Bestuursversie Coalitieakkoord Wijchen 2022-2026.pdf

2

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

Inhoudsopgave

Hier staan we voor

4

1. Inwoners en gemeente

5

2. Goed wonen en thuis voelen

7

3. Klimaat en energie

9

4. Samenleven en zorgen

11

5. Meedoen en ondernemen

13

6. Sport en vrije tijd

15

7. Ruimte en natuur

17

8. Verkeer en bereikbaarheid

19

9. Veiligheid

21

Portefeuilleverdeling

22

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

3

Hier staan we voor In Wijchen voelen wij ons thuis. Het is een gemeente waar mensen naar elkaar omkijken. Betrokken zijn. En samen het verschil maken. Daar zijn we trots op! Met dit akkoord behouden we het mooie van Wijchen, terwijl we ook bouwen aan onze toekomst. Dat doen we niet alleen, maar juist met de samenleving én met de gehele gemeenteraad. Daarbij zien we drie thema’s als rode draad voor dit akkoord.

Wijchen is er voor de inwoners De gemeente Wijchen is er voor de inwoners. Helaas voelt dat niet voor iedereen zo. Het vertrouwen in de politiek en de overheid staat overal onder druk. Daarom is het belangrijk dat inwoners zich betrokken voelen bij Wijchen en hun stem laten horen. We willen dat mensen meedoen en zich gehoord voelen. Daar blijven we aan werken.

Wijchen houdt koers In onze gemeente is het fijn wonen, werken, ondernemen en ontspannen. En nog steeds maken we elke dag Wijchen een stukje beter. Denk aan onze plannen voor Wijchen-West en Hart van Zuid. Maar de wereld om ons heen verandert. Klimaatverandering, inflatie, stijgende rente en onrust in de wereld zorgen voor een onzekere toekomst. Daarom is het belangrijk om koers te houden op de grote opgaven van morgen, zoals woningbouw en duurzaamheid. Zo zorgen we dat we klaar zijn voor de uitdagingen van de toekomst.

Wijchen is teamspeler in de regio We kunnen grote uitdagingen als woningbouw, klimaat, bereikbaarheid en werkgelegenheid niet alleen aanpakken. Dat doen we samen met onze buurgemeenten in de regio. Juist door samen te werken kunnen we onze ambities waarmaken en nemen we verantwoordelijkheid als betrouwbare partner. De komende vier jaar zetten we hier de schouders onder. Samen zorgen we ervoor dat iedereen zich hier thuis voelt. Want samen maken we verschil. Wijchen, april 2022

Renate Loermans, Kernachtig Wijchen

4

Björn Derksen, CDA Wijchen

Alice Peters – Vroom, Wijchense VVD

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

1. Inwoners en gemeente De gemeente is er voor haar inwoners. Niet andersom. We vinden het belangrijk dat inwoners op hun bestuur kunnen rekenen en daar vertrouwen in hebben. Dat begint bij vertrouwen van het bestuur in haar inwoners.

Vertrouwen in elkaar We zien een trend van een dalende opkomst bij verkiezingen. Het vertrouwen in de politiek en overheid staat overal onder druk. In Wijchen willen we deze trend keren. De gemeente wil dichter bij haar inwoners staan. De gemeente moet nog beter benaderbaar, aanspreekbaar en zichtbaar zijn. De komende jaren zetten we daar meer op in. We nodigen ook de oppositiepartijen in de gemeenteraad uit om dit samen met ons op te pakken. Er zit ontzettend veel kracht en creativiteit in onze dorpen en wijken. Inwoners, verenigingen en ondernemers weten vaak beter wat er speelt dan de overheid. We ondersteunen goede initiatieven uit de samenleving. Het gaat veelal niet eens om geld. Het helpt al als de gemeente meedenkt en zaken mogelijk maakt. Bij nieuwe plannen betrekken we inwoners en andere belanghebbenden vroegtijdig. Daarbij zijn we eerlijk en duidelijk over wat wél en wat niét mogelijk is. Zo voorkomen we teleurstelling en creëren we draagvlak. Wat gaan we doen?  De gemeente gaat uit van vertrouwen. Onnodige regels schrappen we.  We denken beter mee met initiatieven in de samenleving: hoe kan het wél? Een mooi voorbeeld is het ‘uitdaagrecht’, waarbij inwoners taken van de gemeente overnemen als ze dat beter kunnen.  We verbeteren de wijze waarop we inwoners en andere belanghebbenden betrekken bij nieuwe plannen.

Betrekken doen we zo vroeg mogelijk en blijven we doen gedurende een project.  We zoeken naar creatieve manieren om meer inwoners te betrekken bij projecten, zodat we in gesprek zijn met een goede afspiegeling van de samenleving. Op die manier voorkomen we dat discussies worden overgenomen door een kleine minderheid.  De burgemeester krijgt een aanjaagfunctie om inwonerbetrokkenheid te versterken.

Betrouwbare dienstverlening Contact met de gemeente moet prettig en duidelijk zijn. Heb je een vraag? Dan vind je het antwoord gemakkelijk online, of krijg je snel telefonisch of schriftelijk antwoord. Ook als dat antwoord is dat er meer tijd nodig is om de vraag te beantwoorden. Zo weet je waar je aan toe bent. De gemeente neemt zorgen serieus en denkt in oplossingen. Inwoners begrijpen heel goed dat niet alles kan, want er zijn verschillende belangen en beperkte middelen. Juist daarom is open en snelle communicatie belangrijk.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

5

Wat gaan we doen?  De gemeente communiceert altijd in duidelijke taal. In brieven, e-mails en op de website.  Uitgangspunt is dat de gemeente binnen 2 werkdagen een eerste reactie geeft.  Diensten worden zoveel mogelijk digitaal aangeboden. Maar persoonlijke contact blijft mogelijk.  We werken aan dienstverlening die aansluit bij de hedendaagse behoeften van inwoners. We onderzoeken de mogelijkheden van dienstverlening aan huis en openingstijden op maat.

Krachtige partner in de regio In onze regio is de gemeente Wijchen een sterke gemeente en een goede buur. Juist door samen te werken kunnen we elkaar versterken. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid en is een teamspeler in de regio. Samen met de gemeente Druten hebben we al een krachtige en deskundige ambtelijke werkorganisatie. De Werkorganisatie Druten Wijchen biedt nu al veel voordelen door meer deskundige ambtenaren en minder kwetsbaarheid. De werkorganisatie wil een aantrekkelijke werkgever zijn. De organisatie vraagt daarom om verdere doorontwikkeling en versterking. Wat gaan we doen?  Wijchen bouwt verder aan vertrouwen als een betrouwbare en constructieve samenwerkingspartner in regionale samenwerkingen. In de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, het Rijk van Nijmegen en het Land van Maas en Waal.  We verstevigen de Werkorganisatie Druten Wijchen tot een veerkrachtige, toekomstbestendige organisatie. Goede dienstverlening en deskundigheid staan hierbij centraal.  Wij zijn uitnodigend naar andere gemeenten in de regio die een beroep op ons doen voor specifieke taken.  Deze bestuursperiode nemen we géén initiatief voor een bestuurlijke fusie.

Financieel gezond De financiën van de gemeente Wijchen zijn op orde. We gaan zorgvuldig met belastinggeld om en zijn daar transparant over. Onze woonlasten behoren tot de laagste van de regio en daar zijn we trots op. Maar we zijn ons ervan bewust dat onverwachte ontwikkelingen kunnen vragen om lastige financiële keuzes. Wat gaan we doen?  We blijven duidelijk communiceren hoe de gemeente het belastinggeld besteedt.  De begroting moet sluitend zijn. We geven niet meer geld uit dan er binnenkomt. De onroerendezaakbelasting (OZB) wordt niet gebruikt als sluitpost.  We houden ruimte om te investeren in onze samenleving. Ook op de lange termijn.  Landelijke bezuinigingen willen we niet compenseren met lokale middelen.

6

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

2. Goed wonen en thuis voelen We willen dat iedereen zich in Wijchen thuis kan voelen. Daarom is de woningbouw een van de hoogste prioriteiten. Nieuwe wijken hebben een prettige dorpse woon- en leefkwaliteit. Daarnaast hebben we aandacht voor de kwaliteit van wonen in bestaande wijken.

We gaan bouwen De komende jaren bouwen we fors meer woningen. Zo snel mogelijk. Daarom geven we nu voorrang aan het realiseren van bestaande plannen. De afgelopen jaren is al veel voorbereid dus de komende jaren kan de schop de grond in. Daarbij staat de kwaliteit van de leefomgeving voorop. De woningen die we bouwen passen bij de toekomstige behoeften. Denk aan woningen voor starters, ouderen en een- en tweepersoonshuishoudens. We willen dat mensen die hier willen blijven wonen dat ook kunnen. Wat gaan we doen?  Er komen de komende 10 jaar ongeveer 3000 nieuwe woningen bij. Elk jaar krijgen een paar honderd huishoudens de sleutel van hun nieuwe huis. Voor het merendeel zijn dit sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen, zodat bijvoorbeeld starters en ouderen hier een huis kunnen vinden.  We houden koers op lopende projecten Wijchen-West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid.  Er blijft ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere initiatieven. Met name in de kleine kernen zorgt dat ervoor dat mensen in hun dorp kunnen blijven, of komen wonen. Bijvoorbeeld door bouwen in Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO).  We gebruiken diverse instrumenten die woningen betaalbaar maken en houden.  We ontwikkelen zoveel mogelijk energieneutraal en stimuleren circulair en natuurinclusief bouwen.

 Bij ontwikkelingen vinden we het belangrijk om tijdig het gesprek met omwonenden aan te gaan. Dit bevordert de betrokkenheid van inwoners bij onze woningbouwopgave. Wij benadrukken dit in onze contacten met ontwikkelende partijen.  We verkennen aanvullende mogelijkheden voor woningsplitsing.

Sterke en prettige dorpen en wijken We bouwen niet zomaar. De kwaliteit van onze dorpen en wijken staat voorop. We bewaren het dorpse karakter van Wijchen en de kernen. Dat betekent leefbare buurten waarin mensen elkaar ontmoeten en iets voor elkaar over hebben.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

7

Wat gaan we doen?  We streven naar variatie binnen nieuwbouwwijken, maar ook in bestaande wijken. Dat betekent verschillende woningtypen, doelgroepen en prijsklassen. Zo blijven wijken op de lange duur veerkrachtig en leefbaar.  Onze unieke en mooie dorpsgezichten en karakteristieke panden beschermen en behouden we.  Bij het dorpse karakter van Wijchen past geen hoogbouw. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we welke bouwhoogte past bij de omgeving.  Ouderen en inwoners met een zorgvraag moeten hier kunnen blijven wonen. Kleinschalig en zoveel mogelijk onderdeel van de wijk. Daarbij staan we open voor nieuwe woonconcepten en woonvormen voor pre-mantelzorg. Bijvoorbeeld generatieproof wonen en bouwen.

Goede voorzieningen in de buurt Voor een goede leefbaarheid is het belangrijk dat er voorzieningen in de buurt zijn. Denk aan ruimte voor groen, speelplekken voor onze jeugd, en dorpshuizen of wijkcentra om elkaar te ontmoeten. Wat gaan we doen?  In nieuwe en bestaande wijken en dorpen gaan we voor levendige buitenruimten, die aantrekkelijk en veilig zijn. Zo zorgen we voor meer mogelijkheden voor ontmoetingen in de buurt.  In Hart van Zuid werken we op basis van de gebiedsvisie verder aan vitale wijken en een toekomstbestendig voorzieningenhart, met voldoende groen en ruimte voor ontmoeting. Daarbij blijven we de inwoners betrekken.  Het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer biedt een kwaliteitsimpuls aan het centrum. We gaan door op de ingeslagen weg, met een bruisend centrum en voldoende parkeerplekken. Dit doen we uiteraard samen met inwoners en ondernemers.

8

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

3. Klimaat en energie Wijchen pakt haar verantwoordelijkheid en zet stevige stappen op het gebied van klimaat, energie en duurzaamheid. Dat blijven we de komende jaren doen met realistische doelen volgens het landelijke tempo. Samen met onze inwoners en de regio werken we aan onze klimaatplannen en zoeken we kansen in de energietransitie. Als gemeente geven we natuurlijk het goede voorbeeld en werken we aan draagvlak.

Omgaan met klimaatverandering Ons klimaat verandert en dat heeft invloed op ons dagelijks leven. Denk aan extreme hitte en wateroverlast. In bestaande en nieuwe wijken zorgen we ervoor dat we beter omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. Wat gaan we doen?  We vinden het belangrijk dat inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zich voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Bijvoorbeeld door vervangen van tegels door groen, aanleggen van groene daken, of opvangen van regenwater in een regenton. Daar zetten we nog meer op in.  In wijken en dorpen en op bedrijventerreinen houden we rekening met gevolgen van klimaatverandering. Dat doen we bijvoorbeeld door de aanleg van meer groen in de wijk, door water meer ruimte te geven, of door het gebruik van grasbetontegels voor parkeerplaatsen.  We zoeken naar innovatieve manieren om inwoners te betrekken bij deze opgaven.  In de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) werken we samen met andere gemeenten aan klimaatbestendigheid en de communicatie daar omheen.

Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Energieneutraal begint met energiebesparing: wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. De komende jaren zetten we verder in op energiebesparing. Ook maken we de overstap naar duurzame energiebronnen zoals zon en wind. Daarbij houden we aandacht voor de betaalbaarheid van de opgave voor alle inwoners. En nieuwe technieken bieden kansen voor onze economie. Dit alles kan Wijchen niet alleen, dus werken we lokaal en regionaal samen.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

9

Wat gaan we doen?  Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid in een regionale opgave, vastgelegd in de Regionale Energie Strategie (RES). Bij een nieuwe RES pakt Wijchen in gezamenlijkheid met de 15 gemeenten in de regio daar haar aandeel in.  We maken een nieuwe routekaart en agenda voor realistische doelen en een energieneutrale toekomst. De voortgang monitoren en verantwoorden we.  Windenergie, zoals de 3 windmolens op Bijsterhuizen, leveren een belangrijke bijdrage in de opgave. Daarbij is draagvlak van omwonenden en de samenleving van belang. We steunen alleen initiatieven op ruime afstand van woonkernen. We volgen met belangstelling de landelijke ontwikkelingen over de plaatsing van windmolens in relatie tot onze gedragscode.  Zonne-energie is ook noodzakelijk in de energietransitie. Zonnepanelen op daken hebben de voorkeur boven zonneparken. Als zonne-akkers nodig zijn pakken we deze in een groene buffer, met aandacht voor goede landbouwgronden en biodiversiteit.  Bij nieuwe bedrijfspanden en nieuwe agrarische bebouwing vinden we het vanzelfsprekend dat daken worden gebruikt voor het opwekken van zonneenergie, voor individueel en algemeen nut.  We gaan in gesprek met partners zoals Liander over oplossingen voor de drukte op het elektriciteitsnet.

 Met het energieloket en energiecoaches blijven we inwoners en ondernemers stimuleren zelf maatregelen te nemen om energie te besparen. Per doelgroep bekijken we welke aanpak het beste werkt. Goede voorbeelden zetten we in het zonnetje.  We stellen samen met het bedrijfsleven plannen op voor besparing van energie en opwek van groene energie en spreken hen daarop aan. Wij ondersteunen bedrijven daarin met een energieloket.  Op korte termijn stellen we een warmtevisie vast. De komende jaren werken we die verder uit en kijken we naar de (on)mogelijkheden.  Met het oog op de warmtetransitie onderzoeken we de mogelijkheden van nieuwe technologiën. Denk aan het gebruik van waterstof, warmtewinning uit oppervlaktewater, of de inzet van buurtbatterijen.  Wijchen is al een Fairtrade gemeente. We verkennen of we verdere stappen kunnen nemen om een Global Goals gemeente te worden.  We gaan verder met verduurzaming van onze gemeentelijke gebouwen en organisatie. Zo geven we het goede voorbeeld.

10

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

4. Samenleven en zorgen Wijchen is rijk aan vele maatschappelijke activiteiten en initiatieven. Van jeugdactiviteiten tot ontmoetingen in het dorpshuis en op school: we gaan samen aan de slag. En gaat het even minder goed? Dan kijken we naar elkaar om en zorgen we voor elkaar.

Gezonde en vitale samenleving Een gezonde leefstijl is belangrijk voor alle leeftijden. Door gezond te eten en te bewegen blijf je lichamelijk en mentaal fit. Ook blijft het belangrijk om mensen te ontmoeten en van betekenis te zijn. Iedereen moet kunnen werken aan gezondheid en kunnen meedoen in de samenleving. Een beperking mag daarin geen belemmering zijn. Wat gaan we doen?  Activiteiten die bijdragen aan een gezonde leefstijl ondersteunen wij. Onder andere met het Lokaal Preventieakkoord. We richten ons daarbij op alle leeftijden, met extra aandacht voor gezinnen met een krappe beurs.  Om eenzaamheid tegen te gaan vergroten we de mogelijkheden voor ontmoeten voor alle leeftijden. Laagdrempelig en zo veel mogelijk in de buurt. Initiatieven die hieraan bijdragen krijgen onze steun.  De gemeente zet zich in om te zorgen dat mensen met een beperking overal mee kunnen doen.

Vitaal ouder worden Mensen worden steeds ouder en blijven langer actief. Vitale ouderen leveren een waardevolle bijdrage aan de samenleving. Bijvoorbeeld door zich in te zetten als vrijwilliger of als mantelzorger voor een naaste. Of door hun kennis en ervaring op een andere manier te delen. We zetten ons ervoor in dat ouderen mee kunnen blijven doen in de samenleving. Wat gaan we doen?  Vrijwilligers blijven we ondersteunen en waarderen.  Samen met de bibliotheek stimuleren we digitale vaardigheden bij onze inwoners.  We streven naar een dementievriendelijke gemeente. Een manier is om de openbare ruimte voor deze doelgroep geschikt te maken, zoals in het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer en de aanleg van een Vergeet-Me-Niet-pad.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

11

Preventie en goede zorg Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten we vol in op preventie en laagdrempelige hulp. Soms kunnen mensen al veel zelf, met een klein duwtje in de rug. Bovendien bespaart preventie zorgkosten op de lange termijn. Mensen die professionele zorg nodig hebben moeten daarop kunnen rekenen. Dat is altijd maatwerk, want elk mens en elk gezin is anders. Wat gaan we doen?  We werken aan preventie met een laagdrempelige aanbod. Als dat mogelijk is heeft hulp in de buurt of uit het sociale netwerk de voorkeur.  Mantelzorgers zijn goud waard en verdienen onze steun. We versterken daarom de ondersteuning en waardering voor mantelzorgers.  We organiseren een jaarlijkse Dag van de Zorg, waarbij preventie centraal staat.  We bakenen duidelijk af wat hoort onder jeugdzorg en wat hoort bij de normale opvoeding.  Inwoners met een hulpvraag helpen we snel en duidelijk op weg.  Voor goede zorg aan onze jeugd werken we samen in de regio.  We behouden kwalitatief goede zorg maar houden betaalbaarheid in het oog. Daarbij zoeken we naar manieren om kosten beter inzichtelijk te maken.  Zorgfraude pakken we stevig aan. Hierin werken we zoveel mogelijk samen met regiogemeenten.

Fijn opgroeien met goed onderwijs De jeugd heeft de toekomst. Daarom blijven we investeren in het onderwijs. We zetten actief in op kansengelijkheid voor kinderen. Het is belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. We streven naar Integrale Kind Centra (IKC’s) binnen multifunctionele accommodaties. Wat gaan we doen?  We stimuleren het behoud van de scholen in de kleine kernen. Uiteraard moet de onderwijskwaliteit goed blijven en de kosten acceptabel.  We spannen ons in voor de realisatie van IKC’s voor Wijchen-Zuid, Wijchen-West, en Hernen.  We stimuleren dat kinderen te voet of met de fiets naar school komen. Bijvoorbeeld door de Lekker Anders dag.  Bij onveilig parkeergedrag rond scholen zetten we extra handhaving in.

12

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

5. Meedoen en ondernemen Werk is belangrijk voor zelfstandigheid en ontwikkeling. We stimuleren dat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen, en laten niemand vallen. Armoede kunnen we niet altijd voorkomen, maar we bestrijden dit wel actief. Een vitale lokale economie is belangrijk voor werkgelegenheid. Als gemeente willen we aantrekkelijk zijn voor bedrijvigheid.

Iedereen draagt een steentje bij Ons uitgangspunt is dat iedereen kan meedoen. Door werk, of door zich op een andere manier in te zetten voor de samenleving. Iedereen is van waarde en moet iets kunnen bijdragen. Wat gaan we doen?  We willen meer mensen met afstand tot werk ondersteunen om ervaring op te doen. Zo maken we hen werkfit voor de arbeidsmarkt.  Initiatieven die mensen effectief trainen of helpen bij het zoeken naar werk ondersteunen we.  We stimuleren volwassenenonderwijs en versterken de verbinding tussen onderwijs en bedrijfsleven. Laaggeletterdheid heeft hierbij onze aandacht.  We versterken de samenwerking met lokale ondernemers om mensen met een uitkering sneller aan het werk te krijgen.  De komende jaren bekijken we op welke wijze we optimaal kunnen samenwerken in de regio op het gebied van de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld om personeelstekorten terug te dringen.

We laten niemand vallen In deze financieel onzekere tijden kunnen de laagste inkomens op onze steun blijven rekenen. Als mensen in de knel komen is er een vangnet. We bieden steun bij financiële zorgen en zien daarbij een belangrijke rol voor charitatieve instellingen. Armoede bestrijden we door hulp op maat. Wat gaan we doen?  We houden extra aandacht voor kindregelingen in het armoede- en minimabeleid.  Vanwege stijgende energieprijzen houden we bijzondere aandacht voor energiearmoede.  We bieden een vangnet op basis van vertrouwen. Een foutje bij een aanvraag kan altijd gemaakt worden. Maar bewuste fraude met uitkeringen pakken we aan.  Mensen met financiële zorgen of schulden helpen we vroegtijdig om grip op hun huishoudboekje te krijgen. Initiatieven uit de samenleving zijn daarbij zeer waardevol.  We vinden het belangrijk om gezinnen met een kleine beurs beter te ondersteunen. Daarom bekijken we de mogelijkheden van een inwonerspas, die tevens voor alle inwoners toegankelijk is.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

13

Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers We zijn trots op de vele kleine en grote ondernemers in onze gemeente. Zij zijn onze banenmotor, en dat willen we graag zo houden. De komende jaren blijven we werken aan een goed ondernemersklimaat. Belangrijk zijn onder andere goede bereikbaarheid en digitale infrastructuur. We geven ruimte door overbodige regels weg te nemen. Duurzame innovaties bieden kansen voor het bedrijfsleven én dragen bij aan een beter klimaat. Wat gaan we doen?  We zetten de vitalisering van bedrijventerrein Wijchen-Oost door en onderzoeken de uitbreiding van bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen.  We geven een podium aan goede voorbeelden van duurzaam en circulair ondernemen en ondersteunen lokale initiatieven in de ruil- en deeleconomie.  De gemeente gunt opdrachten zoveel mogelijk aan lokale ondernemers voor zover wet- en regelgeving dat toestaat.  We betrekken ondernemers actief bij nieuwe ontwikkelingen. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van bedrijventerrein Wijchen-Oost en binnen Tussen Kasteel en Wijchens Meer.  We versterken de lokale arbeidsmarkt samen met onze ondernemers en het onderwijs.  We hebben oog voor het goed huisvesten van arbeidsmigranten.

Vitale winkelcentra Wijchen heeft verschillende wijkwinkelcentra. En in het hart een sterk en bruisend centrum, met een gevarieerd aanbod aan winkels, vele horecagelegenheden, en mooie evenementen. Dit willen we zo houden en waar mogelijk versterken. Daarbij houden we oog voor het tegengaan van leegstand. Wat gaan we doen?  Samen met ondernemers houden we onze winkelcentra vitaal en versterken deze waar mogelijk.  We zorgen dat alle winkelcentra in onze gemeente elkaar versterken door samen te werken.  We houden rekening met het veranderende gebruik van het centrum voor onder meer horeca en evenementen.  Deze periode maken we een eerste doorkijk voor herontwikkeling van de westflank van het centrum.

14

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

6. Sport en vrije tijd Wijchen heeft veel te bieden voor inwoners en bezoekers. We hebben een breed aanbod aan sport, maar hebben ook veel te bieden aan kunst en cultuur. Onze historie verdient een plek in de schijnwerpers zodat iedereen ervan kan genieten. Voor de toeristen die onze gemeente bezoeken willen we een aantrekkelijke bestemming zijn.

Samen actief en sportief Sport is belangrijk voor lichaam en geest. We zijn daarom trots op ons actieve verenigingsleven met de vele vrijwilligers. Die blijven we ondersteunen. Ook zoeken we naar nieuwe manieren om sporten en bewegen te stimuleren. Daarbij vinden we het belangrijk dat iedereen hier gebruik van kan maken, ongeacht leeftijd, inkomen, of een eventuele beperking. Wat gaan we doen?  Initiatieven die sporten voor alle leeftijden stimuleren ondersteunen wij. Hiervoor zetten we onder andere het Lokaal Sportakkoord in.  We verkennen de mogelijkheden om een buurtsportcoach in te zetten zodat sporten beweegaanbod toegankelijker wordt voor alle leeftijden.  We ondersteunen verenigingen bij hun verenigingstaken. Bijvoorbeeld door inzet van verenigingsondersteuners.  Sportevenementen krijgen onze steun, omdat ze zorgen voor verbinding en Wijchen op de kaart zetten.  We stimuleren breder gebruik van sportparken. Ook overdag, zodat andere doelgroepen hier gebruik van kunnen maken.  Zwembad De Meerval krijgt een grootschalige renovatie.  Voor kinderen ontwikkelen we een klim- en speelbos.  We streven naar voorzieningen voor jongeren van alle leeftijden. Met jongeren en ouders verkennen we waar behoefte aan is. Bijvoorbeeld een pumptrack, pannakooi of skatebaan.

Zuinig op onze kunst, cultuur en historie In onze kunst en cultuur zien we onze lokale identiteit terug. Daar hechten we veel waarde aan. We vinden het ook belangrijk om aandacht te houden voor de rijke historie van Wijchen en al haar kernen. Daarom blijven we hierin investeren en houden we dit voor iedereen toegankelijk. Wat gaan we doen?  We beschermen onze cultuurhistorische waarden en steunen initiatieven die de lokale historie in beeld brengen.  We steunen initiatieven voor kunst en cultuur. Zoals de creatieve broedplaats.  Theater ‘t Mozaïek en museum Kasteel Wijchen koesteren we.  Lokale evenementen, groot en klein, blijven wij ondersteunen.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

15

Wijchen als trekpleister Naast kunst en cultuur heeft onze gemeente afwisselende landschappen met mooie parels. Van de Bergharense berg tot de Berendonck. Wijchen is een mooie bestemming. Bovendien biedt toerisme kansen voor de lokale werkgelegenheid en economie. Wat gaan we doen?  Wandelen en fietsen in het buitengebied is steeds populairder. We blijven daarom werken aan goede wandel- en fietspaden en routes.  Een uitkijkpunt over onze gemeente is een aantrekkelijke toevoeging. We bekijken waar dit een plek kan krijgen.  In de regio werken we samen om toerisme naar onze regio te stimuleren. Ook kijken we hoe we recreatie in de regio kunnen spreiden zodat de druk op bestaande natuur- en recreatiegebieden niet te groot wordt.  Bij meerdere initiatieven hebben we oog voor samenhang en balans tussen natuur, verkeersveiligheid, spreiding en verdeling over onze gemeente. Bijvoorbeeld op Alverna, in Bergharen en rondom de Loonse Waard.

16

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

7. Ruimte en natuur Onze gemeente ligt er goed bij. Van het prachtige buitengebied tot het mooie Wijchens Meer. Onze inwoners genieten en recreëren hier graag. Daarbij hoort ook goed onderhouden openbare ruimte, aandacht voor plant en dier, en een nette oplossing voor ons afval.

Groene en gezonde wijken en dorpen Groen om ons heen draagt bij aan onze gezondheid en ons geluk. In onze gemeente hebben we gevarieerde natuur met ruimte voor mens en dier en dat behouden we. Waar mogelijk versterken we het groen in bestaande wijken. En we zorgen voor groen binnen nieuwbouwprojecten. Wat gaan we doen?  Het onderhoudsniveau van onze openbare ruimte behouden we. De komende jaren hebben we extra aandacht voor onkruidbestrijding en zwerfafval.  We stimuleren de biodiversiteit. Bijvoorbeeld door het voortzetten van ecologisch bermbeheer. Uiteraard mogen hogere bermen niet zorgen voor onveilige verkeerssituaties.  We zijn terughoudend met het kappen van bomen vanwege overlast. Voor elke gekapte boom planten we er binnen onze gemeentegrenzen twee terug.  Als groen ergens verdwijnt zorgen we dat het op een andere plek terug komt.  We ontwikkelen beleid om cultuurhistorische waarden en groene longen in onze gemeente te beschermen. Denk aan landschapspark Woezik en de omgeving Valendriese heuvels.

Afval: opgeruimd staat netjes Gemeente en inwoners zorgen samen dat afval netjes opgeruimd wordt. We gaan door met stimuleren van afvalscheiding. Bij knelpunten zoeken we naar praktische oplossingen. Wat gaan we doen?  Onze afvalinzameling blijven we verbeteren. Daarbij hebben we aandacht voor het stimuleren van afvalscheiding en voor ruimtegebrek voor containers bij kleine woningen.  We starten een proef met een tijdelijk, roulerend inzamelpunt voor grofvuil in wijken. Hiermee wordt het voor inwoners makkelijker om dichtbij huis weg te brengen.  Zwerfafval gaan we tegen door in te zetten op bewustwording en het ondersteunen van initiatieven van inwoners om zelf zwerfafval op te ruimen.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

17

Investeren in het buitengebied Ons buitengebied is mooi, en dat houden we graag zo. Dat doen we door de ruimte op een verstandige manier te gebruiken, waarbij we het landschap behouden en versterken en versnippering tegengaan. Wat gaan we doen?  We zijn terughoudend met bouwen in het buitengebied.  Slechte bermen in het buitengebied blijven we aanpakken.  Duurzame veehouderij stimuleren wij.  We geven agrariërs ruimte voor nieuwe perspectieven voor de toekomst. Denk aan agrarisch natuurbeheer, recreatie en andere bedrijvigheid.

18

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

8. Verkeer en bereikbaarheid In Wijchen kun je vlot en veilig op je bestemming komen. Of je nu reist met de fiets, de auto, te voet, of met het openbaar vervoer.

Ruimte voor fietsers en voetgangers Langzaam vervoer past bij uitstek bij de schaal en het dorpse karakter van Wijchen. Het is ook nog eens gezond en milieuvriendelijk. Daarom willen we fietsen en wandelen aantrekkelijker maken, zonder daarbij autogebruik te ontmoedigen. Wat gaan we doen?  We geven meer ruimte aan voetgangers en fietsers. Onder andere door het goed onderhouden van veilige, brede fietspaden. Maar ook door het inrichten van fietsstraten waar auto’s als gast welkom zijn.  We investeren in goede en veilige parkeerplekken voor fietsen in het centrum.  In de openbare ruimte hebben we extra aandacht voor toegankelijkheid voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers.  We spannen ons in voor een snelfietsroute langs Niftrik naar Oss en het afmaken van het vrijliggende fietspad langs de Ravensteinseweg.  We onderzoeken hoe we de fietsroutes met en tussen de kleine kernen kunnen verbeteren.  De spoorlijn is een scheidslijn tussen noord en zuid. Als bijdrage aan veilig fietsen en wandelen verkennen we samen met de regio de haalbaarheid van een fiets- en voetgangerstunnel onder het spoor.

Gastvrij voor de auto Wijchen heeft een goede bereikbaarheid voor de auto en gratis parkeermogelijkheden. Dat willen we behouden, terwijl we proberen om auto’s minder dominant in het straatbeeld te maken. Wat gaan we doen?  We zorgen voor goede bereikbaarheid van het centrum met voldoende gratis parkeerplekken. En met ondergronds (gratis) parkeren halen we auto’s uit het straatbeeld en maken we het centrum aantrekkelijker.  Bij nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we anders om kunnen gaan met parkeren. Bijvoorbeeld door inzet van deelauto’s. Of door flexibele inrichting van openbaar groen dat zonodig omgezet kan worden naar parkeerplaatsen.  We zetten ons in voor voldoende openbare laadpalen voor elektrische auto’s.  We blijven ons inzetten voor het aanpakken van verkeersknelpunten zoals knooppunt Bankhoef.  De bereikbaarheid van bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen Oost krijgt extra aandacht.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

19

Goed bereikbaar met openbaar vervoer Ook met trein en bus is Wijchen goed te bereiken. Met de bouw van Wijchen-West komt de mogelijkheid voor een tweede treinstation in beeld. Wat gaan we doen?  We verkennen de kansrijkheid van een station nabij Wijchen West. Dit station kan tegelijk een regiofunctie hebben en een vervoers-hub voor de omgeving worden.  Een kwartiersdienst van de trein richting Den Bosch blijven we op de regionale en landelijke agenda zetten.  Samen met partners zetten we in op een buurtbus tussen Wijchen en Druten.

Veilig verkeer en minder overlast Iedereen moet veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Of je nu naar school gaat, op weg naar je werk bent, of een ommetje maakt. Overlast door geluid, stank en trillingen pakken we aan. Wat gaan we doen?  Om overlast te voorkomen leiden we landbouwverkeer zo veel mogelijk om de bebouwde kom heen.  Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken we aan. Dit is altijd maatwerk.  We zetten ons in voor het verminderen van geluidsoverlast van de A50 bij Hernen, Leur en Niftrik.  We geven extra aandacht aan verkeersveiligheid rond scholen en sportclubs. Dit doen we samen met omwonenden.  We doen een proef met de ‘groene flitspaal’, waarmee we rustig rijden belonen en buurtbewoners geld voor hun wijk sparen.

20

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

9. Veiligheid Thuis, op straat, of in het dorp: overal moet je je veilig voelen. Gemeente en inwoners werken daar samen aan.

Samen opletten Politie en gemeentelijke BOA’s hebben een belangrijke taak in de handhaving. Zij kunnen niet altijd overal aanwezig zijn. Het moet vanzelfsprekend zijn dat mensen elkaar kunnen aanspreken op gedrag, en buurtbewoners samen een oogje in het zeil houden. Goed gedrag is de norm; ongewenst gedrag pakken we aan. Wat gaan we doen?  We zorgen voor voldoende handhaving op straat. BOA’s zijn zichtbaar en benaderbaar, en zijn goed toegerust.  Waar nodig zetten we vast of mobiel cameratoezicht in.  Het is belangrijk dat buurtbewoners zich zelf ook verantwoordelijk voelen voor de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. We onderzoeken hoe we dat kunnen versterken. Daarin trekken we samen op met partners, waaronder woningcorporaties en buurtbemiddeling.  Buurt-appgroepen juichen we toe. En buurtinitiatieven gericht op veiligheid ondersteunen we.  We tolereren discriminatie nooit. In onze gemeente behandelen we iedereen gelijk.  De jaarlijkse Week van de Veiligheid zetten we voort.  We volgen het landelijk beleid rond het afsteken van vuurwerk.  We zetten altijd eerst in op preventie bij overlastgevende jeugd. Bijvoorbeeld door inzet van jongerenwerk en het betrekken van de ouders.  Om jeugdoverlast beheersbaar te maken zetten we straatcoaches in. Crimineel gedrag pakken we aan.

Stevige aanpak van criminaliteit Samen staan we sterk tegen criminaliteit. Samen met ondernemers en inwoners werken we aan onze veiligheid en gaan we ondermijning tegen. Dit doen we door meer bewustwording te creëren bij inwoners en ondernemers. Wat gaan we doen?  De veiligheid op bedrijventerreinen houdt onze aandacht. We blijven ons inspannen om het Keurmerk Veilig Ondernemen te behouden.  Ondermijning roepen we een halt toe. Daarbij gaat extra aandacht uit naar het buitengebied. Bijvoorbeeld door leegstand in het buitengebied tegen te gaan, en het behalen en vervolgens behouden van het Keurmerk Veilig Buitengebied.  Bij de aanpak van ondermijning trekken we samen op met gemeenten in de regio. Daarmee voorkomen we een waterbedeffect.  In overleg met de politie bestrijden we zichtbare criminaliteit op straat, zoals drugshandel.  We blijven ons beschermen tegen cyberdreigingen door te investeren in digitale veiligheid.

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen

21

Portefeuilleverdeling Burgemeester  Algemene zaken  Openbare orde en veiligheid  Dienstverlening en communicatie  Regionale samenwerking  Versterken inwonerbetrokkenheid

Wethouder Geert Gerrits 1e locoburgemeester  Financiën  Wonen  Gebiedsontwikkeling  Ruimtelijke ordening  Grondzaken

Wethouder Bea Schouten 3e locoburgemeester  Klimaat en energie  Wmo en Jeugdzorg  Welzijn en gezondheid  Sport(accommodaties)  Kunst, cultuur en recreatie

Wethouder Nick Derks 2e locoburgemeester  Economie en toerisme  Onderwijs  Werk en inkomen  Armoede- en minimabeleid  Arbeidsmarkt

Wethouder Twan van Bronkhorst 4e locoburgemeester  Mobiliteit en openbare ruimte  Water, natuur en landschapsbeheer  Milieu en afval  Vastgoed  Leefbaarheid

22

Coalitieakkoord 2022 – 2026 gemeente Wijchen