Bergharen Kerkenweide_Toelichting

Bestemmingsplan

Bergharen, Kerkenweide

December 2025

Vastgesteld

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide”

Plan: Bestemmingsplan “Bergharen, Kerkenweide” Plantype: Bestemmingsplan Status: Vastgesteld IMRO-nummer: NL.IMRO.0296. BHRVeldsestraat-VG02

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 7 HUIDIGE PLANOLOGISCHE REGIME ................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 8

HOOFDSTUK 2 HUIDIGE SITUATIE ......................................................................... 9 2.1 2.2

HISTORISCHE SITUATIE BERGHAREN ................................................................................................................. 9 HET PLANGEBIED ......................................................................................................................................... 9

HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ..................................................................... 11 3.1

ALGEMEEN ............................................................................................................................................... 11

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 14 4.1 4.2 4.3 4.4

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 14 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 16 REGIONAAL BELEID ..................................................................................................................................... 18 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 19

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 23 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11

GELUID .................................................................................................................................................... 23 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 24 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 25 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 26 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 27 GEUR ...................................................................................................................................................... 30 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 31 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 33 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ..............................................................................................................

38 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 40 WATERASPECTEN ...................................................................................................................................... 43

HOOFDSTUK 6 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 49 6.1 6.2 6.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 49 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 49 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 51

HOOFDSTUK 7 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 53 HOOFDSTUK 8 INSPRAAK & VOOROVERLEG .......................................................... 54 8.1 VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 54 8.2 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 54 8.3 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 55 8.4 AANPASSING BESTEMMINGSPLAN KERKENWEIDE TE BERGHAREN NAAR AANLEIDING VAN DE TUSSENUITSPRAAK VAN DE RAAD VAN STATE VAN 8 OKTOBER 2025 .................................................................................................................... 55

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 56 BIJLAGE 1

BEELDKWALITEITSPLAN ....................................................................................................................... 56 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12

VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 56 STIKSTOFBEREKENING ......................................................................................................................... 56 QUICKSCAN ECOLOGIE ........................................................................................................................ 56 BOMENEFFECTANALYSE ....................................................................................................................... 56 ARCHEOLOGISCH BUREAUONDERZOEK.................................................................................................... 56 ARCHEOLOGISCHE INVENTARISEREND VELDONDERZOEK ............................................................................. 56 CULTUURHISTORISCHE EFFECTRAPPORTAGE............................................................................................. 56 VERKEERSADVIES ............................................................................................................................... 56 WATERTOETS .................................................................................................................................... 56 WATERHUISHOUDKUNDIG PLAN............................................................................................................

56 AANPASSINGEN BESTEMMINGSPLAN KERKENWEIDE TE BERGHAREN NAAR AANLEIDING VAN DE TUSSENUITSPRAAK VAN DE RAAD VAN STATE VAN 8 OKTOBER 2025.......................................................................................................... 56

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Aan de westkant van het dorp Bergharen bevinden zich agrarische cultuurgronden. Initiatiefnemer is voornemens de betreffende gronden te ontwikkelen met woningbouw, teneinde te kunnen voorzien in de woningbehoefte voor het dorp Bergharen. Concreet gaat het om het realiseren van 23 woningen in een groene setting, aansluitend op de bestaande kern. Het gaat om zowel vrijstaande woningen, tweekappers en rijwoningen. De gemeente Wijchen heeft een positief principebesluit genomen waar voorwaarden aan zijn verbonden. De beoogde ontwikkeling is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan, aangezien de gronden zijn voorzien van een agrarische bestemming. Een bestemmingsplanherziening is nodig om de ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken. Het voorliggend bestemmingsplan is opgesteld om bovengenoemde concrete ontwikkelingen een juridisch kader te geven. In voorliggend bestemmingsplan wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt ten westen van de kern Bergharen. In de volgende afbeelding is het plangebied indicatief weergegeven.

Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Bergharen (Bron: PDOK)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

1.3

De bij het plan behorende stukken

Het “Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0296. BHRVeldsestraat-VG02) en een renvooi; regels (met bijbehorende bijlagen).

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidige planologische regime

1.4.1

Algemeen

Het plangebied bevindt zich binnen de grenzen van het bestemmingsplan “Bergharen”, welke door de gemeente Wijchen is vastgesteld op 10 november 2011. Tevens geldt het parapluplan “Cultuurhistorie Wijchen”, welke door de gemeente Wijchen is vastgesteld op 3 mei 2017. Hierna is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is rood omkaderd.

Afbeelding 1.2: Uitsnede geldende bestemmingsplan (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)

1.4.2

Beschrijving geldende bestemmingen

Gronden met de bestemming ‘Agrarisch – Landschapswaarden’ zijn met name bestemd voor het agrarische grondgebruik. Op de gronden mogen geen gebouwen worden gebouwd. Gronden met de bestemming ‘Verkeer – Verkeer en Verblijf’ zijn met name bestemd voor wegen, voet- en fietspaden. Er is een aanduiding opgenomen voor een nutsvoorziening, ter plaatse van het gemaal.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld Gronden met de bestemming Wonen zijn met name bestemd voor wonen, met dien verstande dat het bestaande aantal woningen is toegestaan. Woningen dienen binnen een bouwvlak te worden gebouwd. De voor “Archeologisch waardevol gebied (dubbelbestemming)” aangewezen gronden zijn mede bestemd voor de bescherming van archeologische waarden, onderscheiden in archeologisch gebied (hoge waarde) en archeologisch verwachtingsgebied. De aanduiding ‘archeologisch gebied (hoge waarde)’ geeft aan dat de gronden bestemd zijn voor een archeologisch gebied met een hoge waarde. Tot slot geldt dat het plangebied op basis van het bestemmingsplan “Parapluplan Cultuurhistorie Wijchen” voorzien is van de dubbelbestemming ‘Waarde – Cultuurhistorie’. De voor ‘Waarde - Cultuurhistorisch waardevol gebied’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud, beheer en versterking van de cultuurhistorische waarden 1.4.3

Strijdigheid

Op gronden met de agrarische bestemming is het bouwen en gebruiken van woningen niet mogelijk. Er is een passend actueel kader nodig teneinde de woningbouwontwikkeling mogelijk te maken. Binnen de bestemming ‘Verkeer – Verkeer- en Verblijfsgebied’ is er geen sprake van strijdigheden, echter maken deze gronden deel uit van het plangebied, aangezien de Dorpsstraat en de Veldsestraat worden aangepast ten behoeve van de ontwikkeling. Daarnaast dient te worden aangetoond dat er geen sprake is van aantasting van de cultuurhistorische waarden van het plangebied, vanwege de dubbelbestemming ‘Waarde – Cultuurhistorie’.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de kern Bergharen en wordt tevens een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Gelderland en de gemeente Wijchen beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. In de hoofdstukken 6 en 7 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 8 gaat in op vooroverleg en de inspraak.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

HOOFDSTUK 2 2.1

HUIDIGE SITUATIE

Historische situatie Bergharen

De kern Bergharen is een landelijke kern die oorspronkelijk is ontstaan langs de diverse wegen door dit gebied. Hierdoor is een kenmerkend dorpsbeeld ontstaan met boerderijen op zandgronden, de weiden in de komkleigronden aan de zuidzijde en aan de noordzijde een reliëfrijk gebied met akkers en bosschages. Het dorp manifesteert zich duidelijk in het landschap. De oudste kern van het huidige dorp ligt in de onmiddellijke omgeving van de middeleeuwse dorpskerk. De oude lintbebouwing is met name langs de Dorpsstraat nog herkenbaar. De bebouwing wordt hier gekenmerkt door een ruime, informele verkaveling. Langs de Dorpsstraat is sprake van een verspringende rooilijn met lichte richtingsverdraaiingen tussen de panden. Hierdoor wordt de zelfstandigheid van de bouwmassa’s benadrukt. De zelfstandigheid komt daarnaast tot uitdrukking door de openheid tussen de panden. De kaprichting is wisselend, evenals het bouwen in één of twee bouwlagen. Het uitbreidingswijkje ten oosten van de Dorpsstraat heeft een meer regelmatig karakter.

2.2

Het plangebied

Het plangebied maakte lange tijd deel uit van een relatief open akkergebied, omgeven door een vrij ijl bebouwingslint aan de noord-, oost- en zuidzijde. Specifiek vormden de Hervormde kerk ten westen van het plangebied en later ook de Katholieke kerk ten noordoosten van het plangebied ijkpunten in het landschap. Hoewel de bebouwingslinten als gevolg van de begroeiing op de erven en langs de wegen een vrij gesloten karakter hebben gehad, was andersom vanaf de omringende wegen sprake van zichtlijnen op het plangebied. De aanwezigheid van een netwerk van kerkenpaden in en langs het plangebied zorgde er verder voor dat het plangebied toegankelijk en beleefbaar was en de overgang tussen de bebouwde omgeving en het omringende gebied geleidelijk. In de loop van de 20e eeuw zijn de bestaande bebouwingslinten steeds verder verdicht als gevolg van zowel de toenemende bebouwing als door de plaatsing van heggen en schuttingen. Ook het deel ten zuiden van het plangebied is daarbij bebouwd geraakt. De bouw van het klooster ten noorden van het plangebied in het begin van de vorige eeuw was het begin van een ontwikkeling waarbij de akkers tussen de bebouwingslinten langzamerhand bebouwd raakten. De oude paden door het plangebied zijn verdwenen, evenals de zichtlijnen vanaf de omringende wegen.

Uitzondering hierop vormen de gaten in de oude bebouwingslinten tussen de Veldsestraat 6 en 10 ten zuiden van het plangebied en tussen de Dorpsstraat 20 en het Uilengat 5 ten noordwesten van het plangebied. De overgang tussen de bebouwde omgeving van het omringende agrarische gebied is overwegend scherp. Momenteel is het plangebied overwegend in agrarisch gebruik. Centraal binnen het plangebied bevindt zich een klein gemaalgebouw. Aan de oostzijde bevindt zich de kern van Bergharen, aan de noord- en zuidzijde liggen bebouwingslinten. Aan de westzijde grenst het plangebied aan agrarische cultuurgrond. In de volgende afbeeldingen zijn een luchtfoto en enkele straatbeelden van het plangebied weergegeven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

Afbeelding 2.1: Luchtfoto plangebied (Bron: Provincie Gelderland)

Afbeelding 2.2: Straatbeelden plangebied, gezien vanaf de Veldsestraat (onder) en Uilengat (boven) (Bron: Google Streetview)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

In hoofdstuk 2 is een beschrijving van het plangebied gegeven. In dit hoofdstuk wordt op de ontwikkeling zelf ingegaan.

3.1

Algemeen

De gewenste ontwikkeling bestaat uit het realiseren van 23 grondgebonden woningen, bestaande uit tien rijwoningen, vier rijwoningen voor senioren, vier twee-onder-één kap woningen en zes vrijstaande woningen, waarvan één tuinwoning. De gemeente Wijchen vindt het belangrijk dat een substantieel deel van de woningen betaalbaar moet zijn, bestaande uit goedkope koop of sociale huur. Hierover zijn met de gemeente afspraken gemaakt. 50% van de woningen hebben een prijs van onder de 250.000 euro en worden daarmee als betaalbaar aangemerkt. De woningen zullen bestaan uit twee bouwlagen met kap. De goot- en bouwhoogte bedragen maximaal 6 en 11 meter. De woningen voor senioren zullen levensloopbestendig worden vormgegeven. Bij alle woningen is er ruimte voor een bijgebouw van maximaal 60 m2. De woningen worden gebouwd aan een nieuw aan te leggen straat, die vanaf de Veldsestraat richting het noorden loopt. Ten behoeve van de ontwikkeling zal de Veldsestraat opgewaardeerd worden. Tevens komt er een ontsluiting via de Dorpsstraat. Dit betreft een calamiteitenontsluiting en langzaamverkeersverbinding die kan worden afgesloten. Onder ‘verkeer en parkeren’ wordt hier uitgebreid op ingegaan. Om de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteit te behouden en versterken wordt uitgegaan van zogenaamd ‘dun’ bouwen.

Dit betekent dat er doorzichten behouden zullen blijven en dat de woningen in een ruimtelijke, ontspannen opzet worden gesitueerd. Binnen het plangebied zullen groene plekken bewaard blijven. Zo is er sprake van circa 4.500 m2 collectief groen. Ook blijven veel zichtlijnen gehandhaafd. Met name de zichtlijnen naar de twee kerken zijn van belang. Het is de bedoeling dat er sprake is van een luchtige open rand die veldjes en boomgaarde insluiten en zo een zachte overgang vormen naar het omringende agrarische land, waarbij alle bestaande woningen in de kern zoveel mogelijk hun vrije uitzicht behouden. Onder ‘archeologie en cultuurhistorie’ wordt hier uitgebreid op ingegaan. In de volgende afbeelding is een plattegrond van de gewenste ontwikkeling weergegeven. In de daaropvolgende afbeeldingen zijn een vogelvluchtimpressie en een weergave van de typologie weergegeven.

Afbeelding 3.1: Uitsnede beoogde ontwikkeling (Bron: La4sale)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

Afbeelding 3.2: Landschappelijke inpassing (Bron: LA4sale)

Afbeelding 3.3: Vogelvluchimpressie (Bron: B+O Architectuur en stedenbouw)

Voor het geheel is een beeldkwaliteitsplan opgesteld, die als bijlage 1 is opgenomen. Het beeldkwaliteitsplan beschrijft de gewenste beeldkwaliteit van de bebouwing en de buitenruimte en bevat toetsbare criteria. Het is een verbindend element tussen landschap, architectuur en stedenbouw. Het plan geeft aanbevelingen en richtlijnen voor de vormgeving van bebouwing en inrichting van de ruimte. Het beeldkwaliteitsplan is als bijlage 1 toegevoegd aan het bestemmingsplan. Het beeldkwaliteitsplan zal separaat, gelijk met de vaststelling BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld van het bestemmingsplan, aan de gemeenteraad worden aangeboden ter vaststelling en zal vervolgens als toetsingskader gebruikt worden bij aanvraag voor de omgevingsvergunningen voor het bouwen van de woningen. Hierna wordt op de belangrijkste uitgangspunten ingegaan. Algemeen • Uitgangspunt is dat de nieuwe bouwvolumes een samenhangend geheel vormen, maar moeten ook weer niet teveel op elkaar lijken. Dit om te voorkomen dat het plangebied een uitbreidingswijk wordt waar telkens dezelfde woning wordt herhaalt. Dit betekent dat wanneer er een woning ontwikkelt wordt met bepaalde materialen, het de voorkeur verdient dat deze materialen niet bij een ander bouwblok in dezelfde verschijningsvorm terug komen. Hierbij kan worden aangemerkt dat het gebruik van pannen als dakbedekking en baksteen of hout als gevelbekleding vaker voor mogen komen. Doel van de uitgangspunten is daarom om eenheid te creëren met een natuurlijke verscheidenheid, die tegelijk ook een duidelijke binding uitstraalt. • Uitzondering is het hof achter de katholieke kerk. Hier is sprake van een gebied met een extra hoge beeldwaarde. Van belang is om de impact op de monumenten en directe omgeving zo gering mogelijk te houden. De woningen in het hofje dienen daarom een strek samenhangend beeld op te roepen.

Vormgeving • Het plangebied is onderverdeeld in een Dorpse en een Landelijke zone, beide met een eigen karakter. • De zone aangrenzend aan de katholieke begraafplaats krijgt een dorps karakter. De huizen vormen een hof en krijgen een eenduidige kleurstelling en materialisatie, waardoor zij een ensemble vormen en in sfeer en uitstraling aansluiten op de monumentale beeldkwaliteit van de kerk en pastoriewoning. Het hoofdmateriaal dat hier wordt toegepast is rode baksteen, zodat de kleurstelling nauw verwant is aan de kleuren die elders in Bergharen voorkomen. De woonhuizen zijn rijker gedetailleerd en hebben verfraaiingen in het metselwerk. • In het zuidelijke deel behoort het woonhuis dat grenst aan de bestaande bebouwing ook tot de dorpse zone. Deze komt op het erf van een bestaande woning dat zich van de straat afkeert. De nieuwe woning zal met zijn voorgevel op de nieuwe weg georiënteerd zijn, zodat deze de verbinding legt tussen de nieuwe en bestaande structuur. De vormgeving sluit aan op de elegante dorpse uitstraling en is rijker gedetailleerd dan het bestaande huis. • De overige woonhuizen krijgen een meer landelijk karakter. Deze sfeer en uitstraling komt tot uiting in de materialisatie en detaillering. Ook zijn deze bouwblokken in het bestemmingsplan voorzien van een lagere goothoogte. Hout kan hier in toenemende mate als gevelmateriaal worden toegepast.

De detaillering is modern, doch sober en refereert naar de agrarische bebouwingstypologie van het buitengebied. Woningen in de landelijke zone mogen zich juist van elkaar onderscheiden, waardoor er een natuurlijke variatie in het plan ontstaat. • Speciale aandacht gaat uit naar de woning met de landelijke aanduiding dicht bij het hof. Deze dient duidelijke landelijke uitstraling te krijgen en zich daarmee te onderscheiden van het dorpse ensemble. Dit kan worden bereikt door het veelvuldig toepassen van hout met bijvoorbeeld een rieten kap of vlakke grijze dakpan. • Het meest zuidelijke huis aan de Veldsestraat dient door zijn ligging een ingetogen karakter te hebben. Dankzij de terugliggende rooilijn laat het woonhuis de ruimte voor de bestaande ruimtelijke structuur. Deze hiërarchie kan worden versterkt middels het toepassen van een gedekte kleurstelling. De ingetogen materialisatie van het woonhuis bevestigd de ondergeschikte rol aan de Veldsestraat.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. Het beleid is in dit bestemmingsplan afgewogen en doorvertaald op de verbeelding en in de regels.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Dit is nodig om de opgenomen doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.

2.

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.

3.

Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.

4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. 4.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

In de SVIR (voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.3

Toetsing van het initiatief aan het rijksbeleid

De Nationale Omgevingsvisie laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de omgevingsvisie. Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat er een laddertoets is uitgevoerd. Het gaat immers om een stedelijke ontwikkeling. Het plan betreft een nieuwe stedelijke ontwikkeling Het voorliggend bestemmingsplan ligt aan de rand van de kern Bergharen. De concrete bestemmingen zoals opgenomen binnen de geldende regels en op de verbeelding zijn met name bestemd voor agrarische functies.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld Het plan voorziet in de realisatie van meer dan 11 woningen en moet daarom, op basis van jurisprudentie, aangemerkt worden als nieuwe stedelijke ontwikkeling1. In hoeverre past het plan binnen de woningbehoefte? Het ruimtelijk verzorgingsgebied van het woningbouwproject is gering. Het project faciliteert voornamelijk voor inwoners uit het dorp Bergharen en de directe omgeving. Om de behoefte in beeld te brengen, zijn met name de regionale woonagenda (subregio Nijmegen) en de gemeentelijke woonvisie relevant. In pararagraaf 4.3.1 wordt uitgebreid aan de kwalitatieve en kwantitatieve behoefte getoetst. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat het initiatief in overeenstemming is met de ladder voor duurzame verstedelijking. 4.1.4

Conclusie toetsing aan het rijksbeleid

Het rijksbeleid is vooral kaderstellend voor het beleid van andere overheidsinstanties. Onderhavige ontwikkeling speelt zich af op lokaal niveau, daarom wordt in het rijksbeleid niets vermeld wat specifiek betrekking heeft op het voorliggende plangebied.

4.2

Provinciaal beleid

In deze paragraaf wordt het voor deze ontwikkeling relevante provinciale beleid behandeld. 4.2.1

Omgevingsvisie Gaaf Gelderland

Algemeen Op 19 december 2018 hebben de Provinciale Staten de omgevingsvisie van de provincie Gelderland vastgesteld. De omgevingsvisie is op 1 maart 2019 in werking getreden. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland is een structuurplan van de provincie Gelderland, met als doel een gaaf Gelderland te behouden en te ontwikkelen voor de toekomst. Daarbij staat een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. In de omgevingsvisie is een zevental ambities opgenomen. Deze omvatten, in grote lijnen, de volgende onderwerpen: • • • • • • •

Energietransitie: van fossiel naar duurzaam Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer Circulaire economie: sluiten van kringlopen Biodiversiteit: werken met de natuur Bereikbaarheid: duurzaam verbonden Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam

Op het gebied van Woon- en leefomgeving hanteert de Provincie Gelderland de volgende kernbegrippen: dynamisch, divers en duurzaam. Binnen het hoofdstuk Woon- en leefomgeving is opgenomen dat de Provincie streeft naar een duurzaam en divers woon- en leefklimaat dat weet te anticiperen op ontwikkelingen. Hieruit vloeit de ambitie voort binnen Gelderland een aanbod aan woningtypen en woonmilieus passend bij de diversiteit aan woningvraag te realiseren; voor ieder een passende, duurzame woning. Toetsing De voorgenomen ontwikkeling wordt gerealiseerd voor een brede doelgroep waarbij grondgebonden woningen voor zowel starters, senioren als doorstromers/gezinnen in verschillende prijsklassen, in de woningmarkt worden gezet. Hierdoor speelt het planvoornemen in op de veranderende woningvraag in Gelderland door trends zoals starters, doorgroeiers en vergrijzing. De duurzame economische structuur van

1

(ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld Bergharen en de kwaliteit en veiligheid van de leefomgeving zijn belangrijke aandachtspunten bij de uitwerking van de gebiedsontwikkeling. Het plangebied is verder niet gelegen binnen overige invloedsferen van de Omgevingsvisie. Gelet op vorenstaande is het planvoornemen in lijn met de visie op wonen zoals vastgesteld in de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. 4.2.2

Omgevingsverordening Gelderland

Algemeen De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Gelderland. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. Er wordt nadrukkelijk gestuurd op ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. Uitgangspunt is dat verstedelijking en economische activiteiten gebundeld worden ten behoeve van een optimale benutting van bestaand bebouwd gebied. De voorliggende ontwikkeling ligt niet binnen een Nationaal Landschap, de Romeinse Limes, de Groene Ontwikkelingszone (GO), het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Hollandse Waterlinie. De locatie maakt ook geen deel uit van een ganzenfoerageergebied of beschermingsgebied natte landnatuur. Wel ligt het plangebied binnen een intrekgebied voor drinkwaterwinning. Daarnaast is het artikel met betrekking tot woningbouw relevant. Hierna wordt op beide artikelen ingegaan.

Toetsing Artikel 2.2.1.1: Woningbouw Voor het plangebied zijn de sectorale bepaling met betrekking tot nieuwe woonlocaties (artikel 2.2.1.1) van belang. Nieuwe woonlocaties kunnen slechts worden toegestaan wanneer dit past in het vigerende door Gedeputeerde Staten vastgestelde Kwalitatief Woonprogramma successievelijk de door Gedeputeerde Staten vastgestelde kwantitatieve opgave wonen voor de betreffende regio. Het vastgestelde Kwalitatief Woonprogramma voor de regio waarin de planlocatie is gelegen betreft de Subregionale Woonagenda Nijmegen en omstreken 2020-2030. Zoals ook in de ladder is onderbouwd past het initiatief binnen de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte zoals deze in het regionale beleid is opgenomen. Gelet op het bovenstaande kan worden gesteld dat het ruimtelijk voornemen past binnen de provinciale kaders die worden gesteld in de Omgevingsverordening Gelderland. Artikel 3.33: Verbod op winning fossiele energie in intrekgebieden Het is verboden in een Intrekgebied werken tot stand te brengen of handelingen te verrichten ten behoeve van de winning van fossiele energie. Het plan voorziet in het winnen van fossiele energie. Het plan is daarmee in overeenstemming met artikel 3.33. 4.2.4

Toetsing van het initiatief aan het provinciale beleid

Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

4.3

Regionaal beleid

4.3.1

Regionale woonvisie – Woonagenda 2020-2030

4.3.1.1 Algemeen De subregio (gemeenten Nijmegen, Berg en Dal, Beuningen, Druten, Wijchen, Heumen, Mook en Middelaar) legt met dit document de gezamenlijke koers vast. Hoe geven we in de subregio uitvoering gaan de wonen opgaven en aan een deel van de afspraken die gemaakt zijn in de kader stellende stukken van de regionale Groene Metropoolregio en de Woondeal Regio Arnhem Nijmegen. Voor de uitvoering wordt steeds gezocht naar de optimale wisselwerking tussen wat we per gemeente doen, in de subregionale samenwerking Nijmegen e.o. en gezamenlijk in de regio Arnhem Nijmegen. De woonagenda is opgesteld met betrokkenheid van de provincie Gelderland. De provincie is ook graag partner bij de uitvoering van de agenda en biedt hiervoor de nodige handvatten en instrumenten in het in juni 2020 vastgestelde Actieplan Wonen 2020-2025. Voortbordurend op de thema’s uit de vorige woonagenda, de Woondeal Regio Arnhem Nijmegen en de actualiteit pakken we in de Woonagenda subregio Nijmegen e.o. 2020-2030 de volgende thema’s op. 1. 2. 3. 4.

Verantwoord versnellen: programmeren en afstemmen; Bestaande woningvoorraad en betaalbaarheid; Duurzaam en toekomstbestendig; Huisvesting specifieke doelgroepen.

Hierna wordt getoetst aan de thema’s, waarbij tevens op de ladder voor duurzame verstedelijking in wordt gegaan. 4.3.1.2 Behoefte Kwantitatieve behoefte Er is voor de subregio Nijmegen en omstreken sprake van een woningbouwopgave tot 2030 van meer dan 16.000 woningen, waarbij de druk vanwege de inloop van het bestaande woningtekort ligt op de komende 5 jaar (gerekend vanaf 2020). Oplossing hiervoor is de versnelling van de woningbouw, niet alleen in de stad Nijmegen, maar ook in de ommelandgemeenten. Om voldoende woningen te kunnen realiseren is er een plancapaciteit nodig die groter is dan de gewenste 16.000 woningen. Door planuitstel en planuitval is het nodig om de capaciteit tot 130 % te verhogen om flexibel in te kunnen spelen op de woningbouw en om de woningbouwproductie op het gewenste peil te houden. De Woondeal Regio Arnhem Nijmegen gaat uit van de woningbehoefte volgens het regionale woningmarktonderzoek en van het programmeren van 130% plancapaciteit. Dat betekent dat in de subregio Nijmegen e.o. planologische ruimte nodig is voor ongeveer 20.500 woningen tot 2030. De gemeente Wijchen heeft een behoefte van 1.430 woningen tot 2030. Eind 2021 heeft de gemeente Wijchen, na afstemming met de subregio Nijmegen e.o. en provincie afgesproken 870 woningen extra te bouwen tot 2030, op de versnellingslocaties Huurlingsedam en Wijchen West.

Dit komt neer op een woningbouwopgave van 2.300 woningen tot 2030. Om planuitval en planuitstel op te kunnen vangen, maar ook om snel te kunnen anticiperen op veranderende omstandigheden in de markt, is afgesproken om tot 130% van de opgave aan plancapaciteit te reserveren. Voor Wijchen betekent dit dat er plannen worden gemaakt voor ca. 3.000 woningen tot 2030. Onderhavige ontwikkeling geeft hiermee invulling aan de opgave in de gemeente Wijchen. Dit plan past binnen de kwantitatieve behoefte. Kwalitatieve behoefte De gemeenten uit de regio Arnhem-Nijmegen, de provincie Gelderland en het Rijk hebben in de Woondeal afspraken gemaakt over het woningbouwprogramma bij nieuwbouw. De eerste versie van Woondeal is in maart 2020 ondertekend. Woondeal II is vanaf 1 juli 2023 van toepassing. Het eerste initiatief voor deze ontwikkeling is opgestart voordat Woondeal I van toepassing was. Bij de uitwerking van dit plan is Woondeal I het uitgangspunt geweest voor het woningbouwprogramma. Woondeal I gaat van 50% betaalbare woningen. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld Het oorspronkelijk woningbouwprogramma ging uit van 22 woningen. Met de ontwikkelaar zijn afspraken gemaakt dat 11 van deze 22 woningen betaalbare woningen zullen zijn. Vier van deze 11 woningen zullen sociale huurwoningen worden. De overige 7 woningen zullen waarschijnlijk betaalbare koopwoningen worden. Al is er ook de mogelijkheid dat deze woningen in de middenhuur worden verhuurd. Mede omwille van een goede ontsluiting is later een extra tuinwoning aan het woningbouwprogramma toegevoegd. Geconcludeerd wordt dat het plan aansluit op de kwalitatieve behoefte. Bestaand stedelijk gebied Het woningbouwproject ligt niet binnen bestaand stedelijk gebied, maar grenst hier wel aan. De locatie is zorgvuldig gekozen en wordt nauwkeurig ingericht, waarbij de cultuurhistorische en landschappelijke waarden niet aangetast worden, maar waar mogelijk zelfs worden versterkt. Dit betekent dat er doorzichten behouden zullen blijven en dat de woningen in een ruimtelijke, ontspannen opzet worden gesitueerd. Binnen het plangebied zullen groene plekken bewaard blijven. Hiermee wordt in een passende uitbreiding van de kern Bergharen voorzien, waarbij de bestaande harde grens tussen het stedelijk gebied en het landelijk gebied wordt verzacht.

4.3.1.3 Toetsing van het initiatief aan het regionale beleid Het planvoornemen past binnen het regionale beleid. Het gaat immers om het realiseren van woningen waarbij ingespeeld wordt op de behoefte. Het plan bestaat uit een divers programma met onder andere tweekappers, vrijstaande woningen en rijwoningen in verschillende prijsklassen en ten behoeve van verschillende doelgroepen. Het plan voorziet ook in levensloopbestendige woningen. In het plan wordt geborgd dat deze woningen gerealiseerd gaan worden. Daarmee is het plan passend binnen thema 4 van de regionale woonagenda. Aan de behoefte, en daarmee de ladder voor duurzame verstedelijking, wordt voldaan. Tot slot zullen de woningen worden gebouwd volgens de meest recente eisen qua duurzaamheid en gasloos worden uitgevoerd. De ladder van duurzame verstedelijking doorlopen. Zoals blijkt uit paragraaf 4.3.1 is hieraan voldaan. Geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling in overeenstemming is met de Ladder voor duurzame verstedelijking en daarmee met het regionale beleid ten aanzien van wonen.

4.4

Gemeentelijk beleid

Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. De in dit kader belangrijkste beleidsdocumenten worden hierna behandeld. 4.4.1

Structuurvisie Wijchen

4.4.1.1 Algemeen De gemeente Wijchen heeft een structuurvisie voor de hele gemeente opgesteld, welke op 29 mei 2009 is vastgesteld. De structuurvisie geeft een overzicht van de verwachte ontwikkelingen binnen de gemeente Wijchen. De gemeente gaat uit van een compacte groei en het benutten van de potenties van bestaand stedelijk gebied zonder daarbij de bestaande kwaliteit aan te tasten, in combinatie met een vitaal platteland en sterke kleine kernen. 4.4.1.2 Thema wonen In de structuurvisie worden meerdere thema’s uitgewerkt. In dit geval is met name het thema ‘wonen’ relevant. Om de doelstellingen ten aanzien van wonen te kunnen realiseren worden in de komende planperiode de volgende accenten gelegd: Een structurele aanpak van het tekort aan huisvesting voor jongeren, starters en ouderen op korte termijn door deze groepen voorrang te geven in de verschillende woningbouwprogramma’s.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld Alleen nieuwe woningbouwlocaties als sprake is van kwaliteitsverbetering of transformatie. Dit geldt zowel voor Wijchen als voor de kleinere kernen. Ten aanzien van nieuwe woningbouwprojecten in het stedelijk gebied zal een zeer zorgvuldige afweging plaats moeten vinden. Bestaande kwaliteiten (zoals de groenstructuur en de essentiële open ruimtes rondom de woonkernen) mogen niet zomaar opgeofferd worden ten behoeve van woningbouw. Ook rond de kleine kernen in het buitengebied worden op beperkte schaal woon- en werkmilieus in of aan het landschap toegevoegd. Ook hiervoor geldt dat zorgvuldig omgegaan moet worden met de bestaande waardes en kwaliteiten. Ten aanzien van wonen worden de volgende kansen genoemd: -

-

Een structurele aanpak van het tekort aan huisvesting voor jongeren, starters en ouderen op korte termijn; Het verhogen van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving; Inzetten op een beperkt aantal uitleglocaties; Geen nieuwe inbreiding als deze ten koste gaat van de groene en open structuur. Inbreiding enkel daar waar sprake is van herstructurering of transformatie van bestaand gebouwd gebied of daarmee samenhangende compensatie; Afstemming van stedelijke ontwikkeling op de “milieutechnische thema’s”, zoals geluid, luchtkwaliteit en externe veiligheid; Kwaliteitsimpuls geven aan bestaande groenstructuur (groenrode ontwikkeling)

De algemene ambitie van Wijchen is vervat in een structuurvisiekaart. In afbeelding 4.1 is hiervan een uitsnede opgenomen. Het plangebied is met een rode pijl aangeduid.

Afbeelding 4.1: Uitsnede structuurvisiekaart Wijchen (Bron: Gemeente Wijchen)

4.4.1.3 Toetsing van het initiatief aan de structuurvisie Het initiatief draagt bij aan het streven om huisvesting te realiseren voor starters en senioren. Voor uitleglocaties geldt dat deze mogelijk zijn, wanneer er sprake is van zorgvuldige omgang het met landschap. In onderhavig geval is dat gedaan door het woongebied ruim en groen op te zetten, waarbij doorzichten die van waarde zijn behouden blijven. Aan het ontwerp ligt een cultuurhistorische analyse ten grondslag. De ontwikkeling is daarmee gebaseerd op landschappelijke en cultuurhistorische structuren en daarmee als passend aan te merken. De ontwikkeling is hiermee in overeenstemming met de structuurvisie.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld 4.4.2

Woonvisie Wijchen 2025

4.4.2.1 Algemeen De woonvisie Gemeente Wijchen 2025 is opgesteld in februari 2017 als kader dat richting geeft aan ontwikkelingen die Wijchen raken op het gebied van woonmilieu. In deze visie wordt omschreven waar de gemeente moet bijsturen, afremmen of juist versnellen om haar doelen op het gebied van wonen te bereiken. Op het gebied van gemeentelijk woonmilieu zijn doelen geformuleerd voor een woningaanbod in balans. Zo wil de gemeente Wijchen voor starters, jonge gezinnen, (vitale) senioren en mensen met een zorgvraag meer mogelijkheden op de woningmarkt. Dit vraagt om speciale aandacht voor de woonwensen van deze groepen, maar ook om het aanpassen van het huidige aanbod op deze wensen. In de beoordeling van nieuwe aanvragen voor woningen zal de gemeente onder meer beoordelen of het initiatief meerwaarde heeft voor de leefbaarheid. Belangrijke relevante aandachtspunten daarbij zijn o.a.: -

De (lokale) behoefte is leidend. Plannen moeten kwantitatief en kwalitatief aansluiten bij de behoefte. Nieuwbouw moet bijdragen aan de identiteit van een wijk of dorp. Daarbij gaat het zowel om de ruimtelijke als de sociale kwaliteit. Vervanging en verbetering van bestaande bebouwing, gaat vóór uitbreiding. Waar mogelijk tenminste energieneutraal en gasloos en zo duurzaam mogelijk. Een passende kwaliteit van wonen bieden, o.a. levensloopgeschikte woningen.

4.4.2.2 Toetsing van het initiatief aan de woonvisie De woningen zullen worden gebouwd voor de lokale behoefte, in de doelgroep specifiek voor de starters en senioren. Ook draagt de ontwikkeling bij aan de identiteit van het dorp, door de passende inrichting, gebaseerd op een cultuurhistorische analyse. Op korte termijn zijn er geen locaties aanwezig die waar transformatie naar woningbouw plaats kan vinden. Gelet op de woningbehoefte is een uitbreidingslocatie daarom wenselijk. De woningen zullen gasloos en duurzaam worden gebouwd. Ook wordt specifiek ingespeeld op de behoefte aan woningen voor senioren door het realiseren van levensloopbestendige woningen. Dit betreft een woning die geschikt is voor bewoning in alle levensfasen. De woning is rollator toe- en doorgankelijk voor mensen met een lichamelijke beperking. Alle primaire leefruimten (woonkamer, keuken, slaapkamer, badkamer, toilet) bevinden zich op dezelfde verdieping. De leefruimten zijn zowel inpandig als vanuit het aansluitende terrein zo veel mogelijk drempelloos toegankelijk. Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de gemeentelijke woonvisie. 4.4.3

Beleidsnota cultuurhistorie

4.4.3.1 Algemeen De gemeenten Heumen, Wijchen, Beuningen en Druten hebben als gevolg van de wijziging van het Bro het besluit genomen cultuurhistorisch beleid te willen opstellen. Deze nota geeft de hoofdlijnen van dit beleid weer. Het cultuurhistorisch beleid valt in twee hoofdonderdelen: -

Koesteren wat de gemeenten hebben; Uitdragen van de rijkdom.

Het koesteren van wat er aan erfgoed is wordt concreet gemaakt door enerzijds de borging van cultuurhistorische waarden in het bestemmingsplan en/of nieuwe projecten en processen waarvoor een ruimtelijke procedure doorlopen moet worden en anderzijds de continuering van het monumentenbeleid. Borging van de cultuurhistorische waarden vindt voor de gemeente Wijchen plaats door middel van een parapluplan cultuurhistorie, dat gelijktijdig met deze nota is vastgesteld. In hoeverre een ruimtelijke ontwikkeling afbreuk kan doen aan de cultuurhistorische waarden in een gebied is afhankelijk van: -

De aard en omvang van de ruimtelijke ontwikkeling; De cultuurhistorische waarden in een gebied.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld In het 'Parapluplan Cultuurhistorie Wijchen' heeft de gemeente Wijchen vastgelegd dat cultuurhistorisch waardevolle gebieden bestaan uit: -

de mate van visueel-ruimtelijke relatie met de (agrarische) percelen en het onderscheid daarin tussen de verschillende landschapstypen (open, halfopen of gesloten); de overwegend agrarische oorsprong van de bebouwing in de linten; de maat en schaal van de bebouwing; de variatie van rooilijnen en bouwmassa's langs de linten; de compactheid van de bebouwingsensembles op de afzonderlijke percelen; hoofdgebouwen die gericht zijn op de bebouwingslinten; een herkenbaar onderscheid in situering en massa tussen hoofd- en bijgebouwen.

Het plangebied is aangemerkt als cultuurhistorisch waardevol gebied. 4.4.3.2 Toetsing van het initiatief aan de beleidsnota cultuurhistorie In onderhavig plan is geborgd dat de cultuurhistorische waarden behouden blijven door het woongebied ruim en groen op te zetten, waarbij doorzichten die van waarde zijn behouden blijven. Aan het ontwerp ligt een cultuurhistorische analyse ten grondslag. De ontwikkeling is daarmee gebaseerd op landschappelijke en cultuurhistorische structuren en daarmee als passend aan te merken. De ontwikkeling is hiermee in overeenstemming met de beleidsnota. Onder ‘cultuurhistorie en archeologie’ in paragraaf 5.8 wordt uitgebreid op deze cultuurhistorische analyse ingegaan. 4.4.4

Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid

Geconcludeerd wordt dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met het gemeentelijk beleid zoals verwoord in de in deze paragraaf aan bod gekomen beleidsdocumenten.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld

HOOFDSTUK 5

MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN

Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieu- en omgevingsaspecten bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieuaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de thema's geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, ecologie, geur, archeologie & cultuurhistorie en het Besluit milieueffectrapportage.

5.1

Geluid

5.1.1

Algemeen

De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan of het verlenen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidsgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Het akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeurswaarde bij geluidsgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeurswaarde te voldoen. 5.1.2

Situatie plangebied

5.1.2.1 Wegverkeerslawaai Voorliggend bestemmingsplan voorziet ondermeer in de realisatie van nieuwe geluidsgevoelige objecten (grondgebonden woningen). In artikel 74 van de Wgh is aangegeven dat wegen aan weerszijden van de weg een wettelijke geluidszone hebben waarvan de grootte afhankelijk is van het aantal rijstroken en van de ligging van het plangebied (binnenstedelijk gebied of buitenstedelijk gebied). De hiervoor genoemde zones gelden niet voor: • •

wegen die zijn aangeduid als woonerf (art 74.2); wegen waarvoor een maximumsnelheid van 30 km/uur geldt (art 74.2).

De wegen ter hoogte van het plangebied betreffen 30 km/u- wegen. Deze wegen hebben geen geluidzone. De geluidbelasting door wegverkeer op deze wegen wordt dan ook formeel niet getoetst aan de grenswaarden uit de Wgh. In het kader van een goede ruimtelijke ordening kan echter toch verwacht worden dat het akoestisch klimaat in beeld wordt gebracht. Het gaat in dit geval echter om zeer rustige wegen, die uitsluitend door het bestemmingsverkeer gebruikt worden. Ook de nieuwe wegen binnen het plangebied zullen worden vormgegeven als 30 km/u- wegen. Redelijkerwijs kan niet verwacht worden dat de voorkeurswaarde wordt overschreden. Een akoestisch onderzoek kan daarom achterwege blijven. 5.1.2.2 Railverkeerslawaai In de nabijheid van het plangebied liggen geen spoorlijnen. Een akoestisch onderzoek naar railverkeerslawaai kan daarom achterwege blijven. 5.1.2.3 Industrielawaai In de nabijheid van het plangebied zijn geen gezoneerde bedrijventerreinen aanwezig. Het aspect industrielawaai als bedoeld in de Wgh vormt daarom geen belemmering voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling. Opgemerkt wordt dat de geluidsbelasting van individuele bedrijvigheid in paragraaf 5.5 (Milieuzonering) aan bod komt.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld 5.1.3

Conclusie

Het aspect ‘geluid’ vormt geen belemmering voor dit plan.

5.2

Bodemkwaliteit

5.2.1

Algemeen

Bij de vaststelling van een bestemmingsplan dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van die bodem en of deze aspecten optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Om hierin inzicht te krijgen, dient doorgaans een bodemonderzoek te worden verricht conform de richtlijnen NEN 5740. 5.2.2

Situatie plangebied

Voor de voorgenomen ontwikkeling is een bodemkundig onderzoek inclusief onderzoek naar asbest in de bodem uitgevoerd (bijlage 2). Hierna wordt op de belangrijkste resultaten ingegaan. Onderzoek naar asbest in de bodem Ter plaatse van het wegtracé (Dorpsstraat) is een gestabiliseerde verhardingslaag met puingranulaat aangetroffen. Ter plaatse van de inrit/dam aan de Veldsestraat zijn matige puinbijmengingen in de bovengrond aangetroffen. Op het overige terrein zijn geen noemenswaardige bijmengingen met bodemvreemde materialen waargenomen. In de bodem/puin is zintuiglijk geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. In de actuele contactzone, ter plaatse van de inrit/dam, binnen RE-01 [0,0-0,5 m-mv] is analytisch, in de fractie > 0,5 mm en < 20 mm, geen gewogen asbest aangetoond. In de fractie <0,5 mm zijn geen vrije vezels aangetroffen. In de puinverharding, ter plaatse van het wegtracé, binnen RE-02 [0,0-0,5 m-mv] is analytisch, in de fractie > 0,5 mm en < 20 mm, geen gewogen asbest aangetoond. In de fractie <0,5 mm zijn geen vrije vezels aangetroffen. Onderzoek naar de bodem en grondwater Analytisch zijn in de bovengrondmengmonsters MM-01 t/m MM-04, met uitzondering van een licht verhoogd gehalte aan PCB’s in MM-01, geen gehalten aangetoond boven de achtergrondwaarden.

Het in MM-01 aangetoonde gehalte aan PCB’s overschrijdt de achtergrondwaarde, maar blijft beneden de tussenwaarde. In het monster van de puinhoudende bovengrond uit boring 33 zijn, van de geanalyseerde parameters, geen gehalten aangetoond boven de achtergrondwaarden. In mengmonster MM-08 van de bovengrond onder de wegverharding van het wegtracé zijn, van de geanalyseerde parameters, geen gehalten aangetoond boven de achtergrondwaarden. Analytisch zijn in de ondergrondmengmonsters MM-05 t/m MM-07, van de geanalyseerde parameters, geen gehalten aangetoond boven de achtergrondwaarden. In het grondwater (peilbuizen 1, 12 en 26) zijn, met uitzondering van licht verhoogde gehalten aan zink in peilbuis 12 en 26, geen gehalten aangetoond boven de streefwaarden. De aangetoonde gehalten aan zink overschrijden de streefwaarden, maar blijven beneden de tussenwaarde. Het bodemonderzoek is beoordeeld door de ODRN. Deze hebben een positief advies gegeven. Het advies is als bijlage bij het in bijlage 2 opgenomen verkennend bodemonderzoek opgenomen. 5.2.3

Conclusie

Ter plaatse van het wegtracé (Dorpsstraat) is een gestabiliseerde verhardingslaag met puingranulaat aangetroffen. Ter plaatse van de inrit/dam aan de Veldsestraat zijn matige puinbijmengingen in de bovengrond aangetroffen. In de bodem/puin is zintuiglijk en analytisch geen asbest aangetroffen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

“Bestemmingsplan Bergharen, Kerkenweide” Vastgesteld In de vaste bodem is lokaal een licht verhoogd gehalte aan PCB’s aangetoond. In het grondwater zijn lokaal licht verhoogde gehalten aan zink aangetoond. De aangetoonde gehalten vormen geen aanleiding tot nader onderzoek. Op basis van de onderzoeksresultaten is de actuele bodemkwaliteit afdoende vastgelegd en bestaan er milieuhygienisch gezien geen bezwaren voor de voorgenomen herontwikkeling van de locatie voor woningbouw

5.3

Luchtkwaliteit

5.3.1

Beoordelingskader

Om een goede luchtkwaliteit in Europa te garanderen heeft de Europese Unie een viertal kaderrichtlijnen opgesteld. De hiervan afgeleide Nederlandse wetgeving is vastgelegd in hoofdstuk 5, titel 2 van de Wet milieubeheer. Deze wetgeving staat ook bekend als de Wet luchtkwaliteit. In de Wet luchtkwaliteit staan ondermeer de grenswaarden voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Onderdeel van de Wet luchtkwaliteit zijn de volgende Besluiten en Regelingen: • •