Bijlage 1 Quick scan inzet Woonfonds

Bijlage 1 Quick scan inzet Woonfonds 1. Aanleiding Bij het oprichten van het Woonfonds Bestaande Wijken in november 2023 heeft de gemeenteraad via de motie ‘Begin met investeren in Wijchen-Zuid’ gevraagd om te onderzoeken in welke wijken en kernen het fonds het beste ingezet kan worden. Deze quick scan is opgesteld om hier invulling aan te geven. 2. Quick scan De quick scan beantwoordt de vraag: In welke wijken, buurten of kernen verwachten we de grootste uitdagingen op het gebied van woonopgaven? De analyse is gebaseerd op openbare bronnen (o.a. CBS, Klimaateffectatlas, Leefbaarometer, Gezondheidsmonitor GGD, Zicht op Wijken), data van woningcorporaties (o.a. bezit/voorraad en veerkrachtkaarten) en gemeentelijke data over veiligheid, openbare orde en afvalproblematiek. 3. Onderzoeksopzet Alle wijken en kernen van Wijchen zijn beoordeeld op de drie thema’s binnen de woonopgaven: 1. Toekomstbestendige en gevarieerde woningvoorraad: Indicatoren o.a. aandeel goedkope woningen, woningtypologie, energielabels, bebouwingsdichtheid 2. Verduurzaming en klimaatbestendige woonomgeving Indicatoren o.a. verharding, groen, hittestress, wateroverlast, verdroging 3. Leefbaarheid en woon- en leefkwaliteit Indicatoren o.a. eenzaamheid, gezondheid, overlast, veiligheid, sociale spanningen 4. Resultaten Op basis van de analyse (zie bijlage tabel) springen drie gebieden eruit: 1.

Achterlo (delen van Homberg, Heilige Stoel, Kraaijenberg) 2. Noord (rond Buizerdstraat–Passeweg en Watersnipstraat–Zwanensingel) 3. Wijchen-Zuid (rond voorzieningenhart: Diepvoorde, Hoogmeer, Huissteden en Elsland) 5. Toetsing Deze drie buurten hebben we nader beschouwd. We hebben het beeld uit systeeminformatie onderbouwd met bevindingen van beleidsafdelingen, maar ook uit straatinformatie, afkomstig van wijkprofessionals (waaronder de wijkagent, woningconsulent, wijkbeheerder en toezichthouder) die hier actief zijn. Wat speelt er in Achterlo en Wijchen-Noord? In Achterlo (Homberg/Heilige Stoel) en Wijchen-Noord zijn er zeker aandachtspunten. Talis heeft veel bezit in deze buurten. De buurten zijn vrij eenzijdig van opzet, met veel van dezelfde woningtypen. Deze buurten zijn kwetsbaar voor hitte. En met name Watersnipstraat-Zwanensingel e.o. staat bekend als aanzienlijk versteend (veel verharding). Gelukkig is de afstand tot koele plekken (zoals groen) overal gunstig. Wel is Wijchen Noord relatief kwetsbaar voor verdroging in extreem droge zomers. In Wijchen Noord en Heilige Stoel/Kraaijenberg is weinig natuur en biodiversiteit aanwezig. Voor wat betreft leefbaarheid zie je dat het vaak om delen van de buurten (soms slechts een straat) gaat waar problematiek speelt.

Deze kenmerkt zich door psychisch kwetsbare bewoners, voornamelijk alleenstaande of jonge starters in flatjes en gezinnen en

Pagina 1 van 3

alleenstaande moeders in gezinswoningen. In deze buurten zie je ook veel mensen met een lage sociaal economische status. Inwoners ervaren hun gezondheid beduidend minder goed dan elders in Wijchen. Ook zien we in deze buurten meer ernstige eenzaamheid onder inwoners dan elders in Wijchen. Daarbij zijn er vooral in Homberg veel bewoners die laag scoren op veerkracht. Veerkracht (hoe goed kan een mens omgaan met tegenslag) is ook een belangrijke indicator van gezondheid. In Homberg is het aantal geweldsmisdrijven hoger dan gemiddeld, en in Kraaijenberg is het aandeel huishoudens in de bijstand iets groter. Ook in Wijchen-Noord zijn er iets meer huishoudens onder het sociaal minimum. Maar bij nadere analyse blijkt dat deze wijken slechts beperkt afwijken van het gemeentelijk gemiddelde. De leefbaarheid is iets lager, maar niet zorgwekkend. Criminaliteit is vaak lager dan gemiddeld, en er is geen sprake van een duidelijke opstapeling van aandachtspunten. De sociale cohesie is relatief goed, en de fysieke omgeving scoort niet extreem negatief. Waarom Wijchen-Zuid er echt uitspringt In Diepvoorde, Hoogmeer, Huissteden en Elsland is het beeld anders dan in Achterlo en Wijchen-Noord. Kenmerkend voor de buurten in Wijchen-Zuid is een cumulatie van aandachtspunten, die sterker is dan elders in Wijchen: • Financiële zorgen: veel huishoudens leven van een laag inkomen of bijstand.

• Gezondheid en welzijn: bewoners ervaren meer stress, psychische klachten en een slechtere gezondheid. • Sociale problematiek: eenzaamheid, beperkte sociale cohesie en weinig vrijwilligerswerk. • Woningvoorraad: lage WOZ-waarden, veel sociale huurwoningen, matige woningkwaliteit. • Openbare ruimte: stenige openbare ruimte, weinig groen in de directe woonomgeving, overlast parkeren en verkeer. • Veiligheid: meer overlast, geluidshinder en criminaliteit. • Jeugdproblematiek: meer jongeren met jeugdzorg, onderwijsachterstand en Haltverwijzingen. Deze signalen komen niet alleen uit cijfers, maar worden ook bevestigd door professionals in de wijk, van woningcorporatie tot wijkagent. Zij zien dagelijks hoe bewoners worstelen met hun leefomgeving en hoe de situatie zonder ingrijpen verder kan verslechteren. Het Strategisch Kompas Wijchen 2035 benadrukt hoe belangrijk het is om te investeren in sterke wijken, meer groen en plannen die passen bij de buurt, met speciale aandacht voor Hart van Zuid. 6. Conclusie: de keuze om eerst te investeren in Wijchen-Zuid Op basis van deze inzichten is het voorstel helder: we willen starten met investeren in Wijchen-Zuid; in Diepvoorde en omgeving. Hier leveren investeringen het meeste maatschappelijk rendement op. En hier kunnen we met gerichte maatregelen het meeste verschil maken.

Door investeringen in de openbare ruimte ontstaat er een groene aantrekkelijk plek voor de inwoners om te verblijven, spelen en ontmoeten. Ook zal het gevoel van veiligheid hierdoor toenemen. De inzet van het Woonfonds, gecombineerd met cofinanciering vanuit de provincie, biedt kansen om zowel de fysieke als sociale leefomgeving te verbeteren. De aanpak in Diepvoorde en omgeving kan bovendien als voorbeeld dienen voor andere wijken binnen Wijchen. Zo bouwen we aan vitale, toekomstbestendige buurten – met perspectief voor bewoners van de meest kwetsbare wijken en buurten.

Pagina 2 van 3

Bijlage: tabel

Pagina 3 van 3