‘Voorbereiding nieuw zwembad’ (Synarchis, juli 2022) voor Beuningen, het rapport ‘Quick scan toekomstperspectief Zwembad De Meerval in Wijchen’ (Synarchis, juli 2021) en het rapport ‘Renovatie en verduurzaming zwembad De Meerval’ (Synarchis, mei 2023).

Analyse huidige situatie De Plons en De Meerval

2.1

De Plons

2.1.1

Voorzieningenaanbod

De Plons beschikt over de volgende voorzieningen: een wedstrijdbad van 25 x 10 meter (vier banen); een instructiebad van 17 x 8 meter; een peuterbad; een glijbaan van 20 meter; een whirlpool; een sauna; een horecavoorziening.

2.1.2

Activiteitenaanbod

In De Plons vinden de volgende activiteiten plaats: recreatief zwemmen: vrij zwemmen, banen zwemmen, discozwemmen; les zwemmen: ABC-zwemmen, zwemles voor volwassenen, zwemles voor kinderen met een beperking, kidsclub; doelgroepactiviteiten: diverse aquasporten, meer bewegen voor ouderen, baby-/peuterzwemmen; verenigingszwemmen: reumapatiëntenvereniging Nijmegen en omstreken, BZC Dolfijnen, Cadans (synchroonzwemmen), OSV Maldive ’87, de Oost Nederlandse Duikers.

2.1.3

Tarieven

Op de tarieven van De Plons – ook in relatie tot die van de omliggende zwembaden – wordt in paragraaf 3.1 nader ingegaan. Daarbij gaat het niet om de verhuurtarieven. Het uurtarief voor de verenigingen in De Plons is € 100,31 (exclusief btw). Voor dat tarief kan een vereniging beide bassins huren. Als zij alleen het wedstrijdbad of alleen het instructiebad wil gebruiken, geldt hetzelfde tarief.

2.1.4

Bezoek

Bezoekcijfers De volgende tabel toont het aantal bezoeken in 2024. Daarbij moet worden vermeld, dat dit niet de exacte bezoekcijfers zijn. De exploitant heeft namelijk verkoopcijfers ter beschikking gesteld en maakt zelf geen schatting van het verenigingsbezoek. Vandaar dat de bezoekcijfers op basis van de beschikbare informatie zijn geraamd. De Plons recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur totaal

2024 10.600 42.900 10.800 11.900 76.200

tabel 2.1: aantal bezoeken De Plons 2024 (raming)

Bezetting en animocijfer De bezetting (het gemiddelde aantal bezoeken per vierkante meter zwemwater) geeft weer hoe goed het zwemwater wordt gebruikt. Op basis van het geraamde aantal bezoeken was de bezetting in 2024 197 bezoeken per vierkante meter zwemwater (exclusief het water van het peuterbad, de whirlpool en de glijbaan, die in dit soort berekeningen niet moet worden meegenomen). Dat is wat lager dan het landelijke benchmarkcijfer voor overdekte zwembaden van circa 225. Anders gesteld: het zwemwateraanbod is wat aan de ruime kant ten opzichte van het aantal bezoeken. 4

Een wat lagere bezetting kan op hoofdlijnen twee oorzaken hebben: 1. het zwemwateraanbod is in orde, maar het animocijfer (het gemiddelde aantal bezoeken per inwoner van het verzorgingsgebied) valt tegen; 2. het animocijfer is in orde, maar het zwemwateraanbod is aan de ruime kant in relatie tot het aantal inwoners van het verzorgingsgebied. Het verzorgingsgebied2 van De Plons bestaat primair uit de inwoners van de gemeente Beuningen. Weliswaar zijn er voor inwoners van Winssen en Weurt op een vergelijkbare afstand alternatieven beschikbaar, maar dat zorgt niet voor een noemenswaardig andere omvang van het verzorgingsgebied. Dat betekent dat het totale animocijfer in 2024 2,85 was. Dat is wat lager dan het landelijke benchmarkcijfer voor dit soort zwembaden van 3,0 tot 4,0. (Uitgesplitst per bezoekerscategorie komt dit vooral door het lage animocijfer van recreatief en banen zwemmen, want de animocijfers van de overige activiteiten zijn voldoende en voor les zwemmen is het animocijfer zelfs zeer hoog.3) Van een te ruim zwemwateraanbod is geen sprake, want uitgaande van het landelijke benchmarkcijfer van 64 inwoners per vierkante meter overdekt zwemwater zou 416 m² zwemwater (exclusief het water van het peuterbad, de whirlpool en de glijbaan) nodig zijn in plaats van de huidige 386 m² zwemwater.

Kortom: de wat lage bezetting wordt door een wat laag animocijfer en niet door een te ruim zwemwateraanbod veroorzaakt. Daarbij moet worden opgemerkt dat het niet om heel grote verschillen gaat.

2.1.5

Personele inzet

Volgens de exploitant is de huidige personele inzet circa 6 fte.

2.2

De Meerval

2.2.1

Voorzieningenaanbod

De Meerval beschikt over de volgende voorzieningen: een wedstrijdbad van 25 x 15 meter (zes banen); een recreatiebad van circa 225 m² met een stroomversnelling; een peuterbad met twee kleine glijbanen; een kleine glijbaan; een whirlpool; een sauna; een stoomcabine; een horecavoorziening.

2.2.2

Activiteitenaanbod

In De Meerval vinden de volgende activiteiten plaats: recreatief zwemmen: vrij zwemmen, banen zwemmen, discozwemmen, Ladies Night, dameszwemmen, zwemmen voor mensen met een beperking; les zwemmen: ABC-zwemmen, privéles, zwemvaardigheid 1/2/3, zwemles voor kinderen met een beperking, zwemles voor statushouders, junior club, zeemeerminzwemmen; doelgroepactiviteiten: diverse aquasporten, fifty fit, baby-/peuterzwemmen, zwangerschapszwemmen, therapeutisch zwemmen/trimzwemmen, float fit; verenigingszwemmen: OWT Pontos, ZV Wijchen.

Het verzorgingsgebied betreft niet elke kern waar minstens één bezoeker woonachtig is, maar het gebied waar het overgrote deel van de bezoekers vandaan komt. 3 Het hoge animocijfer van zwemlessen wordt naar verluid veroorzaakt door de aantrekkingskracht van de zwemlessen, waardoor ook flink wat inwoners van buiten de gemeente Beuningen naar het bad komen.

2.2.3

Tarieven

Op de tarieven van De Meerval – ook in relatie tot die van de omliggende zwembaden – wordt in paragraaf 3.1 nader ingegaan. Daarbij gaat het niet om de verhuurtarieven. Het uurtarief voor de verenigingen in De Meerval is € 163,80 (exclusief btw). Voor incidenteel gebruik geldt een hoger tarief.

2.2.4

Bezoek

Bezoekcijfers De volgende tabel toont het aantal bezoeken in 2024. De Meerval recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur totaal

2024 59.886 11.604 18.890 12.891 22.104 125.375

tabel 2.2: aantal bezoeken De Meerval 2024

Bezetting en animocijfers In 2024 was de bezetting van De Meerval 209 bezoeken per vierkante meter zwemwater. Dat is lager dan het landelijke benchmarkcijfer voor overdekte zwembaden van circa 225. Het zwemwateraanbod is derhalve wat aan de ruime kant ten opzichte van het aantal bezoeken. Dat komt vooral doordat het animocijfer wat laag is. Het verzorgingsgebied van De Meerval bestaat primair uit de inwoners van de gemeente Wijchen. Op basis daarvan was het totale animocijfer in 2024 3,02. Voor zwembaden met een specifiek recreatiebassin (zoals De Meerval) mag een wat hoger animocijfer worden verwacht dan het landelijke benchmarkcijfer voor overdekte zwembaden zonder een dergelijk bassin (zoals De Plons) van 3,0 tot 4,0. Een animocijfer van 3,5 tot 4,5 is dan passender. Overigens is van een te ruim zwemwateraanbod bij De Meerval geen sprake. Uitgaande van het landelijke benchmarkcijfer van 64 inwoners per vierkante meter overdekt zwemwater zou 646 m² zwemwater (exclusief het water van het peuterbad, de whirlpool en de glijbanen) nodig zijn in plaats van de huidige 600 m² zwemwater. Het voorgaande heeft mede te maken met de ligging van sommige kernen binnen de gemeente Wijchen ten opzichte van De Meerval. Vooral voor de circa 1.800 inwoners van Bergharen geldt, dat het nieuwe overdekte zwembad in Afferden dichterbij is dan De Meerval.

Zonder die inwoners is het animocijfer van De Meerval al wat hoger (3,15), zij het nog steeds aan de lage kant. Dat komt vooral door de wat lage animocijfers van les zwemmen en doelgroepen, want het animocijfer van recreatief zwemmen is juist hoog.

2.2.5

Personele inzet

Volgens de exploitant is de huidige personele inzet circa 17 fte.

Omgevingsanalyse

3.1

Concurrentiepositie

3.1.1

Aanbod

Bijlage 1 bevat een overzicht van de overdekte zwembaden, die vanaf De Plons en/of De Meerval met de auto in maximaal 20 minuten kunnen worden bereikt. Vanaf De Plons zijn de dichtstbijzijnde baden Sportfondsenbad Nijmegen-West, Dukenburg, zwemschool De Vin (locatie Ewijk) en De Meerval. In de toekomst geldt dit ook voor het nieuwe zwembad in Nijmegen. Al deze zwembaden hebben een voorzieningenaanbod, dat gelijk is aan of groter is dan dat van De Plons. Weliswaar beschikt De Meerval niet over een doelgroepen-/instructiebad, maar wel over een recreatiebad. De Plons onderscheidt zich derhalve qua voorzieningenaanbod niet van de zwembaden in de omgeving. Vanaf De Meerval zijn de dichtstbijzijnde baden in de omgeving dezelfde als vanaf De Plons, zij het dat ook Laco Sportcentrum Grave nabij ligt. Het onderscheidende element van De Meerval is het recreatiebad, dat verder alleen in Sportfondsenbad Nijmegen-West aanwezig is, maar niet terugkomt in het nieuw te bouwen zwembad in Nijmegen. In de tabel in bijlage 1 zijn geen openluchtzwembaden en recreatieplassen opgenomen. In en om Beuningen en Wijchen gaat het daarbij om De Tuimelaar in Ewijk, De Goffert in Nijmegen, recreatiegebied Berendonck in Wijchen en recreatiegebied De Groene Heuvels in Ewijk. Deze voorzieningen worden vooral voor recreatief zwemmen gebruikt.

Het betreft echter recreatief zwemmen in de openlucht in plaats van binnen en daarmee zorgen deze baden in de zomerperiode niet voor concurrentie voor het recreatieve aanbod van De Meerval. Bij slecht weer gaan mensen binnen zwemmen en als de mussen van het dak vallen, trekken ze veel meer naar openluchtzwembaden en recreatieplassen. Een zwembad dat niet in de tabel in bijlage 1 is opgenomen maar wel relevant is, is het Golfbad in Oss. Dit zeer recreatieve bad heeft een hoge attractiewaarde voor de recreatieve zwemmer en kan daarmee ook invloed hebben op het bezoekpotentieel van het recreatief zwemmen in De Meerval. Weliswaar is de reistijd vanaf De Meerval circa 23 minuten, maar recreatieve zwemmers verblijven vaak relatief lang in een zwembad, waardoor de reistijd minder relevant wordt.

3.1.2

Ontwikkelingen aanbod

In omliggende gemeenten zijn recent concrete besluiten over de toekomst van de zwembaden genomen. Ten eerste wordt naar verwachting begin 2028 in Nijmegen een nieuw zwembad geopend. Gelijktijdig worden zwembad Dukenburg en Sportfondsenbad Nijmegen-West gesloten. De beoogde locatie voor het nieuwe zwembad is de Jan Massinkhal in het Winkelsteeg-gebied, dat in de komende jaren wordt ontwikkeld. Qua reistijd maakt dit voor inwoners van de gemeenten Beuningen en Wijchen weinig verschil ten opzichte van de huidige situatie. Wel zal bij het nieuwe bad sprake zijn van betaald parkeren, hetgeen in Beuningen en Wijchen niet het geval is. Dit heeft een licht positieve invloed op het bezoekpotentieel van een intergemeentelijk zwembad in Beuningen/Wijchen. Het nieuwe Nijmeegse zwembad biedt een overdekt zwemwateroppervlak, dat vergelijkbaar is met dat in de twee baden die het zal vervangen. Ook zal er wederom een 50-meter wedstrijdbassin aanwezig zijn, dat wat groter is dan het bestaande 50meterbad. Daar staat tegenover, dat het aantal doelgroepen-/instructiebassins afneemt. Ook komt het huidige buitenbad van het Sportfondsenbad Nijmegen-West niet meer terug in de nieuwbouw. Deze ontwikkeling heeft niet of nauwelijks invloed op het bezoekpotentieel van een intergemeentelijk zwembad in Beuningen/Wijchen.

Ten tweede wordt er in Elst (gemeente Overbetuwe) een nieuw zwembad gebouwd, dat het bestaande bad vervangt. Het zwemwateraanbod wordt daarmee vergroot, want het 25-meter wedstrijdbassin wordt verbreed van 10 meter (vier banen) naar 15,4 meter (zes banen) en krijgt een tribune, het doelgroepenbassin wordt vergroot van 100 m² naar 150 m² en krijgt een volledig beweegbare bodem in plaats van een aflopende bodem en er komt een peuterbad van 40 m². Hoewel het zwemwateraanbod wordt vergroot, heeft dit door de relatief grote afstand tussen Beuningen/Wijchen en Elst niet of nauwelijks invloed op het bezoekpotentieel van een intergemeentelijk zwembad in Beuningen/Wijchen. Overigens is de bouw op het moment van schrijven nog niet gestart in verband met gerechtelijke procedures.

Ten derde heeft de gemeente Overbetuwe ook besloten tot nieuwbouw van een zwembad in Zetten, dat het bestaande bad vervangt. Het is nog onduidelijk wanneer dit bad wordt gebouwd. Het betreft een 25-meterbad en dat heeft het huidige zwembad ook. Dit heeft dus niet of nauwelijks invloed op het bezoekpotentieel van een intergemeentelijk zwembad in Beuningen/Wijchen. In diverse gemeenten in de regio wordt nu en dan over de toekomst van de zwembaden gesproken, maar voor zover bekend zijn verder nergens concrete besluiten genomen.

3.1.3

Tarieven

Bijlage 2 bevat een overzicht van de tarieven van de in bijlage 1 vermelde zwembaden. Daaruit blijkt het volgende: recreatief zwemmen: banen zwemmen: De Plons hanteert hogere tarieven dan de meeste relevante omliggende zwembaden, terwijl De Meerval juist wat goedkoper is dan de omgeving; vrij zwemmen: De Meerval is duurder dan de relevante omliggende zwembaden, doordat zij een hoger tarief voor vrij zwemmen hanteert. Dit heeft met het specifieke recreatieve aanbod (onder meer het recreatiebad) te maken; les zwemmen: De Plons en De Meerval hanteren de laagste tarieven van alle zwembaden in de omgeving; doelgroepen: De Plons is goedkoper dan de meeste andere baden in de omgeving, terwijl De Meerval voor aquasporten een middenpositie inneemt, voor seniorenactiviteiten relatief duur is en voor baby-/peuterzwemmen juist tot de goedkopere baden behoort.

3.2

Demografische ontwikkelingen

De volgende tabel toont de demografische prognose voor de gemeenten Beuningen en Wijchen voor de periode 2025 – 2050. Daaruit blijkt dat het aantal inwoners in 2050 naar verwachting circa 5% hoger is dan in 2025. Bijlage 3 bevat de uitsplitsing van de prognose naar diverse leeftijdsgroepen. Daaruit blijkt dat de groei van het aantal inwoners vooral in de groep tot 15 jaar en de groep vanaf 75 jaar wordt verwacht. De groep van 15 tot 30 jaar wordt daarentegen kleiner en de overige leeftijdsgroepen laten een divers beeld zien: ze nemen eerst in omvang af om daarna weer te groeien, of juist omgekeerd. Vergeleken met 2025 is alleen de groep van 30 tot 45 jaar in 2050 (iets) groter, want de groepen van 45 tot 65 en van 65 tot 75 jaar zijn in dat jaar kleiner in aantal dan in 2025. De demografische ontwikkelingen hebben een licht positieve invloed op de behoefte aan recreatief zwemmen, les zwemmen en verenigingszwemmen, maar een lichte negatieve invloed op de behoefte aan banen zwemmen en doelgroepactiviteiten. jaar 2025 2030 2035 2040 2045 2050

Beuningen 26.680 27.240 27.610 27.920 28.230 28.200

Wijchen 41.420 42.510 42.990 43.150 43.140 43.010

totaal 68.100 69.750 70.600 71.070 71.370 71.210

tabel 3.1: demografische prognose 2025 – 2050 (bron: ABF Research, Primos-prognose 2024)

Deze prognoses bevatten nog niet de complete woningbouwambities van beide gemeenten. De gemeente Beuningen heeft een ambitie van circa 2.200 woningen in de periode tot 2035, die vooral in Ewijk Zuid en West en in mindere mate in Winssen Zuid moeten worden gebouwd. Een zeer beperkt deel van deze woningen is al (zo goed als) zeker. Vandaar dat het niet realistisch is om in dit onderzoek van 2.200 extra woningen uit te gaan. Op basis van de beschikbare informatie wordt daarom van ongeveer de helft uitgegaan. In de gemeente Wijchen is een ambitie van ruim 3.000 woningen in de periode tot 2035, die vooral in Wijchen West moeten worden gebouwd. Een deel van deze woningen is al (zo goed als) zeker. Op basis van de beschikbare informatie wordt van een groei met circa 2.000 woningen uitgegaan. Voor de verhouding tussen vraag (bezoek) en aanbod (zwemwater) maakt de exacte groei overigens weinig uit. Hoewel het in procentuele zin wellicht om flinke verschillen gaat, is dat in absolute zin namelijk niet het geval. Het toekomstscenario biedt voldoende ruimte voor een groei met 6.000 woningen. 8

3.3

Trends en ontwikkelingen

3.3.1

Maatschappij en sport

Sportbeoefening wordt de laatste jaren steeds individueler en ongeorganiseerder.4 Mensen voelen zich minder verbonden aan verenigingen en gaan op zoek naar meer flexibele en meer individuele vormen van sporten en bewegen. Dit is terug te zien in het groeiend aantal leden van fitnesscentra, maar ook in de toename van het gebruik van de openbare ruimte voor onder andere wandelen, hardlopen, fietsen en bootcamp;5 hoewel steeds meer organisaties commerciële kansen zien in sport (denk bijvoorbeeld aan sportscholen), zijn sportverenigingen nog altijd de belangrijkste aanbieders van sportactiviteiten. Voor verreweg de meeste kinderen vanaf een jaar of zes is het de normaalste zaak van de wereld om zich bij één of meer sportverenigingen aan te sluiten. De circa 24.000 sportverenigingen in den lande bieden een ‘thuis’ aan meer dan vier miljoen sportieve inwoners en ruim één miljoen vrijwilligers;6 Covid-19 heeft een negatieve invloed op de sportdeelname gehad. In 2022 zijn ongeveer 700.000 mensen niet meer naar hun sport ‘teruggekeerd’. Dit is met name zichtbaar bij de jeugd van 13 tot 18 jaar, alsmede bij lager en middelbaar opgeleiden;7 ondanks – of wellicht dankzij – de individualisering en soortgelijke ontwikkelingen is er nog steeds behoefte aan ontmoeting en sociale verbondenheid. Sportaccommodaties spelen hier soms op in door een plek te zijn waar men kan sporten én ontmoeten.

Dit geldt ook voor de zwembaden in Beuningen en Wijchen; de ontgroening en vergrijzing van de samenleving vormt een bedreiging voor sportaanbieders die zich vooral concentreren op de jeugd, maar biedt tegelijkertijd kansen voor organisaties die aantrekkelijke programma’s en activiteiten voor senioren aanbieden. Senioren zijn niet alleen langer sportief actief, maar blijven ook tot op steeds hogere leeftijd vrijwilligerswerk doen. Dit draagt bij aan een gezondere veroudering;8 vanwege de toegenomen mobiliteit zijn mensen in de regel in staat en bereid om langer te reizen voor hun vrijetijdsbesteding dan voorheen. Hierdoor worden inwoners steeds minder afhankelijk van hun wijk/kern. Dit kan betekenen dat bepaalde voorzieningen in een wijk, zoals sportaccommodaties, een groter verzorgingsgebied krijgen. Het kan ook betekenen dat die voorzieningen steeds minder worden bezocht, doordat inwoners hun vertier buiten de eigen wijk zoeken. Dit geldt overigens in mindere mate voor (jonge) kinderen en senioren; verenigingen drijven op vrijwilligers, maar steeds meer verenigingen hebben moeite om bestuursfuncties, technisch kader, onderhoudsploegen en barteams in te vullen. Ook verandert het karakter van het vrijwilligerswerk: er wordt minder vaak voor een functie gekozen, maar meer voor een specifiek project (met kop en staart).

Daarnaast vragen verenigingen vaker om vrijwilligerswerk te doen, dat bij de professie aansluit. Daarbij kan worden gedacht aan een administrateur voor de kascontrolecommissie, of een ICT-er om de website te onderhouden; lokaal sport- en beweegbeleid kan tegenwoordig niet meer los worden gezien van de opgaven die gemeenten in het sociaal domein hebben. Mede als gevolg van de decentralisatie van zorgtaken (jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen) is er lokaal steeds meer oog voor de verbinding tussen sport, bewegen en het sociaal domein. Sportverenigingen worden nadrukkelijker aangesproken op en betrokken bij het leveren van maatschappelijke bijdragen (sport als middel). Deze ontwikkeling is terug te zien in het sport- en beweegbeleid van de gemeenten Beuningen en Wijchen. Daarin wordt sport immers niet slechts als doel op zich gezien, maar is het tevens een middel om doelen op het gebied van fysieke en mentale gezondheid, sociale cohesie en participatie te bereiken; duurzaamheid bij sportaccommodaties is een belangrijk item. Men is verplicht om energiebesparende maatregelen uit te voeren, die een terugverdientijd van minder dan vijf jaar hebben. Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid gaan snel. Gangbare maatregelen bij sportaccommodaties zijn het gebruik van zonnepanelen, waterbesparende maatregelen en LED-verlichting.

Nieuwbouw moet voldoen aan de BENG-eisen (bijna energie neutrale gebouwen).

Bron: NOC*NSF, Brancherapport Zo sport Nederland, 2021. Bron: NOC*NSF, Brancherapport Zo sport Nederland, 2021. 6 Bron: NOC*NSF, Met sport en bewegen naar een energiek en gezond Nederland, 2020. 7 Bron: NOC*NSF, Brancherapport Zo sport Nederland, 2022. 8 Mulier Instituut, Factsheet ouderen in de sportvereniging. 5

3.3.2

Zwemmen

In het verleden is door veel gemeenten in zwembaden en de recreatieve voorzieningen bij zwembaden geïnvesteerd. Dit heeft tot een stijging van het aantal recreatieve zwembaden in de jaren ’90 geleid. In de afgelopen decennia is in zwembaden een verschuiving zichtbaar van recreatief bezoek naar begeleide (doelgroep)activiteiten. Hierbij spelen demografische ontwikkelingen, gewenning aan recreatieve zwemvoorzieningen en uitbreiding van andersoortige recreatieve voorzieningen (alternatieven) een rol. Nieuwe zwembaden zijn daarom vaker functioneler en minder op recreatie gericht dan voorheen. Dit is bijvoorbeeld zichtbaar in het nieuw te bouwen zwembad in Nijmegen, dat (in tegenstelling tot het huidige Sportfondsenbad Nijmegen West) geen specifiek recreatiebad krijgt; les zwemmen blijft een kerntaak van zwembaden, maar bezoekers stellen hier hoge eisen aan. Dat betreft vooral de kwaliteit van de instructeurs, de communicatie en de lengte van de wachtlijsten. Bij veel zwembaden is sprake van een wachtlijst. Daarnaast bieden zwembaden steeds vaker, naast het zwem-ABC, turbocursussen en zwemvaardigheidstrainingen aan; aquasporten, seniorenactiviteiten en (therapeutische) doelgroepactiviteiten zijn en blijven populair.

Kritische succesfactoren voor een aantrekkelijk aanbod zijn onder andere: een hoge kwaliteit van de instructeurs, een goede hygiëne en de combinatie van een sportieve en sociale functie; in de vergrijzende samenleving zijn zwembaden bij uitstek geschikt om een gevarieerd aanbod voor senioren te ontplooien. Zwemmen is vrij van schokbelasting en wordt steeds vaker voor preventieve zorg en revalidatie ingezet. Ook in Beuningen en Wijchen worden zwemactiviteiten voor senioren aangeboden; mede onder invloed van bezuinigingen, de reistijd en de vervoerskosten is het schoolzwemmen in veel gemeenten beperkt of afgeschaft. Ook in Beuningen en Wijchen wordt geen schoolzwemmen meer aangeboden; de KNZB heeft circa 122.000 leden (2022). Dat is aanzienlijk lager dan de circa 152.000 leden in 2019, maar die daling is voor een groot deel veroorzaakt door de maatregelen rondom Covid-19. Ten opzichte van de ongeveer 116.000 leden in 2021 was in 2022 immers alweer sprake van een stijging. Het is echter nog onzeker, of het ledental terug op het ‘oude’ niveau gaat komen. Hierbij moet worden opgemerkt, dat er wat betreft de ledenontwikkeling van individuele verenigingen grote verschillen kunnen bestaan.

De NOB is tussen 2017 en 2022 overigens even groot gebleven (circa 13.000 leden); als reactie op discussies over het voortbestaan van zwembaden in den lande worden in toenemende mate pogingen ondernomen om de zelfwerkzaamheid van verenigingen te vergroten en ook andere vrijwilligers in te zetten. De praktijk leert echter dat met name bij binnenzwembaden de mogelijkheden in dat opzicht niet moeten worden overschat. Het overgaan op sleutelbeheer door verenigingen blijkt vaak al een uitdagende en uiteindelijk ook maximale stap te zijn; onder invloed van verdrinkingsgevallen en ongelukken in zwembaden blijft de discussie over veiligheid actueel. Mede hierom is voor zwembaden het Keurmerk Veilig en Schoon9 opgesteld. De Meerval beschikt over dit keurmerk, maar De Plons niet.10

3.4

Beleidsdoelstellingen

Kort samengevat moet bij het ontwikkelen van een toekomstperspectief voor een intergemeentelijk zwembad met de volgende doelstellingen rekening worden gehouden: kinderen leren zwemmen; inwoners op een gezonde manier aan hun fysieke en mentale gezondheid laten werken; het is een plek voor verenigingen; het is een plek voor ontmoeting en participatie; het een plek voor bijzondere doelgroepen; het is toegankelijk voor alle inwoners, inclusief mensen met een beperking, ouderen en andere doelgroepen; het is duurzaam en energiezuinig.

Het Keurmerk is een, door de zwembadbranche ingestelde, regeling met het wettelijk kader als basis en daarboven op een aantal extra kwaliteitseisen. 10 Bron: Stichting Zwembadkeur.

Toekomstscenario

4.1

Uitgangspunten

Voor een nieuw intergemeentelijk zwembad gelden de volgende uitgangspunten met betrekking tot de functionaliteit en het voorzieningenaanbod: de activiteiten die momenteel in de twee huidige zwembaden plaatsvinden, moeten ook in het nieuwe zwembad kunnen plaatsvinden; in de gemeenten Beuningen en Wijchen zijn eerder keuzes gemaakt ten aanzien van het voorzieningenaanbod van een ‘eigen’, nieuw zwembad. De betreffende voorzieningen – al dan niet in gecombineerde vorm – moeten ook onderdeel van een gezamenlijk nieuw zwembad zijn. Het betreft: Beuningen: een wedstrijdbad van 25 meter bij 10,4 meter (vier banen) met een diepte van 2,50 meter; een instructiebad (doelgroepenbad) van 12 x 10 meter met een volledig beweegbare bodem van 0,00 tot 2,00 meter; een peuterbad van 30 m²; een glijbaan; een whirlpool; een sauna; Wijchen: een wedstrijdbad van 25 x 15,4 meter (zes banen) met een diepte van 2,00 meter en een tribune voor 100 personen; een doelgroepenbad van 15 x 8 meter met een volledig beweegbare bodem; een recreatiebad van 200 m²; een peuter-/kleuterbad van 60 m²; een glijbaan; een whirlpool; een (infrarood)sauna. Een locatieonderzoek vormt geen onderdeel van dit onderzoek. In dit stadium is ook nog niet van belang waar een nieuw zwembad precies wordt gebouwd.

Voor nu geldt als uitgangspunt, dat het bad ergens tussen de A73 en de A326, in de omgeving van de N847 wordt gerealiseerd. Op basis van een locatieonderzoek kan uiteraard een andere keuze worden gemaakt.

4.2

Toekomstige zwembehoefte

Op basis van de eerder uitgevoerde onderzoeken, de huidige situatie (zie hoofdstuk 2), de ontwikkelingen in de omgeving (zie hoofdstuk 3) en de uitgangspunten voor een nieuw zwembad (zie paragraaf 4.1) is de toekomstige zwembehoefte voor een intergemeentelijk zwembad geraamd en in de volgende tabel weergegeven. De zwembehoefte is in aantallen bezoeken per jaar uitgedrukt. De ervaring leert dat het enkele jaren duurt voordat een nieuw zwembad haar bezoekpotentieel ook daadwerkelijk weet waar te maken. Vandaar dat voor een raming voor de eerste vijf jaren is gekozen.

recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur totaal

jaar 1 64.000 22.000 64.000 26.000 34.000 210.000

jaar 2 65.000 22.000 64.000 26.000 34.000 211.000

jaar 3 65.000 22.000 65.000 26.000 34.000 212.000

jaar 4 66.000 22.000 66.000 26.000 35.000 215.000

jaar 5 66.000 22.000 67.000 27.000 35.000 217.000

tabel 4.1: raming toekomstige gezamenlijke zwembehoefte in aantal bezoeken per jaar

4.3

Configuratie intergemeentelijk zwembad

Voor het geraamde bezoek is een zwembad met circa 900 tot 950 m² zwemwater nodig (exclusief peuterbad). Daarbij gaat het om verschillende soorten zwemwater (diep/ondiep, kouder/warmer). Een passende configuratie voor een intergemeentelijk zwembad is: een wedstrijdbad van 25 x 15,4 meter (zes banen) met een gedeeltelijk beweegbare bodem van 0,00 tot 2,00 meter, een maximale diepte van 2,50 meter en een tribune voor 100 personen; een doelgroepenbad van 25 x 12,9 meter met een volledig beweegbare bodem van 0,00 tot 2,00 meter; een recreatiebad van 225 m²; een peuter-/kleuterbad van 60 m²; een glijbaan; een whirlpool; een sauna. De volgende tabel maakt een vergelijking tussen de vierkante meters zwemwateroppervlak van de verschillende zwembassins bij een intergemeentelijk zwembad (samen) en bij twee separate zwembaden (zie paragraaf 4.1). Daaruit blijkt dat er voor een gezamenlijk zwembad minder zwemwater nodig is dan in de twee separate zwembaden, vooral in het wedstrijdbad. Dat geldt overigens niet voor alle bassins, want het doelgroepenbad en het recreatiebad worden juist iets groter. Naast de bassins worden geen twee, maar één glijbaan en geen twee, maar één whirlpool gerealiseerd. bassin wedstrijdbad doelgroepenbad recreatiebad peuterbad totaal

m² samen 385 323 225 60 993

m² separaat 645 240 200 90 1.175

m² verschil -260 83 25 -30 -183

tabel 4.2: vergelijking vierkante meters zwemwateroppervlak

Door het doelgroepenbad in een gezamenlijk zwembad nog wat groter te maken dan de som van de twee afzonderlijke, relatief kleine doelgroepenbaden, kan een doelgroepenbad met een lengte van 25 meter worden gerealiseerd. Daarmee ontstaat er in dat bad meer ruimte voor doelgroepactiviteiten. Die activiteiten vinden in de huidige situatie deels nog in het wedstrijdbad en (in Wijchen) het recreatiebad plaats. Daarnaast biedt een doelgroepenbad met een lengte van 25 meter de mogelijkheid om banen zwemmen in warmer water dan in het wedstrijdbad aan te bieden. Tevens is er daar dan meer plek voor zwemlessen en verenigingsactiviteiten. Zeker in Beuningen vindt een flink deel van de verenigingsactiviteiten namelijk in het doelgroepenbad plaats. Dat voor het wedstrijdbad van zes en niet van bijvoorbeeld acht banen wordt uitgegaan, kan in eerste instantie wellicht opmerkelijk lijken. Als de huidige roosters van De Plons en De Meerval ‘op elkaar’ worden gelegd, is namelijk sprake van overlap in gebruik van het wedstrijdbad. Toch is het niet zo opmerkelijk, want: zoals zojuist is opgemerkt wordt een deel van de activiteiten in de huidige wedstrijdbaden naar het (grotere) doelgroepenbad verplaatst; bepaalde activiteiten uit De Plons en De Meerval kunnen in een intergemeentelijk zwembad worden gecombineerd.

Uit cijfers blijkt namelijk, dat er binnen de bestaande uren van banen zwemmen en doelgroepactiviteiten in de twee huidige baden nog ruimte bestaat voor extra bezoek; er moet worden bedacht, dat het idee achter een intergemeentelijk zwembad is dat er door de samenwerking ruimte/zwemwater kan worden bespaard. Dat betekent dus ook dat niet elke activiteit en vereniging in de nieuwe situatie op exact hetzelfde moment als in de huidige situatie kan worden ingepland. Als dat wel het uitgangspunt zou zijn, zou immers een aanzienlijk groter (overcapaciteit) en dus duurder zwembad moeten worden gerealiseerd en verdwijnt daarmee een belangrijke reden voor een intergemeentelijk zwembad; niet voor alle (verenigings)activiteiten zijn altijd zes banen in het wedstrijdbad nodig, wat betekent dat er meerdere verenigingen/activiteiten gelijktijdig kunnen plaatsvinden;

de ervaring leert, dat er niet zelden een samenwerking ontstaat tussen zwemverenigingen die van hetzelfde zwembad gebruikmaken; een wedstrijdbad met acht banen is (qua afmetingen) weliswaar geschikt voor door de KNZB georganiseerde nationale zwemwedstrijden, maar daarvoor kan de KNZB nu en in de toekomst ook in Nijmegen terecht. In het intergemeentelijk zwembad kunnen wel regionale zwemwedstrijden plaatsvinden. Dit geldt overigens ook voor synchroonzwemwedstrijden. Voor waterpolowedstrijden maakt het niet uit of er zes of acht banen zijn. Overigens zijn er momenteel geen waterpoloverenigingen in Beuningen en Wijchen aanwezig.

4.4

Ruimtelijk Programma van Eisen

Bijlage 4 bevat het ruimtelijk Programma van Eisen (PvE) voor een intergemeentelijk zwembad. Het PvE gaat onder meer in op: de basiseisen op het gebied van wet- en regelgeving en duurzaamheid; de gespecificeerde ruimtestaat; de relaties tussen de diverse ruimten; toegankelijkheid en routing; de ruimtelijk functionele eisen per ruimte.

4.5

Duurzaamheid

De gemeenten stellen vanuit hun eigen beleid eisen ten aanzien van duurzaamheid. In het PvE is dit beleid vertaald naar basiseisen ten aanzien van de duurzaamheid. Deze basiseisen hebben betrekking op de volgende duurzaamheidthema’s: energiebesparing; klimaatadaptatie; biodiversiteit; circulariteit. Indien wordt besloten om de optie van een intergemeentelijk zwembad nader uit te werken, worden ook deze eisen in overleg met de beide gemeenten verder uitgewerkt. Hierbij zal tevens de mogelijkheid voor het verzwaren van de eisen worden onderzocht. Daarbij kan worden gedacht aan het verder reduceren van het energieverbruik. In het PvE wordt uitgegaan van een all-electric (gasloos) en bijna energieneutraal gebouw (BENG). Vooralsnog wordt er niet voor gekozen om van een energieneutraal gebouw (ENG) uit te gaan. Vanwege de grote energievraag voor het verwarmen van het zwembad is het namelijk niet mogelijk om de gevraagde energie volledig op locatie op te wekken. Naast de duurzaamheidseisen in het PvE is duurzaamheid een belangrijk thema tijdens het ontwikkelproces. Architecten, specialisten en aannemers worden namelijk uitgedaagd om een zwembad te ontwerpen en te bouwen, waarbij – binnen het financiële kader – maximaal invulling aan de duurzaamheidthema’s wordt gegeven. Het onderwerp ‘duurzaamheid’ zal daarom ook zwaar meewegen bij de ontwikkeling van het project.

Financiële uitwerking

5.1

Investeringsraming

Bijlage 5 bevat de investeringsraming. Bij het opstellen van de raming zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: alle bedragen zijn exclusief btw, tenzij anders is weergegeven; de raming is exclusief locatie gebonden kosten, aangezien de locatie voor een intergemeentelijk zwembad nog niet bekend is. Er kunnen dus ook geen kosten worden geraamd voor bijvoorbeeld de eventuele aankoop van de grond, de ontsluiting van de locatie en de aanleg van nutsvoorzieningen; de raming is inclusief kosten voor parkeervoorzieningen, waarbij is aangenomen dat er op de (nog onbekende) locatie nog geen parkeervoorzieningen aanwezig zijn waarvan het zwembad gebruik kan maken; de raming is inclusief prijsstijgingen vanaf het moment waarop het besluit tot nieuwbouw wordt genomen tot en met de aanbesteding, de start van de bouw en tijdens de bouw. De doorlooptijd voor het project bedraagt naar verwachting in totaal 35 maanden. Mits er geen vertraging in het proces optreedt, kan het nieuwe zwembad derhalve voor het geraamde bedrag worden gerealiseerd. Eventuele prijsstijgingen tussen het moment waarop dit onderzoek wordt opgeleverd en de besluitvorming zijn dus niet in de raming opgenomen; in de raming is van het in paragraaf 4.5 vermelde duurzaamheidsniveau uitgegaan.

5.2

Exploitatieopzet

5.2.1

Bezoek en gebruik

In paragraaf 4.2 is de zwembehoefte voor een intergemeentelijk zwembad geraamd. Doordat de gemiddelde afstand naar het zwembad voor de inwoners van Beuningen en Wijchen iets groter wordt, wordt voor het daadwerkelijke bezoek van een iets lager aantal uitgegaan:

recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur totaal

jaar 1 63.000 20.000 63.000 23.000 34.000 203.000

jaar 2 64.000 20.000 63.000 23.000 34.000 204.000

jaar 3 64.000 20.000 64.000 23.000 34.000 205.000

jaar 4 65.000 20.000 65.000 23.000 35.000 208.000

jaar 5 65.000 20.000 66.000 24.000 35.000 210.000

tabel 5.1: bezoekraming intergemeentelijk zwembad

Hiermee ligt de bezetting (het gemiddelde aantal bezoeken per vierkante meter zwemwater per jaar) vanaf jaar 5 op 225 en dat is precies gelijk aan het landelijke benchmarkcijfer voor overdekte zwembaden. Dat betekent dat de verhouding tussen zwemwater en bezoekersaantal prima in orde is, maar ook dat er nog ruimte is voor extra bezoek, bijvoorbeeld op het moment dat het aantal inwoners van de gemeenten sneller groeit dan nu is voorzien (zie paragraaf 3.2).

5.2.2

Activiteitenaanbod

In het nieuwe zwembad komen op hoofdlijnen dezelfde soorten activiteiten terug als in de huidige zwembaden. Dat betekent diverse vormen van recreatief zwemmen (zoals vrij zwemmen, banen zwemmen en dameszwemmen), les zwemmen (onder meer voor kinderen en voor volwassenen), doelgroepactiviteiten (zoals aquasporten, meer bewegen voor ouderen en baby/peuterzwemmen) en verenigingsactiviteiten. Het is gebruikelijk om als gemeente(n) niet exact aan de exploitant voor te schrijven hoe het openstellingsrooster eruit moet zien. Meestal wordt wel het rooster van de verenigingen verplicht meegegeven, maar worden er ten aanzien van de overige activiteiten vooral kaders bepaald, waarbinnen de exploitant de vrijheid heeft om het aanbod optimaal op de behoefte af te stemmen. Doordat het gebruik van twee bestaande zwembaden in één nieuw, groter zwembad wordt samengevoegd, is het onvermijdelijk dat het nieuwe rooster geen exacte kopie van de bestaande roosters zal zijn. Vanzelfsprekend zullen de activiteiten wel op logische/passende tijden plaatsvinden. 14

5.2.3

Tarievenstructuur

Met het oog op het voorzieningenaanbod is het passend om qua tarieven aan te sluiten bij het gemiddelde van de huidige tarieven van De Meerval en De Plons. Dat geldt niet voor het recreatief zwemmen, want met de aanwezigheid van onder meer een recreatiebad is het daarvoor passend om bij de huidige tarieven van De Meerval aan te sluiten. De Plons beschikt immers niet over een recreatiebad. Het is gebruikelijk dat de gemeente de tarieven van de verenigingsactiviteiten vaststelt en daarnaast enige ruimte geeft om de tarieven van de overige activiteiten door de exploitant op een marktconform niveau te laten bepalen. Hier kunnen nadere keuzes in worden gemaakt. De precieze tarievenstructuur – wordt er gebruikgemaakt van 10- of 12-badenkaarten, maandkaarten en/of abonnementen – is aan de exploitant. Die heeft daarmee de mogelijkheid om die structuur zo goed mogelijk op de behoefte af te stemmen.

5.2.4

Personele inzet

Op basis van het bezoek en het activiteitenaanbod is voor het nieuwe zwembad per functie het aantal benodigde fte’s berekend (zie de volgende tabel). Daarbij gelden als uitgangspunten een efficiënte openstelling, gedeeltelijke sleutelverhuur, een gecombineerde inzet in de horeca en de receptie, eigen inzet voor schoonmaak en exploitatie van de horeca door de exploitant van het zwembad. Uiteraard kan de exploitant zelf besluiten om bepaalde taken anders te verdelen, mede aan de hand van de functies van het personeel van de twee huidige zwembaden, voor zover dat op basis van ‘overgang van onderneming’ door de exploitant van het nieuwe zwembad dient te worden overgenomen. functie locatiemanager hoofd zwemzaken toezicht instructie administratie receptie/horeca TD schoonmaak totaal

fte's 1,00 1,00 4,99 4,64 0,70 4,55 1,00 1,67 19,55

tabel 5.2: raming personele formatie

5.3

Exploitatieraming

Zoals in paragraaf 4.2 is aangegeven, kan het enkele jaren duren voordat een nieuw zwembad haar plek heeft gevonden. Vandaar dat bijlage 6 de exploitatieraming voor de eerste vijf jaar van de exploitatie bevat, waarvan de volgende tabel een korte samenvatting geeft. intergemeentelijk zwembad totaal exploitatiebaten totaal exploitatielasten exploitatieresultaat groot onderhoud kapitaallasten (gemiddelde jaarlast) exploitatieresultaat incl. groot onderhoud en kapitaallasten

jaar 1 1.939.000 1.964.000 -25.000 404.000 1.282.000 -1.711.000

jaar 2 1.948.000 1.942.000 6.000 404.000 1.282.000 -1.680.000

jaar 3 1.963.000 1.944.000 19.000 404.000 1.282.000 -1.667.000

jaar 4 1.990.000 1.952.000 38.000 404.000 1.282.000 -1.648.000

jaar 5 2.013.000 1.956.000 57.000 404.000 1.282.000 -1.629.000

tabel 5.3: samenvatting exploitatieraming

5.3.1

Algemeen

Bij de raming gelden de volgende algemene uitgangspunten: alle bedragen zijn prijspeil 2025, tenzij anders wordt vermeld; alle bedragen zijn exclusief btw; er is sprake van een btw-belaste exploitatie.

5.3.2

Exploitatiebaten

Voor de exploitatiebaten gelden de volgende uitgangspunten: het bezoek is conform de raming in paragraaf 5.2; de gemiddelde omzet per bezoek c.q. per uur is op de huidige tarieven van De Plons en De Meerval gebaseerd (zie paragraaf 5.2). Specifiek voor verenigingen/verhuur is uitgegaan van de huidige tarieven, die zijn omgerekend naar een tarief per baan. In de huidige situatie betalen (vaste) verenigingen/huurders per baan in De Plons namelijk bijna hetzelfde tarief als in De Meerval; de horecaomzet is gebaseerd op een gemiddelde omzet per bezoek, zoals die in soortgelijke zwembaden met een vergelijkbaar horeca-aanbod wordt gerealiseerd. Of de horeca van een nieuw zwembad door de exploitant van het zwembad of door een externe partij moet worden geëxploiteerd, is een discussie die losstaat van het onderwerp van dit onderzoek. Hier is aangenomen dat de exploitant ook de horeca exploiteert.

5.3.3

Exploitatielasten

Voor de exploitatielasten gelden de volgende uitgangspunten: de personele inzet is zoals in paragraaf 5.2 is weergegeven; de personeelskosten zijn gebaseerd op de gebruikelijke inschaling van de diverse functies conform de cao Zwembaden en een gemiddeld periodiek binnen elke schaal. Dat kan afwijken van de situatie in De Plons en De Meerval;11 de energielasten zijn gebaseerd op de in paragraaf 4.5 vermelde uitgangspunten ten aanzien van duurzaamheid en de huidige tarieven; de kosten van dagelijks onderhoud zijn op een percentage van de bouwkosten gebaseerd en betreffen de gemiddelde kosten over een langjarige periode; de verdere lasten zijn op benchmarkcijfers van soortgelijke, nieuwe zwembaden gebaseerd.

5.3.4

Resultaat

Naast het saldo van baten en lasten voor de exploitant (het exploitatieresultaat) zijn er de kosten van groot onderhoud en de kapitaallasten. Hierbij gelden de volgende uitgangspunten: de kosten van groot onderhoud zijn op een percentage van de bouwkosten gebaseerd en betreffen de gemiddelde kosten over een langjarige periode; de kapitaallasten zijn op het gemeentelijke afschrijvingsbeleid gehanteerd, namelijk: er is sprake van lineaire afschrijving van de investering. Om die reden zijn de gemiddelde jaarlasten weergeven. Bij lineaire afschrijving nemen de jaarlasten immers elk jaar af, waardoor de kosten in het eerste jaar geen goed beeld geven van de lasten gedurende de volledige afschrijvingstermijn; de rente is 2,5%; de afschrijvingstermijnen van de investering zijn als volgt: bouwkundig: 40 jaar; installaties: 20 jaar; inventaris: 10 jaar. Hierbij moet worden opgemerkt, dat bij het berekenen van alle baten en lasten – ook die van de gemeente(n) – het uitgangspunt is dat er btw-belast kan worden verhuurd en geëxploiteerd, dan wel dat eventuele btw-nadelen volledig kunnen worden gecompenseerd.

Er zijn geen gegevens van de door de exploitant van het intergemeentelijk zwembad over te nemen medewerkers van de huidige exploitanten van De Plons en De Meerval bekend.

Vergelijking

Om een keuze te kunnen maken tussen een gezamenlijk intergemeentelijk zwembad en twee solitaire zwembaden voor elk van beide gemeenten wordt in dit hoofdstuk een vergelijking gemaakt.

6.1

Actualisatie nieuw zwembad Beuningen

6.1.1

Investeringsraming

Voor een solitair zwembad in Beuningen geldt het in paragraaf 4.1 vermelde voorzieningenaanbod. Op basis daarvan is een geactualiseerde investeringsraming opgesteld (zie bijlage 7). Daarbij zijn dezelfde uitgangspunten gehanteerd als bij de raming voor een intergemeentelijk zwembad (zie paragraaf 5.1).

6.1.2

Bezoekraming

Op basis van de eerder uitgevoerde onderzoeken, de huidige situatie (zie hoofdstuk 2) en de ontwikkelingen in de omgeving (zie hoofdstuk 3) is het toekomstige aantal bezoeken geactualiseerd en in de volgende tabel weergegeven: bezoek Beuningen recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur totaal

jaar 1 4.000 10.000 43.000 12.000 12.000 81.000

jaar 2 4.000 10.000 43.000 12.000 12.000 81.000

jaar 3 4.000 10.000 44.000 12.000 12.000 82.000

jaar 4 4.000 10.000 44.000 12.000 12.000 82.000

jaar 5 4.000 10.000 45.000 12.000 12.000 83.000

tabel 6.1: bezoekraming solitair zwembad Beuningen

6.1.3

Exploitatieraming

Bijlage 8 bevat de exploitatieraming, waarvan de volgende tabel een korte samenvatting geeft. Hierbij zijn dezelfde uitgangspunten gehanteerd als bij de raming voor een intergemeentelijk zwembad (zie paragraaf 5.3), behalve dat voor het recreatief zwemmen met een lagere gemiddelde omzet per bezoek is gerekend. In een nieuw solitair zwembad in Beuningen is immers, anders dan in het intergemeentelijk zwembad en een nieuw solitair zwembad in Wijchen, geen recreatiebad voorzien. Dat rechtvaardigt een wat lager tarief. zwembad Beuningen totaal exploitatiebaten totaal exploitatielasten exploitatieresultaat groot onderhoud kapitaallasten (gemiddelde jaarlast) exploitatieresultaat incl. groot onderhoud en kapitaallasten

jaar 1 868.000 970.000 -102.000 224.000 680.000 -1.006.000

jaar 2 868.000 954.000 -86.000 224.000 680.000 -990.000

jaar 3 882.000 958.000 -76.000 224.000 680.000 -980.000

jaar 4 884.000 958.000 -74.000 224.000 680.000 -978.000

jaar 5 899.000 960.000 -61.000 224.000 680.000 -965.000

tabel 6.2: samenvatting exploitatieraming solitair zwembad Beuningen

6.2

Actualisatie nieuw zwembad Wijchen

6.2.1

Investeringsraming

Voor een solitair zwembad in Wijchen geldt het in paragraaf 4.1 vermelde voorzieningenaanbod. Op basis daarvan is een geactualiseerde investeringsraming opgesteld (zie bijlage 9). Daarbij zijn dezelfde uitgangspunten gehanteerd als bij de raming voor een intergemeentelijk zwembad (zie paragraaf 5.1).

6.2.2

Bezoekraming

bezoek Wijchen recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur totaal

jaar 1 60.000 12.000 21.000 14.000 22.000 129.000

jaar 2 61.000 12.000 21.000 14.000 22.000 130.000

jaar 3 61.000 12.000 21.000 14.000 22.000 130.000

jaar 4 62.000 12.000 22.000 14.000 23.000 133.000

jaar 5 62.000 12.000 22.000 15.000 23.000 134.000

tabel 6.3: bezoekraming solitair zwembad Wijchen

6.2.3

Exploitatieraming

Bijlage 10 bevat de exploitatieraming, waarvan de volgende tabel een korte samenvatting geeft. Hierbij zijn dezelfde uitgangspunten gehanteerd als bij de raming voor een intergemeentelijk zwembad (zie paragraaf 5.3). zwembad Wijchen totaal exploitatiebaten totaal exploitatielasten exploitatieresultaat groot onderhoud kapitaallasten (gemiddelde jaarlast) exploitatieresultaat incl. groot onderhoud en kapitaallasten

jaar 1 1.097.000 1.487.000 -390.000 312.000 941.000 -1.643.000

jaar 2 1.104.000 1.470.000 -366.000 312.000 941.000 -1.619.000

jaar 3 1.104.000 1.470.000 -366.000 312.000 941.000 -1.619.000

jaar 4 1.131.000 1.478.000 -347.000 312.000 941.000 -1.600.000

jaar 5 1.139.000 1.482.000 -343.000 312.000 941.000 -1.596.000

tabel 6.4: samenvatting exploitatieraming solitair zwembad Wijchen

6.3

Financiële vergelijking

Het moge duidelijk zijn, dat de investeringskosten van een intergemeentelijk zwembad aanzienlijk lager zijn dan die van de twee solitaire zwembaden samen. Het verschil bedraagt circa € 7,2 miljoen (circa 25%). Het is echter vooral van belang wat het verschil is qua structurele jaarlijkse kosten. De volgende tabel toont een vergelijking tussen de totale kosten van de twee solitaire zwembaden en die van een intergemeentelijk zwembad. Daaruit blijkt dat een intergemeentelijk zwembad aanzienlijk goedkoper is. Ten opzichte van twee solitaire zwembaden levert een intergemeentelijk zwembad een financiële besparing van circa 36% op. Die besparing bestaat uit de volgende componenten: een beter exploitatieresultaat (50%), waarbij het vooral om een besparing op de kosten gaat. In één zwembad kan het personeel immers efficiënter worden ingezet dan in twee zwembaden en zijn de kosten voor onder meer energie, onderhoud, kantoor, verkoop, enzovoort lager dan in twee zwembaden; lagere kosten voor groot onderhoud (14%); lagere kapitaallasten (36%). De precieze besparing voor elk van de twee gemeenten is mede van afhankelijk van de wijze waarop de totale kosten van een intergemeentelijk zwembad over de twee gemeenten worden verdeeld. Dat vraagstuk valt buiten het bestek van dit onderzoek.

financiën vanaf jaar 5 totaal exploitatiebaten totaal exploitatielasten exploitatieresultaat groot onderhoud kapitaallasten (gemiddelde jaarlast) exploitatieresultaat incl. groot onderhoud en kapitaallasten

Beuningen solitair 899.000 960.000 -61.000 224.000 680.000 -965.000

Wijchen totaal solitair intersolitair gemeentelijk 1.139.000 2.038.000 2.013.000 1.482.000 2.442.000 1.956.000 -343.000 -404.000 57.000 312.000 536.000 404.000 941.000 1.621.000 1.282.000 -1.596.000 -2.561.000 -1.629.000

verschil -25.000 -486.000 461.000 -132.000 -339.000 932.000

tabel 6.5: financiële vergelijking vanaf jaar 5

6.4

Afwegingskader

De volgende tabel toont een korte samenvatting van de twee solitaire zwembaden en het intergemeentelijke zwembad. Daaruit blijkt dat een gezamenlijk zwembad voor de gemeenten Beuningen en Wijchen in vergelijking met twee solitaire zwembaden tot een aanzienlijke financiële besparing leidt. Daar staat tegenover dat de reisafstand voor een deel van de inwoners iets groter wordt, maar het effect op het aantal bezoeken is naar verwachting zeer beperkt. Datzelfde geldt met betrekking tot het feit, dat niet alle activiteiten op exacte dezelfde tijd zullen plaatsvinden als in de huidige situatie. 18

Qua voorzieningenaanbod zit het verschil tussen de twee solitaire baden en het intergemeentelijke bad in de omvang van het wedstrijdbad en de omvang van het doelgroepenbad. Zoals in paragraaf 4.3 is toegelicht, biedt het intergemeentelijke zwembad niet alleen een doelgroepenbad met meer zwemwater dan in de twee solitaire zwembaden samen, maar zorgt het vooral voor flink meer gebruiksmogelijkheden. In dezelfde paragraaf is toegelicht, waarom voor het intergemeentelijke zwembad niet een wedstrijdbad met bijvoorbeeld acht in plaats van zes banen is voorgesteld.

voorzieningenaanbod zwemzaal

m² zwemwater aantal bezoeken per jaar investeringskosten totaal kosten per jaar

Beuningen solitair - wedstrijdbad 25 x 10,4 - instructiebad 12 x 10 met beweegbare bodem - peuterbad 30 m² - glijbaan - whirlpool - sauna

410 83.000 12.256.000 965.000

Wijchen solitair - wedstrijdbad 25 x 15,4 met tribune - instructiebad 15 x 8 met beweegbare bodem - recreatiebad 200 m² - peuterbad 60 m² - glijbaan - whirlpool - sauna 765 134.000 17.061.000 1.596.000

intergemeentelijk - wedstrijdbad 25 x 15,4 met deels beweegbare bodem en tribune - instructiebad 25 x 12,9 met beweegbare bodem - recreatiebad 225 m² - peuterbad 60 m² - glijbaan - whirlpool - sauna 993 210.000 22.075.000 1.629.000

tabel 6.6: samenvatting

x x

x x x x x x x x x

x x

x x x x x x x

buitenbad

peuterbad

9,1 0,0 9,8 20,6 20,0 8,1 9,9 7,9 15,5 8,1 21,7 13,1 29,0 18,3

recreatiebad

14 0 14 19 19 14 15 11 25 12 18 18 23 22

doelgroepen/instructiebad

0,0 9,1 9,0 13,2 15,6 6,5 6,7 7,7 10,9 18,5 17,5 13,3 16,2 22,8

wedstrijdbad 50 meter

in km

0 14 12 17 16 12 11 13 19 21 16 20 19 19

wedstrijdbad 25 meter

in min

Beuningen Wijchen Ewijk Afferden Druten Nijmegen Nijmegen Nijmegen Nijmegen Grave Zetten Malden Bemmel Cuijk

afstand tot De Meerval

in km

De Plons De Meerval Zwemschool De Vin De Gelenberg zwemschool Olga 'Winkelsteeg' (toekomstig) Sportfondsenbad Nijmegen-West Dukenburg Erica Terpstra Sportfondsenbad Laco Sportcentrum Grave Ezzy's Zetten Feel Fit Center Malden Feel Fit Center Bemmel Laco Sportcentrum Cuijk

afstand tot De Plons

in min

plaats

Voorzieningenaanbod zwembaden in de omgeving

zwembad

Bijlage 1

x x x

x x

x x x

Opmerking: over enige tijd zal het nieuwe zwembad in Nijmegen op de locatie van de Jan Massinkhal haar deuren openen. Dan worden Sportfondsenbad Nijmegen-West en zwembad Dukenburg gesloten.

Bijlage 2

Tarieven zwembaden in de omgeving

zwembad plaats tarieven recreatief zwemmen - los bad - los bad jeugd - meerbadenkaart (per bezoek) - meerbadenkaart jeugd (per bezoek) les zwemmen - lesduur in minuten - gemiddelde prijs per 60 minuten doelgroepen - gemiddelde prijs aquasporten - gemiddelde prijs seniorenactiviteiten - gemiddelde prijs baby/peuter - gemiddelde prijs overig zwembad

De Plons Beuningen

De Meerval Wijchen

Zwemschool De Vin Ewijk

De Gelenberg Afferden

€ 7,00 € 5,00 € 6,30 € 4,50

€ 6,60 / € 7,60 € 7,60 € 6,05 / € 6,97 € 6,97

€ 6,50 / € 7,50 € 6,00 € 5,42 / € 6,25 € 5,00

60 € 15,00

60 € 14,55

60 € 15,58

45 € 17,23

€ 8,00 € 6,00 € 8,00 -

€ 8,50 € 7,75 € 8,50 € 8,50

€ 8,54 € 6,12 € 7,08 -

Zwemschool Olga

Dukenburg

Druten

Sportfondsenbad Nijmegen-West Nijmegen

Nijmegen

Erica Terpstra Sportfondsenbad Nijmegen

€ 6,80 € 5,80 € 5,67 € 4,83

€ 5,80 € 4,00 € 4,83 € 3,33

€ 6,80 € 5,80 € 5,67 € 4,83

45 € 19,93

45 € 22,67

45 € 19,33

45 € 22,67

€ 9,17 € 7,08 € 10,50 € 9,17

€ 8,33 € 7,08 € 7,25

€ 9,17 € 7,08 € 13,33 € 9,17

plaats tarieven recreatief zwemmen - los bad - los bad jeugd - meerbadenkaart (per bezoek) - meerbadenkaart jeugd (per bezoek) les zwemmen - lesduur in minuten - gemiddelde prijs per 60 minuten doelgroepen - gemiddelde prijs aquasporten - gemiddelde prijs seniorenactiviteiten - gemiddelde prijs baby/peuter - gemiddelde prijs overig zwembad plaats tarieven recreatief zwemmen - los bad - los bad jeugd - meerbadenkaart (per bezoek) - meerbadenkaart jeugd (per bezoek) les zwemmen - lesduur in minuten - gemiddelde prijs per 60 minuten doelgroepen - gemiddelde prijs aquasporten - gemiddelde prijs seniorenactiviteiten - gemiddelde prijs baby/peuter - gemiddelde prijs overig

Laco Sportcentrum Grave Grave

Ezzy's Zetten Zetten

Feel Fit Center Malden Malden

Feel Fit Center Bemmel Bemmel

Laco Sportcentrum Cuijk Cuijk

€ 8,95 € 8,95 € 7,46 € 7,46

€ 4,95 € 4,30 € 4,08 € 3,60

€ 9,30 € 9,30 -

€ 8,95 € 8,95 € 7,46 € 7,46

60 € 17,99

45 € 27,47

60 € 18,80

60 € 17,99

€ 7,46 € 7,46 € 10,37 € 7,46

€ 7,87 € 6,69 -

€ 11,80 € 11,80 € 11,80 € 11,80

€ 7,46 € 7,46 € 10,37 € 7,46

Bijlage 3

Demografische prognose 2025 – 2050

Beuningen

Bron: ABF Research, Primos-prognose 2024

iii

Wijchen

Bron: ABF Research, Primos-prognose 2024

Bijlage 4

Ruimtelijk Programma van Eisen

Deze bijlage is separaat bijgevoegd.

Bijlage 5

Investeringsraming intergemeentelijk zwembad

Deze bijlage is separaat bijgevoegd.

Bijlage 6

Exploitatieraming intergemeentelijk zwembad

INTERGEMEENTELIJK ZWEMBAD jaar 1

jaar 2

jaar 3

jaar 4

jaar 5

exploitatiebaten recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur horeca totaal

401.000 109.000 854.000 160.000 204.000 211.000 1.939.000

408.000 109.000 854.000 160.000 204.000 213.000 1.948.000

408.000 109.000 868.000 160.000 204.000 214.000 1.963.000

414.000 109.000 881.000 160.000 210.000 216.000 1.990.000

414.000 109.000 895.000 166.000 210.000 219.000 2.013.000

exploitatielasten personeel energie water chemicaliën schoonmaak dagelijks onderhoud kantoor verkoop beheer en administratie accountant verzekeringen belastingen inkoop horeca overig totaal

1.037.000 298.000 23.000 14.000 29.000 151.000 39.000 58.000 116.000 21.000 29.000 39.000 70.000 40.000 1.964.000

1.037.000 299.000 23.000 14.000 29.000 151.000 39.000 34.000 116.000 21.000 29.000 39.000 71.000 40.000 1.942.000

1.037.000 301.000 23.000 14.000 29.000 151.000 39.000 34.000 116.000 21.000 29.000 39.000 71.000 40.000 1.944.000

1.037.000 305.000 24.000 14.000 30.000 151.000 39.000 34.000 116.000 21.000 29.000 39.000 72.000 41.000 1.952.000

1.037.000 308.000 24.000 14.000 30.000 151.000 39.000 34.000 116.000 21.000 29.000 39.000 73.000 41.000 1.956.000

exploitatieresultaat groot onderhoud exploitatieresultaat incl. groot onderhoud kapitaallasten (gemiddelde jaarlast) exploitatieresultaat incl. groot onderhoud en kapitaallasten

-25.000 404.000 -429.000 1.282.000 -1.711.000

6.000 404.000 -398.000 1.282.000 -1.680.000

19.000 404.000 -385.000 1.282.000 -1.667.000

38.000 404.000 -366.000 1.282.000 -1.648.000

57.000 404.000 -347.000 1.282.000 -1.629.000

vii

Bijlage 7

Investeringsraming zwembad Beuningen

Deze bijlage is separaat bijgevoegd.

viii

Bijlage 8

Exploitatieraming zwembad Beuningen

ZWEMBAD BEUNINGEN jaar 1

jaar 2

jaar 3

jaar 4

jaar 5

exploitatiebaten recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur horeca totaal

22.000 55.000 583.000 83.000 70.000 55.000 868.000

22.000 55.000 596.000 83.000 70.000 56.000 882.000

22.000 55.000 596.000 83.000 72.000 56.000 884.000

22.000 55.000 610.000 83.000 72.000 57.000 899.000

exploitatielasten personeel energie water chemicaliën schoonmaak dagelijks onderhoud kantoor verkoop beheer en administratie accountant verzekeringen belastingen inkoop horeca overig totaal

455.000 150.000 14.000 6.000 18.000 84.000 25.000 38.000 76.000 16.000 19.000 25.000 18.000 26.000 970.000

455.000 150.000 14.000 6.000 18.000 84.000 25.000 22.000 76.000 16.000 19.000 25.000 18.000 26.000 954.000

455.000 152.000 14.000 6.000 18.000 84.000 25.000 22.000 76.000 16.000 19.000 25.000 19.000 27.000 958.000

455.000 154.000 14.000 6.000 18.000 84.000 25.000 22.000 76.000 16.000 19.000 25.000 19.000 27.000 960.000

-102.000 224.000 -326.000 680.000 -1.006.000

-86.000 224.000 -310.000 680.000 -990.000

-76.000 224.000 -300.000 680.000 -980.000

-74.000 224.000 -298.000 680.000 -978.000

-61.000 224.000 -285.000 680.000 -965.000

exploitatieresultaat groot onderhoud exploitatieresultaat incl. groot onderhoud kapitaallasten (gemiddelde jaarlast) exploitatieresultaat incl. groot onderhoud en kapitaallasten

Bijlage 9

Investeringsraming zwembad Wijchen

Deze bijlage is separaat bijgevoegd.

Bijlage 10

Exploitatieraming zwembad Wijchen

ZWEMBAD WIJCHEN jaar 1

jaar 2

jaar 3

jaar 4

jaar 5

exploitatiebaten recreatief zwemmen banen zwemmen les zwemmen doelgroepen verenigingen/verhuur horeca totaal

382.000 65.000 285.000 97.000 134.000 134.000 1.097.000

388.000 65.000 285.000 97.000 134.000 135.000 1.104.000

395.000 65.000 298.000 97.000 138.000 138.000 1.131.000

395.000 65.000 298.000 104.000 138.000 139.000 1.139.000

exploitatielasten personeel energie water chemicaliën schoonmaak dagelijks onderhoud kantoor verkoop beheer en administratie accountant verzekeringen belastingen inkoop horeca overig totaal

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=b47695e7-c7a4-498c-9223-f9d777ab1ca2