Bijlage 1 - Monitorverslag Jeugd en Wmo januari-augustus 2021
Tekst van het document
2021 Gemeente Wijchen
[MONITOR JEUGD EN WMO] Januari-Augustus 2021
Inhoud
1. Inleiding ........................................................................................................... 2 2. Toegang en preventie ......................................................................................... 3 2.1 Afhandeling telefonische vragen ...................................................................... 3 2.2 Typen aanmeldingen vanuit telefonische vraag ................................................. 3 2.3 Wachtlijst voor keukentafelgesprek ................................................................. 4 2.4 Vrij toegankelijk aanbod................................................................................. 5 2.5 Tevredenheid over de toegang ........................................................................ 6 2.6 Klachten en bezwaren .................................................................................... 7 3. Jeugd ............................................................................................................... 8 3.1 Verwijzers .................................................................................................... 8 3.2 Zorggebruik totaal .........................................................................................
9 3.3 Zorggebruik per bouwsteen ...........................................................................11 3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg ....................................................................16 3.5 Betaalbaarheid .............................................................................................17 4. Wmo Nieuw .....................................................................................................18 4.1 Zorggebruik totaal ........................................................................................18 4.2 Zorggebruik per bouwsteen ...........................................................................19 4.3 Tevredenheid over de Wmo ...........................................................................22 4.4 Betaalbaarheid .............................................................................................22 5.
Wmo klassiek ...................................................................................................23 5.1 Zorggebruik totaal ........................................................................................23 5.2 Zorggebruik per zorgtype ..............................................................................24 5.3 Tevredenheid over de Wmo ...........................................................................26 5.4 Betaalbaarheid .............................................................................................26 6. Veilig Thuis ......................................................................................................27 7. Contractering Wmo en Jeugd..............................................................................28
Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage ...........................................................................30 Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker..........31
1
1. Inleiding Met deze monitor maken we inzichtelijk wat de stand van zaken is van de Wmo en jeugdhulp in de gemeente Wijchen. Hiermee maken we inzichtelijk wat er goed gaat, en wat verbetering behoeft. Zo kunnen we bijsturen waar nodig. We proberen u met deze rapportage altijd zo goed mogelijk te informeren. Duidelijk en volledig, zonder in onnodig detail te treden. Als u opmerkingen ter verbetering of verheldering van de rapportage heeft dan horen wij dat graag. Opbouw van de rapportage Deze monitorrapportage is opgebouwd uit een hoofdstuk over de toegang via het Sociaal Wijkteam, en vervolgens het zorggebruik uitgesplitst in de hoofdstukken Jeugdzorg, Wmo-nieuw, en Wmo-klassiek. Telkens presenteren we de data die relevante ontwikkelingen laten zien, zoals grote verschuivingen of bouwstenen waarop we besparingen willen realiseren. Ook verwerken we de inzet van de extra coronamiddelen en blokhuismiddelen bij de betreffende bouwstenen. We vergelijken bovendien met voorgaande kalenderjaren zodat de ontwikkeling zichtbaar is. Opmerking bij de cijfers Cijfers in het sociaal domein zijn voortdurend aan verandering onderhevig. Zo kunnen declaraties door zorgaanbieders later worden ingediend, waardoor er verschil tussen rapportages kan zijn. Ook kunnen afgegeven beschikkingen nog niet verwerkt zijn door de backoffice op het moment van rapporteren. Dat is helaas niet te voorkomen.
Nieuwe onderdelen Nieuw in dit monitorverslag is het hoofdstuk Veilig Thuis en is de bijlage met de bezuinigingsmaatregelen. Met het hoofdstuk Veilig Thuis willen we structureel in beeld brengen hoeveel adviesvragen/meldingen er betrekking hebben op Wijchen. Daarmee willen we het beeld van de lokale situatie nog completer maken. Daarnaast is in de bijlage een overzicht te vinden van alle bezuinigingsmaatregelen die uw raad heeft aangenomen. Hiermee kunt u zien wat is gerealiseerd en waar we aan werken. Lopende maatregelen verwerken we ook in de tekst bij het betreffende onderdeel. Verwacht resultaat 2021 Voor het lopende jaar 2021 verwachten we voor de 2D’s € 12k uitzetting ten opzichte van de actuele begroting, waarvan Jeugd -/- € 389k (inclusief compensatie vanuit blokhuismiddelen) en Wmo nieuw + € 377k. Dit is financieel gezien een verbetering van € 338k t.o.v. de monitorrapportage Q1-Q2 2021 waarin op het onderdeel 2D’s nog een uitzetting van € 350k werd verwacht. Op de uitgaven WMO klassiek verwachten we een voordelig resultaat 2021 ad afgerond € 156k ten opzichte van de actuele begroting. Dit is financieel gezien een verbetering van € 156k t.o.v. de monitorrapportage Q1-Q2 2021 waarin nog geen wijzigingen t.o.v. de huidige begroting werden verwacht.
2
2. Toegang en preventie
Belangrijkste bevindingen • Bij de Wmo-nieuw en Jeugd zien we een gestage daling van de wachttijden. • Na een afname van de wachtlijsten begin 2021 zien we in de zomer weer een stijging in Wmo-klassiek vragen. • Het Sociaal Wijkteam maakt professionaliseringsslag door zorgvuldiger te kijken wat passende zorg is. De werkprocessen en het beoordelingskader zijn goed beschreven en ingevoerd, conform bezuiniginsopgave. • Er is gestart met een spreekuur voor enkelvoudige vragen en binnenkort start een steunpunt. Door goede meetmomenten volgen we deze ontwikkeling. • MeerVoormekaar en het Sociaal Wijkteam werken nauw samen voor het uitbouwen van het vrij toegankelijk aanbod, gericht op de inwonervraag.
2.1 Afhandeling telefonische vragen Via de inlooplocaties, telefonisch en per e-mail kunnen mensen een vraag stellen aan het Sociaal Wijkteam. Soms is het een informatievraag die meteen beantwoord kan worden. Soms leidt de vraag tot een aanmelding. Bij een aanmelding krijgt de inwoner een keukentafelgesprek en wordt meestal hulp of zorg ingezet. In onderstaand staafdiagram leest u de ontwikkeling van het afgelopen half jaar. We zien een stabiel beeld van het aantal telefonische vragen gesteld aan het Sociaal Wijkteam. 700 600 500 400 300 200 100 0
124
116
119
147
107
126
134
169 106
496
536
552
516
490
483
525
556
gemiddelde 2020
januari 2021
februari
maart
april
mei
juni
juli
Vraag afgehandeld
408
augustus
Vraag aangemeld
2.2 Typen aanmeldingen vanuit telefonische vraag Er is sprake van een aanmelding bij het in behandeling nemen van een hulpvraag van een nieuwe of bekende inwoner, of bij een herindicatie. In alle gevallen doorloopt het Sociaal Wijkteam het werkproces om te bepalen of hulp wordt ingezet of voortgezet. Over het algemeen zien we een redelijk constante instroom voor jeugd en Wmo-nieuw. Wmo-klassiek, waar we verreweg de meeste aanmeldingen voor ontvangen, laat een wat wisselend beeld zien. De afgelopen maanden loopt Wmo-klassiek iets op. We zien altijd 3
in vakantieperiodes een toename van instroom, mogelijk doordat mensen in vakantietijd de rust hebben om na te denken over benodigde hulp (voor naasten). 180 160
113
140
105
120
88
100
82
88
87
106
81
77
80 60 28
40 22
14
14
20
gemiddelde 2020
januari 2021
20 0
26
16 16
16
februari
maart
Jeugd
16 10 april
Wmo-nieuw
27 11
14 14
28
16 13
mei
juni
juli
augustus
Wmo-klassiek
2.3 Wachtlijst voor keukentafelgesprek Hieronder ziet u hoeveel inwoners elke maand op de wachtlijst stonden voor een keukentafelgesprek. Meetpunt is het begin van de maand. Daarbij maken we onderscheid tussen Jeugd, Wmo-nieuw, en Wmo-klassiek. Bij aanmelding vindt altijd triage plaats om de ernst te beoordelen. Spoedmeldingen worden dan met voorrang opgepakt. We zien dat de verbetering van de processen en formatie van het Sociaal Wijkteam duidelijk effect heeft. Sinds eind vorig jaar zijn de wachtlijsten teruggelopen. Al zien we de afgelopen maanden een stijging in de wachtlijst Wmo-klassiek. In de vorige paragraaf zagen we al een toename in de instroom, en daar komt bij dat tegen de zomer de vakanties van medewerkers begonnen en er medewerkers de WDW hebben verlaten. We pakken deze stijging aan door extra inzet en verwachten dat de wachtlijst weer daalt.
131
100 78 137 84
56
69
40 47
46 gemiddelde 2020
37 januari 2021
48 februari
48
59
74
91
21 24
13 14
juli
augustus
22
22
28
34
29
22 32
maart
april
mei
juni
Jeugd
Wmo-nieuw
Wmo-klassiek
Door omstandigheden zijn de cijfers voor Wmo-nieuw tijdelijk niet volledig geregistreerd. Bij raming het aantal 22 in de maanden april-juni constant gehouden. 4
2.4 Vrij toegankelijk aanbod In en rond de toegang organiseren we laagdrempelige hulp en ondersteuning: het vrij toegankelijk aanbod. Inwoners kunnen hier gebruik van maken zonder verwijzing. Hiervoor werken het Sociaal Wijkteam en welzijnsinstelling MeerVoormekaar nauw samen. Beiden maken steeds meer gebruik van elkaars kennis en mogelijkheden. Het gezamenlijk aanbod wordt vraaggericht ontwikkeld en bijgestuurd. Hieronder lees u een niet-uitputtend overzicht van het vrij toegankelijk aanbod. Een volledig overzicht vindt u in de jaarstukken van MeerVoormekaar, en wordt nog toegevoegd op de websites van MeervoorMekaar en het Sociaal Wijkteam. Voor wie is het?
Wat is het aanbod?
Inwoners met enkelvoudige hulpvragen
Spreekuur en Steunpunt Sociaal Wijkteam Spreekuur is om mensen wegwijs te maken in het vrij toegankelijk aanbod, terwijl ze op de wachtlijst staan. We ontwikkelen het steunpunt korte ondersteuning, vanuit bezuinigingsmaatregelen. Vraagpunt MeerVoormekaar Verdeelpunt om mensen te begeleiden naar aanbod van MeerVoormekaar, Sociaal Wijkteam, of elders.
Jeugd
Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen voor eenzame jongeren, meidengroepen, jonge mantelzorgers, jongeren met autisme, huiswerkondersteuning, jongerencentrum en sportgroepen. Jongerenwerk MeerVoormekaar (uitgebreid) Groepsgerichte ondersteuning voor jeugdigen (met onderwijs en schoolmaatschappelijk werk). Uitgebreid door Blokhuismiddelen. Rots en watertraining Sociaal Wijkteam Training voor jeugd om sterker in de schoenen te leren staan.
Gezinnen
Relatie en Scheidingsloket SWT en MeerVoormekaar Informatie en advies bij relatieproblemen of (dreigende) scheiding. Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld ‘gezinnen voor elkaar’ en groepen opvoedingsondersteuning (pubers, ouders van pubers, etc.
Volwassenen
Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen rouwverwerking, geraakt door kanker (met Marikenhuis), Niet aangeboren hersenletsel (met MEE), financiële vitaliteit, liever assertiever (met Pro Persona Connect), multiculturele vrouwen, cursus voor mantelzorgers.
Ouderen
Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld inloop in het Kompas, samen koken in de wijk, Meer Bewegen voor Ouderen, Bezoek en Opvang Service (BOS), mantelzorgcafé, Alzheimercafé, OpStap vervoersdienst.
5
We brengen het vrij toegankelijk aanbod steeds beter in beeld. De komende tijd voegen we meer informatie toe aan deze paragraaf en gaan we de effectiviteit meten.
Coronamiddelen jeugd en Wmo (4e steunpakket) Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld als compensatie voor de effecten van de coronamaatregelen. Deze middelen zijn geoormerkt voor specifieke doeleinden, en zetten we in, in samenwerking met MeerVoormekaar en de lokale verenigingen: Doelgroep
Specifiek doeleind
Ouderen
Extra begeleiding kwetsbare groepen
€
91.000
Bestrijden eenzaamheid ouderen
€
94.000
Perspectief jeugd en jongeren
€
75.000
Jongerenwerk jeugd
€
26.000
Mentale ondersteuning
€
22.000
Activiteiten en ontmoetingen
€
15.000
Jeugd
Budget (€)
Totaal
€ 323.000
Alle onderdelen bevinden zich in de opstartfase. In een volgende monitorrapportage komen we op de ontwikkelingen en resultaten terug.
2.5 Tevredenheid over de toegang In het cliëntervaringsonderzoek 2020 zien we een redelijk positief vergelijkbaar met 2019. Opvallend is alleen dat de tevredenheid van ouders iets is afgenomen.
Rapportcijfer voor de toegang tot hulp
Jeugdhulp volgens jeugdige
Jeugdhulp volgens ouders/verzorgers
Wmo (nieuw en klassiek)
7,4
7,1
7,6
was 6,7 in 2019
was 6,9 in 2019
was 7,9 in 2019
78%
91%
was 83% in 2019
was 90% in 2019
56%
86%
was 76% in 2019
was 85% in 2019
Tevreden over het keukentafelgesprek
niet gevraagd
Tevreden over contact met het Sociaal Wijkteam
niet gevraagd
6
2.6 Klachten en bezwaren In het eerste half jaar van 2021 ontvingen we 11 klachten over bejegening door het Sociaal Wijkteam.
Aantal klachten 2019
Hiervan zijn er 9 na informeel contact opgelost. Twee klachten hebben een formeel klachtbehandelingstraject doorlopen, waarbij één klacht gegrond is verklaard en de andere deels gegrond.
10
2020
11
2021
11
De aantallen over 2019 en 2020 betreffen het gehele jaar, en het aantal over 2021 de eerste 8 maanden. Het aantal klachten neemt dus toe. Dat komt deels door de coronacrisis, waarin het Sociaal Wijkteam merkt dat mensen kortere lontjes hebben. Daarnaast indiceert het Sociaal Wijkteam zorgvuldiger, wat niet altijd overeenkomt met de door de inwoner gevraagde hulp.
Aantal bezwaren
In het eerste half jaar van 2021 ontvingen we 5 bezwaren op een besluit van het Sociaal Wijkteam. Deze zijn nog in behandeling.
2019
11
2020 2021
7
17 5
3. Jeugd
Belangrijkste bevindingen De intensiteit van de zorgvraag binnen de jeugdzorg neemt toe (de zorgvragen worden zwaarder). Dit verschilt wel per zorgproduct. Er is een afname van dagbehandeling, dagbesteding en persoonlijke verzorging. De bezuinigingsmaatregelen lijken hier effect te hebben. Kosten voor begeleiding nemen af door een verschuiving van specialistische naar reguliere begeleiding. Dit is een gevolg van de ingezette maatregelen. Kosten van ambulante behandeling nemen toe door een hoger tarief. Ten gevolge van de coronacrisis stijgt het beroep op jeugd-GGZ. Deze ontwikkeling zien we in heel Nederland. Dee groei lijkt zich de afgelopen maanden gestabiliseerd te hebben. Door corona- en blokhuismiddelen breiden we zowel de SOJ als SMW/jeugdconsulenten uit. Hierdoor breiden we hun werkzaamheden uit met de vijfgesprekken module en het geven van cursussen en bijeenkomsten. Het aantal jeugdigen in verblijf daalt licht, maar de jeugdigen die in verblijf zitten krijgen meer of zwaardere zorg. Jeugdbescherming en jeugdreclassering lijkt zich te stabiliseren. Er wordt minder vaak PGB ingezet omdat zorg in natura volstaat.
3.1 Verwijzers Niet alleen het Sociaal Wijkteam mag een inwoner verwijzen naar jeugdhulp. Ook bijvoorbeeld huisartsen mogen verwijzen naar jeugdhulp. In onderstaand overzicht is te zien wie er verwijzen naar jeugdhulp. 2019
37%
47%
11%
5%
2020
33%
50%
11%
6%
2021
33%
50%
13%
4%
Sociaal Wijkteam Gecertificeerde Instelling en Rechtbank
Wanneer we dit uitsplitsen naar specifieke zorgtypen zien we bij jeugdzorg met verblijf een groot aandeel verwijzingen door Gecertificeerde Instellingen (GI’s) en de rechtbank. Dit betreft meestal een gedwongen maatregel. Op deze verwijzingen naar gedwongen zorg heeft de gemeente geen invloed.
Huisarts Medisch specialist en jeugdarts
Verblijf 2019
72%
4%
24%
2020
63%
1%
36%
2021
64%
4%
32%
8
Bij jeugd-ggz, zien we dat verreweg de meeste verwijzingen worden verstrekt door huisartsen. We zijn voortdurend met huisartsen in gesprek over jeugdggz zodat de juiste zorg wordt ingezet.
Jeugd GGZ 2019
10%
2020 5% 2021
14%
85%
4%
89%
5%
81%
4%
Bezuinigingsmaatregel: Sturen op verwijzingen Binnen het Sociaal Wijkteam gebruiken we het CTA-overleg (Consultatie, Toetsing en Afhandeling) om indicatiestelling te verbeteren en zorgvuldiger te kijken of de meest passende zorg wordt ingezet. Daarnaast proberen we meer invloed op verwijsgedrag te krijgen met het OPH (Overleg Passende Hulp). Dit is een regionaal overleg waarin we alle verwijzingen naar zorg met verblijf bespreken. We proberen uit-huis plaatsingen te voorkomen of te verkorten. Ook hebben we een driemaandelijks overleg met huisartsen waarin we ook over verwijzingen spreken. Daarnaast hebben we de SOJ (specialistische ondersteuning huisartsen jeugd) beschikbaar waar huisarts en SWT kunnen consulteren voordat ze naar een GGZ aanbieder verwijzen. Daarnaast kunnen ze de SOJ inzetten als een lichtere vorm bij vermoeden van jeugd-GGZ-problematiek.
3.2 Zorggebruik totaal Aantal jeugdigen dat hulp ontvangt We zagen in 2020 een daling van het aantal jeugdigen in hulp ten opzichte van 2019. We zien in het eerste half jaar van 2021 weer een stijging van het aantal jeugdigen in hulp. De stijging is in lijn met de landelijke trend (zie kader op volgende pagina ). Deze stijging vlakt in de zomermaanden weer af. 900 880 859
860 840
836
2019
820
821
2020 2021
800 780
In de vorige rapportage (t/m juni) was het aantal jeugdigen in zorg hoger dan in bovenstaand overzicht. Dit komt door een fout in de data die nu is hersteld. 9
Minder jeugdigen, relatief meer jeugdigen in zorg In Wijchen, en in heel Nederland, zien we twee relevante trends. Het aantal jeugdigen neemt af (in absolute en relatieve zin), en het percentage jeugdigen in zorg neemt toe. Met andere woorden: terwijl er steeds minder jeugdigen zijn krijgt een groter aandeel daarvan zorg.
Aantal jeugdigen 9.800
Percentage jeugdigen in zorg 3.840.000
9.600
12,5% 12,0% 11,5% 11,0% 10,5% 10,0% 9,5% 9,0%
3.820.000
9.400 9.200
3.800.000
9.000
3.780.000
8.800 8.600
3.760.000 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Wijchen (linkeras)
2015
Nederland (rechteras)
2016
2017
Wijchen
2018
2019
2020
Nederland
Bron: CBS, 2020
Verhouding zorg in natura – PGB De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in PGB en zorg in natura. We zien dat inwoners minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Wijkteam gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt.
2019
86%
2020
14%
88%
2021
12% 93%
Zorg in Natura
10
PGB
7%
3.3 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Jeugdhulp met verblijf Ons uitgangspunt is dat jongeren zoveel mogelijk in een gezinsomgeving opgroeien. We streven daarom naar meer verblijf in pleegzorg of een gezinshuis, en minder in een jeugdzorginstelling. Hieronder ziet u het aantal etmalen per categorie.
Pleegzorg
Gezinshuis
2019
7.673
2020
2019 2020
8.861
2021
5.206
5.550 7.521
2021
8.000
6.610
10.996
8.800
10.556
Instelling (voltijd)
Deeltijd logeren
2019
4.662
2019
2020
4.847
2020
2021
3.536
2021
6.585 3.697
2.577 2.332 976
1.947 2.001
We zien dat pleegzorg iets achter blijft ten opzichte van onze nulmeting, met een afname van 4 kinderen t.o.v. de vorige rapportage. Gezinshuis verblijf neemt toe met 3 kinderen t.o.v. de vorige rapportage. Dit komt door een administratieve verschuiving van 2 jeugdigen vanuit de Wmo (tijdelijk verblijf 18+) naar verlengde jeugdwet (gezinshuiszorg), en door de opname van een nieuwe jeugdige in een gezinshuis. Verblijf in een instelling laat een stijging zien in verblijfsduur. Er is een afname van 2 kinderen bij verblijf in een instelling (voltijd) t.o.v. de vorige rapportage. Dat betekent dat de jeugdigen die in een instelling zitten Pleegzorg Deeltijd gebruik maken van zwaardere en duurdere zorg. 21
logeren 31
Instelling (voltijd) 15
Gezinshuis 30
In totaal zijn er 97 jeugdigen in verblijf. Hiernaast ziet u de verdeling hiervan. Daarmee wordt inzichtelijk dat logeren de grootste groep is en instellingsverblijf de kleinste groep. Daarnaast zien dat er in Wijchen geen gebruik wordt gemaakt van gesloten jeugdzorg. In totaal maakt 1,1% van de jeugdigen in Wijchen gebruik van verblijf. 11
Actuele ontwikkelingen jeugdzorg met verblijf Bezuinigingsmaatregel: invoeren budgetplafonds bij regionale contracten In de regio werken we bij zorg met verblijf met richtinggevende plafonds. Op deze wijze proberen we grip te houden op een eventuele stijging van gebruik. Door het plafond gaan we eerst het gesprek aan met de verwijzer en de jeugdzorg leverancier in het OPH. Hier kunnen we besluiten het plafond te verhogen of om een andere vorm van ondersteuning in te zetten. Bezuinigingsmaatregel: ontwikkelen hybride gezinshuis Met een aanbieder zijn 2 gesprekken gevoerd over een pilot met werktitel alle kinderen blijven thuis. Hierbij blijft de jeugdige thuis wonen met maatwerkafspraken. Bijvoorbeeld twee dagen in een gezinshuis in de eigen gemeente en de overige dagen thuis met ambulante ondersteuning. Uitgangspunt is dat de verbinding met thuis blijft bestaan doordat er altijd een combinatie is met zorg door ouders. We gaan dit noemen volledig pakket thuis. Nadere uitwerking volgt in de volgende monitor.
Voogdij Binnen gezinshuizen kunnen kinderen geplaatst worden met een voogdijmaatregel. Volgens het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet wordt er bij voogdij gekeken naar de woonplaats van de waar het kind feitelijk verblijft. Verwijzing van een kind met voogdijmaatregel komt altijd via de Gecertificeerde Instelling of de rechtbank. Dit betekent dat Sociaal Wijkteam niet betrokken is en dit niet kan beïnvloeden. In de gezinshuizen zitten op dit moment 21 kinderen met een voogdij maatregel in verblijf. Van deze 21 kinderen wonen de ouders van 13 kinderen in een andere gemeente. De vestiging van de gezinshuizen in Wijchen heeft in 2020 dus geleid voor een toename van 13 kinderen met verblijfskosten. Deze kinderen blijven meestal tot 18 jaar in het gezinshuis wonen. Vanwege het hoge aantal voogdijkinderen heeft Wijchen voor de uitzetting in 2019 een extra compensatie ontvangen van het Rijk. Voor 2020 en 2021 moet er nog een compensatieregeling komen vanuit het Rijk. Dit fungeert als een overgangsregeling voor het woonplaatsbeginsel. Wet Wijziging woonplaatsbeginsel Per 1 januari 2022 verandert het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet. Het woonplaatsbeginsel bepaalt welke gemeente (financieel) verantwoordelijk is voor de zorg voor een jeugdige. Vanaf 2022 wordt dat de gemeente waar de jeugdige ingeschreven stond voorafgaand aan de zorg.
Een regionale projectgroep werkt in samenwerking met de backoffices van de gemeenten aan het in beeld brengen van de zogenaamde migratiegroep, die geheel 2021 (en begin 2022) nog wijzigt en wordt aangevuld. Hierbij zijn we, voor de inkomende cliënten, afhankelijk van andere gemeenten. Daarna ligt de focus op de overdracht van latende naar ontvangende gemeente en het regelen van de contractering. Zodra er integraal inzicht ontstaat in de effecten van de verandering van het woonplaatsbeginsel zullen we hierover rapporteren via de reguliere monitorrapportages en de P&C- cyclus. De verwachting is nu dat in Q1 2022 de eerste financiële effecten bekend zijn.
12
Dagbehandeling jeugd Voor dagbehandeling zagen we in 2020 al een afname in eenheden en dit lijkt in 2021 door te zetten. Daarmee blijven we onder de nulmeting.
2019
6.236
2020 2021
5.334 2.784
4.512 5.500
Realisatie
Prognose
0-meting
Dagbesteding Net als dagbehandeling zet de daling bij dagbesteding zich in 2021 voort. We hebben de afspraak dat een kind alleen in dagbesteding komt na multidisciplinair overleg in het zogenaamd Komeetoverleg, bestaand uit het Sociaal Wijkteam, onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, en een lege stoel voor de betrokken zorgpartij. Het streven is dat een kind naar kinderdagverblijf of onderwijs gaat met zo nodig ondersteuning.
2019
3.950
2020
3.674
2021
2.105
3.500 3.600
Realisatie
Prognose
0-meting
Jeugdhulp ambulant Er waren in 2020 meer uren ambulante jeugdhulp dan in 2019. Dit jaar zien we dat reguliere begeleiding toeneemt als gevolg van de coronacrisis, maar specialistische begeleiding juist afneemt. Dit is wenselijk, want reguliere begeleiding is een lichtere en minder dure vorm dan specialistisch. De stijging wordt deels verklaard doordat reguliere begeleiding wordt ingezet in aanvulling of verblijf, of in aanvulling bij onderwijs. Daarnaast zien we dat de extra reguliere begeleiding wordt ingezet bij kinderen binnen een gezinshuis of instelling met zwaar problematisch gedrag waarvoor geen passender aanbod landelijk beschikbaar is. Door de extra begeleiding is het mogelijk het kind binnen de huidige instelling of gezinshuis te houden.
13
Specialistisch begeleiding
Reguliere begeleiding 2019
14.123
2020 2021
2019
16.438
12.588
2020
13.609
22.030
2021
13.728 7.849
12.372
17.500
13.500
Aan de rechterzijde is het aantal eenheden ambulante begeleiding te zien. Hierbij zien we een daling van het aantal eenheden ten opzichte van het vorig jaar.
Ambulante behandeling 2019
De kosten stijgen wel doordat een aanbieder met hoger tarief wordt ingezet.
5.729
2020 2021
5.227 3.204
5.000 5.000
Jeugd GGZ In 2021 zien we een stijging van het aantal eenheden (uren) jeugd GGZ, en het aantal jeugdigen met GGZ. Dit zien we bij zowel basis-GGZ als specialistische-GGZ. Dit volgt het landelijk beeld van toenemende JGGZ-problematiek door de effecten van de coronamaatregelen.1 Hiervoor ontvangen we in 2021 extra middelen van het Rijk. Er maken 510 jeugdigen gebruik van jeugd-ggz. Dat is 5,7% van de Wijchense jeugd.
Specialistische Jeugd-GGZ
Basis Jeugd-GGZ 2019
3.036
2020 2021
2.787 2.113
3.501
2019
19.388
2020
19.148
2021
2.800
13.220
24.914 19.000
We zien in de maanden juli en augustus voor het eerst dit jaar een stabilisering van het aantal kinderen binnen de jeugd-ggz. Mogelijk is dit een teken dat de kop van de groei eraf is. We gaan ervan uit dat dit mede komt door het ophogen van de uren voor de SOJ
1
https://www.igj.nl/onderwerpen/coronavirus/nieuws/2021/03/15/onvoldoende-hulp-voor-jongeren-meternstige-psychische-problemen
14
(specialistische ondersteuning jeugd), en de inzet van de vijfgesprekken module door het schoolmaatschappelijk werk. In de samenwerking met onderwijs zien we dat het goed in kaart brengen van de mentale weerbaarheid van scholieren ons instaat stelt om in gezamenlijkheid preventief te werken. Denk aan extra ondersteuning vanuit onderwijs gericht op sociaal welbevinden en verwijzingen naar SMW en de SOJ. Actuele ontwikkelingen jeugd-GGZ Bezuinigingsmaatregel: Sturen op verwijzingen bij huisarts We blijven in gesprek met huisartsen over verwijzingen naar jeugd ggz. We maken voor hen inzichtelijk hoe het verwijsgedrag eruit ziet en wat de effecten daarvan zijn. Inzet Blokhuismiddelen: Uitbreiding SOJ (specialistische ondersteuning jeugd) De SOJ is een GGZ-specialist die kortdurende ondersteuning kan bieden aan jeugdigen, en handvaten kan aanreiken hoe jeugdige, ouders en ook onderwijs verder kunnen tijdens een hobbel in de ontwikkeling. Zij zijn ook beschikbaar voor huisartsen voor consulatie en advies. Dit breiden we uit. Evaluatie van de opgehoogde uren vindt eind van 2021 plaats. Bezuinigingsmaatregel/inzet Blokhuismiddelen: Extra inzet SMW en jeugdconsulenten Via de vijfgesprekken module kunnen de schoolmaatschappelijk werkers een jeugdige met een zorgvraag zelf kortdurende ondersteuning geven.
Daarnaast krijgen ze hierdoor de ruimte om informatiebijeenkomsten en cursussen te gaan verzorgen. De resultaten beschrijven we vanaf Q1 in dit verslag. Nu zitten we in de opstartfase. STARr training Een pilot is gestart met de STARr training: een interventie voor jongeren tussen de 10 en 20 jaar met milde tot matige angst- en stemmingsklachten. School en SMW hebben hiervoor gezamenlijk een screening gedaan bij leerlingen. Deze training richt zich op het zelfversterkend vermogen van de jeugdige. De training bestaat uit verschillende modules, gegeven op school of in het jongerencentrum, door behandelaren van Praktijk voor Kinder- en Jeugdpsychologie Maas en Waal. Uit een effectmeting bleek dat de training een positief effect had op alle deelnemers. In 2022 starten er 2 nieuwe groepen.
Zorg Binnen Onderwijs Er is extra geïnvesteerd in de samenwerking met het onderwijs. Er zijn afspraken gemaakt met het samenwerkingsverband rondom de inzet van passend onderwijs middelen en zorg binnen onderwijs. Er is een commissie ZBO ingericht met medewerkers van het samenwerkingsverband (onderwijs) en het Sociaal Wijkteam. Deze commissie beoordeelt de nieuwe aanvragen en herindicaties van de zorg die binnen het onderwijs plaatsvindt, er wordt inhoudelijk onderbouwd welke middelen vanuit onderwijs of vanuit jeugdzorg ingezet moeten worden. Dit is over het algemeen persoonlijke verzorging, reguliere begeleiding en dagbehandeling. Schoolmaatschappelijk werk (SMW) is extra ingezet.. De schoolmaatschappelijk werkers kunnen zelf begeleiding bieden of indiceren naar een maatwerkvoorziening. Door deze inzet heeft SMW veel vragen zelf kunnen oppakken en is maar klein percentage door verwezen naar specialistische jeugdhulp. Op dit moment vinden voorbereidingen plaats voor het creëren van een BSO+. Hiervoor vinden er gesprekken plaats met de reguliere BSO en een zorgaanbieder om binnen de reguliere BSO plekken te creëren voor kinderen met een extra begeleidingsvraag. 15
Jeugdbescherming en jeugdreclassering Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren tussen 12 en 18 jaar, die met politie in aanraking zijn geweest. Voor zowel jeugdbescherming als jeugdreclassering zien we dit jaar een toename. Deze lijkt zich de laatste maanden te stabiliseren. Op de inzet van deze producten hebben we echter geen invloed. Uit nader onderzoek dat de stijging mogelijk veroorzaakt is door achterstanden bij RVKB, rechtbank en Gecertificeerde instellingen. Daardoor kunnen de aantallen opeens toenemen. We zijn nog op zoek naar verdere oorzaken.
Jeugdbescherming 2019
Jeugdreclassering
87
2020
2019 103
2021
Realisatie
27
2020 123
197
97 Prognose
0-meting
62
2021
Realisatie
66
107
60 Prognose
0-meting
3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg In het cliëntervaringsonderzoek 2020 zien we over het algemeen dat jeugdigen en ouders/verzorgers tevreden zijn over de jeugdhulp in Wijchen.
Rapportcijfer voor kwaliteit jeugdhulp Tevreden over zorgverlener
Volgens jeugdige
Volgens ouders/verzorgers
7,8
7,3
was 6,8 in 2019
was 7,6 in 2019
82%
niet gevraagd
was 80% in 2019
16
3.5 Betaalbaarheid De in deze rapportage genoemde ontwikkelingen in het zorggebruik Jeugd 2021 (zie paragraaf 3.3) leveren een bijstelling van de eindejaarprognose op. Deze bijstelling is € 40k voordeliger t.o.v. de laatst gerapporteerde stand: Er wordt op het onderdeel Jeugd een tekort verwacht van -/- € 389k (inclusief compensatie vanuit blokhuismiddelen), terwijl dit in de vorige rapportage nog een verwacht tekort was van -/- € 429k. prognose Q1-Q2 € 763 € 4.261 € 3.237 € 3.270 € 1.029 € 350 € 1.562 € 14.473
prognose huidig € 746 € 4.492 € 3.245 € 3.209 € 886 € 325 € 1.530 € 14.433
Re s ul ta a t Je ugd
€
-979
€
-939
Inze t bl okhui s mi dde l e n
€
550
€
550
Ve rwa cht s a l do t.o.v. be groti ng
€
-429
€
-389
Jeugd (x € 1.000) Da gbe ha nde l i ng Ve rbl i jf Ambul a nt GGZ zorg Be s che rmi ng/re cl a s s e ri ng PGB Ove ri g TOTAAL Begroot huidig
2021 begroot € 894 € 4.301 € 2.868 € 2.570 € 767 € 478 € 1.615 € 13.494
Regionale verevening Doordat we in 2021 weer onderdeel uitmaken van het regionale contract jeugdzorg met verblijf, hebben we weer te maken met de geldende vereveningsafspraken. Deze verevening richt zich op solidariteit met de kleinere gemeenten. Zeker voor kleinere gemeenten kunnen de kosten van zorg met verblijf en de kosten van landelijke zorg (LTA) enorm oplopen en zijn daarnaast ook minimaal beïnvloedbaar. Wanneer dit het geval is draagt de regio hieraan bij. Deze regeling geldt nog voor 2021 en 2022. Dit heeft tot gevolg dat Wijchen, als grotere gemeente, in 2021 naar verwachting een bedrag van € 79k bijdraagt. Lagere regionale inzet Blokhuismiddelen De definitieve plannen inzake de regionale inzet m.b.t. de blokhuismiddelen vallen financieel lager uit. Dit betekent dat een hoger aandeel van deze middelen lokaal beschikbaar blijft voor de regiogemeenten. Voor de gemeente Wijchen gaat het om een bedrag van afgerond € 84k. Het voorstel is om deze gelden in 2021 incidenteel in te zetten als dekking voor bovengenoemde kosten van de regionale verevening. Op deze manier heffen deze twee bovengenoemde effecten elkaar financieel op.
17
4. Wmo Nieuw
Belangrijkste bevindingen
In 2020 hebben de ingezette maatregelen effect gehad op het zorggebruik Wmo-nieuw. Dat lagere niveau blijft in 2021 constant. Deze trend wordt verklaard door: o Het zorgvuldiger beoordelen van aanvragen door het Sociaal Wijkteam o Het beter toepassen van de kaders van de Wmo, en doorgeleiden naar andere wettelijke voorziening (bijvoorbeeld Wet langdurige zorg of Zorgverzekeringswet) als een grondslag hiervoor aanwezig is. o De coronacrisis zorgt er waarschijnlijk voor dat inwoners minder snel gebruik maken van zorg. In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker groepsbegeleiding of praktische begeleiding ingezet. Er wordt minder vaak PGB ingezet omdat zorg in natura volstaat.
4.1 Zorggebruik totaal Aantal cliënten dat hulp ontvangt We zagen in 2020 een sterke daling van het aantal cliënten dat hulp ontving ten opzichte van 2019. Die daling kwam met name door een meer zorgvuldige beoordeling door het Sociaal Wijkteam. Er wordt samen met de inwoner gekeken of voorliggende voorzieningen of lichtere ondersteuning ook passend is, en of de hulpvraag niet thuis hoort onder de Wet langdurige zorg (Wlz) of zorgverzekering. Het lage niveau waarmee 2020 werd afgesloten, blijft in 2021 stabiel. Dat betekent dat de bezuinigingsmaatregelen van 2020 structureel effect hebben. Daarnaast zien we ook een Corona-effect terug in 2021. 580 560 540 520 500 480 460 440 420 400
558
477
2019
2020
18
2021
475
Verhouding zorg in natura – PGB De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in zorg in natura en PGB. We zien dat inwoners minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Wijkteam gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt.
2019
90%
2020
88%
2021
12% 93%
Zorg in Natura
10%
7%
PGB
4.2 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Dagbesteding volwassenen Hieronder staat het geleverde aantal dagdelen dagbesteding volwassenen. De daling uit 2020 zagen zet zich door in 2021. Daardoor blijven we ver onder de verwachting in onze 0-meting voor 2021. We zien ook een afname van het aantal cliënten. De afname aan toewijzingen is grotendeels te verklaren door een strenger toeleidingskader bij het Sociaal Wijkteam en een verschuiving van cliënten naar de Wet langdurige zorg (WLZ) (minder toewijzingen).
2019
8.134
2020 2021
5.260 2.736
4.256
Realisatie
Prognose
6.250 0-meting
Kortdurend verblijf volwassenen Deze bouwsteen is in 2021 abusievelijk op grond van de Wmo ingezet. Het betrof een tweetal jeugdigen die op het moment dat ze 18 jaar werden nog tijdelijk bleven wonen in de instelling waar ze voor hun 18e woonden. Het gaat hier om verlengde jeugdzorg. De bouwstenen zijn inmiddels overgezet naar de Jeugdwet (gezinshuis middel). Het eerder genoemde negatieve resultaat van 68K op Wmo doet zich in 2021 dus niet meer voor. 19
Individuele begeleiding volwassenen Individuele begeleiding is uitgesplitst naar reguliere en specialistische begeleiding. Voor beiden is het aantal uren begeleiding te zien. Voor reguliere begeleiding verwachten we een stuk lager uit te komen dan in 2020. Voor specialistische begeleiding verwachten we een lichte daling. Daarmee blijven we onder onze 0-meting. We zien voor beiden ook een afname in het aantal klanten. Als we kijken naar de toewijzingen zien we ook een afname. Dat betekent dat het Sociaal Wijkteam beter kijkt welke ondersteuning echt passend is. Hierna ziet u dat er bijvoorbeeld vaker groepsbegeleiding of praktische begeleiding wordt ingezet.
Reguliere begeleiding
Specialistische begeleiding 2019
2019 2020 2021
2020
18.183 10.227
18.971
16.000
17.085
2021
10.774
16.228 17.000
19.000
Begeleiding volwassenen in groepsverband Begeleiding in groepsverband is een voordeliger alternatief voor individuele begeleiding. Gebruik hiervan willen we stimuleren om individuele begeleiding terug te dringen. Corona was het afgelopen jaar een belangrijke belemmering bij het opstarten van begeleiding in groepsverband, maar we zien in Q2 een langzaam herstel.
2019
226
2020
231
2021
143 Realisatie
Prognose
214 0-meting
228
Praktische begeleiding voor volwassenen Bij nieuwe indicaties is de insteek om waar mogelijk een lichtere vorm van ondersteuning in te zetten. Naast begeleiding in groepsverband kan dat ook praktische begeleiding zijn. De realisatie van het aantal uur praktische begeleiding was in 2020 hoger dan in 2019, en deze groei lijkt door te zetten.
20
Dit is wenselijk omdat met de inzet van praktische begeleiding de inzet van de zwaardere en duurdere reguliere begeleiding voorkomen wordt.
2019
1.454
2020
1.891
2021
1.930
Realisatie
Prognose
2.900
2.014 0-meting
Dagbesteding ouderen Ook bij dagbesteding voor ouderen zagen we een daling in 2020 t.o.v. 2019, die zich in 2021 voort lijkt te zetten. Ook hier geldt dat we bij de toegang zorgvuldiger beoordelen wat de meest passende ondersteuning is, en soms vindt verschuiving plaats naar de Wet langdurige zorg (WLZ). Daarnaast komt de afname ook deels doordat er door Corona minder gebruik gemaakt wordt van dagbesteding.
2019
8.008
2020 2021
5.512 2.423
4.021 6.250 Realisatie
Prognose
0-meting
Dagbesteding wordt enerzijds gefinancierd via een subsidie aan MeerVoormekaar en LuciVer voor dagbesteding in ‘t Achterom en de Oase. Anderzijds is het een financiering van daadwerkelijk geleverde dagdelen aan een zestal andere aanbieders. De geleverde dagdelen bij ‘t Achterom en de Oase zitten niet in bovenstaande cijfers. Laagdrempelige inloop en ontmoeting Door te investeren in laagdrempelige inloop en ontmoeting willen wij het beroep op de maatwerkvoorziening dagbesteding en vervoer naar de dagbesteding terugdringen. Door Corona is de inloop en ontmoeting in o.a. Villa Sterrebosch en het Kompas tijdelijk gestopt of beperkt. Dit duurt tot op heden voort.
21
4.3 Tevredenheid over de Wmo Uit het cliëntervaringsonderzoek 2020 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over ondersteuning vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg, maar bij geen enkele vorm van zorg is men sterk ontevreden over de geleverde zorg.
Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over zorgverlener
7,8 was 7,9 in 2019
89% was 81% in 2019
4.4 Betaalbaarheid De in deze rapportage genoemde ontwikkelingen in het zorggebruik Wmo nieuw 2021 (zie paragraaf 4.2) leveren een bijstelling van de eindejaarprognose op. Deze bijstelling is € 298k voordeliger t.o.v. de laatst gerapporteerde stand: Er wordt op het onderdeel Wmo nieuw een overschot verwacht van € 377k, terwijl dit in de vorige rapportage nog een verwacht overschot was van € 79k.
WMO nieuw (x € 1.000) Begel ei di ng Da gbes tedi ng PGB Overi g TOTAAL Begroot huidig
2021 begroot € 2.442 € 803 € 315 € 123 € 3.684
Verwa cht s a l do t.o.v. begroti ng
prognose Q1-Q2 € 2.381 € 743 € 290 € 191 € 3.605 €
prognose huidig € 2.325 € 609 € 250 € 123 € 3.307
79 €
377
Onderdeel van dit verwachte voordeel op Wmo nieuw betreft een verschuiving van kosten (€ 68k) naar Jeugd. Van twee cliënten is gebleken dat zij onder de verlengde jeugdzorg vallen i.p.v. tijdelijk verblijf WMO.
22
5. Wmo klassiek
Belangrijkste bevindingen
We zien een doorlopende stijging van Wmo-klassiek. Met als belangrijkste structurele oorzaken: o De vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in Nederland. o De aanzuigende werking van het abonnementstarief. Door dit vaste tarief voor de eigen bijdragen aan Wmo-voorzieningen is de Wmo voor inwoners aantrekkelijker dan zelf financieren. Om meer grip te krijgen op de uitgaven voor hulp bij het huishouden worden kostenbeheersingsmaatregelen genomen. Vanaf 1 november 2021 geldt een nieuwe richtlijn indicatiestelling huishoudelijke hulp. Ook wordt de toegang versterkt als het gaat om de beoordeling van de eigen kracht.
5.1 Zorggebruik totaal Aantal cliënten dat hulp ontvangt Hier ziet u het totale aantal cliënten dat ondersteuning vanuit de klassieke Wmo ontvangt. We zien hier een voortdurende lichte stijging van het aantal cliënten. Deze groei hoort bij de vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in de rest van Nederland. 1900 1850 1800 1750 1700 1650 1600 1550 1500
1870
1831 1756
2019
2020
2021
Gevolgen van de toenemende vergrijzing
Wijchen
23
2040
2038
2036
2034
2032
2030
2028
2026
2024
Nederland
2022
Bron: CBS, 2019.
31% 29% 27% 25% 23% 21% 19%
2020
Het toenemende beroep op naar Wmo-klassiek hulp is een gevolg van de vergrijzing. Hier ziet u de prognose van 65-plussers als aandeel van de bevolking. Voor zowel Wijchen als Nederland.
Verhouding zorg in natura – PGB Hieronder staat de verhouding zorg in natura-PGB voor alleen hulp in de huishouding. Een PGB voor andere zorgtypen Wmo-klassiek komt vrijwel niet voor.
2019
93%
7%
2020
93%
7%
2021
94%
7%
Zorg in natura
PGB
5.2 Zorggebruik per zorgtype In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen per zorgtype.
Hulp bij het huishouden Hier kijken we naar het aantal cliënten dat gebruik maakt van huishoudelijke hulp. De lichte stijging die we in 2020 zagen zet door. Dec. 2019
1.229
Dec. 2020
1.259
Augustus 2021
1.272 Aantal cliënten
Bezuinigingsmaatregel: nieuw normenkader In november is een nieuw normenkader voor huishoudelijke hulp ingegaan. Dat betekent dat voor nieuwe indicaties kritischer wordt beoordeeld hoeveel uren hulp noodzakelijk zijn. Maatwerk blijft mogelijk.
Wmo-vervoer Sommige cliënten hebben een vervoersvoorziening: een pas voor Avan-vervoer of een andere vervoersoplossing. Het aantal cliënten dat gebruik maakt van Wmo-vervoer is in 2020 afgenomen, en we zien in 2021 t/m augustus een lichte toename. Dec. 2019
1.173
Dec. 2020
1.143
Aug. 2021
1158 Aantal cliënten
24
Hulpmiddelen Onderstaand ziet u het aantal uitstaande hulpmiddelen (bijvoorbeeld rolstoelen en scootmobielen). Voor 2019 en 2020 is het meetpunt op 31 december, vergeleken met het aantal op 31 augustus 2021. Vergeleken met eind 2020 zijn er minder uitstaande hulpmiddelen. In het kader van de bezuinigingsopdracht beoordelen we zorgvuldiger of het toekennen van een hulpmiddel echt nodig is. Wanneer incidenteel een rolstoel nodig is kunnen inwoners gebruik maken van een rolstoel uit een rolstoelpool. Sinds het voorjaar kunnen er ook duofietsen geleend worden. Verder zorgt de overgang van leverancier Medipoint naar Welzorg voor een ‘opschoning’ van de uitstaande middelen.
Dec. 2019
1.039
Dec. 2020
1.122
Aug. 2021
1.041 Aantal uitstaande hulpmiddelen
Woningaanpassingen We zagen in 2020 een stijging van het aantal woningaanpassingen. Dit kwam vooral door een forse toename van het aantal trapliften. Hier zien we het effect van de vergrijzing en het langer zelfstandig thuis wonen. Dit wordt versterkt doordat ouderen moeite hebben om een aangepaste woning te vinden. Hierdoor blijven zij langer wonen in een woning die vraagt om meer aanpassingen. Onderstaande tabel geeft voor 2021 het aantal aanpassingen tot en met oktober weer; we weten nog niet waar we aan het einde van het jaar op uit komen. Daarnaast valt op dat de kosten voor woningaanpassingen toenemen doordat materiaal- en loonkosten stijgen en er een grote vraag naar aannemers is.
2019
176
2020
195
2021
133
Aantal woningaanpassingen
25
5.3 Tevredenheid over de Wmo Uit het cliëntervaringsonderzoek 2020 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over hulp vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg, maar bij geen enkele vorm van zorg is men sterk ontevreden over de geleverde zorg.
Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over zorgverlener
7,8 was 7,9 in 2019
89% was 81% in 2019
5.4 Betaalbaarheid Op de uitgaven Wmo-klassiek verwachten we een voordelig resultaat 2021 ad afgerond € 156k. Dit is als volgt opgebouwd:
Uitgaven WMO KLASSIEK 2021 Begroting en jaarverwachting 2021 Jaarverwachting 2021
Hulpvorm
begroot 2021
Hulp bij het huishouden
€
3.404.832 €
3.331.573 €
73.259
Hulp bij het huishouden PGB
€
200.155 €
160.000 €
40.155
Rolstoelen - hulpmiddelen
€
644.371 €
676.000 €
-31.629
Vervoersvoorzieningen
€
491.410 €
417.361 €
74.049
Woonvoorzieningen
verschil
€
386.771 €
386.771 €
-
Totaal €
5.127.539 €
4.971.705 €
155.834
Het verwachte voordeel bij de Hulp bij het huishouden wordt grotendeels veroorzaakt door keuze voor scenario 1 i.p.v. scenario 2 ‘Betaalbaarheid huishoudelijke hulp’ (dus geen vervroegde extra her- indicaties en gereserveerde budget juridische ondersteuning niet nodig). Daarnaast worden er minder PGB’s ingezet in 2021. Bij de hulpmiddelen wordt een nadeel verwacht als gevolg van een snellere afbouw van de sterfhuisconstructie. Het financieel voordeel bij de vervoersvoorzieningen betreft een financieel voordeel op de GR DRAN. Dit heeft te maken met minder kosten voor Wmo-vervoer tijdens de coronacrisis. Het saldo van Wmo-klassiek wordt meegenomen in de egalisatie met de Wmo-reserve.
26
6. Veilig Thuis Veilig Thuis is het regionaal advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. In dit nieuwe hoofdstuk leest u het aantal adviesvragen of meldingen uit Wijchen. De cijfers komen van Veilig Thuis en zijn beschikbaar t/m juni 2021. Adviesvragen Inwoners of professionals die zich zorgen maken 2019 155 kunnen met Veilig Thuis overleggen. Als geen vervolgactie van Veilig Thuis nodig is dan is het 2020 219 een adviesvraag. In het eerste halfjaar waren er 148 adviesvragen met betrekking tot inwoners 2021 148 uit Wijchen. In dezelfde periode van 2020 waren t/m juni dit er 128. Deze stijging is deels te verklaren door de chatfunctie die per 1 juni 2020 in gebruik is genomen vanwege de coronacrisis. Meldingen Als een inwoner of professional een formele melding doet voert Veilig Thuis een veiligheidsbeoordeling uit. In het eerste halfjaar waren er 107 meldingen met betrekking tot inwoners uit Wijchen. In dezelfde periode in 2020 waren er 90 meldingen.
2019
162
2020
174
2021 t/m juni
107
Voorwaarden en vervolg / Onderzoek Nadat Veilig Thuis de veiligheidsbeoordeling heeft uitgevoerd kan een casus vaak worden overgedragen. Bijvoorbeeld aan het Sociaal Wijkteam of al betrokken professionals. Maar soms zet Veilig Thuis de dienst voorwaarden en vervolg in of doet zij onderzoek. Bij Voorwaarden en vervolg zijn betrokkenen in staat en bereid mee te werken aan het herstel van veiligheid, en staat men open voor eventuele hulp. Met die informatie wordt later alsnog overgedragen. Bij onderzoek blijf Veilig Thuis langer betrokken.
Voorwaarden en Vervolg 2019
2019
22
2020 2021 t/m juni
Onderzoek
2020
32 12
22
2021 t/m juni
17 6
Kwaliteit op Tijd We zien dat Veilig Thuis regelmatig de wettelijke termijnen niet haalt. Daarom is Veilig Thuis gestart met het project Kwaliteit op Tijd. Er worden inmiddels meer zaken afgehandeld dan dat er nieuwe zaken binnen komen. Omdat de zaken die het langst liggen als eerst worden opgepakt, heeft dit nog niet geleid tot het vaker afhandelen van zaken binnen de wettelijke termijn. Immers, de wettelijke termijn kon bij deze zaken sowieso niet meer gehaald worden.
27
7. Contractering Wmo en Jeugd In 2021 vallen de verblijfsproducten en jeugdbescherming en jeugdreclassering onder de contracten van de regio. Jeugd-GGZ, ambulante producten en dagbehandeling/dagbesteding zijn binnen de gemeente Wijchen gecontracteerd. Per 1 januari 2022 is jeugd-GGZ weer regionaal gecontracteerd. Ook de ambulante ondersteuning Wmo en Jeugd gaat op deze datum (zoveel mogelijk) terug naar de regio. Contractgesprekken, perceelgesprekken en leveranciersbijeenkomsten Binnen de gemeente Wijchen vinden er contactgesprekken, perceelgesprekken en leveranciersbijeenkomsten plaats. Tijdens deze bijeenkomsten halen we input op van zorgaanbieders, huisartsen, welzijn en de toegang over verschillende onderwerpen. Direct resultaat van de perceelgesprekken zijn samenwerkingen tussen zorgaanbieders die tijdens de bijeenkomst tot stand zijn gekomen. Aanbieders worden door deze bijeenkomsten actief betrokken bij de ontwikkelingen binnen Wijchen. In de leveranciersbijeenkomsten vertellen we wat de resultaten zijn van het gevoerde beleid en wat de wensen zijn voor het komende jaar. We duiden het zorggebruik aan de hand van het monitorverslag, en halen bevindingen, trends en analyses op. Als laatste vragen we om adviezen en suggesties voor het komend jaar. Dit voor ons al gemeente maar ook gericht op hun zelf als aanbieders.
Deze uitkomsten verwerken we in ons totale programma, en verdiepen we weer met de leveranciers in de perceelgesprekken. Belangrijkste conclusies perceelgesprekken in 2021 Jeugd-GGZ/mentale gezondheid Er is de wens tot meer focus op normalisatie en demedicaliseren. Meer inzet op groepsaanbod en vrij toegankelijk aanbod als eerste inzetten. Gedachtegoed Positieve Gezondheid meenemen in behandelplannen. Opvoedondersteuning Meer inzet op groepsaanbod en vrij toegankelijk aanbod als eerste inzetten. Er is behoefte aan meer samenwerking in de keten. Dementie Er is behoefte aan meer samenwerking in de keten. Er is behoefte aan meer mantelzorgondersteuning. GGZ Er is behoefte aan betere samenwerking in de keten. Het voorliggend aanbod is niet bij iedereen bekend. Er is ook behoefte aan meer aanbod voor jongvolwassenen. Aanbieders vragen om meer maatwerk mogelijk te maken in de begeleiding. Niet Aangeboren Hersenletsel We kunnen inwoners nog beter ondersteunen als we meer samenwerken. Begeleiden van NAH vraagt om hele specifieke kennis. Er is behoefte aan meer passende dagbesteding (lokaal).
28
Regionale ontwikkelingen Regionaal zijn we vanuit Wijchen actief betrokken bij regionale werkgroepen en regionale contractgesprekken. Deze zijn gericht op het thuis laten opgroeien van kinderen, en op beter samenwerken in de keten rondom kind en gezin bij complexe jeugdzorg. We spreken hierbij over volgende regionale actielijnen, gefinancierd vanuit de blokhuis middelen. Er zijn vier actielijnen: 1. De onderbouwing en concretisering van de regionale inzet in 2021 en 2022 voor het versterken van de consultatiefunctie GGZ ten behoeve van de lokale toegang Jeugd; 2. De onderbouwing en concretisering van de regionale inzet voor het voorkomen en verminderen van wachttijden voor de regionaal ingekochte specialistische jeugdhulp voor kinderen in onze regio, conform volgende doelen: a. Versterken van de doorzettingsmacht en maatwerkoplossingen op complexe casuïstiek; b. Versterken van de monitoring en data-gestuurd werken en de contractsturing specialistische jeugdhulp; c. Versterken van het aanbod voor acute en complexe casuïstiek om wachttijden voor specialistische jeugdhulp te verminderen. Ook deze onderwerpen bevinden zich in een opstartfase we zullen resultaten hiervan opnemen en blijven volgen in het volgende monitor verslag. Omdat de uitvoering grotendeels ook in 2022 zal plaatsvinden, hevelen we het restantsaldo 2021 over naar 2022 (conform regionale afstemming).
29
Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage De gemeenteraad van Wijchen heeft 25 KPI’s vastgesteld. In onderstaande tabel ziet u waar deze KPI’s in deze rapportage terugkomen.
Doel
KPI
Hoofdstuk
Inwoners zo snel mogelijk helpen
1: wachtlijst SWT 2: wachttijd SWT 3: doorlooptijd SWT 4: wachttijd maatwerk
Toegang en preventie
Juiste hulp, zo dicht mogelijk bij huis
5: aantal vragen toegang 6: effectiviteit toegang 7: oplossing hulpvraag 8: individuele voorzieningen
Toegang en preventie
Zoveel mogelijk inwoners helpen in het sociaal wijkteam
9: instroom SWT 10: uitstroom SWT 11: aantal vragen screeners 12: verwijsgedrag Jeugdhulp
Toegang en preventie
Inzicht hebben in de vraag van Wmo en jeugdhulp
13: aantal maatwerkvoorzieningen 14: aantal unieke klanten 15: doorlooptijd maatwerk
Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
Keuzevrijheid voor inwoners bij zorgaanbieders
16: verhouding ZiN en PGB 17: cliënttevredenheid
Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
Tevredenheid van inwoners over de zorg
18: cliënttevredenheid
Toegang en preventie, Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
Kwalitatief goede zorg bieden aan onze inwoners
19: recidieven 20: ervaren nut en kwaliteit 21: effectiviteit van maatwerkvoorziening
Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
Zo weinig mogelijk klachten
22: klachten, bezwaar en beroep
Toegang en preventie
Betaalbare zorg bieden
23: uitnutting begroting 24: gemiddelde kosten per cliënt 25: gemiddelde kosten per inwoner
Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
30
Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker De gemeenteraad van Wijchen heeft bezuinigingsmaatregelen aangenomen om grip te houden op de kosten van jeugdzorg en Wmo. De raad heeft tevens het Verweij-Jonker Instituut gevraagd onderzoek te doen naar de bezuinigingsmaatregelen. Hieronder vindt u een overzicht van alle maatregelen en aanbevelingen, en de stand van zaken.
Onderdeel
Bezuinigingsmaatregel
Stand van zaken
Toegang
Aanscherpen afwegingskader SWT
Gerealiseerd
Toegang
Invoeren CTA (consultatie Toetsing en afhandeling) voor SWT
Gerealiseerd
Toegang
Kosten vermindering van dienstverlening (overname personeel MEE Gelderse Poort).
Gerealiseerd
Toegang
Beleid ontwikkelen ‘eigen kracht’.
Gerealiseerd
Toegang
Verbeteren en stringenter toepassen van triage
Doorlopend
Toegang
Positionering Wmo en Jeugdwetindicaties in relatie tot andere wet en regelgeving
Doorlopend
Toegang
Basispakket vrij toegankelijke voorzieningen uitbreiden.
Doorlopend
Toegang
Verplicht eerst inzetten van vrij toegankelijk aanbod
Lopend
Toegang
Ontwikkelen steunpunt voor lichte ondersteuningsvragen
In ontwikkeling
Jeugd
Uitbreiden SOH (specialistische ondersteuning huisartsen)
Gerealiseerd
Jeugd
Invoeren budgetplafonds bij regionale contracten (zorg met verblijf)
Gerealiseerd
Jeugd
Verbeteren samenwerking onderwijs waardoor gebruik passend onderwijs en jeugdhulp middelen verbeterd
Doorlopend
Jeugd
Uitbreiding schoolmaatschappelijk werk inclusief 5 gesprekken module
Lopend
31
Jeugd
Regie op medische verwijsroute
Lopend
Jeugd
Ontwikkelen hybride gezinshuis
In ontwikkeling
Wmo-nieuw
Maximeren begeleiding en dagbesteding
Gerealiseerd
Wmo-klassiek
Nieuw normenkader huishoudelijke hulp instellen
Gerealiseerd
Contractering
Aanpassing verordening Wmo/Jeugdwet
Gerealiseerd
Contractering
Afbakening productniveau en indicatiestelling naar toereikend aanbod
Gerealiseerd
Contractering
Verbetering samenwerking front- en backoffice
Gerealiseerd
Contractering
Aanpassen productbeschrijvingen
Lopend
Contractering
Aanscherpen kwaliteitseisen leveranciers
Lopend
Contractering
Vermindering voorzieningen Wmo en Jeugd
Lopend
Contractering
Wachtlijsten niet gebruiken als instrument, maar accepteren dat deze bij het instellen van budgetplafonds kunnen ontstaan
Lopend
Aanbevelingen aan het College*
Stand van zaken
1. Ontwikkel het Sociaal Wijkteam en de andere elementen van de eerstelijns ondersteuning verder door. Besteed bij deze doorontwikkeling specifiek aandacht of alle activiteiten uit het perspectief van jeugdigen, ouders en professionals logisch zijn georganiseerd zodat de beste resultaten kunnen worden geboekt.
Hier zijn we al mee bezig en ontwikkelen we verder door.
2. Versterk de huidige monitoring door ontwikkelingen nog meer met lokale en regionale jeugdhulpaanbieders te bespreken zodat er gezamenlijk inzicht is en gezamenlijke duiding kan plaatsvinden.
Dit gaan we structureel vorm geven. In november 2021 heeft al een duiding met aanbieders plaatsgevonden.
3. Besteed in de monitoring aandacht aan de uitstroom en duid de ontwikkelingen in de uitstroom (op dit moment het landelijke achterblijven van de uitstroom). Bespreek ook de (maatschappelijke, financiële, enz.) gevolgen van de ontwikkelingen van
Dit wordt nog toegevoegd.
32
de uitstroom voor de raad in relatie tot de beleidsuitgangspunten die zijn vastgesteld door de raad. Bekijk wat op dit terrein binnen de regionale samenwerking mogelijk is. 4. Investeer verder in het strategische partnerschap met de belangrijkste jeugdhulpaanbieders zodat zij zich mede verantwoordelijk voelen voor de lokale doelstellingen.
We geven de perceelgesprekken verder vorm.
7. Voer met de raad het brede gesprek over de Woonzorgvisie om te komen tot een afgewogen besluit hierover.
De Woonzorgvisie is aangeboden aan de raad.
9. Aan de raad en het college: Bouw samen consequent voort op de beleidskeuzes die door de raad zijn vastgesteld, waarbij het college in de rapportages aan de raad iedere keer de beleidskeuzes in herinnering roept. Zo kan de raad op basis van de aangeboden sturingsinformatie de afweging maken of zij hun beleidskeuzes moeten bijstellen.
De bezuinigingsmaatregelen zijn verwerkt in deze monitorrapportage.
* De hier niet genoemde aanbevelingen waren aanbevelingen aan de Raad.
33