Bijlage 1: Globaal uitvoeringsplan Leven met Water
Tekst van het document
Leven met Water Vroeger, nu en later
Globaal uitvoeringsplan Ten behoeve van het collegebesluit 15 april 2025
Opgesteld door Alwin Roest & Lize Beekman 1 april 2025
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
Samenvatting – Globaal Uitvoeringsplan Leven met Water Het project Leven met Water is een samenwerking tussen de gemeenten Druten, Wijchen, Beuningen, Heumen en West Maas en Waal. Dit initiatief grijpt de herdenking van de watersnoodramp van 1926 aan als kans om de regio te versterken, de bewustwording over water als kracht en bedreiging te vergroten en innovatieve oplossingen te stimuleren. Doelen van het project • Sterkere regionale identiteit – Het Land van Maas en Waal profileren als een gebied dat historisch en toekomstgericht leeft met water. • Bewustwording en samenwerking – Leren van het verleden en samen bouwen aan een klimaatbestendige toekomst. • Toerisme en economische groei – Het aantrekken van bezoekers en ondernemers door een sterk en aantrekkelijk programma. • Innovatieve wateroplossingen – Waterbeheer toegankelijk en toepasbaar maken via een ‘Living Lab’. • Duurzame samenwerking – Gemeenten, inwoners en ondernemers grensontkennend verbinden rond het thema water. Opzet van het programma - het project kent drie inhoudelijke sporen: • Verleden: Herdenken van de watersnoodramp via exposities en verhalen. • Heden: Beleven van het water door recreatie en de regionale identiteit te versterken. • Toekomst: Klimaatverandering aanpakken door kennisdeling en innovatie.
Activiteiten zijn verdeeld over drie programma’s: • Kernprogramma (2025-2026): Basisactiviteiten met financiering. • Groeiprogramma: Uitbreiding of verrijking van activiteiten afhankelijk van extra externe middelen (o.a. sponsoring) en partners. • Parallel ontwikkelprogramma: Verbinding met bredere thema’s zoals energie, klimaat, landbouw en woningbouw. Hoofdonderdelen van het programma - het programma is gestructureerd in vijf pijlers: • Kennisoverdracht – (Rondreizende) exposities en samenwerking met musea. • Bewustwording door beleving – Kunstwerken, beleefroutes en interactieve ervaringen. • Evenementen – Theatervoorstellingen, sportevenementen en festivals. • Onderwijs – Lesprogramma’s, symposium en een ‘Living Lab’ voor waterinnovaties. • Regio op de kaart – Een biënnale, kunstprojecten en samenwerkingen met nationale evenementen. Aanpak en organisatie • Stuurgroep: Bestuurlijke vertegenwoordiging van de vijf gemeenten. • Maatschappelijke adviestafel: Experts en belanghebbenden uit de regio. • Ambtelijk team: Projectleider, communicatiemedewerker en werkgroepen voor uitvoering. • Samenwerking met externe partners: Provincie, waterschappen, bedrijven en kennisinstellingen. Vervolgstappen In 2025 start de uitvoering van het kernprogramma.
Parallel wordt gewerkt aan aanvullende financiering en samenwerking om het groeiprogramma en toekomstige ontwikkelingen waar mogelijk te realiseren.
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
Inhoud Samenvatting – Globaal Uitvoeringsplan Leven met Water ............................................................ 2 1.
Aanleiding .............................................................................................................................. 3
2.
Wat willen we ermee bereiken? ............................................................................................ 3
3.
Programma passend bij mogelijkheden en kansen ............................................................... 4
4.
Afwegingscriteria ................................................................................................................... 5
5.
Kern- en groeiprogramma uitgewerkt in pijlers ..................................................................... 6
6.
Parallelle ontwikkelprogramma ............................................................................................. 9
7.
Aanpak voor volgende fase .................................................................................................... 9
8.
Projectenoverzicht en globale begroting ............................................................................. 11
9.
Overdracht ........................................................................................................................... 11
1. Aanleiding Op 1 januari 2026 is het 100 jaar geleden dat een watersnoodramp het Land van Maas en Waal trof. Een dijkdoorbraak bij Overasselt en Nederasselt zette het hele gebied onder water. Er vielen geen doden, maar de schade was groot. De gemeenten Druten, Beuningen, West Maas en Waal, Wijchen en Heumen grijpen dit moment aan samen met inwoners en ondernemers om het gebied op de kaart te zetten. Ze versterken de economische waarde en brengen inwoners, bedrijven en partners samen rondom het thema water. Dat kan alleen door in te zetten op grensontkennende samenwerking. Water houdt immers geen rekening met gemeentegrenzen. Het project bevat drie sporen: Verleden, Heden en Toekomst. In het spoor Verleden staat herdenken centraal. Inwoners, verenigingen en musea organiseren initiatieven die bezoekers laten stilstaan bij de kracht van water. In het spoor Heden vieren we het water. We genieten van het water om ons heen, recreëren, ontspannen en benutten de kansen die het biedt. Water is deel van onze identiteit. In het spoor Toekomst kijken we 100 jaar vooruit. Klimaatverandering vraagt om actie. We delen kennis en werken aan innovatieve oplossingen voor het Land van Maas en Waal.
2. Wat willen we ermee bereiken? Dit globale uitvoeringsplan ‘Leven met water’ is het resultaat van de verkenningsfase die eind 2024 tot begin 2025 heeft plaatsgevonden in opdracht van de gemeenten Druten, Wijchen, Beuningen, Heumen en West Maas en Waal. De gemeenten willen namelijk samenwerken aan doelen die voor iedere gemeente belangrijk zijn. Een krachtige regionale identiteit Het Land van Maas en Waal heeft nog geen uitgesproken profiel, mede door een bescheiden houding. Dit willen we veranderen. Water is hier altijd de bepalende factor geweest; in het landschap, de cultuur en zelfs in de taal. We laten met trots zien hoe we hier leven met water. Voor anderen om geïnspireerd te raken, om van te genieten en van te leren. En om (economische) kansen naar het gebied te halen. Door dit verhaal actief uit te dragen, versterken we de trots van inwoners en vergroten we de aantrekkingskracht voor bezoekers. Zo zetten we de regio nationaal én internationaal steviger op de kaart, stimuleren we economische groei en dragen we bij aan de leefbaarheid.
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
Bewustwording en verbinding Leven met water vraagt om samenwerking. Dat zien we terug in de geschiedenis, bijvoorbeeld bij (dreiging van) overstromingen, waar gemeenschappen steeds de handen ineensloegen. Dit gevoel van samenhorigheid willen we behouden en versterken. Door lessen uit het verleden te verbinden aan de uitdagingen van de toekomst – zoals klimaatverandering en waterveiligheid – vergroten we het historisch besef en stimuleren we maatschappelijke betrokkenheid. Dit project laat zien dat water niet alleen een bedreiging is, maar ook een bron van veerkracht, samenwerking en innovatie. Dit kan ook positieve effecten hebben andere ontwikkelingen, want ook andere opgaven zijn gebaat bij deze betrokkenheid en saamhorigheid. Toerisme en economische groei Het themajaar fungeert als katalysator voor toerisme, recreatie en lokaal ondernemerschap, met positieve effecten die ook op de lange termijn doorwerken. Door de regio aantrekkelijker en toegankelijker te maken voor bezoekers, bevorderen we een evenwichtige spreiding van toerisme en ondersteunen we de groeiende populatie in de regio. Zo sluiten we aan bij zowel de verstedelijkingsopgave als de ambitie om het gebied beter te positioneren. Innovatieve wateroplossingen in de praktijk Waterbeheer is vaak óf theoretisch en abstract, óf juist heel technisch en praktisch.
Dit project brengt beide niveaus samen en vertaalt ze naar de menselijke maat. Wat betekent leven met water in de praktijk? Hoe zorgen we ervoor dat de regio toekomstbestendig blijft? Door de regio als ‘living lab’ te benutten, ontstaan concrete inzichten en handelingsperspectieven voor inwoners, beleidsmakers en ondernemers. Zo draagt ‘Leven met Water’ bij aan een toekomstbestendig watersysteem, zorgvuldige ruimtelijk gebruik van het gebied en daarmee een veerkrachtige regio. Samenwerking als sleutel tot succes Vijf gemeenten slaan de handen ineen, samen met inwoners, ondernemers en regionale partners. Grensontkennend werken is een voorwaarde om te kunnen leven met water. Dit project laat zien dat samenwerking niet alleen noodzakelijk, maar ook waardevol is. Door over de traditionele schotten heen te werken, kunnen we ook op andere thema’s duurzame verbindingen leggen en de regio veerkrachtiger maken. Dit alles maakt ‘Leven met Water’ niet alleen een kans om het Land van Maas en Waal sterker op de kaart te zetten, maar ook om bewoners en bezoekers bewust te maken van de historische en toekomstige betekenis van water in de regio. Door samenwerking tussen gemeenten, ondernemers en inwoners ontstaat een dynamisch netwerk dat niet alleen toerisme en economie stimuleert, maar ook bijdraagt aan innovatieve wateroplossingen en een veerkrachtige leefomgeving.
‘Leven met Water’ kan dus meer worden dan een tijdelijk initiatief; het kan een beweging zijn die de regio structureel versterkt. Water is hier immers niet alleen een gegeven of een herinnering aan het verleden – het is een kracht die mensen verbindt, inspireert en vooruitbrengt.
3. Programma passend bij mogelijkheden en kansen Het programma komt tot uitvoer in het ‘ravijnjaar’. Een jaar waarin veel gemeenten te maken hebben met tekorten en moeilijke besluiten over ombuigingen moeten nemen. Dat is de realiteit waarin we werken. Tegelijkertijd zijn er veel grote opgaven en moeten we doorwerken aan oplossingen om het land van Maas en Waal leefbaar te houden. Daar willen we op een zelfbewuste manier aan werken. Het programma vraagt daarmee om focus en heldere keuzes. Alleen zo kunnen we zorgvuldig omgaan met beschikbare middelen en capaciteit en werken aan het bereiken van de doelen.
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
De kenmerken van het programma zijn als volgt: • De focus ligt op 2025 en 2026 voor de ontwikkeling en uitvoering van het kernprogramma. • De activiteiten die in de verkenningsfase zijn geïdentificeerd zijn geplaatst in het kernprogramma, het groeiprogramma of het parallel ontwikkelprogramma. • Kernprogramma: volwaardig en coherent programma, waarbij de initiatieven uit de samenleving (gevat in een LEADER aanvraag) een prominente plek hebben aangevuld met extra activiteiten. • Een groeiprogramma geeft meer cachet en invulling, maar is afhankelijk van financiering door sponsoren en partijen die willen participeren. Met deze middelen kunnen initiatieven binnen het kernprogramma worden vergroot of kunnen nieuwe initiatieven worden toegevoegd. • Het parallel ontwikkelprogramma (klimaatadaptatie, energie, waterveiligheid, woningbouw, landbouw) legt focus op toekomstspoor. Deze activiteiten zijn een koppelkans tussen dit project en andere ontwikkelingen of beleidsterreinen. Deze drukken financieel niet op het projectbudget en zullen veelal pas na 2026 tot ontwikkeling komen. • De kansen in het groeiprogramma en het parallelle ontwikkelprogramma verliezen we niet uit het oog. Focus op het kernprogramma is echter nodig om tot een succesvol programma te komen en optimaal gebruik te maken van de beschikbare middelen ten behoeve van de benodigde regie op het project.
• De activiteiten van het kernprogramma zijn gebundeld in vijf pijlers met behulp van de afwegingscriteria. Stevige regie is cruciaal om een coherent en stevig programma tot uitvoering te brengen waarmee de doelen worden gerealiseerd. Zonder sturing blijven losse initiatieven versnipperd, concurreren ze om middelen en gaat kostbare energie verloren. En is het bovenliggende verhaal niet herkenbaar. Regie op het kernprogramma zorgt ervoor dat keuzes worden gemaakt, initiatieven slim worden gekoppeld en middelen optimaal worden ingezet. Bovendien biedt regie de kans om meerwaarde te creëren: door initiatieven strategisch te verbinden en gezamenlijk te presenteren, worden kansen verzilverd en wordt het Land van Maas en Waal sterker op de kaart gezet.
4. Afwegingscriteria Hieronder wordt een aantal criteria beschreven waaraan activiteiten moeten voldoen om te passen binnen het kernprogramma. Vanzelfsprekend willen we daarbij recht doen aan de initiatieven die vanuit de samenleving zijn ontstaan. Ze volgen rechtstreeks uit de bestuurlijke gesprekken van de gemeenten en de provincie. Activiteiten die niet aan de criteria voldoen, kunnen mogelijk aangepast worden zodat ze alsnog een plek kunnen krijgen. Tevens hebben de criteria geholpen om keuzes te maken wat in het kernprogramma hoort en wat beter past in het groei- of het ontwikkelprogramma. Dit zijn veelal activiteiten waar enthousiast over wordt gesproken maar (nog) geen (goed) zicht is op invulling en kosten. Vanzelfsprekend moeten ze bijdragen aan de doelen.
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
• • • • • • • •
We zetten in op beleving. We willen dat mensen wat voelen bij Land van Maas en Waal. Het is een uniek stukje Nederland, tussen twee rivieren. Hier leven we met water. Via het programma kunnen we ons verhaal vertellen over wat het betekent om te leven met water. Het zet je aan het denken, je leert iets verrassends wat je vertelt aan een ander. Leven met water wordt in de volle breedte uitgediept. Het programma gaat in op de diversiteit van aspecten die daarbij hoort. We doen het samen met inwoners en bezoekers in brede zin. We maken alle onderdelen van het programma toegankelijk voor een breed publiek, niet alleen voor een select gezelschap. In de kern is het programma toekomstgericht omdat het klimaat verandert. We leren van het verleden om de toekomst mogelijk te maken. We willen belevingen bij voorkeur ontwikkelen tot een structureel karakter. Eenmalige belevingen leveren te weinig op. Kwaliteit van ingezette materialen is hoogwaardig en duurzaam zodat het lang mee kan. Daarom kijken we hierbij goed naar realiseerbaarheid, onderhoud, vergunbaarheid, etc. Vanwege het spanningsveld van ambitie en middelen gaan we voor verdubbelaars. Slimme dekking waarbij een €1 verviervoudigd wordt in waarde en koppelkansen worden benut.
5. Kern- en groeiprogramma uitgewerkt in pijlers Het programma is opgebouwd rond de sporen Verleden, Heden en Toekomst. In het spoor Verleden staat herdenken centraal, met initiatieven van inwoners, verenigingen en musea die de kracht van water belichten. Heden viert het water als onderdeel van onze identiteit, waarbij recreatie en ontspanning een belangrijke rol spelen. Toekomst richt zich op klimaatadaptatie en innovatie, met een vooruitblik op de komende 100 jaar. De sporen vormen de kern van het project en zijn van belang om het verhaal te vertellen. De activiteiten zijn echter niet exclusief voor een spoor, ze overlappen en versterken elkaar in veel gevallen. Daarom zijn de activiteiten gebundeld in vijf pijlers, die zorgen voor samenhang en een gestructureerde aanpak en organisatie. De pijlers zijn: • Kennisoverdracht • Bewustwording door beleving • Evenementen • Onderwijs • Regio op de kaart Pijler Kennisoverdracht Deze pijler bevat activiteiten waarbij kennisoverdracht centraal staat. Het gaat om het zenden van informatie ofwel leren over leven met water. Waar mogelijk wordt dit interactief aangeboden. Kernprogramma • Exposities over Leven met Water: Museum Tweestromenland wil (in samenwerking met andere musea) een langdurige expositie ontwikkelen over Leven met Water. Zij willen het herdenkingsjaar op die manier versterken.
Vanuit deze pijler kan een rondreizende expositie ontwikkeld worden die hier naadloos op aansluit. Dit maakt het ook aantrekkelijker om andere locaties te bezoeken. De exposities bij historische vereniging vanuit de LEADER kan hier onderdeel van worden. Hierin kan ook een verbinding gemaakt worden een al bestaande website over Land van Maas en Waal. Daarnaast is door een gerenommeerde filmmaker al een film gemaakt over de overstroming. • Activiteiten LEADER: website, exposities historische verenigingen Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
•
Voorstellen (vanuit Werkgroep Watersnood ‘26) aan Waterschap: videoproductie (nader af te stemmen met productie Jos van Kruisbergen https://www.tweestromenlandinbeeldengeluid.nl/home/de-watersnood-van-1926/)
Groeiprogramma • Watermuseum Arnhem: Het lijkt logisch om een verbinding te maken met het Watermuseum als bovenstaande meer vorm heeft gekregen. Dit moet nog verkend worden. Het zou mogelijk meer bezoekers kunnen trekken en een bijdrage leveren aan de kennisontwikkeling. • Het betrekken van historici in het project, die op vertelmomenten hun kennis en expertise willen delen met geïnteresseerden. Pijler Bewustwording door beleving In deze pijler staat het gebied zelf centraal. Als je in het gebied bent, beleef je op verschillende plekken en op verschillende manier wat het betekent om te leven met water. Kernprogramma • Beleefroute(s): Via kunst en informatie in de buitenruimte maken we bewust worden van wat het betekent om te leven met water. Verschillende plekken en hun verhalen worden aan elkaar verbonden met een fiets/wandelroute. Dit koppelen we aan een interactieve game en/of app. Door het te verbinden aan het project ‘de Rivier, je kan er niet omheen’, gebruiken we ook deze middelen en marketingkracht. De kunstelementen komen deels voort uit de Werkgroep. • Activiteiten LEADER: kunstwerk Wilhelmina, fietsroute Watersnood. • Voorstellen (vanuit Werkgroep Watersnood ‘26) aan Waterschap: kunstwerken 'De Leeuw’ en 'De Doorbraak'.
Groeiprogramma • Zichtbaarheid en beleefbaarheid verrijken met kunstwerk ‘Waterlelie’ die op diverse plekken (30 totaal, alle dorpen) de hoge waterstand beleefbaar maakt. Een ander kunstproject (via een wedstrijd) behoort ook tot de mogelijkheden. • Bestaande oude nationale en/of regionale campagnes nieuw leven inblazen zoals de campagne ‘Mijn dijk’ lijkt uit 2020. • Beleefcentrum in een steenfabriek: het ontwikkelen van een steenfabriek naar een beleefcentrum zou een ultieme vorm zijn van het behouden van erfgoed. Dit moet nog verkend worden. • Zie ook Regio de op Kaart / Biënnale. Pijler Evenementen Deze pijler bestaat uit evenementen die sterk verbonden zijn met het gebied en/of met het verhaal. Kernprogramma • Evenementen: Evenementen kunnen zowel eenmalig als herhalend zijn. Bij een focus op het verhaal, zoals een specifiek ontwikkelde musical door Stichting Musical Maaswel, zal dat een eenmalige voorstelling zijn die mogelijk wel op meerdere locaties gedurende 2026 gespeeld kan worden. Andere evenementen maken een bijzonder plek nog specialer, denk aan een openlucht bioscoop of een sportevenement. • Activiteiten LEADER: Estafette Klokkenluiden, verteltheater 'Koal onder', marathon Waterloop. Groeiprogramma
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
• • • •
Down the Rabbit Hole: een groot muziekevenement waarin ook aandacht is voor andere kunstvormen en inhoudelijke thema’s. Het zou een geweldige kans zijn om te onderzoeken of Leven met water een passend thema in 2026 kan zijn. Zie ook Regio op de Kaart / Biënnale. Uiterwaardenrun: een bestaand sportevenement met een misleidende naam omdat deze niet door de uitwaarden gaat. Wellicht mogelijkheden en te verbinden aan de Waterloop? De Nijmeegse 4-daagse is het grootste evenement in de regio én de mars loopt dwars door Maas en Waal. Zijn er kansen om deelnemers en bezoekers iets mee te geven over ons gebied of ze te verleiden om terug te komen voor een bezoek?
Pijler Onderwijs Deze pijler bestaat uit activiteiten die gericht is op onderwijs en daarmee toekomstgericht. Het gaat dan zowel om primair, voortgezet en hoger onderwijs en onderzoekprogramma’s. Waar het bij de jongste jeugd nog veel meer gaat om leren en bewustwording, gaat het bij alle leeftijden over nadenken over leven met water in de toekomst. Kernprogramma • Waterspelen: Leren op de beste manier: terwijl je in beweging bent. Een jaarlijks terugkerend evenement voor alle basisscholen waarin een lesprogramma wordt gecombineerd met sportieve activiteiten zoals bij de Koningsspelen (in de uiterwaarden en/of de rivieren?) • Activiteiten LEADER: vertelochtenden ouderen, educatiemateriaal PO. • Voorstellen (vanuit Werkgroep) aan Waterschap: juniorsymposium, digitale belevenis. Groeiprogramma • Watercongres: Nader te onderzoeken of het juniorsymposium te combineren is met een bijeenkomst voor professionals, bijvoorbeeld onderzoeksopdrachten die worden beoordeeld. • Zie ook Regio de op Kaart / Living lab. Pijler Regio op de kaart Deze pijler bestaat uit waarin een groot aantal activiteiten uit de andere pijlers gebundeld worden tot een logisch en integraal geheel. Synergie waarbij het resultaat meer is dan de som der delen.
Kernprogramma • Biënnale Lokaal tussen Maas en Waal: Meerdaags evenement langs kunstwerken/galerieën, met focus op lokale/nationale kunstenaars als tegenhanger van de internationale IJsselbiënnale waarbij Leven met water altijd het thema is. Tevens een kunstwedstrijd waarbij inwoners en bezoekers de winnaar bepalen voor een groot kunstwerk dat past in thema en daarna onderdeel wordt van volgende biënnale. Te combineren met evenementen zoals hier al genoemd of een braderie. Heel goed te combineren met pijlers Kennisoverdracht en Bewustwording voor beleving. Bij goede coördinatie kan alles in lijn worden gebracht. Een biënnale in kleine vorm is dan al in 2026 gerealiseerd en kan zich in de jaren daarna doorontwikkelen. • Living Lab Leven met water: Een living lab staat praktijkgericht gezamenlijk onderzoek naar Leven met water in 2126 centraal. Dit is goed te combineren met de activiteiten die staan in de Pijler Onderwijs. Met dat verschil dat in een lab ook met inwoners en (externe) experts gezicht wordt naar passende oplossingen problemen in het gebied. Een eerste lab kan gaan over het inventariseren van de vraagstukken van het Land van Maas en Waal. In volgende labs kunnen deze verder worden onderzocht. Hierin zijn ook heel goed verbindingen te maken met parallelle ontwikkelingen zoals wonen op water. Ook dit kan in de tijd doorlopen.
• Bezoek van de Koning: er zijn verschillende aanleidingen waarop een bezoek van de koning mogelijk is. Belangrijk is dat inwoners centraal staan. Mogelijk is hij ook wel geïnteresseerd in
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
inhoudelijke kant van Leven met water. Geschikte momenten zijn bijvoorbeeld de onthulling van een kunstwerk, de start van de biënnale of het juniorsymposium/watercongres/living lab. Groeiprogramma • Kunstwedstrijd voor lokale/regionale kunstenaars tijdens Biënnale met mogelijke funding vanuit Mondriaanfonds. • Landschapskunst: Het gebied wordt letterlijk op de kaart gezet als groots wordt gedacht over beleving van kunst en water. Landschapskunst vragen ruimte en vertellen een verhaal. Ze worden ontworpen voor het gebied en zelfs met het gebied. Het vraagt een groter budget maar ook ruimte.
6. Parallelle ontwikkelprogramma Binnen de gemeenten, de regio en de provincie lopen allerlei processen en trajecten die raakvlakken (kunnen) hebben met het kernprogramma ‘Leven met water’. Het is de moeite van een nadere verkenning waard om te zien of er koppelkansen zijn. Er is gedacht aan de volgende mogelijkheden: • Innovatieve woonconcepten aan/in water – via Living lab • Landbouw in Maas en Waal – misschien samen met Ruimte voor de Rivier • Water- en energie-oplossingen door gebruik te maken van onze unieke ligging • Nadere samenwerking raden – werkbezoek aan Brussel • Belang van water gekoppeld aan wereldwijde opgave – met ambassadeurs en min BuZa • Waterevenement in de regio met deltacommissaris met provincie en Living lab
7. Aanpak voor volgende fase Hieronder wordt globaal beschreven wat nodig is om het resultaat van de verkenningsfase uit te werken naar een concreet programma met alle bijbehorende activiteiten, coördinatie en afstemming binnen budget. Wat hier staat beschreven is een eerste aanzet waarin verwerkt is wat in deze fase relevant is. Het biedt aanknopingspunten om met betrokken partners de samenwerking verder vorm te geven. Afstemming en communicatie vormt de belangrijkste kurk waar dit succes op drijft. Door samen afspraken te maken hoe afstemming het beste kan werken, lukt het beste om in gezamenlijkheid maar zelfstandig aan activiteiten te werken.
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
Globale rolbeschrijving • Bestuurlijke stuurgroep: Wethouder per gemeente en bestuurlijk opdrachtgever als voorzitter, overall trekker en ambassadeur. Geeft richting en neemt besluiten binnen afgesproken kaders, bereidt zo nodig interne college- of raadsbesluiten voor. • Maatschappelijke adviestafel: Werkgroep Watersnood’26, vertegenwoordiger musea, vertegenwoordiger onderwijs, vertegenwoordiger provincie, kennisdrager gebied, kennisdrager water, kennisdrager recreatie, kennisdrager gebiedsontwikkeling. Klein gezelschap dat meedenkt en adviseert aan stuurgroep. • Ambtelijke opdrachtgever (directie- MT niveau) & en opdrachtnemer. Opdrachtnemer is projectleider en managerial vertegenwoordiger namens alle gemeenten en overall procesmanager. Stuurt op output van de werkgroepen, verantwoordelijk voor overall programma, dekking, financiering en voortgang. Treedt op als secretaris van de stuurgroep. • Ambtelijk opdrachtnemer wordt ondersteund door projectmedewerker en communicatieadviseur. Gezamenlijk treden zij op als kerngroep (eventueel via externe inhuur). • Bestuurlijk trekker per spoor: een wethouder met affiniteit met dat spoor, beschikbaar als sparringspartner voor ambtelijk opdrachtnemer, ambassadeur van het spoor binnen overall project en deelnemer aan stuurgroep. Bewaakt zichtbaarheid van het spoor in de verschillende pijlers en verbinding met andere sporen.
• Projectleider pijlers: gemeentelijke ambtenaar zorgt voor output vanuit werkgroep en organiseert overleggen, zorgt voor afstemming met andere pijlers en koppelkansen buiten het project. • Werkgroep: Kleine groep van ambtelijke en maatschappelijke vertegenwoordigers die als eerste aanspreekpunt fungeren voor externen, zorgen voor onderlinge afstemming en coherent geheel (inhoud, timing, locatie en kosten). • Nb. Een persoon kan verschillende rollen combineren, bv projectleiders en deelnemer van werkgroepen. Frequentie van bijeenkomsten • Stuurgroep tot zomer 2025 tweemaandelijks, daarna maandelijks tbv voortgang en richting • Maatschappelijke adviestafel eens per kwartaal • Ambtelijke opdrachtgever en –nemer tweewekelijks • Ambtelijk opdrachtnemer en projectleiders tweewekelijks • Projectleider en bestuurlijke trekker ad hoc op voordracht van een van beiden • Werkgroep ntb door projectleider Externe inhuur Binnen het projectbudget is er ruimte voor inhuur van externe capaciteit, bijvoorbeeld voor kerngroepleden als deze niet ambtelijk beschikbaar zijn (Deze middelen zijn niet bedoeld voor inhuur van werkgroepleden, omdat dit experts zijn van gemeente of de partners.) Beoogde ambtelijke kwaliteiten • Ambtelijk opdrachtgever o Bestuurlijke sensitiviteit o Invloed en mandaat in de regio o Directie of MT niveau • Ambtelijk opdrachtnemer o Bestuurlijke sensitiviteit o Strategisch
en conceptueel denken ▪ Overzicht kunnen houden over het grotere geheel en de samenhang ▪ Een helder belevingsconcept ontwikkelen en bewaken ▪ In staat zijn om lange termijn doelstellingen en belangen te overzien
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’
o
•
•
•
Regievoering en coördinatie ▪ Sterke projectmanagementvaardigheden om de voortgang van meerdere parallelle initiatieven te bewaken ▪ Structuur aanbrengen in complexe processen en samenwerkingen ▪ Duidelijke kaders en richtlijnen stellen zonder flexibiliteit partners te beperken o Stakeholdermanagement ▪ Goede communicatieve vaardigheden om verschillende partijen te verbinden ▪ Sensitiviteit voor verschillende belangen en verhoudingen ▪ Onderhandelen en draagvlak creëren zodat alle partijen zich eigenaar voelen o Besluitvaardig en probleemoplossend ▪ Financieel en organisatorisch inzicht (kennis van subsidies en verantwoording) ▪ Budgetbewaking o Ervaring in werken met (kleine) inwonersinitiatieven Communicatie adviseur o Hands-on en uitvoeringsgericht o Ervaring in afstemmen van professionele en informele communicatiemiddelen o Ervaring in communicatie voor zoveel deeluitingen Projectmedewerker o Samenwerkingsvaardigheden ▪ Nauwe samenwerking met opdrachtnemer met verantwoordelijkheidsgevoel ▪ Netwerkvaardigheden om initiatiefnemers te woord te staan en/of hen aan elkaar te verbinden bij koppelkansen o Regie en coördinatie met signaleringsfunctie ▪ Projectmanagement ervaring ▪ Ervaren in bijsturen van grote diversiteit aan deelprojecten ▪ Goede planningsvaardigheden ▪ Bewaken van totale overzicht en voortgang van projecten vooral op kosten o Organiserend vermogen ▪ Structuur
aanbrengen en te vertalen naar een helder en werkbaar proces ▪ Oplossingsgericht met praktische en creatieve oplossingen bij knelpunten Trekker pijler o Inhoudelijk betrokken en ervaring bij pijler o Ervaren in werken met stakeholders horend bij die pijler (inwoners, musea, etc) o Kan schakelen tussen niveau pijler (en onderliggende deelprojecten) en niveau overall project en daarin spanningen signaleren o Ervaring met kostengestuurd werken en (creatief) vinden van aanvullende middelen o Projectmanagement ervaring (kosten en inhoud)
8. Projectenoverzicht en globale begroting Zie voor een totaaloverzicht de bijlage ‘Projectenoverzicht globale begroting Leven met Water’. Hierin staat onder meer beschreven welke activiteiten in welk programma horen, een korte toelichting, de verwachtte kosten, dekking en wie de trekker is. Ook is te zien wat in de LEADER-aanvraag zit.
9. Overdracht Dit globaal uitvoeringsplan is ook gemaakt tbv een vliegende start voor de volgende fase. In de verkenningsfase zijn vele gesprekken gevoerd met verschillende mensen. Daarbij is vanzelfsprekend meer opgehaald dan in dit document is opgenomen. De projectleiders van de kwartiermakersfase zijn graag bereid een overdrachtsgesprek te voeren. Tevens zullen belangrijke aandachtspunten en praktische zaken vastgelegd worden.
Globaal Uitvoeringsplan ‘Leven met water’