CConstaterende datwijchen
Koppel je AI →
Document · PDF

Achtergrondinformatie: 240328 Onderzoek Kasteeltuin-Kragten Adviesrapport definitief

Raad openbaar Wijchen 27 maart 2025, gemeente wijchenBij agendapunt: 271398 Beslisnota Gebruik Kasteeltuin10.697 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

GAZONS KASTEELTUIN WIJCHEN Adviesrapportage

Opdrachtgever: Projectnr:

Gemeente Wijchen WIJ026-0001

Datum:

28 maart 2024

Opdrachtgever: Projectnr: Rapportnr: Status: Datum:

Gemeente Wijchen WIJ-026 2023-WIJ0026-RAPP-01 Definitief 28 maart 2024

Opsteller: NS

-+C0NS+-

Verificatie: T 088 - 33 66 333 E info@kragten.nl

CTB

-+R0CTB+-

Validatie: CTB

© 2024 Kragten Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Kragten. Het is tevens verboden informatie en kennis verwerkt in dit rapport ter beschikking te stellen aan derden of op andere wijze toe te passen dan waaraan in de overeenkomst toestemming wordt verleend.

-+V0CTB+-

INHOUDSOPGAVE 1.1

Aanleiding ................................................................................................................................................................ 7

2.1 2.2 2.3 2.4 2.4.1 2.4.1.1 2.4.1.2 2.4.2 2.4.2.1 2.5 2.5.1 2.5.2 2.6 2.7 2.8

Algemeen ................................................................................................................................................................. 8 Profiel...................................................................................................................................................................... 9 Verdichting ............................................................................................................................................................. 10 Bodemonderzoek ..................................................................................................................................................... 11 Toplaag.................................................................................................................................................................. 11 Samenstelling ......................................................................................................................................................... 11 Bemesting .............................................................................................................................................................. 12 Onderlaag ..............................................................................................................................................................

12 Samenstelling ......................................................................................................................................................... 12 Huidige onderhoudswerkzaamheden en herstelwerkzaamheden na evenementen. ................................................................ 13 Regulier onderhoud .................................................................................................................................................. 13 Herstelmaatregelen na evenementen ........................................................................................................................... 13 Geschiedenis grasveld/tijdelijke parkeerplaats ............................................................................................................... 13 Drainage ................................................................................................................................................................ 13 Bomen................................................................................................................................................................... 14

3.1 3.2 3.3

Beoogd en huidige inzet gazons ................................................................................................................................. 15 Effecten inzet gazons................................................................................................................................................ 15 Planning................................................................................................................................................................. 16

4.1 4.2

Verwachtingsfactoren gazons ..................................................................................................................................... 17 Mogelijkheden uitvoering gazons ................................................................................................................................ 17

5.1 5.2 5.3 5.4

Conclusie................................................................................................................................................................ 19 Advies renovatie ...................................................................................................................................................... 20 Advies beheer en herstel bij evenementen ..................................................................................................................... 21 Advies bomen ......................................................................................................................................................... 22

BIJLAGEN

TABELLEN Tabel 1 resultaten meting penetrograaf..................................................................................................................................................................... 10 Tabel 2 parameters toplaag .................................................................................................................................................................................... 11 Tabel 3 Parameters onderlaag................................................................................................................................................................................. 12 Tabel 4 Lijst Waardevolle bomen (bron: https://www.wijchen.nl/waardevolle-bomen) .................................................................................................... 14 Tabel 5 Categorieën inzet Kasteelpark Wijchen........................................................................................................................................................... 15 Tabel 6 Gebruiksbelasting en uitstraling per inzetcategorie ........................................................................................................................................... 15

5

AFBEELDINGEN Afbeelding 1 Afbeelding 2 Afbeelding 3 Afbeelding 4 Afbeelding 5

6

Ligging werkgebied adviesrapportage ................................................................................................................................................... 7 Foto’s gazons tijdens inventarisatie met zichtbare schade ........................................................................................................................ 8 Metingen penetrograaf .................................................................................................................................................................... 10 Indicatieve activiteiten planning kasteelpark Wijchen............................................................................................................................. 16 Overzicht mogelijke inrichtingen gazons inclusief vergelijk – zie bijlage 3 ................................................................................................. 18

1

INLEIDING

1.1

Aanleiding De gazons in het kasteelpark in Wijchen voldoen niet aan het beeld dat de gemeente Wijchen verwacht in deze monumentale omgeving. Reden om een onderzoek te starten naar mogelijkheden om het gewenste beeld en de gewenste inzet van de gazons te bewerkstelligen. Doel Het doel van het onderzoek is te komen tot een overzicht van maatregelen en mogelijkheden waardoor het beeld van de gazons jaarrond zoveel mogelijk blijft voldoen aan de verwachting. Hierbij geldt het principe ‘Iedereen is welkom’ waarbij de gazons breed inzetbaar zijn voor onder andere lichte recreatie, trouwpartijen maar ook voor kleine en grote evenementen Werkgebied In afbeelding 1 is weergegeven op welk gebied deze adviesrapportage van toepassing is. Invloeden van de directe omgeving en/of effecten op de directe omgeving worden indien aanwezig ook benoemd.

Afbeelding 1

Ligging werkgebied adviesrapportage

7

2

INVENTARISATIE

2.1

Algemeen Tijdens de inventarisatie op donderdag 9 november 2023 wordt opgemerkt dat er veel water op het grasveld blijft staan (zie afbeelding 2). Daarnaast valt op dat de ligging van de rijplaten, naar verwachting van de kermis medio september, nog zichtbaar is op het terrein. De rijplaten tekenen zich af doordat er geen grasbezetting is. Op de delen waar gras staat is het gras aan de lange kant. Na het evenement zijn de beschadigde plekken opnieuw ingezaaid, de zaairichtingen zijn nog zichtbaar. Er wordt door het gras geen zode gevormd en er is niet kruislings gezaaid. In het grasveld is ook verschillende spoorvorming zichtbaar.

Afbeelding 2

8

Foto’s gazons tijdens inventarisatie met zichtbare schade

2.2

Profiel Op vier locaties in het grasveld is de profielopbouw inzichtelijk gemaakt. De opbouw van het grasveld is over het gehele veld nagenoeg hetzelfde. Het profiel bestaat uit zanderige grond. Vanaf circa 50 cm wordt de grond wat geel van kleur. Visueel is er geen verschil in samenstelling waarneembaar. Tevens verkruimelt de grond goed. Het gras kent een matige beworteling tot circa 10 cm. Vanaf 10 cm is zeer harde laag aanwezig. De verdichting wordt nader beschreven in de volgende paragraaf (paragraaf 2.3 Verdichting).

9

2.3

Verdichting Met een penetrograaf is op verschillende locaties de indringingsweerstand gemeten. Deze meting registreert de weerstand in de grond waarmee de locatie van eventuele gecompacteerde lagen worden geregistreerd. Bij meting 3 en 4 wordt vanaf 3 tot 5 cm een Mpa boven de drie waargenomen. Een weerstand boven de 3.0 Mpa duidt op een verdichte laag. Bij meting 1 en 2 ontstaat vanaf een diepte van circa 10 cm een weerstand boven de 3.0 Mpa. Ter referentie: op een voetbalveld is een Mpa tussen de 1,4 en 2 Mpa wenselijk. Vanaf 3.0 Mpa is geen worteldoorgroei mogelijk. Opvallend is dat een aantal metingen wordt afgebroken doordat de weerstand te hoog wordt. Met andere woorden, de grond is dusdanig verdicht dat de penetrograaf niet dieper kan meten. Locatie Meting 1 en 2

Omschrijving Vanaf circa 10 cm een verhoogde weerstand. Meting tot circa 28 cm kunnen uitvoeren. Dieper, in verband met een te hoge weerstand, niet mogelijk. Meting 3 Vanaf circa 3-5 cm een verhoogde weerstand. Één meting laat tot 32 cm een verhoogde weerstand zien. De overige metingen zijn niet dieper uitgevoerd dan circa 20 cm. Dit in verband met een te hoge weerstand. Meting 4 Vanaf circa 3-5 cm een verhoogde weerstand. De metingen zijn niet dieper uitgevoerd dan 10 cm. Dit vanwege de te hoge weerstand. Tabel 1 resultaten meting penetrograaf

Afbeelding 3 Metingen penetrograaf

10

2.4

Bodemonderzoek

2.4.1

Toplaag Van de toplaag (0-20 cm) is een mengmonster samengesteld. Dit mengmonster is in het laboratorium op fysische en chemische samenstelling geanalyseerd en tevens is de granulaire samenstelling bepaald. De volledige resultaten zijn weergegeven in bijlage 1. De belangrijkste parameters en opvallende constateringen worden in onderstaande paragrafen beschreven. Ter referentie zijn, waar mogelijk, de resultaten vergeleken met de normen voor een natuurgrasveld (voetbal). (NOCNSF-KNVB2.a) Er is gekozen om de resultaten te vergelijken met natuurgrasvoetbalvelden omdat hiervoor normen zijn opgesteld. Deze normen hebben zich bewezen in de vorm van een stabiele, goed waterdoorlatende grondsamenstelling waarbij de grasplant goed gedijt. Voor een “gazon/grasveld” zijn er geen normen beschikbaar.

2.4.1.1

Samenstelling Legenda Zeer goed goed tot matig matig tot slecht zeer slecht

eenheid Parameters Lutum (< 2µm) % µm Leem (<50µm) % µm Gemiddelde M50 - cijfer µm D60/D10 ratio Organische stof % Zuurgraad pH-KCI

Structuur

Toplaag

streefwaarde (norm)- Toplaag 3,6 < 2% 9,6 < 10% 265 180 - 280 µm 5,1 ca 2-4

3,1 2 - 6 % 6,5 5,4 - 6,0 Goede structuur op basis van de structuurdriehoek, visueel Verkruimelbaar goed verkuimelbaar Zeer goede structuur

Tabel 2 parameters toplaag Opvallende constateringen:  Lutum: het percentage lutum is wat hoger dan de norm. Dit geeft aan dat er een fijne fractie aanwezig is. Dit beïnvloedt de waterdoorlatendheid van de toplaag. Echter voldoet het leempercentage aan de norm waardoor hier niet direct een oorzaak voor de waterstagnatie wordt gevonden.  D60/D10: De ratio bedraagt 5,1. Dit is boven de norm. Het getal geeft aan dat de zandsamenstelling een hogere spreiding kent. Dit betekent over het algemeen een lagere waterdoorlaatbaarheid maar zorgt daarnaast voor een stabiele laag. De laag kan hierdoor sneller verdicht raken.  Het organische stofgehalte bedraagt 3,1% dit valt binnen de norm. Een hoger stabiel organische stof gehalte draagt positief bij aan de bewerkbaarheid van de bodem en aan de rulheid van de grond. Daarnaast draagt een hoger organische stofgehalte positief bij aan het bodemleven en heeft het een positief effect op het vasthouden en geleidelijk laten vrijkomen van voedingsstoffen.  pH: De zuurgraad bedraagt 6,5. Dit geeft aan dat de grond naar basis neigt. Bij een pH hoger dan 6 neemt de beschikbaarheid van voedingsstoffen (met name fosfor) af. Veldbeemd en Engels raaigras gedijen het beste bij een pH van 6 tot 6,6. Een te lage pH-waarde veroorzaakt echter weer verdichting van de grond en beperkt de activiteit van het bodemleven.

11

2.4.1.2

Bemesting In bijlage 1 is het volledige bodemonderzoek van de toplaag toegevoegd. De opvallende constateringen worden onderstaand kort toegelicht.  Algemeen. Over het algemeen vallen de meeste waardes in het streeftraject. Een aantal voedingswaardes kunnen door middel van een bemestingsbeurt volgens het bemestingsadvies aangevuld worden.  Calcium. Het calciumgehalte (Ca-plantbeschikbaar) in de grond is laag. Een hoger percentage calcium heeft een positief effect op de bodemstructuur. Calcium is aanwezig in kalk. Echter door een kalkgift zou ook de pH worden verhoogd wat in dit geval niet wenselijk is. Het is daarom aan te raden om middels gips (calciumsulfaat) calcium toe te voegen. Gips verhoogt namelijk de pH niet.

2.4.2

Onderlaag Van de onderlaag (-20 tot -50 cm) is een mengmonster samengesteld. Dit mengmonster is in het laboratorium op fysische en chemische samenstelling geanalyseerd en tevens is de granulaire samenstelling bepaald. De volledige resultaten zijn weergegeven in bijlage 1.

2.4.2.1

Samenstelling Parameters eenheid Lutum (< 2µm) % µm Leem (<50µm) % µm gemiddelde M50 - cijfer µm D60/D10 ratio Organische stof % Zuurgraad pH-KCI

Structuur

Onderlaag

streefwaarde (norm)- Onderlaag 3,5 < 2% 8,5 < 10% 291 180 - 280 µm 4,1 ca 2-4 1,5 tot ca 3 % 6,7 5,4 - 6,0

Visueel goed verkruimelbaar, op basis van structuur Verkruimelbaar driehoek niet bepaald. Zeer goede structuur

Tabel 3 Parameters onderlaag Opvallende constateringen:  Lutum: het percentage lutum is wat hoger dan de norm. Dit geeft aan dat er een fijne fractie aanwezig is. Dit beïnvloedt de waterdoorlatendheid van de toplaag. Echter voldoet het leempercentage aan de norm waardoor hier niet direct een oorzaak wordt gevonden.  M50- cijfer: Het M50 is aan de hoge kant. Dit geeft aan dat er een groot deel grove zandfractie aanwezig is.  D60/D10: De ratio bedraagt 4,1. Dit is net boven de norm. Het getal geeft aan dat de zandsamenstelling een hogere spreiding kent. Dit betekent over het algemeen een lagere waterdoorlaatbaarheid maar zorgt daarnaast voor een stabiele laag. De laag kan hierdoor sneller verdicht raken.  pH: De zuurgraad bedraagt 6,7. Dit geeft aan dat de grond naar basis neigt. Bij een pH hoger dan 6 neemt de beschikbaarheid van voedingsstoffen (met name fosfor) af. Veldbeemd en Engels raaigras gedijen het beste bij een pH van 6 tot 6,6. Een te lage pH-waarde veroorzaakt echter weer verdichting van de grond en beperkt de activiteit van het bodemleven.

12

2.5

Huidige onderhoudswerkzaamheden en herstelwerkzaamheden na evenementen

2.5.1

Regulier onderhoud Het gazon van de kasteeltuin is gelegen in het centrum van Wijchen. Gezien de ligging wordt van het gazon een hoog kwaliteitsniveau verlangd (kwaliteitsniveau A). Het onderhoud aan het grasveld wordt door de eigen buitendienst van de gemeente uitgevoerd. De reguliere onderhoudswerkzaamheden bestaan op dit moment enkel uit het maaien, verwijderen van blad, afsteken van graskanten en onkruidbeheersing op de verharding.

2.5.2

Herstelmaatregelen na evenementen Na evenementen zoals de kasteelfeesten en de kermis wordt de schade die is ontstaan door de rijplaten en sporen door de buitendienst van de gemeente hersteld. De herstelwerkzaamheden bestaan uit onderstaande handelingen:  Uitvullen sporen  Egaliseren van het grasveld door middel van slepen  Doorzaaien grasveld Vanwege de wateroverlast de afgelopen jaren hebben er diverse herstelwerkzaamheden plaatsgevonden.  In 2018 zijn er circa 100 zandpijlers aangebracht om de waterdoorlatendheid naar de ondergrond te verbeteren  In 2018 zijn regenwormen uitgezet om de structuur van de grond te verbeteren. Doordat de regenwormen gangen in de grond maken kan water beter infiltreren

2.6

Geschiedenis grasveld/tijdelijke parkeerplaats De huidige inrichting van de kasteeltuin Wijchen is sinds de aanleg van het kasteel in medio 14e eeuw meerdere malen veranderd. Met name de noordoostzijde van het grasveld is niet altijd een grasveld geweest. Op wat oudere kaarten is te zien dat dit verandert van wei naar bos naar grasveld. Ook de padenstructuur is in de loop der jaren meerdere keren gewijzigd. Een van de meest recentere wijzigingen in het gebruik betreft de aanleg van een tijdelijke parkeerplaats tussen 2016 en 2018. Nagenoeg het volledige grasveld is tijdelijk omgevormd naar een parkeerplaats in verband met de aanleg van een parkeergarage in het centrum. De parkeerplaats bestond uit grasbetontegels zonder puinverharding. In 2018 is de tijdelijke parkeerplaats weer verwijderd en is de huidige inrichting van de kasteeltuin ontstaan. Bij de omvorming van de parkeerplaats naar natuurgrasveld is volgens de gemeente de ondergrond tot circa 50cm diep gefreesd. Vervolgens is het terrein tonrond uitgevuld met aangevoerde grond. De grond is inmiddels gaan nazakken waardoor de tonronding niet meer zichtbaar is.

2.7

Drainage Onder het grasveld is drainage aanwezig. De drainage is aangelegd in 1989. Door de gemeente is de drainage gecontroleerd. Uit de controle blijkt dat de drainage grotendeels dicht is en niet functioneert.

13

2.8

Bomen De bomen in de kasteeltuin zijn mede bepalend voor de uitstraling van de tuin. Door de gemeente zijn een groot aantal van de bomen in de kasteeltuin aangewezen als waardevolle bomen. Zie onderstaande afbeelding uit de lijst waardevolle bomen van de gemeente Wijchen. De gemeente Wijchen beoordeelt een boom als waardevol wanneer deze aan minimaal twee voorwaarden voldoet: 1. Leeftijd, de boom is minimaal vijftig jaar oud. 2. Vitaliteit/conditie, de boom moet in ieder geval nog meer dan tien jaar kunnen blijven leven. Daarnaast zijn er nog een aantal extra voorwaarde beschreven zoals beeldbepalend, cultuurhistorische waarde, dendrologische waarde, ecologische waarde, wetenschappelijke waarde en zeldzaamheid. Wanneer een boom op de waardevolle lijst staat, betekent dat hier extra aandacht aan besteed moet worden bij werkzaamheden/evenementen. De bomen moeten beschermd worden volgens de poster “boombescherming op bouwlocaties” van de vereniging stadswerken. Dit betekent onder andere dat het kroonproject beschermd dient te worden. Tijdens de inventarisatie is opgemerkt dat er spoorvorming aanwezig is tussen de bomen en onder de kroonprojectie. Ook is geconstateerd dat de bodem binnen de kroonprojectie, net als het overige terrein, is verdicht. Een verdichte bodem bij de bomen leidt op den duur tot een verstikking van de bomen waardoor de vitaliteit van de bomen zal afnemen.

De huidige vitaliteit van de bomen is tijdens de inventarisatie niet beoordeeld. Over het algemeen worden alle bomen elke drie à vier jaar door een boomveiligheidscontroleur middels de VTA-methode (Visual Tree Assessment) gecontroleerd. Wanneer er op basis van de visuele beoordeling uitwendige symptomen worden geconstateerd kan er, indien daar aanleiding voor is, specifiek aanvullend onderzoek worden uitgevoerd. Dit geeft een goed beeld over de verwachte levensduur en veiligheid van de bomen. Om beter vast te stellen wat de huidige conditie van de groeiplaats is, kan er door een boomspecialist een groeiplaatsonderzoek worden uitgevoerd. Met specialistisch apparatuur wordt dan rondom de boom het zuurstofpercentage, de indringingsweerstand en de verdichting in beeld gebracht. Eventueel kan middels een bodemscanner de voedingstoestand van de bodem worden beoordeeld. Op basis van deze gegevens kan een doelgericht verbetervoorstel opgesteld worden.

Tabel 4 Lijst Waardevolle bomen (bron: https://www.wijchen.nl/waardevolle-bomen)

14

3

INZET GAZONS

3.1

Beoogd en huidige inzet gazons De gemeente Wijchen wil dat de kasteeltuin breed toegankelijk is voor de inwoners van de gemeente Wijchen. Met de insteek dat iedereen welkom is zet de gemeente in op een brede maatschappelijke waarde voor het park. In tabel 5 staan de twee hoofdcategorieën waarbinnen de huidige inzet van het kasteelpark vallen.

Hoofdcategorie A Recreatie

B Evenementen

Subcategorie A1 Wandelen A2 Verblijven A3 Spelen B1 Kleinschalige evenementen B2 Grote evenementen

Voorbeelden Lunchwandelingen Kort verblijf voor ontspanning Speeltuin Trouwerij (trouwfotografie), Sinterklaas intocht Kermis, Kasteelfeesten

Tabel 5 Categorieën inzet Kasteelpark Wijchen Het ligt in de lijn der verwachting dat toekomstig gebruik overeenkomt met de hoofdcategorieën en subcategorieën in tabel 5. De exacte invulling hiervan kan veranderen in vorm en in gebruiksintensiteit.

3.2

Effecten inzet gazons De diversiteit van inzet van het kasteelpark en met name het gazon zorgt voor uitdagingen. Deze uitdagingen komen voornamelijk voort uit het verschil in gebruik en uitstraling benodigd voor het specifiek gebruik.

Categorie A en subcategorie B1 Categorie B2

Gebruiksbelasting Licht belastend

Uitstraling gazons Waarde hoog, veel beleving van gazons en omgeving verzorgde uitstraling vereist

Zwaar belastend

Waarde ondergeschikt, weinig beleving van de gazons, beperkt van omgeving

Tabel 6 Gebruiksbelasting en uitstraling per inzetcategorie Het grote verschil in belasting en beleving geeft, in combinatie met natuurgras, uitdagingen in planning en balans tussen de verschillende categorieën. Op basis van de huidige informatie nemen de verschillen niet af en zal de intensiteit van gebruik eerder toenemen dan afnemen.

15

3.3

Planning Voor de juiste afwegingen is het van belang dat er inzicht wordt verkregen in de planning van het gebruik van de gazons in het kasteelpark. In onderstaande planning is dit huidige gebruik weergegeven op basis van de huidige situatie. Voor de categorie B2 (recreatie en trouwpartijen) kunnen grote verschillen in de planning ontstaan, hiervoor is een periode opgenomen waarbinnen indicatief de gebruiksperiode is weergegeven. Deze categorie is doorgaans ook niet belastend voor de grasmat. ACTIVITEIT

Weeknummer 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52

Recreatie en trouwpartijen Emilialoop Kasteelfeesten Wijchen Hemelvaart braderie Okie Dokie Dorp Antiek & Curiosamarkt Kunstmarkt Oude voertuigen dag Kermis

Indicatie inzetperiode

Afbeelding 4

Indicatieve activiteiten planning kasteelpark Wijchen

De meeste evenementen concentreren zich in het voorjaar (mei) en de zomer (augustus/september). Deze twee perioden vallen binnen de groeiperiode van gras. Gezien de ruimte tussen de evenementen in het voorjaar en de zomer en het samenvallen met de groeiperiode is herstel van de grasmat goed mogelijk. Voor de ontwikkeling van de grasmat is het evenement ‘Oude voertuigendag’ minder geschikt. Gezien deze in november plaatsvindt is er grotere kans op schade door natte omstandigheden (herfst) en is het gras in rust. Het herstellend vermogen van het gras is hierdoor beperkt.

16

4

INRICHTINGSVARIANTEN

4.1

Verwachtingsfactoren gazons In de rapportage is het huidige gebruik en de huidige staat van de gazons behandeld. Vanuit het gebruik komen enkele randvoorwaarden naar voren waaraan, bij voorkeur, de gazons moeten voldoen. Deze gewenste randvoorwaarden zijn: Jaarrond breed inzetbaar Jaarrond visueel aantrekkelijk Voldoende draagkracht Goed waterdoorlatend In de volgende paragraaf worden enkele mogelijkheden voor de gazons behandeld waarbij weergegeven wordt in welke mate de mogelijkheid invulling geeft aan genoemde randvoorwaarden.

4.2

Mogelijkheden uitvoering gazons Op basis van de verwachtingsfactoren zijn er drie basis categorieën die in meer of mindere mate kunnen voldoen: 1) Natuurlijke ondergrond 2) Gecombineerde ondergrond 3) Verharde ondergrond De huidige situatie valt onder de categorie natuurlijke ondergrond. De opvolgende categorieën wijken vervolgens steeds verder van het huidige beeld af waarbij onder categorie 3 verhardingen vallen. De grote reikwijdte hierin is te verklaren door de reikwijdte in de verwachtingsfactoren. Ondergronden in categorie scoren hoog op draagkracht en jaarrond inzetbaarheid maar laag op de factor visueel aantrekkelijk. De ideale ondergrond scoort op alle factoren hoog. Een ander aspect dat meegerekend dient te worden zijn de kosten, de kosten bestaan enerzijds uit de kosten voor de realisatie, de kosten voor het jaarlijkse beheer en de kosten voor herstel na beschadiging. Of de kostenfactor bepalend is voor de keuze van de ondergrond wordt bepaald door de eigenaar. De invulling van de verwachtingsfactoren (4.1) kunnen belangrijker zijn dan de kosten. Alle ondergronden kunnen beschadigen. De ene ondergrond zal minder snel beschadigen bij dezelfde belasting maar hierbij is vaak van toepassing dat herstel van schade lastiger is. De wijze van herstel alsmede de benodigde herstelperiode waarin de ondergrond niet belastbaar is, kan invloed hebben op de keuze van de ondergrond.

17

Natuurlijke ondergrond Natuurgras Gewapend natuurgras (voorzien van een wapeningsnet) Beoordeling uitstraling Gewenste uitstraling (onder normale omstandigheden) Beoordeling schadegevoeligheid Schadegevoeligheid Zwakheden

Herstelperiode na schade (weken) Herstelkosten (gemiddeld) - m2 (1 is lage €, 5 is hoge €) Kans op schade (1 tot 5)

Goed

Goed

Grasbetonstenen/ gras betonplaten

Gecombineerde ondergrond Kunststof stabilisatieplaat Gefundeerde grasmat met natuurgras (bijv. TTE) (bijv. E-Grass of Grass Parking)

Verharde ondergrond Hybridegras (natuurgras Elementverharding Gesloten verharding versterkt met kunstgras) (Grassmaster of XtraGrass mat)

Matig

Matig

Goed

Goed

Niet

Niet

Goed

Matig Gevoelig bij zware belasting > 15t.

matig/hoog Hoog Laag Gevoelig voor draaiende Gevoelig voor draaiende voertuigen, niet bestemd voertuigen, niet voor zware belasting onder bestemd voor zware belasting onder nattere nattere omstandigheden omstandigheden

Laag -

Matig Gevoelig voor draaiende voertuigen niet bestemd voor zware belasting, kans op brandschade

Hoog Hoog Matig Gevoelig bij Gevoelig voor Gevoelig voor draaiende voertuigen, warmte/hitte draaiende (uitdroging gras) voertuigen, belasting belasting onder nattere onder nattere omstandigheden niet omstandigheden niet mogelijk mogelijk 6- 8 € €

6- 8 1,00 € 5,00

4-6 1,00 € 4,00

8 - 10 4,00 € 2,00

6- 8 3,00 € 3,00

4- 6 2,00 € 4,00

1

1

1

3,00 € 4,00

4,00 € 1

5,00 € 1

Schade waardering (kans * herstelkosten) 5,00 4,00 8,00 € 9,00 8,00 € 12,00 Beoordeling kosten Levensduur (jaar) e.e.a. afhankelijk van het 15-20 15-20 40 20 15 15 30 onderhoud Realisatiekosten t.o.v. huidige situatie (per € € €€€ €€€ €€€ €€€ €€€€ m2) Beheerkosten (jaar) - m2 €€ €€ €€ €€ €€ €€ € Vervangingskosten einde levensduur € € €€€ €€€ €€€ €€€ €€€€ Overige advisering Geadviseerde toevoeging tbv behoud Beregening, rijplaten Beregening, rijplaten Beregening Beregening, rijplaten bij Beregening, rijplaten bij Beregening, rijplaten bij gewenste beeld tijdens tijdens evenementen. zware belasting. >15 t per zware belasting zware belasting evenementen. as. Samenvatting, voor/nadelen Hoge schade waardering Uitstraling niet Herstelmogelijkheden Hoge Goed te herstellen bij Goed te herstellen bij Uitstraling niet (kans op schade * passend bij passend bij beperkt t.o.v. natuurgras. investeringskosten, schade, schade, nadeel herstelkosten) kasteeltuin kasteeltuin hogere kosten bij toevoeging van herstelwerkzaamheden onnatuurlijk materiaal in de bodem

Afbeelding 5

18

Overzicht mogelijke inrichtingen gazons inclusief vergelijk – zie bijlage 3

4

Kunstgras

5,00 1

5

5

50

15

€€€€

€€€€

€ €€€€

€ €€€€ Rijplaten bij zware belasting

Uitstraling niet passend bij kasteeltuin

Hoge investerings/vervanging skosten, hoge kosten bij schade.

5

CONCLUSIE EN ADVIES

5.1

Conclusie Op basis van de inventarisatie en de verdichtingsmetingen blijkt de grond zwaar verdicht. De verdichting heeft negatieve invloed op de waterdoorlatendheid en het herstellend vermogen van het gras. Doordat de toplaag snel verzadigd raakt wordt deze instabiel en ontstaat er ook sneller schade. De granulaire samenstelling van de grond, zowel toplaag als onderlaag, is over het algemeen goed. Het lutum gehalte is wat hoger en het D60/10 getal is afwijkend van de norm voor sportvelden. Dit kan middels een bezanding verbeterd worden. Zie hiervoor ook de volgende paragrafen. De voedingswaarden van de toplaag vallen over het algemeen in het streeftraject. Enkel het calciumgehalte is laag. Calcium draagt positief bij aan de structuur van de grond. Dit kan door middel van bemesting verbeterd worden. Het gebruik van het terrein is te verdelen in verschillende categorieën. Grotendeels van het jaar betreft de functie recreatie en is de uitstraling en beleving van het terrein bepalend. Tijdens deze periode is de belasting op het grasveld laag. Op enkele momenten vinden er evenementen plaats die een grote belasting zijn voor het grasveld waarbij de kans op (blijvende) schade groot is. Tussen deze evenementen zit voldoende ruimte om het gras te laten herstellen. Zie onderstaande afbeelding.

Enkel het einde van de herstelperiode van de kermis en het herstel van de oude voertuigen dag valt in de periode dat het gras in winterrust is. Met name de schade van de Oude voertuigendag zal langer zichtbaar blijven. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 Recreatie en trouwpartijen Emilialoop Kasteelfeesten Wijchen Hemelvaart braderie Okie Dokie Dorp Antiek & Curiosamarkt Kunstmarkt Oude voertuigen dag Kermis

Indicatie inzetperiode Herstelperiode natuurgras Gras in winterrust (november tot half maart)

Op basis van de inrichtingsvarianten tabel lijkt het behouden van een natuurgrasveld (al dan niet versterkt) de best passende oplossing voor de kasteeltuin. Op basis van de schadewaardering komt deze gelijk uit met een elementenverharding, asfalt en kunstgras ondergrond. Echter zijn kosten in aanleg en onderhoud aanzienlijk lager en is vooral het beeld doorslaggevend. Om aan het beeld te gaan voldoen en te blijven voldoen dienen echter aanvullende maatregelen genomen te worden. Deze staan beschreven in de volgende paragrafen: 5.2 Advies renovatie en 5.3 Advies beheer en herstel.

19

5.2

Advies renovatie Wanneer er wordt gekozen om het gazon als sportveld te beheren dienen onderstaande renovatiewerkzaamheden uitgevoerd te worden om aan de verwachtingsvoorwaarde te kunnen voldoen. (jaarrond breed inzetbaar, jaarrond visueel aantrekkelijk, voldoende draagkracht en goed waterdoorlatend): Pulverfrezen van de bestaande graszode Profileren van de bestaande grondslag Aanleg van een nieuw drainage systeem. De drainage dient op circa 60 cm diepte aangelegd te worden. De hart op hart afstand van de drainagestrengen bedraagt bij voorkeur circa 3 meter. Eventueel kan de afvoerleiding voorzien worden van een peil gestuurde drainageput, zodat in de zomer meer water kan infiltreren. De drainagesleuven dienen met drainzand tot 20 cm onder maaiveld gevuld te worden. Aanleg beregeningssyteem. Met het beregeningssyteem is het mogelijk om in drogere periode de grasmat in goede conditie te houden. Hierdoor zal hij minder snel beschadigen en kan hij ook in droge periode na een evenement sneller herstellen. Volledige gazon grof spitten om storende lagen en de verdichting op te lossen. Deze werkwijze uitvoeren tot circa 40 cm diepte in de lengte richting van de drainage zodat de drainagesleuven worden meegespit. Opnieuw profileren van het veld.

Aanbrengen van 3 cm bezandingszand met een M50 mediaan van circa 220 µm Aanbrengen van 15 ton superveencompost/1000 m2 gazon om het organische stofgehalte op peil te houden. De aangebracht bezanding en compost mengen in de toplaag van 20 cm. Aanbrengen bodemlevenstimulanten in de vorm van TerraPulse-6 en Turf saver bestaande uit mycorrhiza. Dit zal een positief effect hebben op het bodemleven waardoor een luchtigere bodemstructuur ontstaat. De mycorrhiza gaat een symbiose aan met de wortels van het gras waardoor de opnamecapaciteit wordt vergroot. Aanbrengen van organische voorraadbemesting, afgestemd op het bemestingsadvies. Wanneer de renovatiewerkzaamheden worden uitgevoerd dient een nieuw bemestingsonderzoek plaats te vinden aangezien voedingsstoffen kunnen uitspoelen. Inzaaien van het grasveld met mengsel Resilient Blue en R1 van Barenbrug of gelijkwaardig. De graszaden in deze mengsels hebben een brede toepassing maar ook een snel herstellend vermogen. Door de RPR technologie ontstaat er een sterke zode. Enkele weken na het inzaaien zal er opnieuw belucht moeten worden om het gras dieper te kunnen laten wortelen.

20

5.3

Advies beheer en herstel bij evenementen Regulier onderhoud Ondanks dat door de renovatie een goede basis is gecreëerd, is het belangrijk dat gedurende het jaar de nodige onderhoudsmaatregelen worden uitgevoerd om het gazon in goede conditie te houden. De werkzaamheden zijn door de opbouw vergelijkbaar met een sportveld en bestaan in basis uit onderstaande werkzaamheden. Frequent maaien van het gazon in het groeiseizoen (minimaal eenmaal per week) Bemesten op basis van analyse Verwijderen van blad in de bladval periode (frequentie is afhankelijk van weersomstandigheden, verstikking dient te allen tijde te worden voorkomen) Verticuteren Wiedeggen (toplaag rul en open houden) Beregenen (top) Beluchten Onkruidbestrijding (door middel van wiedeggen en/of snijden) Voorafgaand en tijdens evenementen Bij een evenement is het belangrijk dat er zo min mogelijk verdichting en schade ontstaat. Afhankelijk van het type evenement is de toepassing van rijplaten noodzakelijk. Het is belangrijk dat hier tijdens de op- en afbouw ook toezicht op gehouden wordt. Herstel na evenementen. Na een evenement dient er beoordeeld te worden of en welke aanvullende werkzaamheden nodig zijn om eventuele schade te herstellen. Het is belangrijk dat dat dit zo kort mogelijk na het evenement wordt beoordeeld en de maatregelen zo snel mogelijk worden uitgevoerd.

Dit vanwege de hersteltermijnen zoals beschreven in paragraaf 5.2. De te nemen maatregelen zijn afhankelijk van het evenement en de eventuele ontstane schade. Bij de beoordeling dient gelet te worden op onderstaande punten: Visueel zichtbare schade De status van de water- en luchthuishouding van de bodem, met andere woorden de verdichting. Op basis van bovenstaande bevindingen kan worden bepaald welke maatregelen nodig zijn om het grasveld weer in goede conditie te krijgen. Enkele werkzaamheden waaraan gedacht kan worden zijn: Herstellen sporen Doorzaaien (kruislings) Topbeluchten (afhankelijk van verdichtingsmeting) Diepbeluchten (afhankelijk van verdichtingsmeting) middels vertidrainen of schudfrezen al dan niet onder toevoeging van zand Aanvullende bemesting Beregenen

21

5.4

Advies bomen De bomen zelf zijn in dit advies niet volgens de VTA methode beoordeeld. Het is aan te raden om dit door een erkende boomveiligheid inspecteur te laten uitvoeren. Over het algemeen worden de meeste publieke bomen ééns in de drie à vier jaar volgens deze methode beoordeeld. De VTA geeft een eerste beeld over eventuele groeistagnatie op basis van uitwendige symptomen. Gezien de hoge indringingsweerstand in het grasveld en binnen de kroonprojectie is het aannemelijk dat de groeiplaats van de bomen niet ideaal is en er op den duur groeistagnatie of mechanische verzwakkingen in de boom kunnen optreden. Wanneer deze optreedt kan een boom als risico worden gezien en in het uiterste geval moeten worden verwijderd. Om dit te voorkomen is het advies om vooruitlopend een groeiplaatsonderzoek door een boomspecialist te laten uitvoeren. In het groeiplaatsonderzoek wordt met specialistisch apparatuur rondom de bomen het zuurstofpercentage, de indringingsweerstand en de verdichting in beeld gebracht. Eventueel kan middels een bodemscanner de voedingstoestand van de bodem worden beoordeeld. Op basis van deze gegevens kan een doelgericht verbetervoorstel opgesteld worden. Tijdens de inventarisatie is al geconstateerd dat de bodem in de buurt van en onder de kroonprojectie verdicht is.

Middels het groeiplaatsonderzoek kan deze verdichting en de voedingstoestand beter in beeld worden gebracht. Om de bomen in goede conditie te houden is het van belang dat de verdichting wordt opgeheven. Vanwege de boomwortels is het niet mogelijk om dit door middel van spitten uit te voeren. Bij bomen kan de verdichting worden opgeheven door middel van ‘ploffen’. Dit betreft een methode waarbij door middel van een lans, lucht in de bodem wordt geblazen waardoor de grond breekt en er poriën ontstaan. Om een langere werking van het ‘ploffen’ te bewerkstellen, is het aan te raden om tegelijk met de lucht substraat in de bodem aan te brengen. Het substraat stimuleert het bodemleven, verbetert de groeiplaats voor de bomen en zorgt uiteindelijk voor een betere structuur van de bodem. Een bewezen methode voor het ‘ploffen’ is volgens de ‘TFI-methode’. Bescherming bij evenementen Om na het opheffen van de verdichting opnieuw verdichting te voorkomen is het aan te raden om bij evenementen de bomen te beschermen volgens de poster “Boombescherming op bouwlocaties” van vereniging stadswerken. Dit betekent dat wanneer er opbouw- en transportwerkzaamheden plaatsvinden, de bomen door middel van bouwhekken en/of rijplaten beschermd dienen te worden. Op het beschermen van de bomen dient tijdens de werkzaamheden toezicht te worden gehouden.

22

BIJLAGEN

B1 BODEMONDERZOEKEN

B1-1

Rapport

Bemestingsonderzoek

Eurofins Agro Binnenhaven 5 NL - 6709 PD Wageningen

Onderlaag

T monstername: Patrick Bens: 0652002106 T klantenservice: 088 876 1010 E klantenservice.agro@eurofins.com I www.eurofins-agro.com

Uw klantnummer: 3569543 Kragten O. Staal Postbus 14 6040 AA ROERMOND

Onderzoek

Onderzoek-/ordernr: 787221/006202974

Datum monstername: 14-11-2023

Datum verslag: 22-11-2023

Bodemonderzoek Wijchen, project WIJ026

Resultaat

Eenheid

Resultaat

Streeftraject

Chemisch

N-totale bodemvoorraad kg N/ha C/N-ratio N-leverend vermogen kg N/ha

2340 14 55

2240 - 3360 13 - 17 95 - 145

S-totale bodemvoorraad kg S/ha C/S-ratio S-leverend vermogen kg S/ha

840 38 27

490 - 910 50 - 75 20 - 30

P-plantbeschikbaar P-bodemvoorraad

kg P/ha kg P/ha

9,3 1160

8,4 - 14,0 715 - 915

K-plantbeschikbaar K-bodemvoorraad

kg K/ha kg K/ha

170 275

325 - 515 325 - 515

Mg-plantbeschikbaar

kg Mg/ha

110

325 - 515

6,7

> 5,7

laag

vrij laag

goed

vrij hoog hoog

Fysisch Zuurgraad (pH) C-organisch Organische stof

% %

0,68 1,5

Klei (<2 µm)

%

5

Bemestingsadviezen Het resultaat wordt afgezet tegen het landbouwkundig streeftraject en krijgt een waardering; laag, vrij laag, goed, vrij hoog, hoog. Dit is geen beoordeling zoals bedoeld in ISO 17025 (par. 7.8.6). Wetgeving De bemestingsadviezen streven een landbouwkundig optimale opbrengst en kwaliteit na. De adviezen houden geen rekening met restricties vanuit wetgeving. Wanneer u op bedrijfsniveau niet voldoende ruimte heeft, adviseren we de giften van de minst behoeftige gewassen te verminderen, overleg met uw adviseur.

Gift

Eenheid

Fosfaat (P2O5)

0

kg/ha

Kali (K2O)

0

kg/ha

Kalk (nw)

0

kg/ha

Advies

Bij hoge adviesgiften is een verdeling van de gift gedurende de 4 jaar aan te raden, bijvoorbeeld tweejaarlijks de helft geven. De bodemgerichte adviezen zijn bedoeld om de bodemvoorraden van fosfaat, kalium, calcium en magnesium op peil te brengen. De kalkgift is gebaseerd op een optimale pH van 6,0

Pagina: 1 Totaal aantal pagina's: 4 Rapportidentificatie: 787221/006202974, 22-11-2023

Dit rapport is vrijgegeven onder verantwoording van Ir. M.P. Voogt, Business Unit Manager Arable Farming. Op al onze vormen van dienstverlening zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. Op verzoek worden deze en/of de specificaties van de analysemethoden toegezonden. Eurofins Agro Testing Wageningen BV stelt zich niet aansprakelijk voor eventuele schadelijke gevolgen voortvloeiend uit het gebruik van door of namens ons verstrekte onderzoeksresultaten en/of adviezen. Eurofins Agro Testing Wageningen BV is ingeschreven in het RvA-register voor testlaboratoria zoals nader omschreven in de erkenning onder nr. L122 voor uitsluitend de monsternemings- en/of de analysemethoden.

Onderlaag

Gewas

Advies

in kg/ha

Ras/Teelttype

Gift

Stikstof (N)

Sportveld

104

Sulfaat (SO3)

Sportveld

0

Fosfaat (P2O5)

Sportveld

15

Kali (K2O)

Sportveld

65

Magnesium (MgO)

Sportveld

5

Gewasgericht advies Het gewasgerichte advies is gebaseerd op de gewasbehoefte, gemiddelde opbrengst en klimaatomstandigheden en is gecorrigeerd voor de bodemvoorraad en bodemnalevering. Tijdens het seizoen kan worden bijgestuurd met bijmestonderzoek.

Pagina: 2 Totaal aantal pagina's: 4 Rapportidentificatie: 787221/006202974, 22-11-2023

Rapport Onderlaag

Toelichting

De resultaten en/of het advies van dit bemestingsonderzoek kunt u t/m 2027 gebruiken. Voor een uitgebreide toelichting kunt u onderstaande link gebruiken: https://www.eurofins-agro.com/nl-nl/toelichting-grondonderzoek Het gegeven bemestingsadvies is gebaseerd op de bemonsterde laag en niet op de standaard diepte die geldt voor de zodelaag of bouwvoor.

Zwavel: Zwavel (S) komt vrij bij de afbraak van organische stof of mest. Deze afbraak vindt plaats door bodemleven. Bodemleven is onder koudere omstandigheden niet erg actief. Vroeg in het voorjaar komt er derhalve weinig S vrij uit de bodem. Voor veel vroege gewassen kan het dan ook verstandig zijn om S te bemesten, zelfs al is de bodemvoorraad goed of hoog.

Het bodemgerichte advies is bedoeld om de bodemvoorraad van de nutriënten op peil te houden. Voor het K, Ca en Mg advies betekent dit dat de samenstelling aan het klei-humus complex (CEC) geoptimaliseerd wordt. Het is verstandig het bodemgerichte advies van nutriënten en kalk over de 4 jaar te verdelen. Wanneer er een bodemgerichte bemesting is uitgevoerd kunnen de bodemkengetallen worden bijgewerkt door een nieuw bodemgericht onderzoek uit te voeren.

Fosfaat: Het berekende Pw-getal is voor dit perceel 43 mg P2O5/l.

De gewasgerichte adviezen zijn bedoeld om het gewas te voeden en de kwaliteit te verbeteren. Door hogere/lagere opbrengsten en verliezen zoals uitspoeling kan de hoeveelheid plantbeschikbare nutriënten fluctueren. Het is raadzaam elk jaar voor het seizoen een gewasgericht onderzoek uit te voeren (pakket Teelt) voor de actuele hoeveelheid plantbeschikbare nutriënten en een update van het gewasgerichte advies.

Kali: Het berekende K-getal is voor dit perceel 15 K-getal wordt niet meer gebruikt bij de adviesberekening.

Klei-humus (CEC): U kunt uw CEC verhogen door organische stof toe te dienen en/of de pH van uw grond te verhogen.

Bekijk de waardering van de nutriënten op pagina 1 goed. Geven de streefwaarden aan dat één of meerdere nutriënten heel laag zijn, overleg dan met uw adviseur om dit weer op peil te krijgen.

Bij de berekening van de adviezen is uitgegaan van de volgende opbrengsten in ton/ha: Sportveld Zijn uw opbrengsten, lager dan wel hoger, dan is het verstandig uw bemesting daar op aan te passen.

Stikstof: We adviseren de N-gift - zo mogelijk - op te delen in meerdere giften. Of de vervolggift nodig is, kunt u tijdens het groeiseizoen laten controleren via ons BodemCheck onderzoek. In dit onderzoek wordt onder andere de plantbeschikbare (=minerale) N in de bodem gemeten. Het stikstofadvies houdt naast het organische stofgehalte ook rekening met het stikstofleverend vermogen en de pH. Het stikstofadvies is gebaseerd op een normale bespelingsintensiteit (150-350 uur) en een gemiddelde maaifrequentie (40-50 x per jaar). Is de bespelingsintensiteit of de maaifrequentie extensiever of intensiever, pas dan het advies aan volgens onderstaande tabel. Indien het maaisel wordt afgevoerd, verhoog dan het Nadvies met 20 kg N/ha.

Pagina: 3 Totaal aantal pagina's: 4 Rapportidentificatie: 787221/006202974, 22-11-2023

Dit rapport is vrijgegeven onder verantwoording van Ir. M.P. Voogt, Business Unit Manager Arable Farming. Op al onze vormen van dienstverlening zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. Op verzoek worden deze en/of de specificaties van de analysemethoden toegezonden. Eurofins Agro Testing Wageningen BV stelt zich niet aansprakelijk voor eventuele schadelijke gevolgen voortvloeiend uit het gebruik van door of namens ons verstrekte onderzoeksresultaten en/of adviezen. Eurofins Agro Testing Wageningen BV is ingeschreven in het RvA-register voor testlaboratoria zoals nader omschreven in de erkenning onder nr. L122 voor uitsluitend de monsternemings- en/of de analysemethoden.

Onderlaag

Fysisch

Korrelgrootte

Eenheid

Resultaat

Korrelgrootte

Eenheid

Resultaat

weergegeven in 0-2 µm de minerale delen 2-16 µm (granulair). 16-50 µm

%

3,5

250-355 µm

%

26,2

%

2,9

355-500 µm

%

17,5

%

2,1

500-1000 µm

%

11,4

50-63 µm

%

0,6

1000-2000 µm

%

0,8

63-125 µm

%

4,2

M50 Mediaan

µm

291

125-180 µm

%

10,7

D60/D10

ratio

4,1

180-250 µm

%

19,9

Contact & info Bemonsterde laag: Grondsoort: Monster genomen door: Contactpersoon monstername:

20 - 50 cm Lemig zand Derden Patrick Bens: 0652002106

Indien de volgende informatie wordt getoond op de rapporten kan deze informatie verstrekt zijn door de opdrachtgever en van invloed zijn op de waardering, advisering en/of het analyseresultaat: bemonsteringsdiepte, gewas, teelttype/ras.

Methode Analyse resultaten

Resultaat Eenheid Methode N-totale bodemvoorraad 500 mg N/kg Em: NIRS S-totale bodemvoorraad 180 mg S/kg Em: NIRS P-plantbeschikbaar 2,0 mg P/kg Em: CCL3 (Gw NEN 15923-1) PAL1: Gw NEN 5793 P-bodemvoorraad 57 mg P2O5/100 g P-bodemvoorraad 25 mg P/100 g PAL1: Gw NEN 5793 K-plantbeschikbaar 36 mg K/kg Em: CCL3 (Gw NEN 17294-2) K-bodemvoorraad 1,5 mmol+/kg Em: NIRS Mg-plantbeschikbaar 24 mg Mg/kg Em: CCL3 (Gw NEN 17294-2) Zuurgraad (pH) 6,7 Em:PHC3(Cf NEN ISO 10390) C-organisch 0,68 % Em: NIRS Organische stof 1,5 % Em: NIRS Klei (<2 µm) 5 % Em: NIRS Granulair GKL1: Gw NEN 5753 3 Bulkdichtheid 1557 kg/m Em: NIRS De op pagina 1 en 2 bij Resultaat vermelde waarden zijn berekend uit bovenstaande analyseresultaten. Q Em:

RvA Q Q Q Q Q

Q Q Q Q

Methode geaccrediteerd door RvA Eigen methode, Gw: Gelijkwaardig aan, Cf: Conform

De resultaten zijn weergegeven in droge grond. Alle verrichtingen zijn binnen de gestelde houdbaarheidstermijn tussen monstername en analyse uitgevoerd. Het monster is geanalyseerd in het Eurofins Agro laboratorium in Wageningen, tenzij anders is vermeld. De resultaten hebben uitsluitend betrekking op het aangeleverde materiaal, dat Eurofins Agro heeft ontvangen en in behandeling is genomen op 14-11-2023 en daarmee op het geanalyseerde monster. Nadere omschrijving van de toegepaste monstername en analyse methoden is te vinden op www.eurofins-agro.com

Pagina: 4 Totaal aantal pagina's: 4 Rapportidentificatie: 787221/006202974, 22-11-2023

Rapport

Onderzoek Gronddiversen toplaag

Eurofins Agro Binnenhaven 5 NL - 6709 PD Wageningen T monstername: Patrick Bens: 0652002106 T klantenservice: 088 876 1010 E klantenservice.agro@eurofins.com I www.eurofins-agro.com

Uw klantnummer: 3569543 Kragten O. Staal Postbus 14 6040 AA ROERMOND Kopie Onderzoek

Onderzoek-/ordernr: 655305/006218081

Datum monstername: 14-11-2023

Datum verslag: 21-12-2023

Monster

Volgnr.

Omschrijving

Onderzoek

1

toplaag

655305

Resultaat

Eenheid

655305

weergegeven in 0-2 µm de minerale 2-16 µm delen 16-50 µm (granulair). 50-63 µm 63-125 µm 125-180 µm 180-250 µm 250-355 µm 355-500 µm 500-1000 µm 1000-2000 µm M50 Mediaan D60/D10

% % % % % % % % % % % µm ratio

3,6 3,2 2,8 0,8 6,3 13,7 21,0 24,1 14,2 9,4 0,8 265 5,1

g H2O/100 g luchtdr.

0,7

Vocht

Contact & info Grondsoort: Datum ontvangst: Monster genomen door: Contactpersoon monstername:

Methode

Granulair M50 Mediaan

Q Em:

Q*

Dekzand 30-11-2023 Derden Patrick Bens: 0652002106

GKL1: Gw NEN 5753 afgeleide waarde

D60/D10 Vocht

Q*

afgeleide waarde Em: NIRS

Methode geaccrediteerd door RvA Eigen methode, Gw: Gelijkwaardig aan, Cf: Conform

De resultaten zijn weergegeven in droge grond. * Bij deze verrichting is de gestelde houdbaarheidstermijn tussen monstername en analyse overschreden. Dit heeft mogelijk de betrouwbaarheid van het resultaat beïnvloed. Het monster is geanalyseerd in het Eurofins Agro laboratorium in Wageningen, tenzij anders is vermeld. De resultaten hebben uitsluitend betrekking op het aangeleverde materiaal, dat Eurofins Agro heeft ontvangen en in behandeling is genomen op 30-11-2023 en daarmee op het geanalyseerde monster. Nadere omschrijving van de toegepaste monstername en analyse methoden is te vinden op www.eurofins-agro.com

Pagina: 1 Totaal aantal pagina's: 1 Rapportidentificatie: 655305/006218081, 21-12-2023

Dit rapport is vrijgegeven onder verantwoording van Ir. M.P. Voogt, Business Unit Manager Arable Farming. Op al onze vormen van dienstverlening zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. Op verzoek worden deze en/of de specificaties van de analysemethoden toegezonden. Eurofins Agro Testing Wageningen BV stelt zich niet aansprakelijk voor eventuele schadelijke gevolgen voortvloeiend uit het gebruik van door of namens ons verstrekte onderzoeksresultaten en/of adviezen. Eurofins Agro Testing Wageningen BV is ingeschreven in het RvA-register voor testlaboratoria zoals nader omschreven in de erkenning onder nr. L122 voor uitsluitend de monsternemings- en/of de analysemethoden.

Rapport

BemestingsWijzer

Eurofins Agro Binnenhaven 5 NL - 6709 PD Wageningen

Toplaag

T monstername: Patrick Bens: 0652002106 T klantenservice: 088 876 1010 E klantenservice.agro@eurofins.com I www.eurofins-agro.com

Uw klantnummer: 3569543 Kragten O. Staal Postbus 14 6040 AA ROERMOND

Onderzoek

Onderzoek-/ordernr: 787220/006202974

Datum monstername: 14-11-2023

Datum verslag: 22-11-2023

Bodemonderzoek Wijchen, project WIJ026

Resultaat

Eenheid

Resultaat

Streeftraject

Chemisch

N-totale bodemvoorraad kg N/ha C/N-ratio N-leverend vermogen kg N/ha

3380 13 50

2940 - 4410 13 - 17 95 - 145

S-plantbeschikbaar kg S/ha S-totale bodemvoorraad kg S/ha C/S-ratio S-leverend vermogen kg S/ha

9 830 53 14

20 - 30 645 - 1195 50 - 75 20 - 30

P-plantbeschikbaar P-bodemvoorraad

kg P/ha kg P/ha

6,2 865

5,3 - 8,9 455 - 580

K-plantbeschikbaar K-bodemvoorraad

kg K/ha kg K/ha

200 405

205 - 325 205 - 325

Ca-plantbeschikbaar Ca-bodemvoorraad

kg Ca/ha kg Ca/ha

25 3205

215 - 500 3010 - 3830

Mg-plantbeschikbaar Mg-bodemvoorraad

kg Mg/ha kg Mg/ha

125 275

205 - 325 205 - 325

Na-plantbeschikbaar Na-bodemvoorraad

kg Na/ha kg Na/ha

< 24 20

44 - 89 44 - 89

Si-plantbeschikbaar Fe-plantbeschikbaar Zn-plantbeschikbaar Mn-plantbeschikbaar Cu-plantbeschikbaar Co-plantbeschikbaar B-plantbeschikbaar Mo-plantbeschikbaar Se-plantbeschikbaar

g Si/ha g Fe/ha g Zn/ha g Mn/ha g Cu/ha g Co/ha g B/ha g Mo/ha g Se/ha

33320 < 5980 620 4000 < 60 10 310 < 10 7,4

17770 - 77010 7410 - 13330 1480 - 2220 5920 - 9180 120 - 195 15 - 25 475 - 650 300 - 14810 10 - 13

6,5

5,6 - 6,2

1,47 3,1 0,47

0,45 - 0,55 2,0 - 3,0

laag

vrij laag

goed

vrij hoog hoog

Fysisch Zuurgraad (pH) C-organisch Organische stof C/OS-ratio

% %

Koolzure kalk

%

0,6

Klei (<2 µm) Silt (2-50 µm) Zand (>50 µm)

% % %

4 13 79

Klei-humus (CEC) CEC-bezetting Ca-bezetting Mg-bezetting K-bezetting Na-bezetting H-bezetting Al-bezetting

mmol+/kg % % % % % % %

67 98 81 11 5,2 0,4 < 0,1 < 0,1

Pagina: 1 Totaal aantal pagina's: 6 Rapportidentificatie: 787220/006202974, 22-11-2023

> 54 > 95 80 - 90 6,0 - 10 2,0 - 4,0 1,0 - 1,5 < 1,0 < 1,0 Dit rapport is vrijgegeven onder verantwoording van Ir. M.P. Voogt, Business Unit Manager Arable Farming. Op al onze vormen van dienstverlening zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. Op verzoek worden deze en/of de specificaties van de analysemethoden toegezonden. Eurofins Agro Testing Wageningen BV stelt zich niet aansprakelijk voor eventuele schadelijke gevolgen voortvloeiend uit het gebruik van door of namens ons verstrekte onderzoeksresultaten en/of adviezen. Eurofins Agro Testing Wageningen BV is ingeschreven in het RvA-register voor testlaboratoria zoals nader omschreven in de erkenning onder nr. L122 voor uitsluitend de monsternemings- en/of de analysemethoden.

Toplaag

Resultaat

Verkruimelbaarheid Verslemping Stuifgevoeligheid

Eenheid

Resultaat

Streeftraject

rapportcijfer rapportcijfer rapportcijfer

10,0 7,6 5,7

6,0 - 8,0 6,0 - 8,0 6,0 - 8,0

Eenheid

Resultaat

Streeftraject

Vochthoudend vermogenmm

34

Microbiële biomassa mg C/kg Microbiële activiteit mg N/kg Schimmel/bacterie-ratio

229 31 1,0

laag

vrij laag

goed

zeer goed

laag

vrij laag

goed

vrij hoog hoog

Biologisch 155 - 465 23 - 38 0,6 - 0,9

Bemestingsadviezen Het resultaat wordt afgezet tegen het landbouwkundig streeftraject en krijgt een waardering; laag, vrij laag, goed, vrij hoog, hoog. Dit is geen beoordeling zoals bedoeld in ISO 17025 (par. 7.8.6). Wetgeving De bemestingsadviezen streven een landbouwkundig optimale opbrengst en kwaliteit na. De adviezen houden geen rekening met restricties vanuit wetgeving. Wanneer u op bedrijfsniveau niet voldoende ruimte heeft, adviseren we de giften van de minst behoeftige gewassen te verminderen, overleg met uw adviseur.

Gift

Eenheid

Fosfaat (P2O5)

0

kg/ha

Kali (K2O)

0

kg/ha

Calcium (CaO)

225

kg/ha

Magnesium (MgO)

0

kg/ha

Kalk (nw)

0

kg/ha

Effectieve org.stof

5800

kg/ha

Advies

Gewas

in kg/ha

Bij hoge adviesgiften is een verdeling van de gift gedurende de 4 jaar aan te raden, bijvoorbeeld tweejaarlijks de helft geven. De bodemgerichte adviezen zijn bedoeld om de bodemvoorraden van fosfaat, kalium, calcium en magnesium op peil te brengen. De kalkgift is gebaseerd op een optimale pH van 5,9 De benodigde hoeveelheid effectieve organische stof is weergegeven voor 4 jaar. Zie de OS-balans voor de berekening van de gemiddelde jaarlijkse gift.

Ras/Teelttype

Gift

Stikstof (N)

Sportveld

104

Sulfaat (SO3)

Sportveld

28

Fosfaat (P2O5)

Sportveld

5

Kali (K2O)

Sportveld

50

Calcium (CaO)

Sportveld

80

Magnesium (MgO)

Sportveld

0

Natrium (Na2O)

Sportveld

Zink (Zn)

Sportveld

0,5

Mangaan (Mn)

-

Zie de toelichting.

Koper (Cu)

Sportveld

0,25

Borium (B)

Sportveld

0

Gewasgericht advies Het gewasgerichte advies is gebaseerd op de gewasbehoefte, gemiddelde opbrengst en klimaatomstandigheden en is gecorrigeerd voor de bodemvoorraad en bodemnalevering. Tijdens het seizoen kan worden bijgestuurd met bijmestonderzoek.

Pagina: 2 Totaal aantal pagina's: 6 Rapportidentificatie: 787220/006202974, 22-11-2023

Rapport Toplaag

Toelichting

De resultaten en/of het advies van dit bemestingsonderzoek kunt u t/m 2027 gebruiken. Voor een uitgebreide toelichting kunt u onderstaande link gebruiken: https://www.eurofins-agro.com/nl-nl/toelichting-grondonderzoek Het bodemgerichte advies is bedoeld om de bodemvoorraad van de nutriënten op peil te houden. Voor het K, Ca en Mg advies betekent dit dat de samenstelling aan het klei-humus complex (CEC) geoptimaliseerd wordt. Het is verstandig het bodemgerichte advies van nutriënten en kalk over de 4 jaar te verdelen. Wanneer er een bodemgerichte bemesting is uitgevoerd kunnen de bodemkengetallen worden bijgewerkt door een nieuw bodemgericht onderzoek uit te voeren. De gewasgerichte adviezen zijn bedoeld om het gewas te voeden en de kwaliteit te verbeteren. Door hogere/lagere opbrengsten en verliezen zoals uitspoeling kan de hoeveelheid plantbeschikbare nutriënten fluctueren. Het is raadzaam elk jaar voor het seizoen een gewasgericht onderzoek uit te voeren (pakket Teelt) voor de actuele hoeveelheid plantbeschikbare nutriënten en een update van het gewasgerichte advies. Bekijk de waardering van de nutriënten op pagina 1 goed. Geven de streefwaarden aan dat één of meerdere nutriënten heel laag zijn, overleg dan met uw adviseur om dit weer op peil te krijgen.

Bij de berekening van de adviezen is uitgegaan van de volgende opbrengsten in ton/ha: Sportveld Zijn uw opbrengsten, lager dan wel hoger, dan is het verstandig uw bemesting daar op aan te passen.

Stikstof: We adviseren de N-gift - zo mogelijk - op te delen in meerdere giften. Of de vervolggift nodig is, kunt u tijdens het groeiseizoen laten controleren via ons BodemCheck onderzoek. In dit onderzoek wordt onder andere de plantbeschikbare (=minerale) N in de bodem gemeten. Het stikstofadvies houdt naast het organische stofgehalte ook rekening met het stikstofleverend vermogen en de pH. Het stikstofadvies is gebaseerd op een normale bespelingsintensiteit (150-350 uur) en een gemiddelde maaifrequentie (40-50 x per jaar). Is de bespelingsintensiteit of de maaifrequentie extensiever of intensiever, pas dan het advies aan volgens onderstaande tabel. Indien het maaisel wordt afgevoerd, verhoog dan het Nadvies met 20 kg N/ha.

Pagina: 3 Totaal aantal pagina's: 6 Rapportidentificatie: 787220/006202974, 22-11-2023

Zwavel: Zwavel (S) komt vrij bij de afbraak van organische stof of mest. Deze afbraak vindt plaats door bodemleven. Bodemleven is onder koudere omstandigheden niet erg actief. Vroeg in het voorjaar komt er derhalve weinig S vrij uit de bodem. Voor veel vroege gewassen kan het dan ook verstandig zijn om S te bemesten, zelfs al is de bodemvoorraad goed of hoog.

Fosfaat: Het berekende Pw-getal is voor dit perceel 48 mg P2O5/l. De P-buffering is 32 . Het streeftraject ligt tussen de 17 - 27 De P-buffering geeft aan of de P-bodemvoorraad in staat is de Pplantbeschikbaar op het huidige peil te houden. Als de Pbuffering laag is, dan zal de P-plantbeschikbaar tijdens het groeiseizoen niet op peil blijven en zal op termijn ook de Pbodemvoorraad terug gaan lopen.

Kali: Het berekende K-getal is voor dit perceel 19 K-getal wordt niet meer gebruikt bij de adviesberekening.

Calcium: Calcium bemesting kan ook een positief effect hebben op de bodemstructuur.

Mangaan: Er is Mn-gebrek te verwachten. Het advies is om in de periode dat het gewas het snelst groeit een bladbemesting uit te voeren.

Bodemleven: De biologische bodemvruchtbaarheid wordt nu weergegeven via 3 kengetallen, te weten de microbiële biomassa, de microbiële activiteit en de schimmel/bacterie-ratio. Op basis van de huidige kennis wordt een waardering gegeven die afhankelijk is van de hoeveelheid organische stof. Er wordt nu nog geen advies gegeven. Via diverse onderzoeksprojecten zal er meer informatie beschikbaar komen.

Dit rapport is vrijgegeven onder verantwoording van Ir. M.P. Voogt, Business Unit Manager Arable Farming. Op al onze vormen van dienstverlening zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. Op verzoek worden deze en/of de specificaties van de analysemethoden toegezonden. Eurofins Agro Testing Wageningen BV stelt zich niet aansprakelijk voor eventuele schadelijke gevolgen voortvloeiend uit het gebruik van door of namens ons verstrekte onderzoeksresultaten en/of adviezen. Eurofins Agro Testing Wageningen BV is ingeschreven in het RvA-register voor testlaboratoria zoals nader omschreven in de erkenning onder nr. L122 voor uitsluitend de monsternemings- en/of de analysemethoden.

Toplaag

Organische stof Figuur: Organische stofbalans 1650

90170 200 2,9 %

1450 3,1 % Organische stof

Jaarlijks afbraakpercentage van de totale voorraad organische stof (%): 1,8

Voorraad organische stof die over 1 jaar in de bemonsterde laag nog aanwezig zal zijn als er geen (effectieve) organische stof wordt aangevoerd. Totaal benodigde aanvoer van effectieve organische stof als gevolg van afbraak van de organische stof. Aanvoer via gewasresten (gemiddeld binnen opgegeven rotatie of gewassen). Nog aan te vullen via bijv. dierlijke mest, groenbemesters en/of compost.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=755d302c-34aa-463f-a3a7-ae9d7aa2f448