Bijlage 1: Monitor Jeugd en Wmo tm aug 2022
Tekst van het document
2022 Gemeente Wijchen
[MONITOR JEUGD EN WMO] Januari - augustus 2022
Inhoudsopgave
1. Inleiding ........................................................................................................... 2 2. Toegang en preventie ......................................................................................... 4 2.1 Hulpvragen verdeeld naar zorgtype ................................................................. 4 2.2 Wachtlijst voor keukentafelgesprek ................................................................. 5 2.3 Tevredenheid over de toegang ........................................................................ 5 2.4 Klachten en bezwaren .................................................................................... 6 2.5 Vrij toegankelijk aanbod................................................................................. 6 3. Jeugd ............................................................................................................... 9 3.1 Verwijzers ....................................................................................................
9 3.2 Zorggebruik totaal ........................................................................................10 3.3 Zorggebruik per bouwsteen ...........................................................................12 3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg ....................................................................19 3.5 Betaalbaarheid .............................................................................................20 4. Wmo Nieuw .....................................................................................................22 4.1 Zorggebruik totaal ........................................................................................22 4.2 Zorggebruik per bouwsteen ...........................................................................23 4.3 Tevredenheid over de Wmo ...........................................................................26 4.4 Betaalbaarheid .............................................................................................26 5.
Wmo klassiek ...................................................................................................27 5.1 Zorggebruik totaal ........................................................................................27 5.2 Zorggebruik per zorgtype ..............................................................................29 5.3 Tevredenheid over de Wmo ...........................................................................30 5.4 Betaalbaarheid .............................................................................................31 6. Veilig Thuis ......................................................................................................32 7. Contractering Wmo en Jeugd..............................................................................33 Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage ...........................................................................35 Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker..........36 Bijlage 3 - Overzicht gebruik van collectief aanbod Meervoormekaar ...........................39
1
1. Inleiding Met deze monitor maken we inzichtelijk wat de stand van zaken is van de Wmo en jeugdhulp in de gemeente Wijchen. Hiermee maken we inzichtelijk wat er goed gaat, en wat verbetering behoeft. Zo kunnen we bijsturen waar nodig. We proberen u met deze rapportage altijd zo goed mogelijk te informeren. Duidelijk en volledig, zonder in onnodig detail te treden. Als u opmerkingen ter verbetering of verheldering van de rapportage heeft dan horen wij dat graag. Opbouw van de rapportage Deze monitorrapportage is opgebouwd uit een hoofdstuk over de toegang via het Sociaal Wijkteam, en vervolgens het zorggebruik uitgesplitst in de hoofdstukken Jeugdzorg, Wmo-nieuw, en Wmo-klassiek1. Telkens presenteren we de data die relevante ontwikkelingen laten zien, zoals grote verschuivingen of bouwstenen waarop we besparingen willen realiseren. We vergelijken bovendien met voorgaande kalenderjaren zodat de ontwikkeling zichtbaar is. Opmerking bij de cijfers Data over zorggebruik is per definitie aan vertraging onderhevig. Dat betekent dat de gepresenteerde cijfers over de afgelopen maanden waarschijnlijk niet volledig zijn. Zorgaanbieders kunnen hun declaraties bijvoorbeeld later indienen. Of het kan zijn dat de backoffice reeds afgegeven beschikkingen nog niet heeft verwerkt. Die vertraging is helaas niet te voorkomen.
Overgang naar nieuw registratiesysteem ZorgNed In januari 2022 zijn we overgegaan naar het nieuwe registratiesysteem ZorgNed. Overgang naar een nieuw systeem brengt altijd kinderziektes met zich mee. Dit zijn enerzijds technische problemen die in het begin ontstaan, en anderzijds foutjes in de registratie omdat medewerkers aan het systeem moeten wennen. Daarom zitten er mogelijk afwijkingen in de cijfers. Desondanks denken we u over het algemeen een goed beeld te kunnen geven van de totale ontwikkeling in het sociaal domein. Bijstelling 2022 In Q1 van 2022 is de jaarlijkse Nulmeting 2D’s uitgevoerd. De Nulmeting is het resultaat van meerdere inhoudelijke duiding sessies op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik en ontwikkelingen. Dit hebben we in de Perspectiefnota verwerkt en vormt de basis voor de huidige begroting 2022. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. de begroting? Gedurende het jaar monitoren en duiden we periodiek en stellen bij waar nodig. In voorliggende rapportage brengen we de laatste ontwikkelingen in het zorggebruik en de daaraan gerelateerde kosten in beeld (zorggebruik stand t/m augustus 2022) en stellen
1 Onder Wmo-klassiek verstaan we Wmo hulp waar gemeente al vóór de decentralisaties van 2015
verantwoordelijk voor was. Denk aan de huishoudelijke hulp, trapliften en scootmobiels. Overige Wmo hulp zoals begeleiding en dagbesteding valt onder Wmo-nieuw. In de volgende rapportage zullen Wmo-klassiek en Wmo-nieuw gebundeld besproken worden.
2
hiermee de huidige begroting 2022 bij. Dit loopt via de reguliere P&C- cyclus (programmarapportage november 2022). Voor het lopende jaar 2022 verwachten we op de totale 2D’s € 291k voordeel ten opzichte van de actuele begroting, opgebouwd uit een voordeel van € 258k op Wmo nieuw en € 33k op Jeugd. Dit voordeel egaliseren we met de egalisatiereserve 2D’s WMO-Jeugd. Op de uitgaven WMO klassiek 2022 verwachten we een voordeel ad afgerond € 92k ten opzichte van de actuele begroting. Dit egaliseren we met de WMO-reserve.
3
2. Toegang en preventie
Belangrijkste bevindingen • Het Sociaal Wijkteam heeft een nieuw registratiesysteem. De inrichting is bepaald op basis van gebruiksvriendelijkheid, rechtmatigheid, efficiënte werkprocessen en het beoordelingskader (bijvoorbeeld afweging eigen kracht, en mogelijkheden van voorliggende voorzieningen). Tegelijkertijd kent het enkele kinderziektes waardoor monitorinformatie nog niet volledig betrouwbaar is op alle onderdelen. • Het afgelopen jaar heeft de nadruk gelegen op professionalisering van het SWT de komende periode gaan we inzetten op vermindering van bureaucratie en vereenvoudiging van processen. • We hebben de aansturing van het sociale wijkteam aangepast aan de huidige wensen vanuit de werkorganisatie en het sociale wijkteam. • We bieden kortdurende ondersteuning door het schoolmaatschappelijk werk en breiden dit uit naar de jeugdconsulenten. • De samenwerking met de SOJ (speciale ondersteuning jeugd GGZ) is geïntensiveerd naar de jeugdconsulenten jeugd. • MeerVoormekaar en het Sociaal Wijkteam werken nauw samen voor het uitbouwen van het vrij toegankelijk aanbod, gericht op de inwonervraag.
2.1 Hulpvragen verdeeld naar zorgtype Via de inlooplocaties, telefonisch en per e-mail kunnen mensen een vraag stellen aan het Sociaal Wijkteam. Soms is het een informatievraag die meteen beantwoord kan worden. Soms leidt de vraag tot een aanmelding. Bij een aanmelding krijgt de inwoner een keukentafelgesprek en wordt meestal hulp ingezet. In onderstaand overzicht ziet u hoe aanmeldingen verdeeld worden naar type zorg: jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek. Begin 2022 zijn we gaan werken met een nieuwe registratie. Voorheen registreerden we alleen de telefonische aanmeldingen die leiden tot een werkproces voor een consulent van het sociale wijkteam. Nu registeren we ook de telefonische vragen die gesteld worden aan de screening en die in een gesprek opgelost worden. Dit verklaart de toename van 2021 naar 2022.
4
154 131
127 117
88
91
22 20 13 14 gemiddelde gemiddelde 2020 2021
79
71 50
januari 2022
februari Jeugd
124
56
59 52
46
78
24 25
180
149
maart
52
58
april
mei
Wmo-nieuw
33
57
74
70
juni
juli
34 augustus
Wmo-klassiek
Figuur 1. Aantal hulpvragen Sociaal Wijkteam
2.2 Wachtlijst De wachtlijst voor het Sociaal Wijkteam is op dit moment niet uit het registratiesysteem te halen. We werken aan deze omissie zodat we een in een volgende rapportage weer een juist beeld kunnen geven. We weten dat de wachttijden fluctueren door ziekte en vertrek van personeel en de toename van zorgvragen van inwoners. De komende periode kijken we naar de vereenvoudiging van werkprocessen en een vermindering van bureaucratie met als doel de doorlooptijden te versnellen bij het SWT. Hierdoor wordt de inwoner sneller geholpen en zal de werkdruk bij SWT medewerkers afnemen. Bij aanmelding bij het SWT vindt altijd triage plaats om de ernst te beoordelen. Spoedmeldingen worden dan met voorrang opgepakt.
2.3 Tevredenheid over de toegang Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. In het cliëntervaringsonderzoek 2021 zien we een redelijk positief vergelijkbaar met 2020. Opvallend is dat de tevredenheid van ouders/verzorgers over het Sociaal Wijkteam is toegenomen.
Rapportcijfer voor de toegang tot hulp Tevreden over het keukentafelgesprek
Jeugdhulp volgens jeugdige
Jeugdhulp volgens ouders/verzorgers
Wmo (nieuw en klassiek)
7,3
7,2
7,2
was 7,4 in 2020
was 7,1 in 2020
was 7,6 in 2020
7,2 niet gevraagd in 2020
5
84%
88%
was 78% in 2020
was 91% in 2020
Tevreden over contact met het Sociaal Wijkteam
niet gevraagd
74%
88%
was 56% in 2019
was 86% in 2020
2.4 Klachten en bezwaren Het aantal klachten over het Sociaal Wijkteam staan hieronder weergegeven. In de eerste acht maanden van 2022 ontvingen we acht klachten over gedragingen en bejegening door het Sociaal Wijkteam. Deze klachten zijn op dit moment allemaal behandeld. Zoals gebruikelijk wordt geprobeerd de klachten in goed overleg op te lossen via informeel contact. Van de acht klachten zijn er zeven informeel behandeld. Eén klacht was geen klacht in de zin van de klachtenverordening, hier is wel inhoudelijk op gereageerd en een toelichting gegeven. Eén klacht, binnengekomen in 2021, loopt momenteel nog.
2020
11
2021
13
2022 tm aug
8
Figuur 2. Aantal klachten over het Sociaal Wijkteam
Inwoners kunnen bezwaar maken als zij het niet eens zijn met een besluit van de gemeente. Er zijn tot en met augustus 2022 13 bezwaarschriften ingediend die gericht zijn op besluiten over Wmo, Jeugdhulp, Leerlingenvervoer en over gehandicaptenparkeerkaarten. Hiervan zijn er zes informeel afgehandeld, en één bezwaar wordt momenteel nog informeel behandeld. Twee bezwaren zijn formeel afgehandeld, in beide gevallen is het bezwaar ongegrond verklaard. Vier bezwaren worden momenteel nog formeel behandeld.
2020 2021
17 10
2022 tm aug
13
Figuur 3. Aantal bezwaren tav besluiten
2.5 Vrij toegankelijk aanbod In en rond de toegang organiseren we laagdrempelige hulp en ondersteuning: het vrij toegankelijk aanbod. Inwoners kunnen hier gebruik van maken zonder verwijzing. 6
Hiervoor werken het Sociaal Wijkteam en welzijnsinstelling MeerVoormekaar nauw samen. Beiden maken steeds meer gebruik van elkaars kennis en mogelijkheden. Het gezamenlijk aanbod wordt vraaggericht ontwikkeld en bijgestuurd. Hieronder leest u een niet-uitputtend overzicht van het vrij toegankelijk aanbod. Een overzicht van het gebruik van het collectief aanbod van Meervoormekaar is te vinden in Bijlage 3. Voor wie is het?
Wat is het aanbod?
Inwoners met enkelvoudige hulpvragen
Spreekuur Sociaal Wijkteam Spreekuur is om mensen wegwijs te maken in het vrij toegankelijk aanbod, terwijl ze op de wachtlijst staan. Vraagpunt MeerVoormekaar Verdeelpunt om mensen te begeleiden naar aanbod van MeerVoormekaar, Sociaal Wijkteam, of elders.
Jeugd
Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen voor eenzame jongeren, meidengroepen, jonge mantelzorgers, jongeren met autisme, huiswerk planningsondersteuning, jongerencentrum en sportgroepen. Jongerenwerk MeerVoormekaar Groepsgerichte ondersteuning voor jeugdigen (met onderwijs en schoolmaatschappelijk werk). Uitgebreid door Blokhuismiddelen. Rots en watertraining Sociaal Wijkteam Training voor jeugd om sterker in de schoenen te leren staan. Sova trainingen Sociale vaardigheidstrainingen voor jeugdige Kies Cursus Cursus voor kinderen van gescheiden ouders Happy Cursus Groepsaanbod ter bevordering van welbevinden en geluk en ter voorkoming van depressie bij jongeren in het VO
Gezinnen
Relatie en Scheidingsloket SWT en MeerVoormekaar Informatie en advies bij relatieproblemen of (dreigende) scheiding. Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld ‘gezinnen voor elkaar’ en groepen opvoedingsondersteuning (pubers, ouders van pubers, etc.)
Volwassenen
Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen rouwverwerking, geraakt door kanker (met Marikenhuis), Niet aangeboren hersenletsel (met MEE), financiële vitaliteit, multiculturele vrouwen, cursus voor mantelzorgers.
Ouderen
Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld inloop in het Kompas, samen koken in de wijk, Meer Bewegen voor Ouderen, Bezoek en Opvang Service (BOS), mantelzorgcafé, Alzheimercafé, OpStap vervoersdienst.
7
Vraagpunt Er zijn 343 individuele vragen binnengekomen via het Vraagpunt van MeerVoormekaar. De vraagsteller was in 52% van de gevallen een oudere, 23% een volwassene, 22% jongere en 3% overig. De meeste vragen komen vanuit de inwoner zelf of uit het informele netwerk. Hiernaast is een deel van de vraagstellers verwezen door het Sociaal Wijkteam of via bijvoorbeeld zorgorganisaties.
1%
inwoner of informeel netwerk inwoner
16% Sociaal Wijkteam 41% zorgorganisaties, politie, onderwijs, woningcorporaties en werkbedrijf
20%
initiatief sociaal werker of verwezen binnen MeerVoormekaar
22%
huisarts of praktijkondersteuners
Figuur 4. Herkomst vragen bij vraagpunt
Verreweg de meeste vragen hebben betrekking op sociale relaties (46%). Hiernaast worden relatief veel vragen gesteld over wonen en leefbaarheid, financiën en geestelijke gezondheid.
8
3. Jeugd Belangrijkste bevindingen De coronamaatregelen hadden een fors effect op het welbevinden van jeugdigen in Nederland. Ook in Wijchen zien we nog steeds deze effecten. Doordat jeugdige werden belemmerd in hun ontwikkeling naar volwassenheid door de maatregelen zien we een toename van zorggebruik. De oorzaak kunnen we niet beïnvloeden maar we kunnen wel inspelen op de nieuwe behoeften die zijn ontstaan. Dit doen we door extra inzet in preventieve programma’s samen met onderwijs en welzijn. We zien dat zorg die ingezet wordt steeds zwaarder wordt. Om dit te voorkomen proberen we zorg tijdig in te zetten om te voorkomen dat problematiek erger wordt. Dit zodat de jeugdige niet verplaatst hoeft te worden of vastloopt binnen onderwijs. Toch moeten we constateren dat bij een klein aantal jeugdige de problematiek dermate ernstig is dat we dit met preventie of snellere inzet niet kunnen voorkomen of beïnvloeden. Per 1 januari 2022 is het woonplaatsbeginsel gewijzigd. Dit maakt dat er een wijziging heeft plaats gevonden in het zorg gebruik doordat kinderen aan andere gemeenten zijn toebedeeld of juist naar onze gemeente zijn gekomen. Omdat de wijziging begin 2022 heeft plaats gevonden brengen we dit nu niet meer in beeld maar gaan uit van deze nieuwe werkelijkheid. Dagbehandeling is gestegen door sinds het einde van de coronamaatregelen.
Ten gevolge van de coronacrisis steeg aanvankelijk het beroep op jeugd-GGZ. Deze groei heeft zich omgezet in een daling bij specialistische jeugd-GGZ. Ook zien we dat de daling voortkomt doordat we meer lichtere producten inzetten als basis GGZ en bijvoorbeeld de Starr training. Als laatste zie we een wachttijd bij specialistische GGZ waardoor er meer gebruik gemaakt wordt van ander aanbod, basis GGZ en SOJ) We zien een stijging van LTA (landelijk transitie arrangement) en crisis jeugdhulp. We zien als oorzaak hiervan de toename van complexiteit van de problematiek bij een klein deel van de jeugdige in Wijchen.
3.1 Verwijzers Niet alleen het Sociaal Wijkteam mag een inwoner verwijzen naar jeugdhulp. Ook bijvoorbeeld huisartsen mogen verwijzen naar jeugdhulp. In onderstaand overzicht is te zien wie er verwijzen naar jeugdhulp. Door een ontwikkel fout in het nieuwe systeem is niet mogelijk is om de verwijzers over 2022 in beeld te brengen. Dit reparatie van deze fout kan pas plaats vinden met ingang van 2023. We constateren dat het beeld al jaren redelijk stabiel is en hebben geen redenen om aan te nemen dat 2022 een ander beeld zou laten zien als we dit uit het systeem hadden kunnen halen.
2020
2021
33%
50%
11%
6%
45%
13%
5%
37% Sociaal Wijkteam Gecertificeerde Instelling en Rechtbank
Huisarts Medisch specialist en jeugdarts
Figuur 5. Herkomst verwijzingen naar jeugdhulp t/m 2021
9
Sturen op verwijzingen Binnen het Sociaal Wijkteam gebruiken we het CTA-overleg (Consultatie, Toetsing en Afhandeling) om indicatiestelling te verbeteren en zorgvuldiger te kijken of de meest passende zorg wordt ingezet. Daarnaast proberen we meer invloed op verwijsgedrag te krijgen met het OPH (Overleg Passende Hulp). Dit is een regionaal overleg waarin we alle verwijzingen naar zorg met verblijf bespreken. We proberen uit-huis plaatsingen te voorkomen of te verkorten. Ook overleggen we met huisartsen over verwijzingen. Zowel het CTA als het OPH wordt de komende periode geëvalueerd en bijgesteld op basis van bevindingen, we zullen hier een volgende keer de resultaten over rapporteren. Daarnaast hebben we de SOJ (specialistische ondersteuning huisartsen jeugd) beschikbaar voor SWT en huisartsen. Ook spreken we de huisartsen in een afvaardiging eens per kwartaal en in totaal een keer per jaar. Dit is een constructief overleg waarbij we in gezamenlijkheid spreken over trends in vragen van zorggebruikers , ervaringen met aanbieders en vrij toegankelijk aanbod en het beheersbaar houden van gebruik en kosten van met name de jeugdhulp.
3.2 Zorggebruik totaal Aantal jeugdigen dat hulp ontvangt We zagen in 2021 aanvankelijk een stijging van het aantal jeugdigen in hulp maar dat nam later in het jaar weer af. In 2022 zit het aantal lager dan in 2021. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel. 900 880 860 840 820 809
800 785
780 760
765
790
787
2020 2021
763
740
740
720 700
Figuur 6. Aantal unieke personen met toewijzing
10
745
2022
Minder jeugdigen, relatief meer jeugdigen in zorg In Wijchen, en in heel Nederland, zien we twee relevante trends. Het aantal jeugdigen neemt af (in absolute en relatieve zin), en het percentage jeugdigen in zorg neemt toe. Met andere woorden: terwijl er steeds minder jeugdigen zijn, krijgt een groter aandeel daarvan zorg. De eerste helft van 2022 lijkt dit percentage te zijn afgenomen.
Aantal jeugdigen
Percentage jeugdigen in zorg 3.440.000 3.420.000 3.400.000 3.380.000 3.360.000 3.340.000 3.320.000 3.300.000
8.700 8.500 8.300 8.100 7.900 7.700 7.500
11,0% 10,5% 10,0% 9,5% 9,0% 8,5% 8,0% 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Wijchen (linkeras)
Nederland (rechteras)
Wijchen
Nederland
Bron: CBS, 2021; 2022
Verhouding zorg in natura – PGBs De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in PGB en zorg in natura. We zien dat inwoners minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Wijkteam gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt. 2020
88%
2021
12% 93%
2022
7%
97% 3% Zorg in Natura
Figuur 7. Verhouding zorg in natura en PGB
11
PGB
3.3 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Jeugdhulp met verblijf Ons uitgangspunt is dat jongeren zoveel mogelijk in een gezinsgericht opgroeien. We streven daarom naar meer verblijf in pleegzorg of een gezinshuis, en minder in een jeugdzorginstelling. Hieronder ziet u het aantal etmalen per categorie.
Gezinshuis
Pleegzorg 2020 2021 2022
2020
8.820
2021
8.361 3.488
7.521 10.475
2022 1.560 2.816
7.000
4.011
8.000
Kleinschalig wonen
Instelling (voltijd) 2020 2021 2022
20200
4.563
2021
5.738 3.620
6.588
2022
130 243
365
7.266
Deeltijd / logeren 2020
1.918
2021 2022
1.766 1.103
1.639 1.675
Figuur 8. Aantal etmalen jeugdhulp met verblijf
Bij verblijf zien we over het algemeen een daling van zorggebruik vanwege de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Dit heeft ervoor gezorgd dat een aantal jeugdige zijn uitgestroomd omdat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van een andere gemeente. Ook zijn er een aantal jongere ingestroomd doordat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van onze gemeente. De groep jongeren die niet meer onder onze 12
gemeentelijke verantwoordelijkheid vallen is groter waardoor er een financieel gunstig effect optreedt. Pleegzorg laat een lichte daling zien t.o.v. de begroting. Dit komt door matchingsproblemen en verzwaring van de problematiek. De problematiek is dan te zwaar om kinderen binnen pleegzorg te plaatsen. Of zij passen niet in de samenstelling van het pleeggezin. En de eerdergenoemde wijziging woonplaatsbeginsel heeft effect. We zien een daling in het aantal kinderen in gezinshuizen. Dit wordt veroorzaakt door het nieuwe woonplaatsbeginsel. Bij een aantal van de gezinshuiskinderen zien we een toename van de problematiek. In 2022 hebben 2 jeugdigen gebruik gemaakt van gesloten jeugdzorg. 1 van deze jeugdigen is naar Wijchen gekomen vanwege het woonplaatsbeginsel. Gesloten jeugdzorg wordt voornamelijk door rechtbank of Gecertificeerde Instelling (GI) ingezet. Op deze instroom heeft de gemeente geen invloed.
Deeltijd logeren 35
Pleegzorg 21 Gezinshuis 12
Kleinschalig wonen 1 Instelling (voltijd) 25
Figuur 9. Totaal aantal jeugdigen naar
Kleinschalig wonen is een nieuwe categorie in 2022. type verblijf Dit is een verblijfsvorm voor jeugdigen met een zware zorgbehoefte die anders in een voltijd instelling geplaatst zouden worden. Dit is in lijn met de landelijke verbeteragenda jeugd waarin één van de opdrachten is om instellingsgroepen te verkleinen. Omdat dit een nieuw product is hebben we hier geen nulmeting voor in 2022. Op dit moment is er 1 jeugdigen die in Wijchen hiervan gebruikt maakt. In totaal zijn waren er in 2022 94 jeugdigen in verblijf. Aan de rechterzijde ziet u de verdeling in eerdergenoemde categorieën.
13
Actuele ontwikkelingen jeugdzorg met verblijf Invoeren budgetplafonds bij regionale contracten In de regio werken we bij zorg met verblijf met richtinggevende plafonds. Op deze wijze proberen we grip te houden op een eventuele stijging van gebruik. Door het plafond gaan we eerst het gesprek aan met de verwijzer en de jeugdzorg leverancier in het OPH. Hier kunnen we besluiten het plafond te verhogen of om een andere vorm van ondersteuning in te zetten. Toename complexe problematiek We constateren dat bij een klein aantal jeugdige de problematiek der mate complex is dat er sprake is van noodzaak tot hoog complexe zorg geboden via landelijk transitie arrangementen. Dit is hoog specialistische zorg waarbij vanuit verschillende specialisme voor deze jeugdige behandelprogramma’s met verblijf worden geboden. De gemeentelijke invloed op voorkomen of verminderen is zo goed als nihil bij deze groep. Toename spoed en crisiszorg We zien dat door wachttijden op een geschikte gezinsgerichte woonplek en gebrek aan pleeggezinnen jeugdige meer gebruik moeten maken van crisis en spoed zorg. Ook door toename van complexiteit van problemen binnen gezinnen maakt dat we hier vaker gebruik van moeten maken. Ook bij gezinnen waarbij er al veel zorg en ondersteuning geboden wordt lukt het in sommige gevallen niet het tij te keren waardoor we toch op deze vorm van zorg uitkomen.
Hervormingsagenda jeugd Voor 2023 moet de hervormingsagenda jeugd zijn vastgesteld door de rijksoverheid in samenspraak met de VNG. In deze agenda staan ingrijpende wijzigingen die we verplicht moeten gaan uitvoeren gericht op het verbeteren van de zorg voor jeugdige. Voorbeelden hiervan zijn afbouw van gesloten jeugdzorg en verkleining van woongroepen voor jeugdige naar kleinschalig wonen. In deze ontwikkeling trekken we regionaal op met een meerjarig programma.
Dagbehandeling jeugd We zien een toename aan inzet van dagbehandeling. Dit wordt veroorzaakt doordat de Corona maatregelen niet meer van toepassing zijn waardoor jeugdige weer volledig kunnen deelnemen aan dagbehandeling. Tijdens de geldende maatregelen waren de groepen kleiner en de jeugdige verdeeld over het aantal beschikbare dagen.
14
We merken ook een toename van de preventieve inzet van naschoolse dagopvang en vakantie dagopvang uitgevoerd door de Eerste Stap. Dit zetten we in om kinderen zoveel mogelijk te stimuleren in hun ontwikkeling en ook gezinnen met een beperkte draagkracht te ontlasten. Hiermee voorkomen we dat een kind uitvalt binnen school of een gezin door toenemende ontwikkelingsproblemen of overbelasting van kinderen. BSO plus We zijn in eind 2022 gestart met de pilot BSO plus samen met zorgaanbieder Unik en kinderopvang de Eerste stap. In deze nieuwe BSO groep worden kinderen opgevangen die niet terecht kunnen in een reguliere BSO vanwege gedragsproblemen. Deze kinderen worden nu opgevangen in dagbesteding, omdat er geen andere geschikte plek was.
Dagbehandeling
Dagbesteding
2020
4.609
2020
3.683
2021
4.770
2021
3.776
5.250
2022
2022
3.495
2.442
4.800
4.000 4.200
Figuur 10. Aantal dagdelen jeugdigen in dagbehandeling en dagbesteding
Jeugdhulp ambulant Binnen deze categorie zien we een stijging. Deze stijging is binnen meerdere producten te zien. De voornaamste stijging is specialistische begeleiding. De toenemende behoefte aan specialistische begeleiding komt mede door de effecten van de coronamaatregelen op jeugdige en gezinnen en de extra behoefte op ondersteuning. Toename van de problematiek maakt dat we vaker kiezen voor specialistische begeleiding i.p.v. reguliere begeleiding. Ook maken we bij een aantal woonarrangementen gebruik van specialistische begeleiding als toevoeging in de zorg. Dit omdat het bestaande arrangement niet past bij de hoge zorg intensiteit van de jeugdige, maar er geen andere geschiktere verblijfszorg beschikbaar is.
15
Reguliere begeleiding 2020
2020
17.331
2021 2022
Specialistische begeleiding
13.452
21.833
2021
21.000
2022
13.519 14.401 10.718
22.030
16.258 13.100
Figuur 11. Aantal uren jeugdigen met ambulante begeleiding
Jeugd GGZ Binnen de Jeugd GGZ zagen we in 2021 een stijging door de effecten van de coronamaatregelen op jeugdige. Dit jaar lijkt het te stabiliseren en zelfs licht te dalen. De stabilisatie en daling wordt veroorzaakt door inzet van de SOJ (speciale ondersteuning jeugd GGZ) bij de huisartsen, extra uren schoolmaatschappelijk werk en de aanvulling bij het vrij toegankelijk aanbod (met bijvoorbeeld de STAR-training en Happy training). Ook heeft school extra inzet toegevoegd gericht op de door corona maatregelen veroorzaakte problematiek met bijvoorbeeld extra mentoruren voor leerlingen en extra didactische ondersteuning.
Basis jeugd GGZ 2020
2020
2.708
2021 2022
Specialistische jeugd GGZ
2.475
3.842
2021
3.935
2022
3.750
19.765 22.142 11.988
20.000 22.500
Figuur 12. Aantal uren jeugd GGZ
We merken op dat er sprake is van wachtlijsten bij de JGGZ. Ook in Wijchen zien we dat kinderen op de wachtlijst staan. Dit kan betekenen dat de daling die we nu zien mede wordt veroorzaakt doordat kinderen wachten op ondersteuning. We proberen knelpunten te voor komen door te zoeken naar alternatieven zoals inzet van groepsaanbod, elearning en kortdurende ondersteuning vanuit de schoolmaatschappelijk werkers en de SOJ. Het uitbreiden van aanbod en verbeteren van uitstroom is een landelijk en regionaal programma waar we als Wijchen op aangesloten zijn.
16
Actuele ontwikkelingen jeugd-GGZ Ervaringen huisartsen met jeugd-GGZ We blijven in gesprek met huisartsen over de jeugd GGZ. Juist omdat huisartsen ook mogen verwijzen naar jeugd GGZ. De huisartsen geven aan dat de zorgbehoefte het afgelopen half jaar toeneemt. Zij merken ook dat de wachttijden bij de GGZ toenemen. Vanwege oplopende wachttijden schakelen ze steeds vaker de SOJ (zie hieronder) in, om zo goed mogelijk te verwijzen. Inzet Blokhuismiddelen: Uitbreiding SOJ (specialistische ondersteuning jeugd) De SOJ is een GGZ-specialist die kortdurende ondersteuning kan bieden aan jeugdigen, en handvaten kan aanreiken hoe jeugdige, ouders en ook onderwijs verder kunnen tijdens een hobbel in de ontwikkeling. Inmiddels heeft het rijk gesteld bij het verhogen van de jeugdwet middelen dat deze functie SOJ beschikbaar moet zijn lokaal bij iedere gemeente. Wij voldoen hieraan en krijgen per jaar een rapportage waarin beschreven staat hoeveel jeugdige zijn gezien en op welke wijze ze geholpen zijn door de SOJ. Zowel de huisartsen als het Sociaal Wijkteam vinden dat deze van toegevoegde waarde is. Inzet Blokhuismiddelen: Extra inzet schoolmaatschappelijk werk (SMW) en jeugdconsulenten Via de vijfgesprekken module kunnen de schoolmaatschappelijk werkers een jeugdige met een zorgvraag zelf kortdurende ondersteuning geven.
Daarnaast krijgen ze hierdoor de ruimte om informatiebijeenkomsten en cursussen te gaan verzorgen. We hebben werken nog aan een goed registratiesysteem om groepen en cursussen inhoudelijk goed te volgen (aantallen en mate van geholpen zijn). Happy Cursus De Happy cursus is een groepsaanbod ter bevordering van welbevinden en geluk en ter voorkoming van depressie bij jongeren in het voortgezet onderwijs. Het is ontwikkeld in 2010 en in 2020 door het NJI erkend als een ‘goed onderbouwde’ interventie. Happyles is een lesprogramma waarmee de leerlingen werken aan hun psychische gezondheid om ervoor te zorgen dat zij in de toekomst goed met stress en tegenslagen om kunnen gaan en lekker in hun vel blijven zitten. Naar de sportschool kun je ook als je slank bent en fit wilt blijven, niet alleen als je te zwaar bent en een slechte conditie hebt. Zo werkt het ook bij de Happyles: iedereen kan er wat aan hebben, of je nou problemen hebt of niet. In Happyles wordt ingezet op de volgende thema’s: - positieve relaties - positieve gevoelens - optimistisch denken - grip op je leven/veerkracht (iets doen aan belangrijke oplosbare problemen, je niet druk te maken over onbelangrijke maar onoplosbare problemen te leren accepteren) - een toekomstplan hebben
Zorg Binnen Onderwijs Er is extra geïnvesteerd in de samenwerking met het onderwijs. Er zijn afspraken gemaakt met het samenwerkingsverband rondom de inzet van passend onderwijsmiddelen en zorg binnen onderwijs (ZBO). Er is een commissie ZBO ingericht met medewerkers van het samenwerkingsverband (onderwijs) en het Sociaal Wijkteam. 17
Deze commissie beoordeelt de nieuwe aanvragen en herindicatie van de zorg die binnen het onderwijs plaatsvindt. Er wordt inhoudelijk onderbouwd welke middelen vanuit onderwijs of vanuit jeugdzorg ingezet moeten worden. Dit is over het algemeen persoonlijke verzorging, reguliere begeleiding en dagbehandeling. Schoolmaatschappelijk werk (SMW) is extra ingezet. De schoolmaatschappelijk werkers kunnen zelf begeleiding bieden of indiceren naar een maatwerkvoorziening. Door deze inzet heeft SMW veel vragen zelf kunnen oppakken en is maar klein percentage door verwezen naar specialistische jeugdhulp. Op dit moment is er een BSO plus groep gestart. Samen met een zorgaanbieder en de reguliere BSO is er een groep gecreëerd voor kinderen met een extra begeleidingsvraag.
Jeugdbescherming en jeugdreclassering Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren tussen 12 en 18 jaar, die met politie in aanraking zijn geweest. Verwijzing loopt via de Gecertificeerde Instellingen (GI’s). In 2021 zagen we een stijging bij beide categorieën. In 2022 is bij jeugdreclassering een daling ingezet. Bij jeugdbescherming zien we een stijging ten opzichte van de nulmeting. Deze stijging zien we vooral bij het product ‘OTS minder dan 1 jaar’.
Jeugdbescherming 2020
2020
105
2021 2022
Jeugdreclassering
131
201
2021
200
2022
63 97 50
150
80 106
Figuur 13. Aantal trajecten Jeugdbescherming en jeugdreclassering
18
3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. In het cliëntervaringsonderzoek 2020 zien we over het algemeen dat jeugdigen en ouders/verzorgers tevreden zijn over de jeugdhulp in Wijchen.
Rapportcijfer voor kwaliteit jeugdhulp Tevreden over zorgverlener
Volgens jeugdige
Volgens ouders/verzorgers
7,6
7,5
was 7,8 in 2020
was 7,3 in 2019
8,1
88%
niet gevraagd in 2020
was 82% in 2020
19
3.5 Betaalbaarheid Ten opzichte van de huidige begroting 2022 verwachten we op de uitgaven van het onderdeel Jeugd een voordeel van € 33k. Deze is op hoofdlijn als volgt opgebouwd: 2022
Bijstelling 2022
Budget Jeugd
Bedragen (x € 1.000)
GGZ zorg
127
Jeugdhulp ambulant
-210
Verblijf
189
Jeugdbescherming / Jeugdreclassering
-72
Dagbehandeling
-83
PGB Jeugd
153
Overig
-158
Vrijval stelpost decembercirculaire
87
bijstelling Jeugd
33
Het genoemde nadeel bij Overig wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door toegenomen spoedopvang met verblijf (crisis) en toename van inzet landelijk transitie arrangement (LTA zorg). In de septemberrapportage 2022 (P&C- cyclus) hebben wij reeds aangekondigd dat een landelijk kostprijsonderzoek naar de tarieven verblijfszorg 2022 bij de grootste regionale aanbieder kan leiden tot de toekenning van een hoger tarief 2022 met terugwerkende kracht. Deze aanname is verwerkt in bovenstaande cijfers. De beschikbare stelpost van € 87k dient (deels) als dekking in bovengenoemd totaal. In de paragraaf 3.3 ‘Zorggebruik per bouwsteen’ worden de overige mutaties vanuit de inhoud verklaard. Genoemd verwacht voordeel egaliseren we met de egalisatiereserve 2D’s WMO- Jeugd. Compensatieregeling voogdij Goed om te melden dat de aangevraagde compensatie voor Wijchen op dit onderdeel is goedgekeurd. Gemeenten met een bovengemiddeld zorggebruik op dit onderdeel komen in aanmerking voor compensatie. De hoogte van de daadwerkelijke uitkering hangt af van de totaalomvang van landelijk goedgekeurde aanvragen en het geldende macro-plafond van 30 miljoen. Hierover krijgen we in de decembercirculaire 2022 duidelijkheid. We houden u uiteraard op de hoogte.
Beïnvloedbaarheid van zorggebruik en effect op totale kosten Jeugd Het is belangrijk om te melden dat het zorggebruik van een relatief kleine groep jeugdigen voor een groot deel van de totale kosten zorgt. Dit zijn jeugdigen met langdurige en zware zorgvragen waar de gemeente weinig tot geen invloed op heeft vanwege de complexiteit en beperkt aanbod aan behandelplekken. Totaal hebben er in 2022 tot nu toe 963 jeugdigen zorg ontvangen in Wijchen. Als we naar de top 20 duurste jeugdigen kijken zien we dat zij zorgen voor 22% van de jeugdzorgkosten in Wijchen, zoals je in de onderstaande afbeelding kan zien. Deze top 20 is goed voor 3.2 miljoen. Totaal zijn de jeugdzorgkosten in Wijchen 14.1 miljoen. 20
Totaal Jeugd excl top 20
Top 20 duurste jeugdigen
Figuur 14. Verhouding uitgaven top 20 en overige uitgaven jeugd
21
4. Wmo Nieuw Belangrijkste bevindingen
In 2022 is een lichte stijging te zien van het gebruik maar niet naar het oude niveau van voor Corona. In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker praktische begeleiding ingezet.
4.1 Zorggebruik totaal Aantal cliënten dat hulp ontvangt De eerste helft van 2022 zien we een lichte daling van het aantal cliënten dat begeleiding en dagbesteding ontvangt. Medio 2022 is het aantal cliënten voor deze ondersteuning weer op het niveau van 2021. In verband met een lichte achterstand in de verwerking van herindicaties is het aantal cliënten in werkelijkheid iets hoger. 580 560 540 520 500 480 460 447
440 420 400
2020
2021
2022
Figuur 15. Aantal unieke klanten Wmo begeleiding en dagbesteding
Verhouding zorg in natura – PGB De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in zorg in natura en PGB. We zien dat inwoners minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Wijkteam gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt.
22
2020
88%
12%
2021
93%
7%
2022
93%
7%
Zorg in Natura
PGB
Figuur 16. Verhouding Zorg in natura en PGB
4.2 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Dagbesteding volwassenen Hieronder staat het geleverde aantal dagdelen dagbesteding voor volwassenen. Er was in 2021 sprake van een daling t.o.v. 2020. Die was grotendeels te verklaren door een strenger toeleidingskader bij het Sociaal Wijkteam en een verschuiving van cliënten naar de Wet langdurige zorg (WLZ) (minder toewijzingen). In 2022 zien we, mede door het opheffen van de coronamaatregelen, weer een toename. Mensen durven weer naar de dagbesteding te komen waar ze eerder terughoudend waren in verband met de kans op besmettingen.
2020
5.260
2021
4.897
2022
3.703
5.555 6.250
Realisatie
Prognose
0-meting
Figuur 17. Aantal geleverde dagdelen dagbesteding voor volwassenen
Individuele begeleiding volwassenen Individuele begeleiding is uitgesplitst naar reguliere en specialistische begeleiding. Voor beiden is het aantal uren geboden begeleiding te zien. In 2021 daalde reguliere begeleiding. Het verwachte herstel heeft in 2022 niet plaatsgevonden. Ook de inzet van specialistische begeleiding is in 2022 iets lager dan verwacht.
23
Specialistische begeleiding
Reguliere begeleiding
2020
17.085
2020
2021
17.030
2021
2022
10.413
18.237
15.654
2022
15.700
8.694
13.043
17.000
17.000
Figuur 18. Aantal uren geleverde reguliere en specialistische begeleiding voor volwassenen
Begeleiding volwassenen in groepsverband Begeleiding in groepsverband is een voordeliger alternatief voor individuele begeleiding. Gebruik hiervan willen we stimuleren om individuele begeleiding terug te dringen. Corona was de afgelopen twee jaren een belangrijke belemmering bij het opstarten van begeleiding in groepsverband. In 2022 zien we een toename van het gebruik. Zorgaanbieder Integraal Herstel is in het najaar 2022 gestart met herstelgerichte groepsbijeenkomsten die we apart financieren. Voor deze bijeenkomsten is geen indicatie nodig, dit om de inloop zo laagdrempelig mogelijk te houden.
2020
231
2021
272
2022
247 Realisatie
371 Prognose
0-meting
600
Figuur 19. Aantal dagdelen begeleiding voor volwassenen in groepsverband
Dagbesteding ouderen Bij dagbesteding voor ouderen zagen we in 2021 een forse daling. Verklaring was dat we bij de toegang zorgvuldiger beoordelen wat de meest passende ondersteuning is, en soms vindt verschuiving plaats naar de Wet langdurige zorg (WLZ). Daarnaast komt de afname ook deels doordat er door Corona minder gebruik gemaakt werd van dagbesteding. In 2022 zien we een lichte toename van de dagbesteding door ouderen, maar we zitten nog niet op het niveau van voor Corona.
24
2020
5.512
2021
3.915
2022
3.118 Realisatie
4.800
Prognose
Nulmeting
5.500
Figuur 20. Aantal dagdelen dagbesteding voor ouderen
Dagbesteding wordt enerzijds gefinancierd via een subsidie aan MeerVoormekaar en LuciVer voor dagbesteding in ‘t Achterom en de Oase. Anderzijds is het een financiering van daadwerkelijk geleverde dagdelen aan een zestal andere aanbieders. De geleverde dagdelen bij ‘t Achterom en de Oase zitten niet in bovenstaande cijfers.
25
4.3 Tevredenheid over de Wmo Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Uit het cliëntervaringsonderzoek 2021 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over ondersteuning vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg, maar bij geen enkele vorm van zorg is men sterk ontevreden over de geleverde zorg.
Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over zorgverlener
7,7 was 7,8 in 2020
83% was 89% in 2020
4.4 Betaalbaarheid Ten opzichte van de huidige begroting 2022 verwachten we op de uitgaven van het onderdeel WMO-nieuw een voordeel van € 258k. Deze is op hoofdlijn als volgt opgebouwd: Budget WMO nieuw Begeleiding
189
Dagbesteding
34
Verblijf
4
PGB Wmo nieuw
31
bijstelling WMO nieuw
258
In de paragraaf 4.2 ‘Zorggebruik per bouwsteen’ worden de mutaties vanuit de inhoud verklaard. Het voordeel bij de categorie begeleiding treedt voornamelijk op bij reguliere begeleiding en door het achterblijven van inzet op Kamers met aandacht in 2022. Genoemd verwacht voordeel egaliseren we met de egalisatiereserve 2D’s WMO-Jeugd.
26
5. Wmo klassiek
Belangrijkste bevindingen
We komen ondanks de doorlopende stijging van Wmo-klassiek, toch financieel op een voordeel uit. De belangrijkste structurele oorzaken van de stijging in aanvragen en kosten: o De vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in Nederland. o De aanzuigende werking van het abonnementstarief. Door dit vaste tarief voor de eigen bijdragen aan Wmo-voorzieningen is de Wmo voor inwoners aantrekkelijker dan zelf financieren. De nieuwe richtlijn indicatiestelling huishoudelijke hulp heeft een beperkt effect. Onze huidige aanbieders hulp bij het huishouden kampen met een personeelstekort waardoor ze niet altijd (alle) hulp tijdig kunnen leveren. Onze hulpmiddelenleverancier Welzorg kampt met problemen. Deze worden deels veroorzaakt door een tekort aan personeel en onderdelen. Dit heeft gevolgen voor de (tijdige) beschikbaarheid van hulpmiddelen en het naleven van serviceafspraken. Daarnaast zijn interne processen en de externe communicatie niet volledig op orde bij Welzorg. Er is een verbetertraject gestart dat wij intensief volgen.
5.1 Zorggebruik totaal Aantal cliënten dat hulp ontvangt Hier ziet u het totale aantal cliënten dat ondersteuning vanuit de klassieke Wmo ontvangt. We zien hier een voortdurende lichte stijging van het aantal cliënten. Deze groei hoort bij de vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in de rest van Nederland. De lichte stijging is het gevolg van een toename van het aantal cliënten met hulp bij het huishouden. Ook zagen wij het aantal cliënten met een AVAN-pas groeien in 2022.
27
2.300 2.240
2.200 2.100 2.000 1.900 1.800 1.700 1.600 1.500
2020
2021
2022
Figuur 21. Totaal uniek aantal cliënten met ondersteuning vanuit Wmo-klassiek
Gevolgen van de toenemende vergrijzing 31% 29% 27% 25% 23% 21% 19%
Wijchen
2040
2038
2036
2034
2032
2030
2028
2026
2024
Bron: CBS, 2019.
2022
Nederland
2020
Het toenemende beroep op naar Wmo-klassiek hulp is een gevolg van de vergrijzing. Hier ziet u de prognose van 65-plussers als aandeel van de bevolking. Voor zowel Wijchen als Nederland.
Verhouding zorg in natura – PGB Hieronder staat de verhouding zorg in natura-PGB voor alleen hulp in de huishouding. Een PGB voor andere zorgtypen Wmo-klassiek komt vrijwel niet voor.
2020
94%
6%
2021
95%
5%
2022
96%
4%
Zorg in natura Figuur 22. Verhouding Zorg in natura en PGB
28
PGB
5.2 Zorggebruik per zorgtype In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen per zorgtype. Hulp bij het huishouden Hier kijken we naar het aantal cliënten dat gebruik maakt van huishoudelijke hulp. De lichte stijging die we al langere tijd zien zet door. In november is een nieuw normenkader voor huishoudelijke hulp ingegaan. Dat betekent dat voor nieuwe indicaties kritischer wordt beoordeeld hoeveel uren hulp noodzakelijk zijn. Maatwerk blijft mogelijk. Opgemerkt moet worden dat eind augustus nog 65 meldingen voor huishoudelijke hulp in behandeling waren; deze cliënten zitten nog niet in het gepresenteerde aantal cliënten. 1.235
1.240
1.245
1.250
1.255
Dec. 2020
1.260
1.265
1.259
Dec. 2021
1.244
Aug. 2022
1.244
Figuur 23. Aantal cliënten met huishoudelijke hulp
Wmo-vervoer Sommige cliënten hebben een vervoersvoorziening: een pas voor Avan-vervoer of een andere vervoersoplossing. In 2022 zien we het aantal AVAN-pashouders stijgen. In 2022 maakt maandelijks gemiddeld 15% van de pashouders ook gebruik van het AVANvervoer. 1.120 Dec. 2020 Dec. 2021
1.130
1.140
1.150
1.160
1.170
1.180
1.190
1.143 1.147
aug. 2022
1.186
Figuur 24. Aantal cliënten met een vervoersvoorziening
Hulpmiddelen Onze hulpmiddelenleverancier Welzorg kampt met problemen. Deze worden deels veroorzaakt door een tekort aan personeel en onderdelen. Dit heeft gevolgen voor de (tijdige) beschikbaarheid van hulpmiddelen en het naleven van serviceafspraken. Daarnaast zijn interne processen en de externe communicatie niet volledig op orde bij Welzorg. Er is een verbetertraject gestart dat wij intensief volgen. Onderstaand ziet u het aantal uitstaande hulpmiddelen (bijvoorbeeld rolstoelen en scootmobielen). We zien een lichte daling. We beoordelen nu beter of het toekennen van een hulpmiddel echt nodig is. Sinds het voorjaar kunnen er ook duo fietsen geleend worden. Verder zorgt de overgang van Medipoint naar Welzorg voor een ‘opschoning’ van de uitstaande middelen. 29
1.150 1.100
1.092
1.050 1.000 950 900
2020
2021
2022
Figuur 25. Aantal uitstaande hulpmiddelen
Woningaanpassingen In verband met de inrichting van het nieuwe registratiesysteem is het niet mogelijk een overzicht te geven van het aantal woningaanpassingen in 2022. We zien de totale kosten wel stijgen. Mede door de gestegen loon- en materiaalkosten en een aantal dure woningaanpassingen. 2019
176
2020
195
2021
184
Figuur 26. Aantal woningaanpassingen per jaar t/m 2021
5.3 Tevredenheid over de Wmo Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Uit het cliëntervaringsonderzoek 2021 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over hulp vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg, maar bij geen enkele vorm van zorg is men sterk ontevreden over de geleverde zorg. Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over zorgverlener
7,7 was 7,8 in 2020
83% was 89% in 2020
30
5.4 Betaalbaarheid Ten opzichte van de huidige begroting 2022 verwachten we op de uitgaven van het onderdeel WMO- klassiek een voordeel van € 92k. Uitgaven WMO KLASSIEK 2022 Begroting en jaarverwachting 2022 Jaarverwachting 2022
Hulpvorm
begroot 2022
verschil
Hulp bij het huishouden
€
3.651.872 €
3.490.331 €
161.541
Hulp bij het huishouden PGB
€
200.148 €
150.148 €
50.000
Rolstoelen - hulpmiddelen
€
846.895 €
846.895 €
-
Vervoersvoorzieningen
€
548.570 €
548.570 €
-
Woonvoorzieningen
€
386.940 €
506.940 €
-120.000
Totaal €
5.634.425 €
5.542.884 €
91.541
Dit verwachte voordeel is als volgt opgebouwd: -
-
Een voordeel op de huishoudelijke hulp in natura ad € 162k. Ondanks het feit dat het aantal klanten licht blijft stijgen (vergrijzing, abonnementstarief) blijven de kosten achter bij de raming. Er is sprake van een lagere verzilvering door een tekort aan hulpen; Een voordeel op de PGB’s huishoudelijke hulp ad € 50k; Een nadeel op de woonvoorzieningen ad € 120k, als gevolg van een tweetal dure woningaanpassingen. Dit is reeds gemeld in de septemberrapportage 2022.
Genoemd verwacht voordeel egaliseren we met de WMO- reserve.
31
6. Veilig Thuis Veilig Thuis is het regionaal advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. In dit nieuwe hoofdstuk leest u het aantal adviesvragen of meldingen uit Wijchen. De cijfers komen van Veilig Thuis en zijn beschikbaar t/m juni 2022. Adviesvragen Inwoners of professionals die zich zorgen maken kunnen met Veilig Thuis overleggen. Als geen vervolgactie van Veilig Thuis nodig is dan is het een adviesvraag. We zien dat Veilig Thuis steeds beter gevonden wordt om advies te vragen. Een van de oorzaken is de laagdrempelige chatfunctie die in de coronacrisis in gebruik is genomen. Meldingen Als een inwoner of professional een formele melding doet voert Veilig Thuis een veiligheidsbeoordeling uit zodat kan worden besloten wat de vervolgstap is. Hier zien we dit jaar een stijgend beeld, dit wordt regionaal herkend.
Adviesvragen 2020
219
2021 1e helft 2022
308 173
Meldingen 2020
174
2021
174
1e helft 2022
123
Voorwaarden en vervolg / Onderzoek Nadat Veilig Thuis de veiligheidsbeoordeling heeft uitgevoerd kan een casus vaak worden overgedragen. Bijvoorbeeld aan het Sociaal Wijkteam of al betrokken professionals. Maar soms zet Veilig Thuis de dienst voorwaarden en vervolg in of doet zij onderzoek. Bij Voorwaarden en vervolg zijn betrokkenen in staat en bereid mee te werken aan het herstel van veiligheid, en staat men open voor eventuele hulp. Met die informatie wordt later alsnog overgedragen. Bij onderzoek blijf Veilig Thuis langer betrokken.
Voorwaarden en Vervolg 2020
32
2021 1e helft 2022
29 17
Onderzoek 2020
17
2021 1e helft 2022
32
13 4
7. Contractering Wmo en Jeugd In 2022 vallen alle contracten WMO en jeugd met uitzondering van dyslexie weer onder de regionale contracten. Dyslexie wordt opnieuw gecontracteerd (aanbesteed) per 2023. Ook hierbij zal Wijchen weer aan gaan sluiten bij de regionale contracten. Lokaal hebben we nog contracten van aanbieders die zich alleen richten op Wijchen. Bij deze contracten maken we wel gebruik van de regionaal afgesproken tarieven en op gestelde beschrijvingen van de zorg (bouwstenen). Contractgesprekken, perceelgesprekken en leveranciersbijeenkomsten Binnen de gemeente Wijchen vinden er contactgesprekken, perceelgesprekken en leveranciersbijeenkomsten plaats. Tijdens deze bijeenkomsten halen we input op van zorgaanbieders, huisartsen, welzijn en de toegang over verschillende onderwerpen. Ook spreken we met aanbieders over kwaliteit en productie. Direct resultaat van de Jaarplanning perceelgesprekken 2022 perceelgesprekken zijn samenwerkingen tussen zorgaanbieders die tijdens de Wmo bijeenkomst tot stand zijn gekomen en - Dementie en mantelzorg (april) behouden blijven. Aanbieders worden - GGZ (mei) door deze bijeenkomsten actief betrokken bij de ontwikkelingen binnen Wijchen. In de Jeugd: leveranciersbijeenkomsten vertellen we - Veerkracht (april) wat de resultaten zijn van het gevoerde beleid en wat de wensen zijn voor het komende jaar.
We duiden het Leveranciersbijeenkomst (december) zorggebruik aan de hand van het monitorverslag, en halen bevindingen, trends en analyses op. Als laatste vragen we om adviezen en suggesties voor het komend jaar. Dit voor ons al gemeente maar ook gericht op hun zelf als aanbieders. Deze uitkomsten verwerken we in ons totale programma, en verdiepen we weer met de leveranciers in de perceelgesprekken. Op 11 april gingen de gemeente en aanbieders in gesprek over dementie en mantelzorg. Onderwerpen waren de resultaten sinds het vorige perceelgesprek, de opzet van de Zonmw subsidie ‘Zinvolle dagactiviteiten thuiswonende mensen met dementie’ en het bespreken van de voorlopige resultaten van het Mantelzorgonderzoek. Inmiddels is het onderzoek naar ‘Zinvolle dagactiviteiten thuiswonende mensen met dementie’ gestart. Begin december bespreken we met zorgtrajectbegeleiders, aanbieders en andere belanghebbenden de resultaten en maken we een Plan van aanpak. Op 12 april gingen gemeente, aanbieders en Maas Waal College met elkaar in gesprek over de veerkracht van de jeugdigen in Wijchen. Hierbij hebben 2 aanbieders een succesvolle aanpak gepresenteerd. IkBenIkDoe heeft gesproken over hun aanbod dat ze helemaal omgezet hebben naar groepsaanbod.
Praktijk Maas en Waal heeft de STARr training gepresenteerd waarmee ze jeugdigen op het Maas Waal College ondersteunen bij hun angst- en stemmingsklachten. Aanbieders vonden het heel waardevol om elkaars aanpak te delen. In oktober hebben we een pilot gedraaid met het Maas en Waal college, 33
Karakter , MeervoorMekaar, Schoolmaatschappelijk werk en de GGD. We hebben een informatie avond aan ouders aangeboden over het puberbrein, mentale gezondheid en inhoudelijke thema’s zoals middelen gebruik en grip op je puber. We zijn gaan nog in gesprek over de opbrengsten van deze pilot en de door ontwikkeling ervan. Regionale ontwikkelingen Regionaal zijn we vanuit Wijchen actief betrokken bij regionale werkgroepen en regionale contractgesprekken. Deze zijn gericht op het thuis laten opgroeien van kinderen, en op beter samenwerken in de keten rondom kind en gezin bij complexe jeugdzorg. We spreken hierbij over volgende regionale actielijnen, gefinancierd vanuit de blokhuis middelen. Er zijn vier actielijnen: 1. De onderbouwing en concretisering van de regionale inzet in 2021 en 2022 voor het versterken van de consultatiefunctie GGZ ten behoeve van de lokale toegang Jeugd; 2. De onderbouwing en concretisering van de regionale inzet voor het voorkomen en verminderen van wachttijden voor de regionaal ingekochte specialistische jeugdhulp voor kinderen in onze regio, conform volgende doelen: a. Versterken van de doorzettingsmacht en maatwerkoplossingen op complexe casuïstiek; b. Versterken van de monitoring en data-gestuurd werken en de contractsturing specialistische jeugdhulp; c.
Versterken van het aanbod voor acute en complexe casuïstiek om wachttijden voor specialistische jeugdhulp te verminderen. Al deze actie lijnen staan in het regioprogramma wat aan het einde van het jaar geëvalueerd zal worden. Daarnaast komt er een doorvertaling naar het regioprogramma van 2023. Voor 2023 zal de hervormingsagenda jeugd worden vastgesteld door het Rijk en de VNG. Dit bevat een groot scala aan verbeteringen en veranderingen gericht op verplichte samenwerking binnen regio’s onder andere standaardisatie van contracten en tarieven en afbouw van gesloten jeugdzorg. Dit zal een grote invloed hebbe op het regionale programma voor 2023 en verder. We zullen Uw raad hierover in de volgende nota en monitorverslag informeren. Samen met de andere gemeenten in het Rijk van Nijmegen verlengen wij de regionale overeenkomsten ambulante Wmo 2015 (begeleiding en dagbesteding) en ambulante begeleiding Jeugdhulp voor twee jaar (2023 en 2024). Momenteel bereiden wij de regionale aanbesteding van het product praktische begeleiding voor. De afgelopen jaren hebben wij dit product in de vorm van een pilot ingezet. Inmiddels is het product verder uitgekristalliseerd en wordt de meerwaarde ook in regionaal verband erkend.
34
Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage De gemeenteraad van Wijchen heeft 25 KPI’s vastgesteld. In onderstaande tabel ziet u waar deze KPI’s in deze rapportage terugkomen.
Doel
KPI
Hoofdstuk
Inwoners zo snel mogelijk helpen
1: wachtlijst SWT 2: wachttijd SWT 3: doorlooptijd SWT 4: wachttijd maatwerk
Toegang en preventie
Juiste hulp, zo dicht mogelijk bij huis
5: aantal vragen toegang 6: effectiviteit toegang 7: oplossing hulpvraag 8: individuele voorzieningen
Toegang en preventie
Zoveel mogelijk inwoners helpen in het sociaal wijkteam
9: instroom SWT 10: uitstroom SWT 11: aantal vragen screeners 12: verwijsgedrag Jeugdhulp
Toegang en preventie
Inzicht hebben in de vraag van Wmo en jeugdhulp
13: aantal maatwerkvoorzieningen 14: aantal unieke klanten 15: doorlooptijd maatwerk
Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
Keuzevrijheid voor inwoners bij zorgaanbieders
16: verhouding ZiN en PGB 17: cliënttevredenheid
Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
Tevredenheid van inwoners over de zorg
18: cliënttevredenheid
Toegang en preventie, Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
Kwalitatief goede zorg bieden aan onze inwoners
19: recidieven 20: ervaren nut en kwaliteit 21: effectiviteit van maatwerkvoorziening
Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
Zo weinig mogelijk klachten
22: klachten, bezwaar en beroep
Toegang en preventie
Betaalbare zorg bieden
23: uitnutting begroting 24: gemiddelde kosten per cliënt 25: gemiddelde kosten per inwoner
Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek
35
Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker De gemeenteraad van Wijchen heeft diverse bezuinigingsmaatregelen aangenomen om grip te houden op de kosten van jeugdzorg en Wmo. De raad heeft het Verweij-Jonker Instituut onderzoek laten doen naar de maatregelen. Hieronder vindt u een overzicht van alle maatregelen en aanbevelingen, en de stand van zaken.
Onderdeel
Bezuinigingsmaatregel
Stand van zaken
Toegang
Aanscherpen afwegingskader SWT
Gerealiseerd
Toegang
Invoeren CTA (consultatie Toetsing en afhandeling) voor SWT
Gerealiseerd
Toegang
Kosten vermindering van dienstverlening (overname personeel MEE Gelderse Poort).
Gerealiseerd
Toegang
Beleid ontwikkelen ‘eigen kracht’.
Gerealiseerd
Toegang
Verbeteren en stringenter toepassen van triage
Doorlopend
Toegang
Positionering Wmo en Jeugdwetindicaties in relatie tot andere wet en regelgeving
Doorlopend
Toegang
Basispakket vrij toegankelijke voorzieningen uitbreiden.
Doorlopend
Toegang
Verplicht eerst inzetten van vrij toegankelijk aanbod
Doorlopend
Toegang
Ontwikkelen steunpunt voor lichte ondersteuningsvragen Aangepast in het toevoegen van kort durende ondersteuning geboden door het sociale wijkteam
aangepast
Jeugd
Uitbreiden SOH (specialistische ondersteuning huisartsen)
Gerealiseerd
Jeugd
Invoeren budgetplafonds bij regionale contracten (zorg met verblijf)
Gerealiseerd
Jeugd
Verbeteren samenwerking onderwijs waardoor gebruik passend onderwijs en jeugdhulp middelen verbeterd
Doorlopend
Jeugd
Uitbreiding schoolmaatschappelijk werk inclusief 5 gesprekken module
Gerealiseerd
36
Jeugd
Regie op medische verwijsroute
Doorlopend
Jeugd
Ontwikkelen hybride gezinshuis
Geschrapt
Wmo-nieuw
Maximeren begeleiding en dagbesteding
Gerealiseerd
Wmo-klassiek
Nieuw normenkader huishoudelijke hulp instellen
Gerealiseerd
Contractering
Aanpassing verordening Wmo/Jeugdwet
Gerealiseerd
Contractering
Afbakening productniveau en indicatiestelling naar toereikend aanbod
Gerealiseerd
Contractering
Verbetering samenwerking front- en backoffice
Gerealiseerd
Contractering
Aanpassen productbeschrijvingen
Doorlopend
Contractering
Aanscherpen kwaliteitseisen leveranciers in samenwerking met Regio
Doorlopend en aangepast
Contractering
Vermindering voorzieningen Wmo en Jeugd
Doorlopend
Contractering
Wachtlijsten niet gebruiken als instrument, maar accepteren dat deze bij het instellen van budgetplafonds kunnen ontstaan in samenwerking met de regio
Doorlopend en aangepast
Aanbevelingen aan het College*
Stand van zaken
1. Ontwikkel het Sociaal Wijkteam en de andere elementen van de eerstelijns ondersteuning verder door. Besteed bij deze doorontwikkeling specifiek aandacht of alle activiteiten uit het perspectief van jeugdigen, ouders en professionals logisch zijn georganiseerd zodat de beste resultaten kunnen worden geboekt.
Dit is een vast onderdeel van onze beleidsontwikkeling
2. Versterk de huidige monitoring door ontwikkelingen nog meer met lokale en regionale jeugdhulpaanbieders te bespreken zodat er gezamenlijk inzicht is en gezamenlijke duiding kan plaatsvinden.
Dit doen we structureel jaarlijks ( december)
3. Besteed in de monitoring aandacht aan de uitstroom en duid de ontwikkelingen in de uitstroom
We werken regionaal samen op het thema in en uitstroom.
37
(op dit moment het landelijke achterblijven van de uitstroom). Bespreek ook de (maatschappelijke, financiële, enz.) gevolgen van de ontwikkelingen van de uitstroom voor de raad in relatie tot de beleidsuitgangspunten die zijn vastgesteld door de raad. Bekijk wat op dit terrein binnen de regionale samenwerking mogelijk is.
Tijdens de contract gesprekken met de aanbieders is dit een vast onderdeel. Op het onderdeel Jeugd ggz wordt uitstroom op gepakt in een programma lijn. In de regionale rapportage wordt hier uiting aangegeven.
4. Investeer verder in het strategische partnerschap met de belangrijkste jeugdhulpaanbieders zodat zij zich mede verantwoordelijk voelen voor de lokale doelstellingen.
De belangrijkste lokale jeugdzorg partners nodigen we uit in de perceel gesprekken waarin we inhoudelijk over ontwikkelingen spreken. Ook nodigen we deze aanbieders uit in de leveranciers bijeenkomsten.
7. Voer met de raad het brede gesprek over de Woonzorgvisie om te komen tot een afgewogen besluit hierover.
De Woonzorgvisie is aangenomen aan de raad. En hier werken we mee.
9. Aan de raad en het college: Bouw samen consequent voort op de beleidskeuzes die door de raad zijn vastgesteld, waarbij het college in de rapportages aan de raad iedere keer de beleidskeuzes in herinnering roept. Zo kan de raad op basis van de aangeboden sturingsinformatie de afweging maken of zij hun beleidskeuzes moeten bijstellen.