Agendabundel

1-9-2020

Op schema

1-9-2020

Gerealiseerd

Het plan van aanpak is ontwikkeld. Burgers worden betrokken bij de verdere invulling van de plek. 30-9-2020

Op schema

Op 17 september wordt een informatiebijeenkomst gehouden. Voorafgaand ontvang de raad betreffende cijfers in een informatienota.

Commissievergadering Wijchen 06- Verslagen AB en DB GGD 02-2020 10. Wijziging gemeenschappelijke regeling GGD, beslisnota (40955) Raad openbaar Wijchen 19-12-2019 Informeren over afgesloten 10.l. 36842 Zienswijze raad DVO 2020 MGR Dienstverleningsovereenkomst 2020 MGR

Wethouder Burgers zegt toe, de verslagen van het Algemeen Bestuur en de openbare delen van de besluitenlijsten van het Dagelijks Bestuur te publiceren op de Samenwerkingswijzer.

Burgers, T.T.M. (Titus)

Op schema

De AB verslagen staan op de nieuwe website van de GGD, maar deze zijn niet duidelijk te vinden. We hebben de GGD gevraagd een duidelijker overzicht van verslagen op haar website te publiceren, waar we vanuit de samenwerkingswijzer naar verwijzen.

Toezegging uit nota: Na ondertekening door de MGR zullen wij u over de definitief afgesloten DVO voor 2020 informeren.

Derks, N.G. (Nick)

Gerealiseerd

4-7-2019

Raad openbaar Wijchen 04-07-2019 Right to challenge 5.b. 33052 Perspectiefnota Wijchen 2019 - bespreken

Reactie college: Gevraagd wordt verder te kijken naar de “right to Loermans, challenge”. Het college vindt dit interessant en wil dit verder bekijken. Er P.L.J. (Paul) zijn al organisaties die zelf aanbestedingen doen maar het is interessant te kijken of dit kan worden uitgebreid. Dit zou binnen de bestaande financiële kaders moeten plaatsvinden.

Op schema

De DVO is een regionaal stuk (arbeidsmarktregio 'Rijk van Nijmegen'). De behandeling in Nijmegen heeft lang geduurd, waardoor de DVO nog altijd niet is ondertekend. Corona zorgde vervolgens voor verdere vertraging. Ik verwacht dat dit in september/oktober 2020 pas gaat gebeuren. De facto (even afgezien van de beperkingen door Corona) lopen de gemaakte afspraken. De nu wederzijds ondertekende DVO is 11 november ontvangen. Ik zal deze met een informatienota voorleggen aan college en raad met een toelichting op de vertraging maar, in zoverre mogelijk door Corona, wel "de facto" uitgevoerde afspraken. De raad heeft voor zijn vergadering van 28-01-2021 een informatienota ontvangen. Er komt een Wet participatie. Eind 2020 moet deze zijn vastgesteld door de Eerste en Tweede Kamer. In 2021 hebben gemeenten de tijd om een verordening op te stellen. Hierin regelt de gemeente of en zo ja in welke beleidsfase participatie mogelijk is. Dit moet duidelijk worden voor agendering tot en met de beleidsevaluatie. Right to Challenge is hierin betrokken. De toezegging wordt bij dit traject betrokken. We voeren een marktverkenning uit naar geschikte tools ter ondersteuning van de samenwerking met inwoners.

16-5-2019

Commissievergadering Wijchen 16- Evaluatie uitvoering Wethouder Gerrits zegt toe na elke beoordelingsronde de raad te 05-2019 9.a. 29221 Evaluatie kleinschalige particuliere informeren over het aantal toegewezen woningen en het type woningen. uitvoering kleinschalige particuliere woningbouwinitiatieven (KPI’s) woningbouwinitiatieven (KPI's)

Gerrits, G.W.R. (Geert)

16-5-2019

Commissievergadering Wijchen 16- Evaluatie uitvoering Wethouder Gerrits zegt toe de indieners van eerder afgewezen goede 05-2019 9.a. 29221 Evaluatie kleinschalige particuliere plannen die niet opnieuw zijn ingediend, op de hoogte te brengen van de uitvoering kleinschalige particuliere woningbouwinitiatieven (KPI’s) nieuwe en meer kansrijke beoordelingsmethode. woningbouwinitiatieven (KPI's)

Gerrits, G.W.R. (Geert)

25-4-2019

Raad openbaar Wijchen 25-04-2019 Businesscase project uit 7. 21058 Businesscase project uit Masterplan Wijchen Werkt Masterplan Wijchen Werkt Opstellen risicoparagraaf bespreken Raad openbaar Wijchen 25-04-2019 invulling oude Paschalisschool 2. Vragenhalfuurtje

19-12-2019

25-4-2019

28-2-2019

Raad openbaar Wijchen 28-02-2019 Beantwoording vragen VVD 5.f. beantwoording vragen VVD inzake Graafseweg 615-617 inzake Graafseweg 615-617

Wethouders Derks zegt toe de vraag van Kernachtig Wijchen m.b.t. de duur Derks, N.G. van de vakantie, in de evaluatie mee te nemen. (Nick)

Wethouder Gerrits voegt toe dat op dit moment wordt onderzocht welke invulling mogelijk is op de locatie van de oude Paschalisschool. Tot 1 augustus 2019 maakt de Eerste Stap hier gebruik van. In principe kan hier aansluitend een ontwikkeling worden gerealiseerd. Zodra hier zicht op is, zal hij de raad informeren. Toezegging uit informatienota: Er dient nog nader onderzoek plaats te vinden naar de mogelijkheden van woningbouw op deze locatie. In onze visie zijn meerdere herontwikkelingsopties. Hier wordt u gemeenteraad op een later moment nader over geïnformeerd.

Pagina 3 van 5

Gerealiseerd

Risicoparagraaf is meegenomen in de begroting 2020 en 2021

Gerrits, G.W.R. (Geert)

N.v.t.

De huur van het pand door De Eerste Stap is tot augustus 2021 verlengd, mede vanwege mogelijk gebruik van het pand als locatie voor een nieuwe school. Het gesprek met partijen over woningbouw wordt voortgezet zodra er helderheid is over de nieuwe schoollocatie.

Gerrits, G.W.R. (Geert)

Gerealiseerd

Momenteel wordt een quickscan uitgevoerd naar de mogelijkheden om de gronden een woonbestemming te geven. De verwachting is dat de resultaten in het 1e kwartaal van 2020 bekend zijn. De quickscan is uitgevoerd. De resultaten zijn verzameld en een conclusie wordt voorbereid. 18-11 de gemeenteraad is geinformeerd. in de raadsvergadering van 28 oktober is het herontwikkelingsonderzoek behandeld en een werkkrediet vastgesteld 24-11-2020: is afgehandeld

Rapportage toezeggingen Start datum Agendapunt

Kwartaal Q4 Titel

Datum 10-2-2021

Toezegging

Portefeuille houder Loermans, P.L.J. (Paul)

Deadline

Voortgang

Voortgang toelichting

Op schema

De gemeente heeft samen met de werkgroep VCP Wijchen (het netwerk voor vertrouwens(contact)personen) op maandagavond 4 november 2019 een bijeenkomst georganiseerd voor bestuurders en/of vertrouwens(contact)personen van (sport)verenigingen. Hierbij was de NOC*NSF ook aanwezig en heeft een presentatie gegeven. Tijdens de avond is aan de aanwezigen de toolkit uitgereikt. Deze toolkit bevat informatie die gebruikt kan worden bij het ondersteunen van (startende) vertrouwens(contact)personen van andere sportverenigingen. De aanwezige sportverenigingen (11 verenigingen hadden zich aangemeld) hebben een intekenlijst ingevuld waarbij ze aangegeven hebben of ze deel willen nemen aan (een) training(en)/workshop(s) en/of aan de werkgroep VCP Wijchen. Eind januari wordt er een vervolgbijenkomst georganiseerd. We willen bij voorkeur de trainingen/workshops in Wijchen plaats te laten vinden. In februari 2020 heeft de vervolgbijeenkomst plaats gevonden. Er is afgesproken dat de VCP training de eerste prioriteit heeft. Na deze training komt de intervisiegroep/ expertisegroep weer bij elkaar om te bepalen hoe vaak deze bijeenkomsten plaats vinden en wat de inhoud is. Door de corona crisis heeft de training nog niet plaats gevonden. We zijn met de NOC*NSF bezig de training begin volgend jaar (2021) in Wijchen plaats te laten vinden.

Tegen die tijd is het misschien mogelijk de training online te volgen. De NOC*NSF zijn de mogelijkheden hiervoor aan het onderzoeken.

28-2-2019

Raad openbaar Wijchen 28-02-2019 Antwoord op schriftelijke 5.e. Antwoord op schriftelijke vragen vragen raad, fractie Kernachtig raad, fractie Kernachtig Wijchen: Wijchen: Vertrouwenspersoon Vertrouwenspersoon voor voor (sport)verenigingen in (sport)verenigingen in Wijchen Wijchen

Toezegging uit informatienota: We zullen u over de voortgang informeren. (Als reactie op de vraag: Zo ja, wil het college, wanneer de gesprekken gevoerd zijn, de raad informeren over de voortgang en het standpunt van het college over deze problematiek?).

28-2-2019

Raad openbaar Wijchen 28-02-2019 Antwoord op schriftelijke vraag 5.b. 19 7 25621 Antwoord op D66, Ja-Ja sticker schriftelijke vragen D66 over Ja-Ja sticker Commissievergadering Wijchen 14- Lokale woonagenda Wijchen 02-2019 9. 19 8 23695 Lokale woonagenda Wijchen Commissievergadering Wijchen 14- Lokale woonagenda Wijchen 02-2019 9. 19 8 23695 Lokale woonagenda Wijchen Raad openbaar Wijchen 31-01-2019 Eindafrekening project 10.a. 19 2 23652 Eindafrekening omgekeerd inzamelen en project omgekeerd inzamelen en evaluatie zomerinzameling en evaluatie zomerinzameling en gftgft-inzameling bij hoogbouw inzameling bij hoogbouw bespreken

Toezegging uit informatienota: Op het moment dat we de gevolgen van invoering van de Ja/Ja sticker in beeld hebben zullen wij u een beslisnota voorleggen

Loermans, P.L.J. (Paul)

Op schema

De VNG heeft geen richtlijnen opgesteld. Wordt nu in Dar verband opgepakt. Gemeente Nijmegen is met de voorbereiding bezig.

Wethouder Gerrits zegt toe in de volgende evaluatienota niet alleen aandacht te schenken aan de cijfermatige voortgang, maar ook aan de kwalitatieve voortgang. Wethouder Gerrits zegt toe om de technische vraag van Wijchen Lokaal over Waalborg schriftelijk te beantwoorden.

Gerrits, G.W.R. (Geert)

Op schema

Volgende evaluatienota zal naar verwachting pas eerste kwartaal 2020 aan de orde komen.

Wij stellen voor de zomerinzameling de komende jaren te continueren en na 3 jaar opnieuw te evalueren.

Loermans, P.L.J. (Paul)

Op schema

Evaluatie zomerinzameling gepland na zomerinzameling in 2021

31-1-2019

Raad openbaar Wijchen 31-01-2019 Initiatiefnota Wél doen bij de 8.a. 19 3 23521 Initiatiefvoorstel Wél- gemeente doen bij de gemeente (werkervaringsplek statushouders bij gemeente) - bespreken

Het college te verzoeken om de raad over de evaluatieresultaten en het wel Derks, N.G. of niet vervolgen van de proef te informeren via een informatienota. (Nick)

17-1-2019

Commissievergadering Wijchen 17- 19 3 20064 Analyse bestand 01-2019 11.a. 19 3 20064 Analyse participatiewet 2018 bestand Participatiewet 2018

Toezegging tijdens commissievergadering van 17 januari 2019: Derks, N.G. Wethouders Derks zegt toe dat de raad schriftelijk antwoord krijgt op de (Nick) vragen van Wijchen Lokaal: 1) Wat zijn de onderliggende oorzaken van de in- en uitstroomcijfers? 2) Welke gevolgen heeft de nieuwe tactiek – om een kandidaat bij de baan te zoeken – voor de werkwijze? 3) Wat betekent de opmerking “dat ze strenger aan de poort moeten zijn”? 4) Kan het tekort van € 306.681 ook in de toekomst gecompenseerd blijven worden?

17-1-2019

Commissievergadering Wijchen 17- 19 1 23528 Proces evaluatie 01-2019 8. 19 1 23528 Proces windenergie evaluatie gedragscode windenergie

Wethouder Burgers zal het evaluatierapport voor 1 mei 2019 voorleggen aan de raad.

13-12-2018

Raad Informatiebijeenkomst openbaar Wijchen 13-12-2018 2.b. 18 3 20064 Analyse bestand Participatiewet 2018

Bert heeft toegezegd tijdens de informatiebijeenkomst om Rob Albersnagel Derks, N.G. te informeren over de cijfers van Terugvordering en Verhaal. (Nick)

14-2-2019

14-2-2019

31-1-2019

(18 3 20064) Analyse bestand participatiewet 2018

Pagina 4 van 5

Gerrits, G.W.R. (Geert)

Burgers, T.T.M. (Titus)

31-12-2021

Niet op schema

Met het Werkbedrijf zijn afspraken gemaakt over mogelijke kandidaten. Vanwege de corona-crisis hebben we een pas op de plaats gemaakt. Door het (verplichte) thuiswerken waren er geen begeleidingsmogelijkheden voor deze kandidaten. Zodra de maatregelen het toe laten, pakken we dit op.

Vanwege prioriteitstelling (masterplan Wijchen werkt) is de afwikkeling blijven liggen. Doorschuiven naar 2021

30-4-2019

Niet op schema

N.v.t.

in 2019 is de evaluatie van de eerste fase van de Gedragscode Windenergie Wijchen uitgevoerd door interviews te houden met diverse belanghebbenden. Echter, de afronding en aanbieding is uitgesteld omdat de evaluatie niet compleet wordt geacht zonder de ervaring van het enige windinitiatief in Wijchen dat de gedragscode Windenergie volgt (=windmolens bij Bijsterhuizen, een initiatief van Wind in Wijchen). Inmiddels heeft dit initiatief stappen gemaakt in de overige fasen van de gedragscode en is een verzoek ingediend tot planologische medewerking. Hiermee is straks de weg open voor afronding van de evaluatie. Ik stem dit met Rob Albersnagel af. Ik heb hem verschillende keren gesproken. Ik weet ervan maar ik kan niet meer terughalen of dit daadwerkelijk met hem besproken is.

Rapportage toezeggingen Start datum Agendapunt

Kwartaal Q4 Titel

Datum 10-2-2021

Toezegging

Deadline

Voortgang

Voortgang toelichting

Op schema

De tussentijdse evaluatie is gepland in 2023, halverwege de planperiode. Om de beleidsrealisatie te kunnen monitoren wordt een Integraal monitoringplan waterbeheer Wijchen opgesteld. Om kansen in het kader van harmonisatie te benutten, hebben we ervoor gekozen om dit gezamenlijk met Druten te doen. Alhoewel Druten (nog) geen Strategische waternota heeft, is er wel een gezamenlijke beleidsbasis in het Gemeentelijk rioleringsplan. Het monitoringplan is bedoeld om de leefomgevingskwaliteit (wat betreft water) en de effecten van beleid inzichtelijk te maken. Het monitoringplan zal worden afgestemd op andere monitoringplannen van het milieubeleidsplan. Het opstellen van het Integraal monitoringplan waterbeheer (Druten en Wijchen) is inmiddels in voorbereiding genomen. Naar verwachting is het monitoringplan voorjaar 2021 gereed. De eerste cijfermatige evaluatie op basis van het monitoringplan kan eind 2021 plaatsvinden. Om beleidsuitvoering betrouwbaar te kunnen monitoren en bijsturen zijn meerjarige meetreeksen (trends) nodig. Het voorstel om af te zien van precariobelasting voor evenementen is opgenomen in het raadsvoorstel van 20 december 2018, betreft vaststellen van de legesverordening 2019. Hierin is ook het bedrag opgenomen van de leges voor niet-commerciële evenementen over de afgelopen periode.

15-11-2018

Commissievergadering Wijchen 15- 18 1 1047 Strategische 11-2018 12.a. 18 1 1047 waternota Wijchen 2019-2028 Strategische waternota Wijchen 2019-2028

15-11-2018

Commissievergadering Wijchen 15- 18 2 8452 Visie op 11-2018 8. 18 2 8452 Visie op evenementen en evenementen gemeente Wijchen Evenementenbeleid,

Op schema

20-9-2018

Raad Informatiebijeenkomst openbaar Wijchen 20-09-2018 2.a. 18 1 1048 Milieubeleidsplan 20182021

Op schema

13-9-2018

Commissievergadering Wijchen 13- werkzaamheden onderhoud 09-2018 6. Rondvraag Ringlaan (tracé tussen kasteellaan en stationslaan)

17-5-2018

18-10-2016

Wethouder Loermans zegt toe om de waternota tussentijds te evalueren (door aan te haken bij de monitoringsplannen uit het milieubeleidsplan), zodat indien nodig de koers kan worden bijgesteld.

Portefeuille houder Loermans, P.L.J. (Paul)

Burgemeester Verheijen zegt toe om in de Legesverordening | Nota Leges Beek, M. van ( en Precario (te agenderen in december) een voorstel te verwerken om in de Marijke) toekomst af te zien van precarioheffing voor evenementen, zowel commerciële als niet-commerciële. Burgemeester Verheijen zegt toe in de nota bij de Legesverordening (te agenderen in december a.s.) tevens te melden hoe hoog de jaarlijkse leges is voor niet-commerciële evenementen. inzicht in de mogelijke Het college geeft de raad inzicht in de mogelijke financiële en ruimtelijke Loermans, financiële en ruimtelijke gevolgen van de geconstateerde demografische ‘ontgroening en vergrijzing’ P.L.J. (Paul) gevolgen van de voor maatschappelijke voorzieningen zoals basisscholen, peuterspeelzalen, geconstateerde demografische mfa’s, sportvoorzieningen en wijk- en dorpshuizen in de kern Wijchen én de 'ontgroening en vergrijzing' kleine kernen.

Wethouder Loermans zegt toe – naar aanleiding van een vraag over de slechte staat van onderhoud van de Ringlaan (tracé tussen Kasteellaan en de Stationslaan) dat de werkzaamheden in het voorjaar van 2019 zullen aanvangen. Commissievergadering Wijchen 17- Aantal lagen bouwen in de Dit was urgent vanwege het aantal bouwlagen van het oorspronkelijke plan 05-2018 7. 18 2 11835 Betekenis gemeente Wijchen nota 16 989 voor de nieuwbouw van Portiuncula. Bij het alternatieve plan speelt dit niet van de woonagenda Nijmegen en meer. Wij bieden u tegen de zomer een meningsvormende nota aan over omstreken 2017 – 2027 voor het beleid over het aantal lagen bouwen. Wijchen Raad openbaar Wijchen 03-11-2016 Financiële verordening (16 17, Tekst beslisnota Financiële verordeningen: Met het vaststellen van de 6. 16 17 Beslisnota Financiële cyclus 10 begroting) financiële verordening zijn we er nog niet. De financiële verordening is de verordening kapstok waaraan diverse beleidsnotities hangen. Op korte termijn bieden we ter actualisatie de beleidsnota’s ‘reserves en voorzieningen’, ‘financieringsstatuut’ en ‘waarderen, activeren en afschrijven’ aan.

Pagina 5 van 5

Loermans, P.L.J. (Paul)

1-4-2019

Op schema

Werk gestart in 2020.

Gerrits, G.W.R. (Geert)

1-7-2018

Gerealiseerd

Vraagstuk is in beeld, beleid over aantal bouwlagen volgt. 24-11-2020 zie Toezegging 24-09-2020 (dubbele toezegging)

Gerrits, G.W.R. (Geert)

1-9-2017

Op schema

29 oktober is de financiële verordening en de nota Investeren en afschrijven door de raad vastgesteld. De planning voor de nota's Treasurystatuut en Reserves & Voorzieningen is erop gericht ambtelijk Q1 2021 klaar te zijn.

1 Bijlage 3: kwartaalrapport schriftelijke vragen Q4 2020 Wijchen

Kwartaalrapportage Q4 2020 schriftelijke vragen Raad WDW Datum Periode

29-dec-20 1-okt-20 29-dec-20

Druten

Aantal gerealiseerd Aantal lopend Gerealiseerd binnen termijn Lopend binnen termijn

Aanvrager

Omschrijving zaak

Z/20/051319 Gemeente Wijchen

VVD Wijchen

W: Schriftelijke vraag VVD over uitrusting en bevoegdheden van de Wijchense BOA's

14-aug-20

22-sep-20 gerealiseerd

39

6

Z/20/052102 Gemeente Wijchen

Fractie D66

W: Schriftelijke vraag D66 over zorg om tekort stageplekken

10-sep-20

6-okt-20 gerealiseerd

26

7

Z/20/053068 Gemeente Wijchen

Kernachtig Wijchen

Schriftelijke vraag Kernachtig Wijchen over Straatcoaches tegen jongerenoverlast

6-okt-20

27-okt-20 gerealiseerd

21

8

Z/20/053383 Gemeente Wijchen

Sociaal Wijchen

14-okt-20

27-okt-20 gerealiseerd

13

9

Z/20/054206 Gemeente Wijchen

Fractie D66

Schriftelijke vraag Sociaal Wijchen over Wat gaat het college van B&W doen met het geld dat de overheid schenkt voorD66Wijchen extra steun over voor W: Schriftelijke vraag

3-nov-20

1-dec-20 gerealiseerd

28

Z/20/054608 Gemeente Wijchen

PVDA Wijchen

Algoritmes en het gebruik daarvan binnen de gemeente Schriftelijke vraag PvdA en Sociaal Wijchen over

11-nov-20

15-dec-20 gerealiseerd

34

11

Z/20/054914 Gemeente Wijchen

CDA Wijchen

Schriftelijke vraag over bouw zonnepark Bankhoef bij Hernen

19-nov-20

15-dec-20 gerealiseerd

26

12

Z/20/055046 Gemeente Wijchen

VVD Wijchen

Schriftelijke vraag VVD over oudejaarsfeesten jeugd Wijchen

23-nov-20

15-dec-20 gerealiseerd

22

13

Z/20/055297 Gemeente Wijchen

VVD Wijchen

Schriftelijke vraag VVD over vuurwerkoverlast

27-nov-20

15-dec-20 gerealiseerd

18

14

Z/20/055825 Gemeente Wijchen

Kernachtig Wijchen

Schriftelijke vraag van Kernachtig Wijchen over gezondheidsklachten door geluid windmolens?

10-dec-20

0-jan-00 lopend

19

15

Z/20/056069 Gemeente Wijchen

CDA

W: Schriftelijke vraag CDA over Parkeren in het centrum & project TKWM

16-dec-20

0-jan-00 lopend

13

10

Afgehandeld

9 2 89% 100% Status

Volg-nummer Organisatie nr. 5

Startdatumzaak

Wijchen

afhandel termijn Uitstel in dagen

natuurwaarden in gebiedsvisie Berendonck

j

5.g 57358 Normenkader 2020 1 Dossier 2333 voorblad.pdf

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

2333

Extern Zaak ID

Z/21/057358

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

25 maart 2021

Agendapunt

5.g

Omschrijving

57358 Normenkader 2020

Organisatieonderdeel

domein Bedrijfsvoering - team Control

Eigenaar

Nillesen, Ilja

Soort nota

Beslisnota

Programma/Paragraaf

§7 Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Gerrits, G.W.R. (Geert)

Telefoonnummer steller

088 432 7186

E-mail adres steller

i.nillesen@drutenwijchen.nl

Bijlagen Informatienota Raad Normenkader 2020 Bijlage 1: Normenkader 2020 Gemeente Wijchen Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

23 februari 2021

Stukken gemeenteraad Wijchen

2 maart 2021

Raad openbaar Wijchen

25 maart 2021

Voorgesteld besluit Kennis te nemen van het gewijzigde normenkader. Besluit (Ter kennisneming aangenomen) Kennis te nemen van het gewijzigde normenkader.

1 Informatienota Raad Normenkader 2020

Openbaar

Zaaknummer: 57358

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Normenkader 2020 Kernboodschap Door de Raad is het controleprotocol voor de jaarrekening en de controle op de rechtmatigheid vastgesteld. Bij de rechtmatigheidscontrole is een normenkader van toepassing, waarin de wet- en regelgeving wordt vermeld die als basis dient voor deze controle. Een aantal onderdelen is gewijzigd. Volgens afspraak informeren wij u hierover. Eerdere besluiten Niet van toepassing. Toelichting Verordeningen die niet meer van toepassing zijn, worden geschrapt uit het normenkader en nieuwe toegevoegd. Het gehele normenkader is opgenomen in bijlage 1. De wijzigingen ten opzichte van vorig jaar zijn in rood weergegeven. Gevolgen De interne rechtmatigheidscontrole geschiedt op basis van het normenkader en ook de controlerende accountant toetst hierop vanaf de accountantscontrole over het boekjaar 2020. Communicatie Niet van toepassing. Uitvoering of Vervolgstappen We informeren ook de accountant over deze wijzigingen. De accountant rapporteert over de uitkomsten van hun controle aan uw raad. Geheimhouding: Nee Niet van toepassing. Bijlagen 1. Normenkader 2020

Pagina 1 van 1

1 Bijlage 1: Normenkader 2020 Gemeente Wijchen

Normenkader 2020 Wet- en regelgeving rechtmatigheid gemeente Wijchen Nieuwe regelgeving vanaf 2020

Algemeen Bestuur en ondersteunende processen

Specifieke activiteit

Wetgeving extern

Regelgeving intern

Algemeen financieel middelenbeheer

·Grondwet ·Burgerlijk Wetboek ·Gemeentewet ·Besluit Begroting en Verantwoording ·Wet gemeenschappelijke regelingen ·Algemene Wet Bestuursrecht ·Wet markt en overheid ·Wet op vennootschaps-belasting

·Financiele verordening Wijchen 2020 ·Verordening ex art. 213: controle ·Verordening ex art 213a: doelmatigheids- en doeltreffendheids –onderzoeken. ·Verordening op de rekenkamercommissie ·Organisatieverordening ·Delegatiebesluit Wijchen 2020 ·Controlstatuut ·Gemeenschappelijke regeling WDW

Treasurybeheer

·Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO)

Arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid

·Ambtenarenwet ·Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren ·Fiscale wetgeving ·Sociale verzekeringswetten ·CAR/UWO ·Wet normering topinkomens ·EU-aanbestedingsregels ·Aanbestedingswet ·Grondwet ·Burgerlijk Wetboek ·Algemene Wet Bestuursrecht ·Ambtenarenwet ·Burgerlijke wetboek ·Gemeentewet ·Wet GBA ·Wet rechten burgerlijke stand ·Gemeentewet ·Wet waardering Onroerende Zaken ·Gemeentewet ·Wet Mulder administratiefrechtelijke heffingen ·Gemeentewet ·Gemeentewet

·Treasurystatuut ·Verordening Stimuleringsfonds Wonen & Monumenten ·Verordening starterslening ·Verordening duurzaamheidslening ·CAR / UWO ·Verordening rechtspositie raads- & commissieleden ·Verordening fractieondersteuning ·Bezoldigingsverordening ·Verordening onkostenvergoeding voor wethouders en gemeentesecretaris

Inkopen en contractbeheer Misbruik & Oneigenlijk gebruik

Burgerzaken en Belastingen

Burgerlijke stand en afgifte documenten

OZB Parkeerbeheer Toeristenbelasting Reclamebelasting

Grafrechten

Openbare orde en veiligheid

Vreemdelingenzaken en integratie

Verkeer en Vervoer

Hondenbelasting Baatbelasting Marktgelden Reclame en precariorechten Handhaving Brandbeveiligings vergunningen Woonwagens Vreemdelingenzaken Integratie Wegenbeheer Havenbeheer Vervoer

·Gemeentewet ·Wet op de lijkbezorging ·Gemeentewet ·Gemeentewet ·Gemeentewet ·Gemeentewet ·Gemeentewet ·Winkeltijdenwet ·Gemeentewet ·Gemeentewet ·Vreemdelingenwet ·Wet inburgering nieuwkomers ·ROA/VVTV ·Wegenverkeerswet 1994 ·Besluit administratieve bepalingen wegverkeer ·Binnenschepenwet ·Besluit administratieve bepalingen wegverkeer ·Taxiwet ·Wet personenvervoer

·Algemene Inkoopvoorwaarden ·Delegatiebesluit Wijchen 2020 ·Regeling interne en externe klachtenbehandeling Gemeente Wijchen

·Legesverordening ·Verordening basisregistratie personen van de gemeente Wijchen

·OZB verordening

·Verordening toeristenbelasting ·Verordening reclamebelasting Wijchen Centrum ·Verordening reclamebelasting bedrijventerrein Bijsterhuizen ·Verordening reclamebelasting bedrijventerrein Wijchen Oost

·Verordening op de hondenbelasting ·Marktgeldverordening ·Verordening Precariobelasting ·APV

·Woonschepen verordening

Groen en milieubeheer

Groenbeheer Afvalstoffenbeheer Rioolbeheer en reiniging

Stedelijke ontwikkeling, wonen en economie

Milieubeheer Grondexploitatie Intensivering Stedelijke Vernieuwing Telecommunicatie Wonen, economie en beheer gemeentelijke panden en accommodaties

Zorg, Welzijn en Sport

Algemeen welzijn en sport WMO Gehandicaptenzorg

Jeugd, onderwijs en cultuur

Kinderopvang Verzorgen basis- en speciaal-onderwijs

Verzorgen voortgezet onderwijs

Cultuur en lokale media Jeugdzorg Volksgezondheid Werk en inkomen

Ambulance vervoer Ongediertebestrijding Sociale inkomens voorzieningen

·Boswet ·Kaderwet LNV-subsidies ·Gemeentewet ·Gemeentewet ·Wet op de waterhuishouding ·Waterleidingwet ·Wet belastingen op milieugrondslag ·Wet ruimtelijke ordening ·Besluit op de ruimtelijke ordening ·Wet ISV ·Telecommunicatiewet ·Leegstandswet ·Woningwet ·Huurprijzenwet woonruimte ·Huisvestingswet ·Huurwet ·Huursubsidiewet ·Besluit woninggebonden subsidies ·Wet bevordering eigen woningbezit ·Wet doorstroming huurmarkt ·Wet Bibob (Wet bevordering integriteits-beoordelingen door het openbaar bestuur) ·Welzijnswet ·Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten ·Wet Maatschappelijke ondersteuning ·Wet Voorziening Gehandicapten ·Wet Maatschappelijke ondersteuning ·Wet Kinderopvang ·Wet primair onderwijs ·Wet op de basiseducatie ·GOA ·OALT ·Wet passend onderwijs ·Wet op het voortgezet onderwijs ·Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek ·Wet educatie- en beroepsonderwijs ·Mediawet ·Wet op het specifiek cultuurbeleid ·Jeugdwet ·Wet ambulancevervoer ·Gemeentewet ·Participatiewet ·Sociale en Fiscale wetgeving

·IOAW en IOAZ Werkgelegenheid

Schuldhulpverlening

·Participatiewet ·Wet Inkomensvoorziening Kunstenaars ·Wet investeren in Jongeren (WIJ) ·Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO) ·Wet op het kredietbeheer

·APV ·Verordening rioolheffing ·Verordening reinigingsheffingen

·Nota grondbeleid ·Bouwverordening (leges)

·Huisvestingsverordening Gemeente Wijchen 2020 ·Verordening Stimuleringsfonds Wonen & Monumenten ·Subsidieverordening Monumenten ·Verordening stimuleringslening duurzame maatregelen

·Algemene subsidieverordening 2018 ·Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Wijchen ·Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Wijchen

·Algemene subsidieverordening 2018 ·Verordening leerlingenvervoer ·Verordening voorzieningen huisvestiging onderwijs

·Algemene subsidieverordening 2018 ·Verordening voorzieningen huisvestiging onderwijs ·Algemene subsidieverordening 2018 ·Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Wijchen ·Verordening Subsidie Jeugdhulp 2016

·Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Wijchen ·Boeteverordening ·Afstemmings verordening ·Re-integratieverordening Participatiewet Rijk van Nijmegen ·Verordening individuele studietoeslag ·Verordening cliëntparticipatie, Participatiewet, IOAW en IOAZ ·Fraudeverordening PW, IOAW en IOAZ · Re-integratieverordening Participatiewet Rijk van Nijmegen ·Maatregelenverordening Wet Investeren in Jongeren gemeente Wijchen ·Beleidsregels bijstandverlening zelfstandigen Wijchen 2020

5.h 45145 Onderzoek gemeentelijke revenuen energieopwek Wijchen, informatienota 1 Dossier 2309 voorblad.pdf

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

2309

Extern Zaak ID

Z/20/045145

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

25 maart 2021

Agendapunt

5.h

Omschrijving

45145 Onderzoek gemeentelijke revenuen energieopwek Wijchen, informatienota

Organisatieonderdeel

domein Fysieke leefomgeving - team Milieu

Eigenaar

Josten, Ron

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

§2 Duurzaamheid

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Burgers, T.T.M. (Titus)

Telefoonnummer steller

088-4327319

E-mail adres steller

r.josten@drutenwijchen.nl

Bijlagen informatienota raad Wijchen onderzoek Berenschot gemeentelijke revenuen energieopwek Wijchen.DOCX Bijlage 1: Eindrapportage onderzoek gemeentelijke revenuen energieopwek Wijchen_final.pdf Bijlage 2: 19 37431 Motie 2 D66 PvdA K8W - Vergroening OZB.pdf Bijlage 3: 19 37431 Motie 3 K8W PvdA D66 - Energiewinning in eigen beheer.pdf Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

16 februari 2021

Stukken gemeenteraad Wijchen

23 februari 2021

Raad Informatiebijeenkomst

4 maart 2021

openbaar Wijchen Commissievergadering Wijchen

11 maart 2021

Raad openbaar Wijchen

25 maart 2021

Voorgesteld besluit kennis te nemen van het rapport van Berenschot "Onderzoek gemeentelijke revenuen energieopwek gemeente Wijchen"

Besluit (Ter kennisneming aangenomen) kennis te nemen van het rapport van Berenschot "Onderzoek gemeentelijke revenuen energieopwek gemeente Wijchen"

1 informatienota raad Wijchen onderzoek Berenschot gemeentelijke revenuen energieopwek Wijchen.DOCX

Openbaar

Zaaknummer: 45145

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Eindrapportage Berenschot onderzoek gemeentelijke revenuen energieopwek Wijchen Kernboodschap In Wijchen zijn er geen verduurzamingsinstrumenten aan te wijzen die zowel makkelijk uitvoerbaar zijn als hoge inkomsten kunnen opleveren zonder een financieel risico aan te gaan. Een gemeentelijk elektriciteitsbedrijf met zonneweides lijkt het meest kansrijke instrument. Daarnaast wordt een warmtebedrijf ook als kansrijk gezien maar tegelijkertijd risicovoller vanwege het complexe en innovatieve karakter. Er zijn beperkte mogelijkheden om de OZB-heffing te vergroenen maar overall is het niet de moeite waard. De uitvoerbaarheid is te complex. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

7-11-2019

1937431: Programmabegroting 2020, motie 2: vergroenen OZB

7-11-2019

1937431: Programmabegroting 2020, motie 3: energiewinning in eigen beheer

Toelichting Op 7 november 2019 zijn tijdens de gemeenteraadsvergadering twee moties aangenomen waarin wordt gevraagd de mogelijkheden te onderzoeken als gemeente de OZB te vergroenen en opbrengsten te genereren door zelf duurzame energie op te wekken. Adviesbureau Berenschot is gevraagd naar beide aspecten onderzoek te doen. Tevens heeft Berenschot ook andere financiële instrumenten onderzocht die Wijchen kan inzetten om duurzaamheid te stimuleren. Hierbij is per instrument gekeken naar de uitvoerbaarheid en de financiële gevolgen. In het bijgevoegd rapport staan hun bevindingen. Hieronder volgen de voornaamste conclusies per motie: Welke mogelijkheden heeft gemeente Wijchen om de wijze van OZB-heffing te vergroenen? Er zijn beperkte mogelijkheden om de OZB-heffing te vergroenen:  De uitvoerbaarheid is complex door gebrek aan informatie binnen de gemeente over de aanwezigheid van duurzame technologieën in huishoudens, het effect van verduurzaming op de waarde van woningen lastig is vast te stellen en extra administratie oplevert.  De juridische houdbaarheid is discutabel doordat praktische voorbeelden ontbreken, momenteel geen jurisprudentie bekend is en het op gespannen voet staat met algemene uitgangspunten van lokale belastingheffing.

Pagina 1 van 3

Openbaar 

Zaaknummer: 45145

De verwachte opbrengst is verwaarloosbaar door bijvoorbeeld het toepassen van kortingen op de heffing voor huiseigenaren die verduurzamen. Vergeleken met opbrengst door structurele verkoop van energie door de gemeente, is de opbrengst door deze manier van heffen miniem.

Onderzoek of en hoe de gemeenten Wijchen en Druten binnen de vigerende wet- en regelgeving zelfstandig energie mogen/kunnen opwekken waarbij de revenu voor het grootste gedeelte ten goede komt aan Wijchen en haar gemeenschap. De gemeente Wijchen heeft binnen de vigerende wet- en regelgeving enkele instrumenten tot haar beschikking om zelfstandig energie op te wekken. Op basis van criteria als potentie in de verduurzaming van energie, uitvoerbaarheid en potentiële opbrengst lijken de meeste kansen binnen beide gemeenten te liggen bij de opwek van elektriciteit door een gemeentelijk elektriciteitsbedrijf. De mate waarin de revenuen bij de gemeente of haar gemeenschap terecht komen heeft te maken met de mate en vorm van participatie. In dit onderzoek zijn enkele vormen opgenomen, met verschillende gemeentelijke rollen en posities. In Wijchen zijn er geen verduurzamingsinstrumenten aan te wijzen die zowel makkelijk uitvoerbaar zijn als hoge inkomsten kunnen opleveren zonder een financieel risico aan te gaan. De instrumenten kunnen in de volgende categorieën worden ingedeeld:  Laag revenu, hoge uitvoerbaarheid: instrumenten waar gebruik gemaakt wordt van gemeentelijke bevoegdheden, zoals de heffing van belastingen. Deze instrumenten vragen doorgaans een rechtmatige rol van de gemeente.  Hoog revenu, lage uitvoerbaarheid: het gemeentelijk warmtebedrijf valt onder deze categorie.

Het opzetten en beheren van dit type bedrijf is organisatorisch complex en gaat gepaard met (grote) financiële risico’s.  Hoog revenu, beperkte uitvoerbaarheid: het gemeentelijke elektriciteitsbedrijf is bijvoorbeeld innovatief en organisatorisch uitdagend, maar minder risicovol dan een warmtebedrijf. In combinatie met zonneweides, kan dit veel inkomsten opleveren voor de gemeente.  Beperkt revenu, beperkte uitvoerbaarheid: De overgebleven instrumenten vallen hieronder, zoals de inzet van gemeentelijke grond. Ook instrumenten uit vorige categorieën kunnen hieronder vallen als wordt gekozen voor een technologie met lager energiepotentieel, zoals zon op daken of windenergie. Een gemeentelijk elektriciteitsbedrijf met zonneweides lijkt het meest kansrijke instrument in de gemeente Wijchen. Gevolgen Het rapport geeft advies om al dan niet medewerking te verlenen aan de twee moties die tijdens de bespreking van het begrotingsprogramma 2020 zijn aangenomen. Daarnaast geeft het rapport inzicht in de uitvoerbaarheid en de financiële gevolgen van 9 andere instrumenten die Wijchen kan inzetten. Hiermee is ook een naslagwerk geleverd. Met betrekking tot het vergroenen van de OZB adviseert Berenschot dit niet te doen.

Met betrekking tot de energiewinning in eigen beheer adviseert Berenschot om de gemeente te laten participeren in een gemeentelijk elektriciteitsbedrijf dat energie opwekt door zelf zonneweides (te laten) ontwikkelen of daarin te participeren. B&W heeft besloten dit advies over te nemen en een vervolgonderzoek hiernaar in te stellen.

Pagina 2 van 3

Openbaar

Zaaknummer: 45145

Tevens heeft B&W besloten om gezien de potentie van TEO in Wijchen en diverse ruimtelijke ontwikkelingen een nadere verkenning te doen naar de haalbaarheid van een gemeentelijk warmtebedrijf. Mogelijkerwijs wordt hierin ook de verkenning in MARNverband naar de haalbaarheid van een warmtenet op bedrijventerrein Bijsterhuizen betrokken. Communicatie Uw raad wordt actief geïnformeerd op 4 maart door middel van een presentatie van Berenschot. Daarnaast worden de besluiten via de gemeentelijke website en social media gecommuniceerd. Uitvoering of Vervolgstappen Uw raad wordt – zoals gevraagd- actief geïnformeerd door middel van een presentatie van Berenschot op 4 maart en informatienota alsook over het besluit van B&W een vervolgonderzoek naar de oprichting van een gemeentelijk elektriciteitsbedrijf en een gemeentelijk warmtebedrijf in te stellen. Na dit vervolgonderzoek worden de resultaten gepresenteerd en bij een positieve uitkomst zal toestemming worden gevraagd voor vervolgstappen (inclusief een investeringsbudget). Geheimhouding:

Nee

Niet van toepassing.

Pagina 3 van 3

1 Bijlage 1: Eindrapportage onderzoek gemeentelijke revenuen energieopwek Wijchen_final.pdf

Onderzoek gemeentelijke revenuen energieopwek gemeente Wijchen Definitieve eindrapportage

22 januari 2021

Openbaar 1

Inhoudsopgave Managementsamenvatting

1.

Aanleiding en achtergrond 1.1

Aanleiding onderzoek

1.2 Achtergrond: Wijchen 2.

Kansrijke instrumenten 2.1

Inhoudelijke kansen en aanleiding toepassing instrument

2.2 Wet- en regelgeving 2.3 Reflectie op toepassing gemeentelijke instrumenten als verdienmechanisme 3.

5.

Uitgelicht: Gemeentelijk elektriciteits- en warmtebedrijf 5.1 Juridisch kader 5.2 Rollen en posities 5.3 Samenwerking met de markt 5.4 Participatie vanuit de maatschappij

Bijlage A. Beschrijving instrumenten B.

Potentieelanalyse

C. Interview Energiecoöperatie Leur

Waardering kansrijke instrumenten 3.2 Rol gemeente 3.3 Schatting financiële waarde 3.4 Uitvoerbaarheid

4.

Uitgelicht: OZB-heffing 4.1 Haalbaarheid en financiële waarde van verduurzaming met OZB 4.2 Mogelijke opbrengst OZB bij ontwikkeling windpark Openbaar 2

Managementsamenvatting Beantwoording hoofdvragen en overzicht waardering kansrijke instrumenten

Openbaar 3

Managementsamenvatting

Twee Wijchense moties zijn beantwoord aan de hand van onderzoek naar de OZB-heffing en andere instrumenten die duurzaamheid bevorderen en inkomsten kunnen genereren Welke mogelijkheden heeft gemeente Wijchen om de wijze van OZB-heffing te vergroenen?

Onderzoek of en hoe gemeente Wijchen binnen de vigerende wet- en regelgeving zelfstandig energie mag/kan opwekken waarbij de revenu voor het grootste gedeelte ten goede komt aan Wijchen en haar gemeenschap.

Er zijn beperkte mogelijkheden om de OZB-heffing te vergroenen:

De gemeente Wijchen heeft binnen de vigerende wet- en regelgeving enkele instrumenten tot haar beschikking om zelfstandig energie op te wekken. Dit onderzoek schetst de inzet van een aantal instrumenten, waarbij de inzet van de instrumenten langs verschillende criteria zijn beoordeeld. Op basis van criteria als potentie in de verduurzaming van energie, uitvoerbaarheid en potentiële opbrengst lijken de meeste kansen te liggen bij de opwek van elektriciteit door een gemeentelijk elektriciteitsbedrijf.

• De uitvoerbaarheid is complex door gebrek aan informatie binnen de gemeente over de aanwezigheid van duurzame technologieën in huishoudens, het effect van verduurzaming op de waarde van woningen lastig is vast te stellen en extra administratie oplevert. • De juridische houdbaarheid is discutabel doordat praktische voorbeelden ontbreken, momenteel geen jurisprudentie bekend is en het op gespannen voet staat met algemene uitgangspunten van lokale belastingheffing. • De verwachte opbrengst is verwaarloosbaar door bijvoorbeeld het toepassen van kortingen op de heffing voor huiseigenaren die verduurzamen. Vergeleken met opbrengst door structurele verkoop van energie door de gemeente, is de opbrengst door deze manier van heffen miniem.

De mate waarin de revenuen bij de gemeente of haar gemeenschap terecht komen heeft te maken met de mate en vorm van participatie. In dit onderzoek zijn enkele vormen opgenomen, met verschillende gemeentelijke rollen en posities.

Openbaar 4

Managementsamenvatting

In Wijchen bestaan geen gemeentelijke instrumenten die zowel verduurzamen als hoge inkomsten opleveren en makkelijk uitvoerbaar zijn In dit onderzoek zijn twaalf gemeentelijke instrumenten geselecteerd die duurzaamheid bevorderen en mogelijk ook geld op kunnen leveren voor de gemeente, dan wel haar inwoners. Deze instrumenten zijn geselecteerd op basis van inhoudelijke aanleiding, juridische (on)mogelijkheid, praktijkvoorbeelden en mogelijke financiële opbrengst. De onderstaande instrumenten zijn vervolgens gewaardeerd op en gecategoriseerd in mate van uitvoerbaarheid en mate van financiële opbrengst (zie rechts). Geselecteerde instrumenten

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Ontwikkelbedrijf grond Gemeentelijke warmtebedrijf* Gemeentelijk elektriciteitsbedrijf* Gemeentelijk elektriciteitsbedrijf (i.s.m. coöperatie)* Vastgoed overheid zelf inzetten voor energieopwek Vastgoed overheid inzetten voor energieopwek (met ESCO-constructie of lease) 7. Concessie dienstverlening marktpartij(en) 8. Leges verhogen 9. OZB** 10. Rioolheffing 11. Baatbelasting

* Deze instrumenten worden uitgelicht in hoofdstuk 5. ** Dit instrument wordt uitgelicht in hoofdstuk 4.

In Wijchen zijn er geen verduurzamingsinstrumenten aan te wijzen die zowel makkelijk uitvoerbaar zijn als hoge inkomsten kunnen opleveren zonder een financieel risico aan te gaan. De instrumenten kunnen in de volgende categorieën worden ingedeeld: • Laag revenu, hoge uitvoerbaarheid: instrumenten waar gebruik gemaakt wordt van gemeentelijke bevoegdheden, zoals de heffing van belastingen. Deze instrumenten vragen doorgaans een rechtmatige rol van de gemeente.

• Hoog revenu, lage uitvoerbaarheid: het gemeentelijk warmtebedrijf valt onder deze categorie. Het opzetten en beheren van dit type bedrijf is organisatorisch complex en gaat gepaard met (grote) financiële risico’s. • Hoog revenu, beperkte uitvoerbaarheid: het gemeentelijke elektriciteitsbedrijf is bijvoorbeeld innovatief en organisatorisch uitdagend, maar minder risicovol dan een warmtebedrijf. In combinatie met zonneweides, kan dit veel inkomsten opleveren voor de gemeente. • Beperkt revenu, beperkte uitvoerbaarheid: De overgebleven instrumenten vallen hieronder, zoals de inzet van gemeentelijke grond. Ook instrumenten uit vorige categorieën kunnen hieronder vallen als wordt gekozen voor een technologie met lager energiepotentieel, zoals zon op daken of windenergie.

Een gemeentelijk elektriciteitsbedrijf met zonneweides lijkt het meest kansrijke instrument in de gemeente Wijchen. Openbaar 5

1

Aanleiding en achtergrond

Bron afbeelding: Jansen Bouwontwikkeling.nl

Openbaar 6

1. Aanleiding en achtergrond

Gemeente Wijchen wil in 2040 energieneutraal zijn en zoekt naar financiële voordelen voor de gemeente en haar inwoners Ambitie is de gemeente Wijchen in 2040 energieneutraal

De gemeente Wijchen heeft in haar coalitieakkoord afgesproken om in 2040 energieneutraal te zijn. Deze ambitie is uitgewerkt in het energieplan ‘Samen naar een duurzaam Wijchen’. In dit energieplan kiest de gemeente om te versnellen langs drie sporen: • Besparen van energie: het beïnvloeden van het gedrag en het treffen van fysieke maatregelen die het fossiele energieverbruik voorkomen of verminderen. • Aanpassen van het systeem: het veranderen van de fossiele energiesystemen in onze directe woon- en werkomgeving en in onze infrastructuur naar een schone en duurzame infrastructuur. • Duurzaam opwekken: het realiseren van duurzame energieprojecten, waardoor via wind, zon, biomassa, water en bodemwarmte nieuwe brandstoffen kunnen worden gebruikt.

Om deze opgave te realiseren zoekt de gemeente naar 1.

Financiële prikkels voor inwoners en bedrijven om bij te dragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen - Onderzoek de mogelijkheden om de wijze van OZB heffen van inwoners en bedrijven te vergroenen. - Daarbij diverse middelen te overwegen (zoals energielabel, investeringsaftrek van duurzaamheidsmaatregelen op de WOZwaarde, netto afname van gas, water en licht, of andere criteria).

2. Nieuwe verdienmogelijkheden voor gemeente en haar inwoners - Onderzoek of en hoe de gemeente Wijchen binnen de vigerende wet- en regelgeving zelfstandig energie mag/kan opwekken waarbij de revenu voor het grootste gedeelte ten goede komt aan Wijchen en haar gemeenschap. - Dit onderzoek te presenteren aan de raad uiterlijk 1 juni 2020. Volgend uit de moties 2 “vergroening OZB” en 3 “energiewinning in eigen beheer”, zoals besproken bij de begrotingsbehandeling d.d. 7 november 2019.

Openbaar 7

1. Aanleiding en achtergrond

Er is behoefte aan inzicht in kansrijke gemeentelijke instrumenten om revenuen te behalen ten gunste van de gemeente en de gemeenschap Welke mogelijkheden heeft gemeente Wijchen om de wijze van OZB-heffing te vergroenen?

Onderzoek of en hoe de gemeente Wijchen binnen de vigerende wet- en regelgeving zelfstandig energie mag/kan opwekken waarbij de revenu voor het grootste gedeelte ten goede komt aan Wijchen en haar gemeenschap.

Overweeg daarbij diverse middelen, zoals energielabel, investeringsaftrek van duurzaamheidsmaatregelen op de WOZ-waarde, netto afname van gas, water en licht, of andere criteria).

• Mag gemeente Wijchen binnen de vigerende wet- en regelgeving zelfstandig energie opwekken? • Welke mogelijke rollen en posities kan de gemeente hier voor innemen en welke voor- en nadelen zijn er? • Wat is het mogelijke verdienvermogen van gemeentelijke energieopwek? • Welke participatie vanuit de gemeenschap is hierin mogelijk? • Ligt zelfstandige energieopwek in lijn met de uitdagingen op het gebied van duurzaamheid en de lange termijn begroting?

Openbaar 8

1. Aanleiding en achtergrond

Verschillende reeds uitgevoerde onderzoeken liggen ten grondslag aan de kansrijkheid van verduurzamingsopties in gemeente Wijchen Gedurende afgelopen jaren zijn er diverse onderzoeken gedaan naar het bereiken van energieneutrale in gemeente Wijchen. Informatie uit deze onderzoeken ligt ten grondslag aan de kansrijkheid of potentieel van verduurzamingsopties in dit rapport. Zo is bijvoorbeeld meegenomen dat Wijchen beperkt inzet op windenergie en meer op zonne-energie. De volgende onderzoeken zijn hiervoor geraadpleegd: • Roadmap Energieneutraal 2040 gemeente Wijchen (2015)

Hieronder vergelijken we de huidige en verwachte energievraag in gemeente Wijchen met buurtgemeente Druten. De huidige en verwachte energievraag in gemeente Wijchen is aanzienlijk hoger dan in gemeente Druten (zie figuur 1.1). In gemeente Wijchen wordt verwacht dat de energievraag in de gebouwde omgeving iets zal dalen, bijvoorbeeld door besparing of krimp van aantal inwoners. Aan de andere kant blijft de energievraag komende jaren gelijk of stijgt zelf enigszins in gemeente Druten. 2500

• Vergezicht gemeente Wijchen energieneutraal 2040 (2017) • Visie op zonne-energie uit (2019)

2000

• Gelderland Warmteatlas

624

TJ

1500 2112

1000 1586

263

500

494 0

777

0 Huidig

2035

Huidig

Wijchen

Druten

Aardgas

Elektriciteit

2035

Totaal

Figuur 1.1 Energievraag gebouwde omgeving Wijchen en Druten huidig en in 2035 Openbaar 9

2

Kansrijke instrumenten

Openbaar 10

2. Kansrijke instrumenten

Er zijn elf instrumenten die de gemeente kan inzetten om te verduurzamen en eventuele financiële opbrengst te genereren De gemeentelijke instrumenten die nieuwe verdienmogelijkheden voor de gemeente en haar gemeenschap kan creëren, zijn in dit hoofdstuk opgenomen. De instrumenten zijn geselecteerd op basis van: I.

Inhoudelijke kansen en/of aanleiding (is er inhoudelijke aanleiding dat een instrument in de toekomstige energievraag- en aanbod toegepast kan worden?)

II.

Mag de gemeente dit instrument (juridisch) op deze wijze gebruiken?

III.

Is het instrument bewezen en zijn er voorbeelden uit de praktijk?

IV.

Zou het de gemeente dan wel haar inwoners geld op kunnen leveren?

De gemeentelijke instrumenten die op basis van bovenstaande uitgangspunten geselecteerd zijn, staan rechts weergegeven. Op de volgende pagina wordt een overzicht weergegeven met korte beschrijving, voorbeelden uit de praktijk en mogelijke financiële waarde voor gemeente en gemeenschap. De instrumenten worden op de hieropvolgende pagina’s verder toegelicht. De complete beschrijving van de individuele instrumenten is te vinden in Bijlage A.

De volgende gemeentelijke instrumenten hebben wij geselecteerd: 1.

Ontwikkelbedrijf grond

2.

Gemeentelijke warmtebedrijf

3.

Gemeentelijk elektriciteitsbedrijf

4.

Gemeentelijk elektriciteitsbedrijf (i.s.m. coöperatie)

5.

Vastgoed overheid zelf inzetten voor energieopwek

6.

Vastgoed overheid inzetten voor energieopwek (met ESCO-constructie of lease)

7.

Concessie dienstverlening marktpartij(en)

8.

Leges verhogen

9.

OZB

10. Rioolheffing 11. Baatbelasting

Openbaar 11

Nr. Gemeentelijk instrumenten

Beknopte beschrijving

Voorbeeld uit de praktijk1

Financiële waarde voor gemeente

Verkoopt grond van de gemeente aan partijen die Opbrengst van verkoop komt ten goede 1 Ontwikkelbedrijf grond deze willen inzetten voor het opwekken van Drenthe, Gelderland, Limburg aan de gemeente. energie. De gemeente neemt deel in een bedrijf dat grote 2 Gemeentelijke warmtebedrijf investeringen doet in warmte, zoals bij Purmerend, Hengelo, Rotterdam Over aandelen wordt dividend uitgekeerd. geothermieboringen. Aandelen kunnen later mogelijk met winst Gemeentelijk Groen Energiebedrijf worden verkocht. 3 Gemeentelijk elektriciteitsbedrijf De gemeente richt een eigen energiebedrijf op. Haarlemmermeer.

Financiële waarde voor gemeenschap De opbrengsten uit dit instrument komen niet ten goede aan de inwoners. Mogelijk zorgt het gemeentelijk energieof warmtebedrijf voor een lagere energierekening van inwoners.

Gemeentelijk elektriciteitsbedrijf Burgers richten middels een coöperatie een 4 (i.s.m. coöperatie) elektriciteitsbedrijf op.

Lokaal duurzaam energiebedrijf Betuwe

Het bedrijf wekt energie op en kan De opbrengsten uit dit initiatief komen niet zorgen voor een lagere energierekening ten goede aan de gemeente. of winstdeling als opgewekte energie wordt verkocht.

5 Vastgoed overheid zelf inzetten De gemeente zet haar daken in voor het voor energieopwek opwekken van energie.

Oss, Den Bosch, Nijmegen, Den Haag, Amsterdam, etc.

Een lagere energierekening en/of opbrengsten door energie te verkopen.

De gemeente gebruikt ESCO om vastgoed te Vastgoed overheid inzetten verduurzamen. Een ESCO is een externe partij die 6 voor energieopwek (met ESCOGemeente Gooise Meren met een abonnementsvorm investeert in constructie of lease) verduurzaming van vastgoed. Een of meerdere marktpartijen die een concessie Concessie dienstverlening krijgt om inwoners of ondernemers te benaderen 7 Zoncoalitie Amsterdam marktpartij(en) voor dienstverlening, bijvoorbeeld voor het plaatsen van zonnepanelen. De gemeente kan de leges verhogen bij 8 Leges verhogen commerciële ontwikkelaars. 9 OZB 10 Rioolheffing 11 Baatbelasting

Correctie woningwaarde bij heffing van OZB voor Onderzoek VNG investeringen in duurzame opwek. De gemeente koppelt rioolheffing aan waterverbruik / het afkoppelen van hemelwater. De gemeente introduceert baatbelasting voor aanleg warmtenetten.

Diverse gemeenten Enkele gemeenten hebben dit onderzocht, geen toepassingen

Een lagere energierekening.

De opbrengsten uit dit instrument komen niet ten goede aan de inwoners.

De opbrengsten van de verkoop komen ten Mogelijk krijgen inwoners lagere prijs goede aan de gemeente. voor diensten in concessie. De gemeente ontvangt hogere leges van commerciële ontwikkelaars.

Mogelijk worden de hogere leges doorberekend aan de inwoner. Woningeigenaren die investeren in Nihil. energiebesparing ontvangen een beperkt belastingvoordeel. Besparing op rioolkosten en inwoners Financiële stimulans voor b.v. dragen bij aan opgave voor waterberging. afkoppelen hemelwater. Dekking voor investeringen in Collectieve financiering via de gemeente warmtenetten. waardoor rentelasten lager worden.

Openbaar 12

2.1 Inhoudelijke kansen en aanleiding toepassing instrument

Inhoudelijke kansen in Wijchen zorgen voor een eerste selectie van kansrijke instrumenten De kansrijke instrumenten zijn geselecteerd op basis van de toepasbaarheid in de gebouwde omgeving (besparing) en manieren van energieopwek (elektriciteit en warmte). Voor gemeente Wijchen is een beknopte analyse gedaan van inhoudelijke kansen op basis van eerder uitgevoerd onderzoek (bladzijde 9) en aanvullende gegevens uit de Klimaatmonitor1 en de Gelderse Energieatlas. De gemeente is geanalyseerd binnen drie categorieën: 1.

Besparing: het terugbrengen van energievraag (elektriciteit en gas of warmte) in de gebouwde omgeving, landbouw of industrie.

2.

Opwek elektriciteit: het genereren van elektriciteit door middel van duurzame technologieën, zoals windenergie of waterkracht.

3.

Opwek warmte: het genereren van warmte door middel van duurzame technologieën, zoals geothermie of een WKO.

Besparing

Opwek elektra

Opwek

De inhoudelijke kansen voor de gemeente Wijchen worden op de volgende slides uitgedrukt in energiehoeveelheid (Terajoules; TJ). Hiermee wordt de omvang van de energiebesparing en energieproductie gekwantificeerd. Meer informatie over energiehoeveelheden staat omkaderd weergegeven. 1 TJ = • 1 TJe (elektriciteit) of TJth (warmte) • 0,001 Petjajoule (PJ) of 1.000 Gigajoule (GJ) • 277,777 Megawattuur (MWh) Ter vergelijking: Jaarlijks energieverbruik in de gebouwde omgeving in Wijchen is 1.368 TJ, waarvan 945 TJ in woningen.1 1 hectare met PV-zonnepanelen brengt jaarlijks gemiddeld 2 TJ op.2

warmte

3 windmolens brengen jaarlijks gemiddeld 113 TJ op.3 1 https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/

2 In veldopstelling geldt voor PV-panelen ongeveer 60 kWh/m2; op daken is dit hoger (~140 kWh/m2). Precieze opbrengst per opgesteld vermogen varieert afhankelijk van oriëntatie, type

paneel en aantal vollasturen welke kunnen verschillen per locatie in Nederland. 3 Uitgaande van een vermogen van 3 MW per molen en 3500 vollasturen per jaar (bij gemiddelde windsnelheid ≥ 7,5 en < 8,0 m/s volgens SDE++ 2020 eindadvies). Openbaar 13

2.1 Inhoudelijke kansen en aanleiding toepassing instrument

Gemeente Wijchen heeft voornamelijk inhoudelijke kansen in opwek van elektriciteit en warmte Concept energiepotentieel

De meeste inhoudelijke kansen liggen bij besparing van woningen en opwek van elektriciteit of warmte:

• Besparing: om energieneutraal te worden hebben gebouwen in Wijchen een cumulatief besparingspotentieel van 0,7 PJ tot 2040. De verwachte besparing in industrie of landbouw is laag vergeleken met die van woningen. • Besparing elektriciteit: Wijchen heeft voldoende ruimte om elektriciteit op te wekken met windenergie of zonneweiden. Omdat de bebouwingsdichtheid relatief laag is, heeft zon op daken een lagere impact. Door het lage verval van de nabije rivieren, biedt waterkracht geen kansen in de gemeente. • Opwek warmte: Wijchen heeft kansen voor verscheidene manieren van warmteopwek. Echter zijn veel van deze technieken nog onvolwassen en bieden kansen voor de langere termijn. Warmte-koudeopslag (WKO) en biomassa kunnen de grootste impact maken op kortere termijn. • Vastgoed: In de Kadernota gemeentelijk vastgoed Gemeente Wijchen 2020 – 2025 is geen energiepotentieel gekwantificeerd. Vergeleken met het potentieel van wind- of zonnevelden, verwachten wij echter dat de inhoudelijke kansen verwaarloosbaar zijn.

Besparing

Woningen

0,7 PJ 1

Industrie

0,08 PJ

Kansen Kansen korte termijn lange termijn

Publieke vastgoed Maatschappelijk vastgoed

Opwek elektra

Opwek

warmte

1 0,1 PJ = 100 TJ

Commercieel vastgoed

0,01 PJ

Landbouw

0,04 PJ

Wind2

0,67 PJ

Zonneweiden2

0,67 PJ

Zon op daken2

0,3-0,4 PJ

Waterkracht

0 PJ

WKO utiliteit / bedrijven

1,7 GJ/ha

Warmtepomp woningen

0,2 PJ

Riothermie (TEA) Oppervlaktewater (TEO) Biomassa

0,6 PJ

~0 PJ 0,6 PJ

Restwarmte

1,3 PJ

Geothermie <2800m

0,3-0,6 PJ

Ultradiepe geothermie >2800m

1,4 GJ/ha

2 Voor deze methodes van elektriciteitsopwek is gebruik gemaakt van het rapport

Vergezicht Energieneutraal Wijchen 2040 uit 2017. Dit potentieel is vermoedelijk niet het maximale potentieel maar wordt deels bepaald door onderliggend beleid.

Openbaar 14

2.2 Wet- en regelgeving

Geselecteerde kansrijke instrumenten hebben voorbeelden uit de praktijk en hebben grondslag in verscheidene wet- en regelgevingen De kansrijke instrumenten zijn onder andere geselecteerd op basis van voorbeelden uit de praktijk binnen bestaande wet- en regelgeving. Deze voorbeelden zijn de vinden in bijlage A. In het algemeen zijn de instrumenten afkomstig uit onderstaande wet- en regelgeving: • Gemeentelijke belastingen (Gemeentewet): attribueert bevoegdheden tot belastingheffing aan de gemeente en geeft kaders. Details over de kansrijkheid van de OZB-heffing wordt gegeven in hoofdstuk 4. Instrumenten die passen binnen dit juridisch kader zijn het verhogen van leges, OZB-heffing, rioolheffing en baatbelasting. • Elektriciteit en warmte (Warmtewet, Warmtewet 2.0, Elektriciteitswet): deze wetten zijn van toepassing op het leveren en produceren van elektriciteit en warmte. Instrumenten die passen binnen dit juridisch kader zijn het oprichten van een gemeentelijk warmtebedrijf of gemeentelijk elektriciteitsbedrijf. In hoofdstuk vijf zal dit in het kader van het oprichten een gemeentelijk warmte- of elektriciteitsbedrijf nader toegelicht worden.

• Publieke financiering en eerlijke concurrentie (Awb, staatsteun- en aanbestedingsrecht, BW, WMO): als de gemeente investeert, concessies verleent of economische activiteiten onderneemt, dient zij verschillende Europese of nationale regels in acht te nemen. Instrumenten die passen in dit juridisch kader zijn het ontwikkelbedrijf grond, het verlenen van een concessie voor dienstverlening van marktpartij(en) en het inzetten van vastgoed van de overheid voor energieopwek (met ESCO-constructie of lease).

• Ruimtelijke ordening (WRO, Grondexploitatiewet, Ow, Wvg): in het ruimtelijke ordeningsrecht zijn onder andere het gebruik en ontwikkeling van grond geregeld. De gemeente kan vergunningen verlenen, maar is ook gehouden aan de regels zij zelf ontwikkelt. Instrumenten die passen binnen dit juridisch kader zijn het ontwikkelbedrijf grond of het inzetten van vastgoed van de overheid voor energieopwek.

Openbaar 15

2.3 Reflectie op toepassing gemeentelijke instrumenten als verdienmechanisme

Reflectie op toepassing gemeentelijke instrumenten als verdienmechanisme In het algemeen is het doel van de geselecteerde gemeentelijke instrumenten niet om geld op te leveren voor de gemeente dan wel haar inwoners, maar juist om duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren. Er bestaan maar weinig instrumenten die én impact hebben op de duurzaamheidsopgave én geld opleveren. Als dit het geval is, dan is dit vaak het neveneffect van een realiseren doel. Denk daarbij aan verlaagde energierekeningen, die een neveneffect zijn van besparingsmaatregelen. Een ander voorbeeld is de vermindering van kosten door eigen opwek van duurzame elektriciteit. Aan de instrumenten die beschreven staan aan het begin van dit hoofdstuk, liggen de volgende drie mechanismen ten grondslag die mogelijk geld op kunnen leveren voor de gemeente of gemeenschap: • Verkoop van diensten en (onroerend) goed (energie, grond) • Inzetten van gemeentelijk onroerend goed (vastgoed verduurzamen, grond verpachten of grond/vastgoed laten gebruiken) • Gemeentelijk bevoegdheden gebruiken (verhoging belasting of leges, concessie inrichten)

Dienst of goed

Bevoegdheid Onroerend goed

Openbaar 16

3

Waardering kansrijke instrumenten

Openbaar 17

3.1 Rol gemeente

De gemeente kan verschillende rollen innemen en diverse instrumenten gebruiken De gemeente heeft verschillende instrumenten tot haar beschikking om de besparing en opwek van warmte en elektriciteit mogelijk te maken. De instrumenten categoriseren wij in de vier perspectieven van overheidshandelen (NSOB, figuur 3.1): 1.

Rechtmatige rol met gebruik van juridische instrumenten (OZB, baatbelasting).

2.

Presterende rol: - Actief: Zelf oppakken van kansen en risicodragend projecten ontwikkelen (gemeentelijk energiebedrijf, ontwikkelbedrijf, aan de slag met verduurzaming gem. vastgoed). - Passief: Stimuleren van de maatschappij en markt door subsidies en/of leningen, en/of projectfinanciering.

3.

Netwerkende rol: creëren randvoorwaarden voor markt (faciliteren opzet ESCO’s, woningabonnement, participatie voorwaarden zon-/windopwek).

4.

Responsieve rol: hierbij laat de gemeente het initiatief bij de markt en creëert gunstige omstandigheden voor verduurzaming. Wij verwachten niet dat de responsieve rol van de gemeente zorgt voor revenu, omdat gemeente zelf niet initieert of participeert waardoor mogelijke opbrengsten naar initiatiefnemers zullen gaan.

In dit hoofdstuk zijn de geselecteerde instrumenten gekoppeld aan: 1.

De wijze van opwek of besparing.

2.

De rol die de gemeente in neemt per instrument.

Figuur 3.2 NSOB model

Openbaar 18

3.1 Rol gemeente

Gemeente Wijchen kan drie soorten rollen aannemen bij gebruik van kansrijke instrumenten

Besparing

Opwek elektra

Opwek

warmte

Concept energie potentieel

Rechtmatige rol

Woningen

0,7 PJ

9-11 OZB, baatbelasting, rioolheffing

Wind

0,67 PJ

Zonneweiden

0,67 PJ

Zon op daken

0,3-0,4 PJ

Oppervlaktewater (TEO) Biomassa

0,6 PJ

8. Leges verhogen 9-11 OZB, baatbelasting, rioolheffing

Presterende rol

Netwerkende rol

1. Ontwikkelbedrijf (grond), 3/4 gem. elektriciteitsbedrijf

5-6. Vastgoed voor opwek

7. Concessie marktpartijen.

0,6 PJ

Restwarmte

1,3 PJ

Geothermie <2800m

0,3-0,6 PJ

Ultradiepe geothermie >2800m

1,4 GJ/ha

2. Gem. warmtebedrijf

Openbaar

19

3.1 Rol gemeente

Instrumenten die invloed hebben op kansrijke manieren van energieopwek, vragen een presterende rol van de gemeente De figuren op de vorige twee pagina’s laten de rol van de gemeente zien voor elk instrument en ingedeeld naar wijze van opwek of besparing. Drie tussenconclusies: • De instrumenten die het meeste effect kunnen hebben, wekken elektriciteit of warmte op. Besparing van woningen is ook kansrijk. - Van deze instrumenten, verwachten wij dat instrumenten vanuit een rechtmatige rol een geringe impact door verduurzaming genereren. Hieronder vallen de verschillende soorten van belastingheffing (OZB, baatbelasting). - Instrumenten die significanter kunnen bijdragen aan duurzaamheidsdoelen, vragen in het algemeen een presterende rol van de gemeente. • De verschillende soorten belastingheffingen vallen onder de rechtmatige rol en hebben relatief lage opbrengsten (zie hoofdstuk 4 en bijlage A). De uitvoering van fiscale maatregelen kent hoge risico’s, andere gemeenten die het instrumentarium onderzocht hebben (Drechtsteden) zien om die reden af van het gebruik van deze instrumenten.