Agendabundel

circa 99% van de deelnemers op één van de gebieden vooruit gaat;

§

circa 81% van de deelnemers een betere taalbeheersing krijgt;

§

circa 50% tot 55% van de deelnemers een betere plek in de samenleving krijgt;

5 © Artéduc, Vught

§

circa 20% tot 35% van de deelnemers als neveneffect een betere arbeidsmarktpositie krijgt.

Als men de resultaten van het landelijk onderzoek vergelijkt, kan men spreken van een goed resultaat. De. Regio Rijk van Nijmegen behoort bij de regio’s met het beste resultaat in Nederland. Dat komt vooral, omdat de facilitering van de trajecten volwasseneneducatie en de werving van de afdeling Volwasseneneducatie van ROC Nijmegen kwalitatief goed zijn. Met name ook omdat in deze regio naar verhouding veel meer NT1-deelnemers geworven zijn dan in de andere regio’s in Nederland. Hieruit blijkt, dat investering in volwasseneneducatie ervoor zorgt dat de inwoners in de regio Rijk van Nijmegen alsnog een betere plek in de samenleving kunnen krijgen en dat ze aan hun basisvaardigheden kunnen werken, zoals men voor ogen had bij de opstelling van het ‘Regionaal uitvoeringsplan ‘Bevorderen basisvaardigheden bij volwassenen’ Regio Nijmegen 2021 - 2024’. De deelnemers ervaren hierdoor beter te gaan functioneren op verschillende levensdomeinen na deelname aan een leertraject mede gefaciliteerd door de regio Rijk van Nijmegen (met de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen) in samenwerking met het ROC Nijmegen.

6 © Artéduc, Vught

Referenties Alamprese, J.A. et al. (2011). Effects of a structured decoding curriculum on adult literacy learners’ reading development. Journal of Research on Educational Effectiveness, 4, (2): pp. 154-172. Algemene Rekenkamer. (2016). Aanpak van laaggeletterdheid. Den Haag: Algemene Rekenkamer. Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen. (2020). Regionaal uitvoeringsplan ‘Bevorderen basisvaardigheden bij volwassenen’ Regio Nijmegen 2021 – 2024. Nijmegen: Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen. Baker, C.E. (2013). Fathers’ and Mothers’ Home Literacy Involvement and Children’s Cognitive and Social Emotional Development: Implications for Family Literacy Programs. Applied Developmental Science 17(4), pp. 184-197. Buisman, M., Allen, J. Fouarge, D., Houtkoop, W. & Van der Velden, R. (2013). PIAAC: Kernvaardigheden voor werk en leven. Resultaten van de Nederlandse survey 2012. ’s-Hertogenbosch: ECBO. Carpentieri, J., Fairfax - Cholmeley, K., Litster, J., & Vorhaus, J. (2011). Family literacy in Europe: using parental support initiatives to enhance early literacy development. London: NRDC, Institute of Education. Chao, S.L., Mattocks, G., Birden, A., & Manarino - Leggett, P. (2015). The Impact of the Raising A Reader Program on Family Literacy Practices and Receptive Vocabulary of Children in Pre-Kindergarten. Early Childhood Education Journal 43, pp. 427-434. Coley, R. J. (2002).

An uneven start: Indicators of inequality in school readiness. Policy Information Report. Princeton, NJ: Educational Testing Service. De Greef, M. & De Haan, M. (2023). Aandachtspunten bij laaggeletterdheid voor de Belastingdienst. Utrecht: De Belastingdienst. De Greef, M. (2015). Duurzame impact educatietrajecten voor inwoners van Amsterdam. ’sHertogenbosch: Artéduc. De Greef, M., Hanekamp, M., Segers, M., Verté, D. en Lupi, C. (2012). Leren in verschillende contexten. ’sHertogenbosch: CINOP. De Greef, M. & Heimens Visser. (2020). Succesfactoren voor post-initiële arbeidsmarktgerichte scholing. Vught / Delft: Artéduc / Blackbird Impact. De Greef, M., Segers, M., & Nijhuis, J. (2015b). Impactonderzoek trajecten Taal voor Thuis door Stichting Lezen & Schrijven op het gebied van ouderbetrokkenheid, sociale inclusie en taalvaardigheid. Maastricht: Maastricht University. De Greef, M., Segers, M., Verté, D., De Greef, R. & Meulenbrug, J. (2009). Leren voor Leven een eigen plek in het dagelijks leven. Velp: Spectrum CMO Gelderland. De Greef, M., Segers, M. & Verté, D. (2010). Development of the SIT, an instrument to evaluate the transfer effects of adult education programs for social inclusion, Studies in Educational Evaluation (36), 42 - 61. Greenberg, D. et al. (2011). A Randomized Control Study of Instructional Approaches for Struggling Adult Readers.

Journal of Research on Educational Effectiveness, 4, (2): pp. 101-117. Hall, C. (2014). Getting to “Yes”: What Works in Workplace Literacy and Essential Skills. Canadian Learning Journal Spring 2014, pp. 21-23. Hirst, K., Hannon, P., & Nutbrown, C. (2010). Effects of a preschool bilingual family literacy programme. Journal of Early Childhood Literacy 10 (2), pp. 183-208. 7 © Artéduc, Vught

Hock, M.F. & Mellard, D.F. (2011). Efficacy of learning strategies instruction in adult education. Journal of Research on Educational Effectiveness, 4, (2): 134-153. Kahne, J., & Sporte, S. E. (2008). Developing citizens: The impact of civic learning opportunities on students’ commitment to civic participation. American Educational Research Journal, 45, pp. 738-766. Kok, L. & Scholte, R. (2013). Rendement van cursussen voor laaggeletterden. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek. Machet, M., & Pretorius, E.J. (2004). Family literacy: a project to get parents involved. South African Journal of Librairies and Information Science 70(1), pp. 39-46. Perin, D. (1997). Workplace Literacy Assessment. Dyslexia 3, pp. 190-200. PWC. (2015). Het rendement van taaltrajecten: casus gemeente Amsterdam. Amsterdam: PWC. Sabatini, J.P. et al. (2011). Relative effectiveness of reading intervention programs for adults with low literacy. Journal of Research on Educational Effectiveness, 4, (2): 118-133. Sénéchal, M., & Young, L. (2008). The Effect of Family Literacy Interventions on Children's Acquisition of Reading from. Review of Educational Research 78(4), pp. 880-907. Van Tuijl, C., Leseman, P.P.M., & Rispens, J. (2001). Efficacy of an intensive home-based educational intervention programme for 4- to 6-year-old ethnic minority children in the Netherlands.

International Journal of Behavioral Development, 25(2), pp. 148-159. Verté, D., De Witte, N. & De Donder, L. (2007). Schaakmat of aan zet? Monitor voor lokaal ouderenbeleid in Vlaanderen. Brugge: Uitgeverij Van den Broele. Visscher, K., & Tops, J. (2015). Investeren in taal levert veel op! Utrecht: Capgemini Consulting.

8 © Artéduc, Vught

Bijlage 1: Onderzoeksmethodiek In 2024 – 2025 is onder een groot aantal deelnemers aan educatieve trajecten in de regio Rijk van Nijmegen een vragenlijst afgenomen. Er zijn in principe 2 meetmomenten geweest, te weten: T0 en na circa 15 weken T1. Dit is verspreid over het najaar van 2024 en het voorjaar van 2025 daar niet alle trajecten een gelijktijdig startmoment hadden. Uiteindelijk is een analyse gedaan onder de deelnemers die zowel vragenlijst 1 als 2 hadden ingevuld. Tijdens de metingen zijn allereerst de socio-demografische kenmerken, zoals geslacht, nationaliteit, leeftijd, hoogste vooropleiding, aantal opleidingsjaren, het hebben van een diploma of een (vrijwilligers)baan in kaart gebracht (gebaseerd op onderzoek van Verté et al., 2007). Bij de meting is daarnaast gebruik gemaakt van de gevalideerde SIT-vragenlijst (Sociale Inclusie na Transfer) van De Greef, Segers en Verté (2010). Van het SIT-instrument (Sociale Inclusie na Transfer) van De Greef, Segers en Verté (2010) zijn zeven verschillende variabelen gebruikt. Allereerst de variabele ‘Nationale Taalvaardigheden’. Deze variabele bestaat uit negen items met een Likertschaal van 1 - 10. Voorbeelden van items zijn: §

Ik kan schrijven wat ik bedoel.

§

Ik kan de krant, een boek of iets anders lezen.

Ten tweede is gebruikt gemaakt van de variabele ‘Digitale vaardigheden’ (bestaande uit drie items met een Likertschaal van 1 - 10). Voorbeelden van items zijn: §

Ik kan de computer gebruiken.

§

Ik kan internet gebruiken.

Ten derde is gebruikt gemaakt van de variabele ‘Assertiviteit’ (bestaande uit vijf items met een Likertschaal van 1 - 10). Voorbeelden van items zijn: §

Ik kan voor mezelf opkomen.

§

Ik kan problemen oplossen.

De vierde variabele is ‘Ontmoeten & ondernemen’ (bestaande uit vier items met een Likertschaal van 1 - 10). Voorbeelden van items zijn: §

Ik ontmoet voldoende mensen.

§

Ik doe nieuwe contacten op.

De vijfde variabele bracht in kaart of men is gaan deelnemen aan natuur- en sportactiviteiten middels de variabele ‘Natuur- en sportactiviteiten’ (bestaande uit vier items met een Likertschaal van 1 - 10). Voorbeelden van items zijn: §

Ik ga de natuur in.

§

Ik neem deel aan sportactiviteiten.

Daarnaast is in kaart gebracht of de arbeidsmarktpositie van de deelnemers verbeterd is door te kijken naar het verkrijgen of beter functioneren in een betaalde baan (met of zonder 9 © Artéduc, Vught

begeleiding), het verkrijgen van vrijwilligerswerk, het gaan zoeken van een baan of het gaan stage lopen. Om de impact van het educatietraject in kaart te brengen, zijn middels SPSS 29.0 verschilvariabelen gemaakt en is per variabele het percentage deelnemers, dat een groei heeft doorgemaakt, bepaald. De zelfperceptiemaat onder de respondenten blijkt een betrouwbare maat te zijn voor deze resultaten aangezien eerder onderzoek van De Greef et al. (2009) heeft aangetoond, dat door het zelf scoren van de beheersing van diverse vaardigheden de verwachte overschatting van de deelnemers uitbleef. Dezelfde scores door docenten (over de betreffende vaardigheden van de deelnemers) bleken namelijk veel hoger te zijn dan die van de deelnemers zelf. Daarnaast tonen Kok en Scholte (2013) door vergelijking van scores op de schalen van het SIT-instrument met scores op objectieve internationale taaltoetsen (Alamprese et al., 2011; Sabatini et al., 2011;, Greenberg et al., 2011; Hock & Mellard, 2011) aan, dat de gemiddelde stijging van de testscores van deelnemers vergelijkbaar zijn. Hierbij is de hoogte van de scores op de objectieve internationale taaltoetsen vergeleken met de hoogte van de scores via het SITinstrument.

10 © Artéduc, Vught

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

7558

Extern Zaak ID

Z/25/329026

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

5 maart 2026

Agendapunt

5.b

Titel

329026 Informatienota Evaluatie uitvoeringsplan Samen voor een gezonde toekomst 2025

Organisatieonderdeel

domein Sociale leefomgeving - team WMO, jeugd en gezondheid

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf Portefeuillehouder(s) Wijchen

Schouten, B. (Bea)

Bijlagen 329026 Informatienota Evaluatie uitvoeringsplan Samen voor een gezonde toekomst 202 Wijchen Evaluatie uitvoeringsplan Samen voor een Gezonde toekomst 2025 def Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

27 januari 2026

Stukken Agendacommissie Wijchen

30 januari 2026

Raad openbaar Wijchen

5 maart 2026

Voorgesteld besluit Kennis te nemen van de evaluatie van het uitvoeringsplan Samen voor een Gezonde toekomst 2025. Besluit (Ter kennisneming aangenomen) Kennis te nemen van de evaluatie van het uitvoeringsplan Samen voor een Gezonde toekomst 2025.

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/329026

Informatienota voor de Raad Onderwerp: Evaluatie uitvoeringsplan Samen voor een gezonde toekomst 2025 Datum: 27 januari 2026 Kernboodschap Kennis te nemen van de evaluatie van het uitvoeringsplan Samen voor een Gezonde toekomst 2025. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

25-04-2021

Beleidsplan Wmo Jeugd Gezondheid 2020-2023 (Z/20/056202)

30-04-2023

Beleidsplan Geldzorgen, Armoede en Schulden (Z/23/105532)

26-10-2023

Plan van Aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (Z/23/138869)

14-12-2023

Regioprogramma jeugd (Z/23/140751)

28-11-2024

Beleidsplan Samen voor een Gezonde Toekomst (Z/24/265635)

Toelichting In 2024 is het meerjarenbeleidsplan Samen voor een gezonde toekomst 2025 – 2028 vastgesteld. In het beleidsplan staan onze doelen voor de komende jaren. In het beleidsplan staan onder andere de volgende uitgangspunten: o Focus op samenwerking in ketenaanpakken (gezond gewicht en valpreventie); o Meer verbinding tussen sociaal en medisch domein: minder medicaliseren; o Meer verbinding tussen sport, bewegen, cultuur, het fysieke domein en gezondheid; o Sport en cultuur in te zetten als middel voor gezondheid en welzijn; o Een rookvrije generatie na te streven; o Het bevorderen van inclusie voor alle inwoners; o De opvoedvaardigheden van ouders te versterken; o Meer in te zetten op mentale gezondheid; o De focus te blijven leggen op preventie en vroegsignalering van schulden; o Het aanbod van wonen met zorg bij de vraag te laten passen; o We bouwen aan een brede sociale basis om de focus te verleggen van zorg naar welzijn

Pagina 1 van 3

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/329026

Gevolgen In 2024 stelde het college het uitvoeringsplan vast. De acties uit 2025 hebben we geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie stelden we acties bij. De volledige evaluatie vindt u in de bijlage. Uit elk hoofdstuk lichten we een paar punten toe. Gezond en Actief: - Tijdens de vaststelling van het beleidsplan werd als risico genoemd dat er vanaf 2026 en verder er nog veel onduidelijk over bekostiging van diverse onderdelen. Inmiddels is bekend geworden dat er aanvullende middelen komen voor verschillende onderdelen in 2026 door het AZWA (aanvullend zorg en welzijnsakkoord). Voor 2027 en verder wachten we de uitwerking van het AZWA af, waarin is toegezegd dat gemeenten verder kunnen met de uitvoering van de ketenaanpakken en de sociale basis. Nog niet bekend is welk bedrag de gemeente Wijchen hiervoor krijgt en onder welke voorwaarden. - We hebben flinke stappen gezet in de ketenaanpakken gezond gewicht, valpreventie en welzijn op recept. - We zijn gestart met een cursus ‘Rookvrij! Ook jij?’ voor medewerkers van Werkorganisatie Druten Wijchen. - De buurtsportcoach hebben we met succes ingezet op verschillende beweeg- en gezondheidsthema’s. Bijvoorbeeld bij Max Vitaal, sportadviesgesprekken, valpreventie of de Beweegproeverij. Sociale basis: -

-

-

-

Het aanbod voor thuiswonende mensen met dementie is verbreed. Denk bijvoorbeeld aan Breinfit. Ook zijn er twee vergeet-me-nietpaden gerealiseerd (bij Meerstaete en rond het Odensehuis/ Hof van Elst). We hebben de trainingen ‘Goed omgaan met Dementie’ aangeboden aan medewerkers van de Werkorganisatie Druten Wijchen. We hebben dit jaar voor het eerst een themaweek Dementie en een themaweek Mantelzorg georganiseerd met verschillende activiteiten. De afgelopen jaren vond er 1 activiteit plaats op 1 dag. In de week van de mantelzorg vonden o.a. twee culturele activiteiten plaats (Music Care en Appeltaartconcert) die mogelijk zijn gemaakt door subsidie uit ons Cultureel ontwikkelfonds. Ook vond de week van de ontmoeting plaats. Op het gebied van mantelzorg werken we meer vraaggericht. Op basis van de behoefte van mantelzorgers wordt nu een aanbod gecreëerd die passend is. We hebben aandacht voor toegankelijkheid o.a. bij de verkiezingen. Stichting Museum Kasteel Wijchen heeft in het Kasteel een prikkelarm museumbezoek georganiseerd. Dit heeft veel andere organisaties geïnspireerd om aandacht te hebben voor ‘prikkelarm’. Ook is er een prikkelarme kermis en Carnavalsoptocht. De cultuurverbinder en de verenigingsondersteuner zijn in de loop van 2025 gestart en hebben al mooie resultaten bereikt.

Opgroeien: -

We zetten stappen richting een Stevig sociaal team. We starten in 2026 met de POH (praktijkondersteuner huisartsen) en het bieden van ambulante begeleiding binnen het sociaal team.

Pagina 2 van 3

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/329026 -

-

-

We zetten in op een sterke solide basis en starten 1 januari met Buurtgezinnen. Met het oog op de sterke solide basis gaan we onderzoeken hoe we samenwerking rondom het jonge kind met netwerkpartners kunnen versterken. We evalueren de samenwerking die er nu is (het komeetoverleg). In 2026 is mentale veerkracht een thema waar we op inzetten bij jongeren. In samenwerking met (zorg)partners gaan we zetten we in op ondersteuning en ontmoeting. Daarnaast werken we samen met het Maaswaal College om mentale veerkracht binnen het curriculum een plaats te laten krijgen. Het Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM) is een regionale overkoepelende beweging met betrekking tot mentale veerkracht. Door middel van deze beweging versterken we het ecosysteem ook in Wijchen.

Geldzorgen: -

Met de acties volgend uit de Vroegsignalering van schulden voorkomen we dat betalingsachterstanden uitgroeien tot schulden. We werken met het Pro College samen aan financiële educatie om jongeren geldwijs te maken. Binnen het armoedebeleid is aandacht voor geldzorgen en worden signalen opgepakt en meegenomen in de uitvoering van ons beleid.

Passend Thuis:

-

De Woonzorgvisie is via een participatief traject met bestuurders, professionals en vrijwilligers geactualiseerd. Ook het afwegingskader (checklist) voor nieuwe woonzorginitiatieven is geactualiseerd.

Zorg en Veiligheid: - In 2026 krijgt middelengebruik onder jeugdigen extra aandacht via een kort actieplan met input van jongerenwerk, onderzoek naar lokale trends en gerichte inzet op basis van GGD-gegevens, waarbij we tussentijds volgen of bijsturen nodig is. - In 2026 vindt de transformatie plaats van WijkGGZ naar GGZ in de wijk plaats. Uitvoering of Vervolgstappen De acties uit het uitvoeringsplan voeren we uit volgens het aangegeven tijdsplan. Begin 2027 komen we weer met een nieuwe evaluatie. Geheimhouding: Niet van toepassing

Pagina 3 van 3

Evaluatie uitvoeringsplan Samen voor een Gezonde toekomst

2025

Inleiding

In dit uitvoeringsplan werken we de doelen uit van het beleidsplan Samen voor een Gezonde toekomst 2025-2028. We beschrijven de acties en de stand van zaken. Bij de grijze vakken gaat het om acties die pas na 2025 opgepakt worden. Hierover is op dit moment geen voortgang te melden. Acties Per doel beschrijven we de acties. We gebruiken daarvoor dezelfde indeling als bij het beleidsplan: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Gezond en Actief Sociale basis en Cultuur Opgroeien Geldzorgen, Armoede en Schulden Passend thuis Zorg en Veiligheid

2

3

1. Gezond en Actief Doel A. We verminderen overgewicht door te focussen op bewegen en gezonde voeding. Dit doen we samen met verschillende organisaties in een ketenaanpak.

B. We streven naar een rookvrije generatie.

Actie 1. We werken beter samen met verschillende organisaties in de keten. Zo pakken we overgewicht bij volwassenen en jongeren aan.

Status In behandeling

2. We onderzoeken of we de programma’s JOGG en Kind naar Gezond Gewicht (KnGG) kunnen inzetten.

In behandeling

3. We moedigen Doorlopend laagdrempelige sport- en beweegactiviteiten aan bij mensen die het moeilijk vinden om meer te bewegen. 4. We moedigen projecten Doorlopend aan die leiden tot een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). 1. We onderzoeken de mogelijkheid om (kinder)evenementen rookvrij te maken. 2. We moedigen sportverenigingen, horeca en andere organisaties aan om rookvrij te worden

Evaluatie Volwassenen: plan van aanpak is gemaakt en in uitvoering. We focussen ons eerst op de ketenaanpak rondom de GLI. Vanaf 2026 kijken we verder naar de keten buiten de GLI. Kind naar gezond gewicht: de inventarisatie is afgerond. Verder zijn me met JGGZ, scholen en SMW in gesprek. Als er een definitief besluit over het AZWA wordt genomen, kunnen we in 2026 beginnen met de implementatie van KNGG. Dit doen we samen met alle gemeenten in Rijk van Nijmegen. Hier komen middelen voor beschikbaar vanuit het AZWA, is de verwachting. Op dit moment is er nog niet bekend of er voldoende middelen zijn om met JOGG te starten. We sluiten aan bij vindplaatsen zoals GLI of valpreventiecursussen. We moedigen mensen aan om deel te nemen aan bijvoorbeeld de Beweegproeverij of de Vitality Club. Dit is in 2025 onderdeel van de subsidieregeling GALA geweest waar organisaties een aanvraag konden doen. O.a. het project de beweegproeverij is hierdoor gefinancierd.

4

(Nog) niet gestart

Een plan van aanpak wordt in 2026 opgesteld als onderdeel van de Kansrijke Start aanpak.

C. We werken aan het voorkomen van alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 jaar en verminderen problematisch alcoholgebruik bij volwassenen.

3. We moedigen (aanstaande) ouders aan om te stoppen met roken. 1. We actualiseren het preventie- en handhavingsplan 2. We gebruiken de NixZonderID actie om horeca en sportverenigingen bewust te maken

In behandeling

Begin 2026

Doorlopend

D. We werken preventief aan de mentale gezondheid van onze inwoners.

1. We beginnen stap voor stap met het "Ecosysteem Mentale Gezondheid" (GEM)

In behandeling

2. We leggen de verbinding tussen huisartsen en welzijn door Welzijn op Recept. 3. We moedigen initiatieven aan die mentale gezondheid bespreekbaar maken.

In behandeling

Er zijn in 2025 10 bezoeken geweest aan horeca, cafetaria, sportkantines en supermarkten. Geen enkele keer werd er om een ID gevraagd. Als we naar de cumulatieve cijfers vanaf 2023 kijken zien we dat er in sportkantines in 16,7% van de bezoeken om een ID wordt gevraagd, in horeca 45%, in cafetaria 14,7% en in slijterijen 50%. Er wordt een schoolopdracht GEM ontworpen en deze wordt in Q4 2025 of begin Q1 2026 bij het MaasWaal College in diverse leerjaren geïmplementeerd. Er wordt een "matchingsmarkt" georganiseerd voor ondernemers en verenigingen om gehoor te geven aan de realisatie van de wensen/ideeën. Dit is in 2025 opgestart. Op dit moment zijn 3 huisartsenpraktijken aangesloten. De volgende stap is om uit te breiden naar alle Wijchense praktijken. In het voorjaar is de communicatiecampagne 'Hoe is het?' gelanceerd. Doel is de openheid vergroten over het thema mentale gezondheid en de betrokkenheid van mensen op elkaar hierbij. Deze zal de komende jaren periodiek onder de aandacht worden gebracht. Samen met werkgroep Valpreventie werken we aan het opsporen van inwoners, het aanbieden van valpreventiecursussen en de borging. We versterken de keten.

E. We moedigen een 1. We stimuleren gezonde leefstijl bij samenwerking in de keten ouderen aan en zetten in van valpreventie. op valpreventie.

Doorlopend

Doorlopend

5

2. We moedigen laagdrempelige sport- en beweegactiviteiten voor ouderen aan. De buurtsportcoach zetten we hier ook voor in. 3. We bieden valpreventiecursussen aan

Doorlopend

We sluiten aan bij vindplaatsen zoals GLI (Gecombineerde Leefstijlinterventie) of valpreventiecursussen. We moedigen mensen aan om deel te nemen aan bijvoorbeeld de Beweegproeverij of de Vitality Club.

Doorlopend

Het hele jaar door organiseert de werkgroep valpreventie cursussen. Dit continueren we in 2026. Dit is in 2025 onderdeel van de subsidieregeling GALA geweest waar organisaties een aanvraag konden doen. Een voorbeeld hiervan is 'Samen buiten, samen bewegen' in Wijchen Noord bij de beweegtuin. Dit onderzoek is nog niet gestart. Landelijk is de methode heel negatief in het nieuws gekomen zodat opstart qua timing niet handig was.

4. We steunen initiatieven die Doorlopend zich richten op vitaal ouder worden. 5. We onderzoeken hoe de methode ‘Powerful Aging’ kan helpen aan vitaal ouder worden 1. We moedigen initiatieven F. We zorgen voor een aan die bijdragen aan een fysieke leefomgeving die gezonde leefomgeving gezond gedrag (zoals buurttuinen en gemakkelijker maakt. watertappunten). 2. We informeren inwoners over hoe ze met hitte om kunnen gaan volgens ons hitteplan. G. We moedigen kinderen 1. We creëren een aan om meer buiten te beweegvriendelijke spelen. (school)omgeving volgens ons speelruimtebeleid.

(Nog) niet gestart Doorlopend

Dit was in 2025 onderdeel van de GALAsubsidieregeling waarbij organisaties een aanvraag konden doen. O.a. scholen hebben hier gebruik van gemaakt.

Doorlopend

Het hitteprotocol is in 2025 twee keer geactiveerd, waarbij we gemeentelijke kanalen inzetten om inwoners te informeren over hitte.

In behandeling

We creeëren meer speel- en sportwaarde door in te zetten op sportieve ontmoetingsplekken in de openbare ruimte. Denk hierbij aan de realisatie van het 3x3 basketbalveld op de campus. Daarnaast onderzoeken we wat de mogelijhkheden zijn voor de sportplekken in Hofsedam, Kerkeveld (met name de Flier en de Gamert) en de Huurlingedam te verbeteren omdat deze daar beperkt zijn en de realisatie van een buurt overstijgende sportplek (Denk hierbij aan bijvoorbeeld een voetbalkooi of Urban Sports). Dit

6

in samenspraak met LBG’s en inwoners. In december is een motie aangenomen om een nieuwe voorziening te onderzoeken.

H. We maken actief de verbinding tussen sport, bewegen, cultuur, gezondheid en preventie en het fysieke domein, in bijvoorbeeld de omgevingsvisie.

I.

2. We onderzoeken hoe we het gebruik van bestaande speel- en sportvoorzieningen kunnen vergroten. 1. We spelen in op ontwikkelingen in de fysieke omgeving om een gezonde leefomgeving te creëren. Dit doen we bijvoorbeeld bij de omgevingsvisie of Hart van Zuid. 2. We werken vanuit verschillende domeinen samen aan de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). 3. We moedigen initiatieven aan die helpen om een beweegvriendelijke omgeving te creëren.

We moedigen 1. We financieren jaarlijks reanimatiecursussen aan reanimatiecursussen voor en zorgen ervoor dat inwoners.

(Nog) niet gestart

Hier kan de buursportcoach een rol in gaan spelen.

Doorlopend

We zijn in verbinding met teams uit het fysieke domein en betrokken bij de programma's vanuit de omgevingsvisie. Hierin zetten we een gezonde leefomgeving die gezondheid bevordert op meerdere aspecten.

Doorlopend

We werken samen met diverse teams uit verschillende domeinen en communiceren over de doelen en resultaten van het GALA. Regionaal werken we samen aan IZA en de ketenaanpakken.

Doorlopend

Een onderdeel van de GALA-subsidieregeling is de leefomgeving. Met deze regeling moedigen we organisaties en inwoners aan om zich in te zetten voor een omgeving waarin mensen makkelijk kunnen bewegen. Ook in 2025 konden inwoners een gratis reanimatiecursus volgen

Doorlopend

7

AED’s op openbare plekken beschikbaar zijn. J.

2. Samen met EHBO Wijchen Doorlopend zorgen we ervoor dat het AED-netwerk dekkend blijft. Doorlopend We moedigen deelname 1. We zetten een buurtsportcoach en aan sport- en verenigingsondersteuner beweegactiviteiten aan in. Zo geven wij invulling voor iedereen. We geven aan de gewijzigde Brede daarbij extra aandacht Regeling aan jongeren, ouderen Combinatiefuncties 2023en anderen voor wie 2026. bewegen moeilijker is. 2. Als partner van het Lokaal Doorlopend Sportakkoord stimuleren we nieuwe initiatieven voor sport- en beweegaanbod onder alle doelgroepen. 3. We maken het aanbod op Doorlopend www.actiefwijchen.nl beter vindbaar. Via dit platform zetten we ook Sjors Sportief/Creatief en Max Vitaal in. 4. We continueren de inzet Doorlopend van de consulent Aangepast Sporten via Uniek Sporten.

K. We versterken het 1. We versterken het netwerk Doorlopend netwerk en leggen actief door bijvoorbeeld Gezond verbindingen tussen & Actief cafés en sport, gezondheid, het sportcafés te organiseren, sociaal domein, en de nieuwsbrief Gezond onderwijs, cultuur en het & Actief verder te fysieke domein. verspreiden.

Gemeente Wijchen heeft een dekkend AEDnetwerk Zie hieronder waar we de o.a. de buurtsportcoach en verenigingsondersteuner voor inzetten.

De gemeente Wijchen is een van de partners van het Lokaal Sportakkoord. Vanuit dit akkoord is bijgedragen aan verschillende initiatieven. Denk bijvoorbeeld aan een bijdrage aan de vitality club, parkinsonboksen, pilot reanimatiecursussen voor sportverenigingen en een jeu de boulesbaan in de openbare ruimte De website www.actiefwijchen.nl heeft een opfrisbeurt gehad. Sportstimuleringsprogramma's Sjors Sportief/Creatief en Max Vitaal verlopen via deze website. In 2026 werken we verder aan de vindbaarheid van de website en het sportaanbod. De contructie zal wel iets veranderen. Voorheen lag de uitvoering en coordinatie bij de gemeente Nijmegen. Per 01-01-2026 zal de uitvoering ondergebracht worden bij de buurtsportcoach en verenigingsondersteuner. De coordinatie blijft bij de gemeente Nijmegen. We hebben een gezond & actief café georganiseerd en een sportcafé. Meerdere keren per jaar verschijnt er een nieuwsbrief voor professionals en andere geinteresseerden.

8

L. We willen dat iedere inwoner met plezier, veilig, toegankelijk, eerlijk en zorgeloos kan sporten en bewegen. Ongeacht achtergrond, leeftijd, beperking en financiële situatie. M. We willen optimaal gebruikmaken van de openbare ruimte voor sporten, bewegen en spelen.

2. We zetten de buurtsportcoach in om deze verbindingen te leggen en hier actief mee aan de slag te gaan.

Doorlopend

3. We organiseren een Week van de gezondheid en ontmoeting waarin we inwoners inspireren. 1. We maken een plan van aanpak voor sociaal veilige sport en geven daar samen met de regio uitvoering aan. 2. We evalueren de Geldterugregeling en kijken welke regeling het meest passend is.

Doorlopend

1. We geven uitvoering aan het speelruimteplan Wijchen 2025-2034.

We zetten de buurtsportcoach met succes in op de verschillende beweeg- en gezondheidsthema's. Enkele voorbeelden waarbij de buurtsportcoach is betrokken zijn: Max Vitaal, sportadviesgesprekken (o.a. bij de GLI en mensen met een migratieachtergrond naar sport begeleiden), valpreventie (o.a. gebruik van de smartfloor), Beweegproeverij (subsidieaanvraag, planning, promotie), het lokaal sportakkoord, website actief wijchen enz. Deze vindt plaats in januari 2026. Vanwege timing heeft was er in 2025 geen Week van de gezondheid.

Doorlopend

Samen met de regio Nijmegen geven we uitvoering aan het plan van aanpak voor een sociaal veilige sport in de gemeenten Wijchen. De verenigingsondersteuner heeft hier een rol in.

(Nog) niet gestart

Dit wordt meegenomen bij de evaluatie van het Beleidsplan Geldzorgen, Armoede en Schulden.

Doorlopend

Dit ligt in november 2025 bij de gemeenteraad ter besluitvorming. Met de aanvullingen in het speelruimtebeleid 2025 – 2034 zorgen we ervoor dat het huidige beleid wordt aangevuld op een aantal onderdelen waarmee het weer bij de tijd is en weer jaren vooruit kan. In 2026 zal er een speelbos worden gerealiseerd in park Noord. Aan de hand van de uitkomsten van de verenigingsmonitor heeft de verenigingsondersteuner handvatten gekregen om hierover met de verenigingen in gesprek te gaan en waar nodig te ondersteunen. Daarnaast fungeert ze als vraagbaak en zet ze zich in voor bepaalde thema's zoals sociaal veilige sport

N. We willen sterke, vitale 1. We zetten de Doorlopend en financieel gezonde verenigingsondersteuner in sportverenigingen die om verenigingen te helpen een bijdrage leveren aan sterk, vitaal en financieel onze beleidsdoelen. gezond te worden of blijven.

9

(themabijeenkomst en weer opstarten VCP werkgroep (vertrouwenscontactpersoon)).

2. We organiseren diverse Doorlopend informatiebijeenkomsten en inspiratiesessies om verenigingen te informeren en inspireren.

Denk hierbij aan de sportcafés, gezond en actief cafés en de theatervoorstelling over een positief sportklimaat die 8 oktober 2025 heeft plaats gevonden.

10

2. Sociale Basis en Cultuur = Doel A. Inwoners nemen regie over (levens)vragen, eventueel met professionele ondersteuning.

B. Inwoners ontmoeten

1.

2026 of verder Status Actie We gaan met inwoners van Doorlopend 75 jaar en ouder in gesprek over hun welzijn, gezondheid, kwaliteit van leven en woonwensen. Dit noemen we een Welzijnsbezoek.

Evaluatie Meervoormekaar bezoekt jaarlijks inwoners die 75, 80, 85 en 90 worden. MVM zet vrijwilligers in om de welzijnsbezoeken af te leggen. Zij krijgen regelmatig instructies en uitleg om de bezoeken af te leggen. De groep 75-jarigen worden het meest bezocht. De bezoeken worden enorm gewaardeerd. Het valt op dat de inwoners die bezocht worden graag een maatje/vrijwilliger willen. Jaarlijks wordt er geevalueerd. We zijn gestart met een werkgroep om de inzet van langdurige levensloopbegeleiding uit te werken. Dit voor autisme, maar ook andere doelgroepen.

2.

We onderzoeken de inzet van levensloopbegeleiding voor autisme en andere doelgroepen.

In behandeling

1.

We moedigen het laagdrempelig ontmoeten van inwoners op dorps- of wijkgerichte plekken aan.

Doorlopend

In de week van de ontmoeting is gebruik gemaakt van de dorps en wijkhuizen.

2.

We moedigen ideeën van inwoners aan voor activiteiten in de buurt. We stimuleren dit bijvoorbeeld met Mee®doenertjes.

Doorlopend

MvM faciliteert met de Meerdoenertjes en het Buurtfonds activiteiten voor inwoners die iets willen organiseren voor hun buurt. Voor het bevorderen van sociale samenhang en ontmoeten. Dit kunnen eenmalige activiteiten zijn. Verder is er de wens binnen de organisatie om meer aandacht te hebben voor inwonersinitiatieven. Het budget wordt volledig benut.

elkaar en kijken meer naar elkaar om.

11

C. Inwoners bezitten de

1. vaardigheden om een sociaal netwerk op te bouwen, in te zetten en te onderhouden wanneer zij daar behoefte aan hebben. D. We geven aandacht aan 1. de algemeen toegankelijke hulpmiddelen, zoals de uitleenservice van de 2. zorgverzekering. Daarnaast breiden we het aantal poolmiddelen vanuit de gemeente uit.

We zorgen voor een passend aanbod om sociale vaardigheden aan te leren.

Doorlopend

MeerVoormekaar investeert in het aanleren van sociale vaardigheden via bijv. lotengenotencontact.

We brengen de mogelijkheden om hulpmiddelen onder de aandacht van inwoners. We breiden het aantal poolhulpmiddelen uit, daar waar wens en mogelijkheden zijn.

Doorlopend

De informatie over de hulpmiddelen staat op de website.

In behandeling

Er zijn duonieuwe fietsen besteld, de levering duurt echter al enkele maanden. Een van de duofietsen is speciaal voor de nieuwe begeleidersgroep, deze komt in het centrum te staan.

E. Signalen van

Samen met de Kerngroep Eenzaamheid werken we aan het verminderen van eenzaamheid. Ieder jaar bepalen we de prioriteiten.

In behandeling

MeerVoormekaar is voorzitter van de Kerngroep Eenzaamheid. Door andere prioriteiten van MVM is de Kerngroep Eenzaamheid in 2025 niet bijeengekomen.

Doorlopend

Op de website van de gemeente Wijchen is de webpagina over Mantelzorgondersteuning verder doorontwikkeld. Daarnaast heeft de Consulent Mantelzorg inloopspreekuren en is zij vaak te gast bij bijeenkomsten in de gemeente Wijchen.

1. eenzaamheid worden herkend en bespreekbaar gemaakt. We richtten ons op een aanpak om eenzaamheid te verminderen. 1. F. Mantelzorgers van alle leeftijden en betrokkenen bij 2. verschillende zorgvragen (fysiek/mentaal) voelen zich gehoord en gewaardeerd. We bieden 3. verschillende vormen van passende ondersteuning.

We investeren extra in het vinden van mantelzorgers. We investeren in een betere ondersteuning voor mantelzorgers. Zoals een inloopspreekuur. We investeren in een betere informatievoorziening voor mantelzorgers. Zoals een website.

12

4.

We brengen de wensen van Doorlopend mantelzorgers in kaart. Hiermee ontwikkelen we een aanbod dat beter aansluit op de behoeften van mantelzorgers.

5.

We ondersteunen mantelzorgers met verschillende trainingen. Zoals: hoe blijf je in balans en hoe ga je om met (levend) verlies.

Doorlopend

6.

We spreken onze waardering uit voor mantelzorgers.

Doorlopend

7.

We blijven investeren in lokale en regionale mogelijkheden om mantelzorgers tijdelijk te ontlasten (respijtzorg).

Doorlopend

8.

We bieden mantelzorgers van thuiswonende mensen met dementie of geheugenproblemen handvatten om de zorg thuis langer vol te kunnen houden. 9. We investeren in de groep jonge mantelzorgers. 10. We investeren in het professionele Netwerk Mantelzorg en werken

Via het Netwerk Mantelzorg (dat bestaat uit professionals en ervaringsdeskundigen) ontvangen wij signalen over het aanbod. Net na de zomer is er een bijeenkomste geweest van mantelzorgers: zij hebben hier aangegeven waar ze behoefte aan hebben, wanneer en in welke vorm. Op basis hiervan wordt een vraaggericht aanbod gecreerd. Zie hierboven. Er is een logo ontwikkeld voor Mantelzorg. Mantelzorg is niet gebonden aan wetten of aan organisaties. Door het logo in te zetten bij trainingen of activiteiten voor mantelzorgers Wijchen breed, bereiken we meer bewustwording. Mantelzorgers kunnen Mantelzorgwaardering aanvragen. Daarnaast vindt in 2025 voor het eerst de 'Week van de mantelzorg' plaats met een gevarieerd (cultureel) aanbod verspreid over de hele gemeente Wijchen. Breinfit (bewegen voor mensen met dementie) en de uitbreiding van Koffie met Leonie is hier een voorbeeld van.

Doorlopend

Vanuit de ZonMw subsidie is het aanbod voor thuiswonende mensen met dementie verbreed. Zoals Breinfit. Daarnaast is er een uitgebreide webpagina ontwikkeld met informatie over dementie en ondersteuning.

Doorlopend

Het netwerk komt eens per kwartaal bij elkaar.

13