348798 Beslisnota Zienswijze concept Jaarstukken 2025 en concept begroting 2027-2030 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

Openbaar

Zaaknummer: Z/26/348798

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Zienswijze concept Jaarstukken 2025 en concept begroting 2027-2030 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Datum: 25 juni 2026 Voorgesteld besluit De Gemeenteraad besluit: 1. een zienswijze in te dienen op de concept-jaarstukken 2025 en de conceptbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, waarin het volgende wordt voorgesteld: a) Aandacht te vragen voor de structurele financiële tekorten en te verzoeken om een meerjarig herstelperspectief voor het weerstandsvermogen en financieel evenwicht; b) Te verzoeken om meer inzicht in keuzes en prioriteiten, onder meer door scenario’s met effecten voor veiligheid, paraatheid en gemeentelijke bijdragen; c) Te benadrukken dat de toenemende opgaven niet in verhouding staan tot de beschikbare middelen en dat nieuwe taken alleen met structurele dekking moeten worden uitgevoerd; d) De inzet richting het Rijk te ondersteunen voor aanvullende financiering en te verzoeken gemeenten hierover te blijven informeren; e) Aandacht te vragen voor financiële onzekerheden (zoals ontvlechting GGD en begrotingswijziging) en te verzoeken deze inzichtelijk te maken; f) Te benadrukken dat nieuwe beleidsontwikkelingen, waaronder weerbaarheid en het nieuwe beleidsplan, realistisch, uitvoerbaar en financieel gedekt moeten zijn.

Aanleiding Een gemeenschappelijke regeling zendt jaarlijks de algemene financiële en beleidsmatige kaders aan de raden van de deelnemende gemeenten. Dit is in overeenstemming met de bepalingen uit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de gemeenschappelijke regeling. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

16-12-2025

Besluit ‘Zienswijze Kaderbrief 2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid’ (Z/25/32749)

Pagina 1 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/26/346445

Gewenst resultaat Volgens artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen en artikel 11A, lid 1 van de GR VRGZ heeft de gemeenteraad de mogelijkheid zienswijzen in te dienen op het jaarverslag, de jaarrekening en de ontwerpbegroting. Na de zienswijzeprocedure zullen de Jaarstukken worden vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur op 2 juli. De Begroting stelt het algemeen bestuur op 2 juli vast. Argumenten 1.1. Het indienen van zienswijzen is geregeld in de gemeenschappelijke regeling VRGZ en de Wgr. De VRGZ benoemt in haar raadsbrief dat de gemeenteraden de mogelijkheid krijgen om een zienswijze in te dienen. In artikel 11A, lid 1 van de GR VRGZ en art 35 Wgr staat dat de gemeenteraad deze bevoegdheid heeft. 1.2.

De behaalde resultaten passen binnen de ambitie van de gemeente.

De jaarrekening 2025 geeft een weergave van de resultaatbestemming en de financiële positie en structurele tekorten. De VRGZ sluit af met negatief resultaat en structurele tekorten. De tekorten worden nu incidenteel opgevangen maar dit is niet houdbaar. Basistaken komen richting 2027 onder druk te staan door prijsstijgingen en onvoldoende compensatie. In de zienswijze laten we als gemeente zien dat we ons kunnen vinden in de voorgestelde Jaarrekening 2025. 1.3.

De jaarrekening en begroting geven aanleiding tot het indienen van een zienswijze.

De jaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 laten zien dat de VRGZ kampt met structurele financiële tekorten, die momenteel incidenteel worden opgevangen. Tegelijkertijd blijven het weerstandsvermogen en de reserves onder het gewenste niveau, waardoor de organisatie beperkt in staat is om risico’s op te vangen. Uit de ontwerpbegroting blijkt daarnaast dat de maatschappelijke opgaven voor de VRGZ toenemen, onder andere door ontwikkelingen op het gebied van weerbaarheid, klimaat en digitalisering, terwijl de beschikbare middelen hiervoor onvoldoende zijn. De VRGZ wil in haar begroting rekening houden met nieuw beleid, autonome ontwikkelingen (zoals gedefinieerd in ‘Programmabegroting 2027 VRGZ’, pagina 19) en extreme prijsstijgingen. Dit leidt tot een structurele spanning tussen taken, ambities en financiering. Ook zijn er relevante onzekerheden, zoals de financiële gevolgen van de ontvlechting met de GGD en de dekking van nieuwe taken. Deze kunnen (indirect) gevolgen hebben voor de gemeentelijke bijdrage. Gelet hierop is het van belang een zienswijze in te dienen, gericht op het versterken van de financiële positie, het inzichtelijk maken van bestuurlijke keuzes en het verkrijgen van structurele financiering, mede vanuit het Rijk door intensivering van de lobby. 1.4.

De regionale opgaven zijn vertaald in de conceptbegroting.

In de ontwerpbegroting 2027 zijn de regionale opgaven van de VRGZ, zoals het versterken van de weerbaarheid, het inspelen op klimaat- en digitale risico’s en het borgen van de basistaken, uitgewerkt in concrete activiteiten en financiële kaders. De begroting maakt inzichtelijk dat deze opgaven leiden tot een toename van de benodigde middelen en dat hierin keuzes moeten worden gemaakt, mede gezien de beperkte financiële ruimte. Daarmee vormt de begroting een logisch vervolg op het bestaande beleidsplan en de actuele ontwikkelingen binnen het veiligheidsdomein.

Pagina 2 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/26/346445

Tegelijkertijd blijkt uit de begroting dat niet alle opgaven volledig financieel zijn gedekt en dat prioritering noodzakelijk is. Dit onderstreept het belang van bestuurlijke afwegingen en een goede aansluiting tussen ambities, uitvoering en beschikbare middelen. Tegenargumenten en risico’s 1.1. Het kenbaar maken van een zienswijze op de jaarstukken en begroting is geen wettelijke verplichting. Met een zienswijzebrief geeft de raad een reactie op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027. Het Dagelijks Bestuur geeft een reactie op de zienswijze, maar het Algemeen Bestuur is bevoegd om de conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 vast te stellen. Zij kunnen ervoor kiezen om de input uit de zienswijze niet mee te nemen. Als meerdere gemeenten hetzelfde standpunt innemen, de kans groter dat het Algemeen Bestuur de geuite zorgen en aanbevelingen in de zienswijze meeneemt in haar stukken. 1.2.

De bevindingen van de accountant zijn nog niet getoetst.

Er is nog geen controleverklaring van de accountant afgegeven over de conceptjaarrekening 2025. Medio mei wordt een verklaring verwacht van de accountant. Naar aanleiding van de bevindingen van de accountant en de Adviesfunctie, kan de (voorlopige) zienswijze nog veranderen. Financiële gevolgen Jaarrekening 2025 Uit de jaarrekening 2025 blijkt dat de VRGZ een beperkt positief resultaat realiseert. Dit resultaat lijkt, in lijn met voorgaande jaren, grotendeels incidenteel van aard. Onderliggend is sprake van structurele druk op de exploitatie als gevolg van prijsstijgingen, personele ontwikkelingen en toenemende kosten binnen de organisatie. De financiële positie van de VRGZ blijft daarmee kwetsbaar. De beschikbare weerstandscapaciteit is beperkt, waardoor financiële tegenvallers niet volledig binnen de organisatie kunnen worden opgevangen. Dit brengt met zich mee dat risico’s in toenemende mate (indirect) bij de deelnemende gemeenten komen te liggen. In lijn met voorgaand jaar blijft het van belang om aandacht te houden voor de verhouding tussen risico’s en beschikbare weerstandscapaciteit. Conceptbegroting 2027 De conceptbegroting 2027 laat een aanzienlijke stijging van de lasten zien ten opzichte van 2026. De totale lasten nemen toe van circa €106,5 miljoen in 2026 naar €116,9 miljoen in 2027 (+€10,4 miljoen, circa +9,8%).

Deze stijging wordt met name veroorzaakt door autonome kostenontwikkelingen, inflatie en intensivering van taken, waaronder binnen crisis- en rampenbestrijding. De batenontwikkeling blijft hierbij achter en is deels onzeker. De aanvullende rijksmiddelen voor weerbaarheid zijn onvoldoende om de stijgende lasten en eerdere kortingen volledig te compenseren. Hierdoor ontstaat een structureel financieel spanningsveld. Voor de gemeente Wijchen betekent dit een oplopende financiële bijdrage aan de VRGZ. De gemeentelijke bijdrage stijgt volgens de conceptbegroting van €3,83 miljoen in 2027

Pagina 3 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/26/346445

naar €4,24 miljoen in 2030. Ten opzichte van de kaderbrief betekent dit een aanvullende financiële uitzetting van circa €213.632 in 2027, oplopend naar €353.829 in 2030. Hiermee ontstaat voor de gemeente een structureel hogere financiële druk binnen de meerjarenbegroting. Voor gemeenten betekent dit naar verwachting een toenemende financiële druk. De stijgende lasten zullen zich vertalen in hogere gemeentelijke bijdragen, terwijl de concrete effecten per gemeente nog onvoldoende inzichtelijk zijn gemaakt. Ook ontbreekt het aan uitgewerkte scenario’s waarin keuzes worden gemaakt in taken en ambities, inclusief de financiële consequenties. Daarbij valt op dat, waar in de begroting 2026 nog sprake was van een beleidsarme lijn met voornamelijk indexatie, de begroting 2027 een duidelijke groei van de uitgaven laat zien. Dit vraagt om een nadere onderbouwing en expliciete bestuurlijke afweging. Gelet hierop wordt geadviseerd om in de zienswijze nadrukkelijk te verzoeken om het realiseren van structureel financieel evenwicht, meer transparantie in de opbouw van de kostenstijging en het uitwerken van concrete keuzescenario’s. Tevens wordt aanbevolen om te benadrukken dat nieuwe taken en intensiveringen alleen aanvaardbaar zijn indien deze gepaard gaan met structurele dekking en dat financiële risico’s niet zonder nadere afweging bij gemeenten mogen worden neergelegd.

De financiële consequenties voor de gemeente Wijchen zijn opgenomen in onderstaand overzicht.

VRGZ Concept begroting VRGZ Actuele begroting Verschil

2027 € 3.828.879,00 € 3.615.247,00 € 213.632,00

2028 € 4.076.240,00 € 3.747.019,00 € 329.221,00

2029 € 4.167.848,00 € 3.890.305,00 € 277.543,00

2030 € 4.244.134,00 € 3.890.305,00 € 353.829,00

We verwerken de verschillen als uitzetting op de begroting in de Perspectiefnota 2026. Vervolgstappen Na vaststelling van de zienswijzebrief door de raad zal deze voor 15 juni aan het bestuur van de VRGZ worden toegezonden. Het dagelijks bestuur moet eerst reageren op de ingebrachte zienswijzen op de conceptjaarrekening 2025 (art 11A, lid 3 GR VRGZ) en de ontwerpbegroting (art 35, lid 4 Wgr). Aangezien besluitvorming tijdens de raadsvergadering van 25 juni 2026 zal plaatsvinden, wordt onder voorbehoud van besluitvorming door de raad, een concept-zienswijze brief verzonden. De definitieve zienswijze wordt na de raadsvergadering van 25 juni toegezonden. Geheimhouding N.v.t. Advies De zienswijze is ambtelijk afgestemd met de andere regionale opdrachtgevers. Daarnaast zijn de financieel adviseurs van de WDW betrokken bij de totstandkoming.

Pagina 4 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/26/346445

Bijlagen • Bijlage 1: Zienswijzebrief • Bijlage 2: Raadsbrief conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 inclusief bijlagen • Bijlage 3: Conceptjaarrekening 2025 • Bijlage 4: Ontwerpbegroting 2027 • Bijlage 5: Infographic • Bijlage 6: Reacties gemeenteraden op Kaderbrief 2027

Pagina 5 van 5