Bijlage 1 Monitor Jeugd en Wmo Q1 2026

Meer inzetten op kwaliteits- en effectiviteitsverbetering en blijvend leren. 6. Verbeteren regionale samenwerking en landelijke contractering specialistische zorg.

33

7. Eenvoudiger uitvoering en inkoop, minder administratieve lasten en aanpak negatieve effecten marktwerking. 8. Inzicht in het jeugdstelsel door uniforme data en monitoring verbeteren. De acht thema's van de Hervormingsagenda jeugd zijn verwerkt in het Regionaal programma jeugd. Het regioprogramma is eind 2023 door alle raden van de regio vastgesteld. In het regionaal werkprogramma jeugd spreken we over volgende zes regionale actielijnen: 1. Meer inclusie in kinderopvang en onderwijs, en betere samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg. 2. Versterken van mentale veerkracht. 3. Passende hulp bieden voor complexe problemen bij jongeren en gezinnen. 4. Minder jongeren in residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk. 5. Scheiden zonder schade voor alle gezinsleden 6. Veiligheid voor gezinnen: samen voor veiligheid. Inmiddels is duidelijk dat de deskundige commissie heeft geadviseerd dat het in groeipad voor de in te boeken bezuinigingen niet passend is. Hiervoor worden we gecompenseerd. De bezuinigen worden nu verschoven naar 2028 zodat we langer de tijd hebben als gemeente om de veranderingen door te voeren om dit te kunnen gaan realiseren. In 2024 is met het onderzoek naar de Sociale Teams een lokale vertaling gemaakt naar de inrichten van het Sociaal Team.

Uit dit onderzoek kwamen ontwikkelkansen om te komen tot een Stevig sociaal team zoals beschreven in de Hervormingsagenda jeugd. De ontwikkelkansen die hieruit kwamen: -

-

Het advies om coaching vanuit een gedragswetenschapper te organiseren. Zodat meedenken vanuit juristen en beleid minder nodig is. En hulpvragen evenwichtiger benaderd worden, vanuit zowel institutionele als professionele kaders (vakinhoudelijke kaders). Het uitbreiden en formaliseren van het zelf verlenen van basishulp. Ook meer integraler samenwerken tussen de verschillende domeinen en afdelingen. Over te gaan op een nieuwe werkwijze, waarbij de toetsing achteraf op omvang en duur van indicaties en kwaliteit van onderzoeksverslagen te vervangen door coaching aan de voorkant (door een gedragswetenschapper).

Om in 2028 lokaal te voldoen aan de wettelijke kaders van de Hervormingsagenda Jeugd gaan we lokaal projectmatig aan de slag met de actielijnen: 1. 2. 3. 4.

Stevig sociaal team Solide sociale basis (voorliggend veld) Domein overschrijdend werken Samenwerking Onderwijs Zorg

Er is een groeipad nodig van 2026 tot 2028. Via een aparte informatienota bent u geïnformeerd over de onderdelen waar we in 2026 mee gaan starten. Hieronder de stand van zaken van de onderdelen: Buurtgezinnen:

34

Vraaggezinnen die tijdelijk behoefte hebben aan steun worden gekoppeld aan vrijwillige steungezinnen uit de buurt. In 2026 is buurtgezinnen gestart. Er zijn in de eerste maanden al een aantal succesvolle matches gemaakt. En er zijn veel gezinnen die steun willen geven. Praktijkondersteuner Huisartsen Jeugd (POH): In 2026 zijn twee POH’s gestart binnen het Sociaal Team. Zij werken samen met de huisartsenpraktijken. Huisartsen weten de POH goed te vinden. Ook praktijken die eerder geen gebruik maakten van de SOJ, doen dit nu wel met de POH. We evalueren de inzet van de POH’s en onderzoeken of de huidige capaciteit voldoende is of dat uitbreiding nodig is. De uitkomsten nemen we mee in het meerjarig bestedingsplan. GEM (Ecosysteem Mentale Gezondheid): Zoals beschreven in het kader ‘Actuele ontwikkelingen Jeugd-GGZ’ in hoofdstuk 3 Jeugd, werken we aan de GEM-beweging. Niet één organisatie of interventie is leidend, maar het samenspel tussen mensen, netwerken en contexten rondom jeugd. Deze inzet draagt bij aan een bredere transitie in hoe we als samenleving kijken naar mentale gezondheid: van een versnipperd en aanbodgestuurd systeem naar een samenhangende, relationele benadering. Dit doen we door middel van veranderateliers. De veranderateliers vormen het eerste en meest zichtbare niveau van de Ontwerpaanpak GEM.

Het is de plek waar het ecosysteemdenken tastbaar wordt: waar professionals, inwoners, beleidsmakers en partners uit de verschillende domeinen elkaar ontmoeten en samen onderzoeken wat mentale veerkracht voor jeugd in hun context betekent. Daarnaast spelen jongeren zelf actief een grote rol in het leveren van input. Ouderschapsbemiddeling: In 2026 hebben we de inzet van ouderschapsbemiddeling via Sterker voortgezet. Dit is ondersteuning bij (complexe) scheidingen. We zien een toename in vragen rondom echtscheidingsproblematiek. Ambulante hulp binnen het Sociaal Team: Op dit moment wordt er binnen het sociaal team als zelf begeleiding geboden door Schoolmaatschappelijk werk, de POH’s. Daarnaast leveren de consulenten Wmo en Jeugd zelf begeleiding in de vorm van een 5 tot 10 gesprekken model als hiervoor ruimte is binnen de caseload. Door deze inzet van begeleiding binnen het Sociaal Team hoeft er minder ambulante zorg ingezet te worden bij zorgaanbieders. Met het Sociaal Team worden de functiebeschrijving voor ambulante begeleiders uitgewerkt. Hierin worden de onderdelen Gezinscoach en Langdurige levensloopbegeleiding ook meegenomen. Algemeen maatschappelijk werk: Binnen het Sociaal Team wordt Algemeen maatschappelijk werk (AMW) gemist door consulenten van Wmo, Jeugd en Schuldhulpverlening. Daarom starten we in september 2026 met AMW via Sterker.

Met deze inzet verwachten we dat inwoners sneller en makkelijker ondersteuning krijgen. Problemen kunnen hierdoor eerder worden gesignaleerd en waar mogelijk worden gestabiliseerd. Ook verwachten we dat zwaardere en langdurige zorg vaker voorkomen kan worden. Daarnaast willen we de instroom in Wmo-begeleiding verminderen en schuldhulpverleningstrajecten beter laten verlopen. De samenwerking tussen AMW en het Sociaal Team versterkt daarnaast de sociale basis. 35

Vervolg: We monitoren de inzet en komen bij de begroting 2027 met een bestedingsplan voor 2027 en verder.

36

Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage De gemeenteraad van Wijchen heeft 25 KPI’s vastgesteld. In onderstaande tabel ziet u waar deze KPI’s in deze rapportage terugkomen.

Doel

KPI

Hoofdstuk

Inwoners zo snel mogelijk helpen

1: wachtlijst ST 2: wachttijd ST 3: doorlooptijd ST 4: wachttijd maatwerk

Toegang en preventie

Juiste hulp, zo dicht mogelijk bij huis

5: aantal vragen toegang 6: effectiviteit toegang 7: oplossing hulpvraag 8: individuele voorzieningen

Toegang en preventie

Zoveel mogelijk inwoners helpen in het sociaal Team

9: instroom ST 10: uitstroom ST 11: aantal vragen screeners 12: verwijsgedrag Jeugdhulp

Toegang en preventie

Inzicht hebben in de vraag van Wmo en jeugdhulp

13: aantal maatwerkvoorzieningen 14: aantal unieke klanten 15: doorlooptijd maatwerk

Jeugd, Wmo

Keuzevrijheid voor inwoners bij zorgaanbieders

16: verhouding ZiN en PGB 17: cliënttevredenheid

Jeugd, Wmo

Tevredenheid van inwoners over de zorg

18: cliënttevredenheid

Toegang en preventie, Jeugd, Wmo

Kwalitatief goede zorg bieden aan onze inwoners

19: recidieven 20: ervaren nut en kwaliteit 21: effectiviteit van maatwerkvoorziening

Jeugd, Wmo

Zo weinig mogelijk klachten

22: klachten, bezwaar en beroep

Toegang en preventie

Betaalbare zorg bieden

23: uitnutting begroting 24: gemiddelde kosten per cliënt 25: gemiddelde kosten per inwoner

Jeugd, Wmo

37

Bijlage 2 – Samenvatting adviesrapport Sociale Teams Als gemeenten gaven we in 2024 een adviseur de opdracht om in kaart te brengen welke doorontwikkelingen er voor de sociale teams van Druten en Wijchen nodig zijn, om aan landelijke kaders (zoals de Hervormingsagenda Jeugd) te voldoen. Zij bracht ontwikkelkansen in kaart, door de huidige werkwijze van de sociale teams naast de landelijke kaders te leggen. Dit deed zij, naar het voorbeeld van landelijke kaders, aan de hand van drie belangrijke pijlers van een stevig sociaal team: 1) een team dat dicht bij de inwoners is georganiseerd, 2) een team dat integraal werkt en 3) een team dat opereert met mandaat. Daarnaast bracht zij in kaart hoe werkprocessen verder vereenvoudigd kunnen worden. We werken aan een implementatieplan dat in de loop van 2025 uitgevoerd zal worden. In het volgende monitorverslag ontvangt u een update. De adviseur concludeert op hoofdlijnen het volgende: In hoeverre zijn de sociale teams dicht bij de inwoners georganiseerd? Wat goed gaat: De sociale teams hebben al veel bereikt als het gaat over laagdrempeligheid en toegankelijkheid. Zo is sociaal team Wijchen gevestigd in ’t Mozaïek, een centraal ontmoetingspunt voor inwoners. Ook heeft Wijchen een inloop voor inwoners. Het cliëntentevredenheidsonderzoek (2023) bevestigt dat de meeste inwoners weten waar ze hun hulpvraag neer kunnen leggen.

Ook hebben beide gemeenten al veel stappen gezet in de verbinding met en de ontwikkeling van de sociale basis. De gemeenten werken nauw samen met welzijnsorganisaties en ontwikkelen momenteel verschillende initiatieven voor de sociale basis. Ontwikkelkansen: Voor gemeente Wijchen zijn er ontwikkelkansen als het gaat over de benadering van hulpvragen. Hier ligt momenteel te veel nadruk op institutionele kaders (zoals wet- en regelgeving en organisatorische kaders). Het advies is om coaching vanuit een gedragswetenschapper te organiseren. Zodat meedenken vanuit juristen en beleid minder nodig is. En hulpvragen evenwichtiger benaderd worden, vanuit zowel institutionele als professionele kaders (vakinhoudelijke kaders). Verder is het advies om de sociale teams actiever in te laten zetten op de versteviging van het sociaal netwerk van cliënten. Ook wordt geadviseerd om de afstemming over de onderlinge verwachtingen van de dienstverlening van MeerVoormekaar te verbeteren. In hoeverre werken de sociale teams integraal? Wat goed gaat: sociale teams al veel stappen gezet hebben als het gaat over integraal werken. Zo doen de professionals onderzoek aan de hand van een uitgebreide vragenlijst over dertien leefgebieden en is er een relatief goede verbinding tussen de domeinen Wmo en Jeugd, doordat beide domeinen geïntegreerd zijn in één sociaal team.

Ook valt op dat beide gemeenten in kleine of grotere mate al zelf laagdrempelige hulp bieden. Daarnaast is er ruimte voor maatwerk. Verder valt op dat de sociale teams in goede verbinding staan met het onderwijs en huisartsen. Ontwikkelkansen: De grootste ontwikkelkans is het uitbreiden en formaliseren van het zelf verlenen van basishulp. Ook is er ontwikkeling mogelijk in het integraler samenwerken tussen de verschillende domeinen en afdelingen. In hoeverre opereren de sociale teams met mandaat? 38

Wat goed gaat: De consulenten uit de sociale teams maken (on)veiligheid als onderdeel van hun onderzoek bespreekbaar met de inwoner. De teams werken met procesregisseurs die veel kennis hebben van hoe te handelen bij onveiligheid. Zij weten de weg te vinden naar expertises op dit vlak, zoals de Jeugdbeschermingstafel en het Jeugd en veiligheidsoverleg. Ontwikkelkansen: De professionals zijn zich bewust van de schaarste van tijd, geld en middelen, maar in de praktijk blijkt het nog moeilijk hier concreet invulling aan te geven. De huidige (Wijchense) werkwijze om controle te krijgen op de kosten en de kwaliteit te waarborgen (het TA) heeft onvoldoende effect en beperkt de professionele autonomie. Daarom wordt geadviseerd om over te gaan op een nieuwe werkwijze, waarbij de toetsing achteraf op omvang en duur van indicaties en kwaliteit van onderzoeksverslagen te vervangen door coaching aan de voorkant (door een gedragswetenschapper). Wat betreft het thema veiligheid, wordt geadviseerd om bewuster werkbeschrijvingen op te stellen en te implementeren. Specifiek over de werkwijze van de sociale teams bij complexe casussen en onveiligheid. Ook kunnen expertises zoals het Regionale Expert Team (RET) en Regionaal Expertise Project complex Scheidingen (REPS) vaker geconsulteerd worden.

39