331068 Informatienota Tweede informatie nota sociaal domein tot augustus 2025

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Tweede informatie nota sociaal domein tot augustus 2025 Datum: 16 december 2025 Kernboodschap • De doorontwikkeling van de sociale teams en de sociale basis heeft prioriteit. We hebben deze ontwikkeling in onderdelen opgeknipt. De eerste verbeteringen zijn ingevoerd. • De complexiteit en onrust van de huidige samenleving heeft een invloed op zorggebruik. Het lange wachten op geschikte huisvesting en zorg is een aandachtspunt. Daarnaast zien we druk op mantelzorgers, eenzaamheid en prestatiedruk en onbekendheid en daardoor vaak onbegrip voor nieuwkomers opspelen. Samenhorigheid en zingeving zorgen voor positiviteit. Burgerinitiatieven zoals voorzorgcirkels en bijvoorbeeld het delen van ervaringen en kennis in praatgroepen maken het verschil en dragen positief bij aan het welbevinden in Wijchen • De jeugdzorgkosten laten een lichte daling zien ten opzichte van de prognose. Dit komt door een aanzienlijke daling van de post ambulant. • Het aantal thuiswonende oudere inwoners neemt gestaag toe. Dit heeft een invloed op de zorgconsumptie en de daaraan gerelateerde kosten. • We beïnvloeden de koers door de data te analyseren. We houden grip en focus door gedegen analyses op inhoud en financiën. We vertalen dit door in beleid en uitvoeringsplannen en gerichte acties om uitzettingen te verminderen en stabilisatie te continueren.

Uitzettingen worden daardoor vroegtijdig gesignaleerd, maar zijn daarmee niet te voorkomen. Het geeft ons wel materiaal om bij te sturen. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit

24-05-2022

Beslisnota ‘Structurele extra inzet preventie jeugd en regieteam’, Zaaknummer 22/68940 Eerste informatienota 2022 stand van zaken Wmo, jeugdhulp, sociaal wijkteam en welzijn-0 meting en Q1 2022 Zaaknummer 22/77690 Informatienota Stand van zaken Wmo, jeugdhulp, Sociaal Wijkteam en welzijn - jan. tot en met aug. 2022 Zaaknummer 22/096217 Eerste informatienota Wmo, Jeugdhulp, Sociaal team en Welzijn januari tot maart 2023 Zaaknummer Z/23/124046

30-06-2022 20-12-2022 15-06-2023

Pagina 1 van 12

Openbaar Datum 19-12-2023 20-06-2024 30-01-2025 19-05-2025 25-09-2025 25-09-2025

Zaaknummer: Z/25/331068 Korte omschrijving eerder genomen besluit Tweede informatienota Wmo, Jeugdhulp, Sociaal team en Welzijn januari tot augustus 2023 Zaaknummer Z/23/147711 Eerste informatienota sociaal domein januari tot maart 2024 Zaaknummer Z/24/244510 Tweede informatienota sociaal domein tot augustus 2024 Zaaknummer Z/24/271610 Beslisnota ‘Robuust sociaal team en sterke sociale basis Zaaknummer Z/25/299103 Eerste informatienota Sociaal Domein tot april 2025 Zaaknummer Z/25/301360 Informatienota Stevige sociale teams en solide sociale basis Zaaknummer Z/25/313087

Toelichting We informeren uw raad volgens de bestaande P&C-cyclus over de stand van zaken rondom de toegang, welzijn en het zorggebruik Wmo en Jeugdhulp. Hiermee creëren we inzicht in de ontwikkelingen van zorg, welzijn en toegang en de financiële gevolgen daarvan. In deze informatienota schetsen we tweemaal per jaar een uitgebreider beeld van de ontwikkelingen, zowel inhoudelijk als financieel. De nota is op hoofdlijnen opgesteld en in bijlage 1: het monitorverslag gaan we dieper op de inhoud in. Dit is de tweede informatienota van 2025. We noemen deze nota “De stand van zaken sociaal domein”. Hoewel we niet het volledige sociaal domein beschrijven in deze nota bundelen we steeds meer onderwerpen uit dit domein en daarom is deze titel passend. In overleg met de gemeenteraad is ervoor gekozen om vanaf 2026 tweemaal per jaar een informatienota aan u voor te leggen, waarvan één keer met monitorrapportage en informatiebijeenkomst. De eerstvolgende zal medio juni zijn. 1. Duiding zorggebruik en bijstelling 2025 In Q1 van 2025 is de jaarlijkse Nulmeting Jeugd en WMO uitgevoerd. Tijdens meerdere inhoudelijke duidingssessies is op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik, definitieve tarieven 2025 en ontwikkelingen het geactualiseerde beeld 2025 (en verder) bepaald.

Dit hebben we in de Perspectiefnota verwerkt, waarmee de actuele begroting is bijgesteld. In voorliggende rapportage brengen we de laatste ontwikkelingen in het zorggebruik en de daaraan gerelateerde kosten in beeld (zorggebruik stand t/m augustus 2025). Deze resultaten zijn verwerkt in de novemberrapportage 2025 (P&C- cyclus). Volgens deze methodiek monitoren en duiden we door het jaar heen, vergelijken we periodiek de actuele begroting en de realisatie, en stellen bij waar nodig. De belangrijkste ontwikkelingen en bevindingen op basis van de duiding, zoals benoemd in het monitorverslag, zijn:

Pagina 2 van 12

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

Belangrijkste bevindingen preventie en toegang • Het onderzoek naar de sociale basis en sociale teams heeft op hoofdlijnen verbeter- en door ontwikkelpunten opgeleverd. Aan de hand van dit onderzoek en de wettelijke verplichtingen volgens de Hervormingsagenda Jeugd werken we toe naar een Stevig Sociaal Team en goede Sociale basis (vrij toegankelijk aanbod). Januari 2026 starten we met de inzet van Buurtgezinnen, en voegen we de POHjeugd (Praktijk Ondersteuner Huisartsen) toe aan het sociaal team. Dit is een medewerker met specialistische jeugd GGZ-kennis. Deze persoon kan werk diagnoses, behandeladviezen en kortdurende ondersteuning bieden op verzoek van huisarts en sociaal team. In 2026 gaan we daarnaast starten met het geven van ambulante begeleiding binnen het Sociaal Team. We voegen gezinscoaches toe en starten met de inzet van Langdurige levensloop begeleiding. We zijn nu bezig met het uitwerken van de functies en aan het werven. We werken uit welke scholing het sociaal team nodig heeft om aan de nieuwe werkwijze te gaan voldoen (bieden van begeleiding). Daarnaast kijken we of we de juiste functies en competenties en formatie in huis hebben of dit moeten aanpassen. • We hebben gemerkt dat de inzet op stabilisatie van het team zijn vruchten heeft afgeworpen. We zien dat het verloop minder is en mensen zich verbinden aan de organisatie.

Dit willen we behouden door te zorgen voor een goede ondersteuningsstructuur voor de consulenten. Dit onder andere door het beschikbaar hebben van meer kennis op het gebied van psychische problemen bij jeugdigen door een POH-jeugd in dienst te nemen. Dit is een vervanging van de SOH. We hebben hiervoor gekozen om een grotere verbinding en beschikbaarheid voor het sociaal team te bewerkstellingen. Ook zorgen we ervoor dat deze functie (POH-jeugd) beschikbaar is en blijft voor de huisartsen. Tevens zijn we een gedragswetenschaper aan het werven die te consulteren is bij ingewikkelde en complexe vraagstukken van inwoners door de consulenten. Ook kan deze persoon samen met de consulenten sturen op de kwaliteit van de te leveren ondersteuning en de hulpvraaganalyses. Als laatste investeren we op een betere beschikbaarheid en samenwerking tussen beleid en het sociaal team. Dit zodat er een goede verbintenis is tussen uitvoering en beleid. • Met behulp van de boven genoemde aanpassingen zorgen we dat het sociaal team klaar is voor de doorontwikkeling voor het zelf bieden van ondersteuning (begeleiding). • Samenwerking met welzijnswerk is cruciaal voor de ontwikkeling van de sociale basis. MeerVoormekaar is verantwoordelijk voor het collectieve vrij toegankelijke aanbod en het versterken van cohesie en zorg voor elkaar in wijken en buurten.

• We blijven met de doorontwikkeling van het sociale team sturen op harmonisatie met de gemeente Druten op toegang en preventie. Dit zorgt voor efficiëntie en het optimaal gebruik maken van elkaars kennis en inzet van mensen. Belangrijkste bevindingen Jeugd • In 2025 is er gestart met veel nieuwe zorgproducten regionaal en bovenregionaal (Essentiële functies). Hierdoor is het landschap in 2025 veel veranderd. Verschuivingen welke hebben plaats gevonden worden in de rapportage vernoemd. • Met tijdige inzet proberen we problemen minder zwaar te laten worden en ook proberen we specialistische kennis erbij te halen zodat een kind niet een andere

Pagina 3 van 12

Openbaar

• •

•

•

•

•

Zaaknummer: Z/25/331068

behandelaar of andere onderwijsvorm nodig heeft of verder vastloopt. Toch moeten we constateren dat bij een aantal jeugdigen de problematiek dermate ernstig is dat we dit met preventie of snellere inzet niet kunnen voorkomen of beïnvloeden. Voor deze groep is het maatwerk in het zoeken naar passend aanbod. We zien het aantal jeugdigen in verblijf dalen maar dat de zorgvragen van deze jeugdigen complexer en intensiever worden. We zien een stijging van de tarieven. Dit zorgt ervoor dat bij een aantal categorieën waar we een daling in het aantal jeugdigen en eenheden zien, we toch een stijging in kosten hebben. Bij ambulant zien we een daling van de ambulante begeleiding. Het Sociaal Team slaagt erin minder uren in te zetten. We gaan in 2026 van start met het geven van begeleiding binnen het Sociaal Team. Dit moet leiden tot een afname van begeleiding die ingezet wordt bij zorgaanbieders. Specialistische GGZ zien we in zorgzwaarte (duur en volume) toenemen. Basis GGZ neemt af. We zetten in op het versterken van de jeugdigen en hun ouders door het starten van een GEM atelier (Ecosysteem Mentale Gezondheid). Bij GEM wordt bij psychisch lijden meer gekeken vanuit de sociale context. We starten in 2026 met de POH-jeugd (Praktijk ondersteuner Huisartsen).

Door het sluiten van de gesloten afdelingen van jeugdzorg en omvorming naar kleinschalig wonen ontstaan er verhogingen van tarieven. Helaas worden we hiervoor niet gecompenseerd in de beschikbare middelen vanuit het Rijk. Regionaal en bovenregionaal zijn we in gesprek hoe dit tot een onderwerp te maken op de landelijke tafels met het ministerie. Voor een verdere inhoudelijke duiding verwijzen we naar bijlage 1 het monitor verslag.

Belangrijkste bevindingen WMO • Bij dagbesteding volwassenen zien we dat het aantal klanten daalt maar dat het aantal dagdelen dat men gebruik maakt van de dagbesteding toeneemt. Bij dagbesteding ouderen zien wij een stijging bij de specialistische dagbesteding. Verder is het beeld stabiel. • Het beeld bij de reguliere begeleiding laat een lichte stijging zijn. Bij specialistische begeleiding zien we een forse toename van het aantal klanten en een meer dan verwachte toename van de ureninzet. De stijging van het product specialistische begeleiding doet zich bijna in de hele regio voor. Verwijzers en zorgaanbieders geven aan dat situaties complexer worden en er meer zorg wordt ingezet. • In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker een lichtere vorm van begeleiding, de praktische begeleiding, ingezet. • Tegen de verwachting in, gelet op de vergrijzing, zien we het aantal klanten met hulp bij het huishouden niet stijgen. De verwachte stijging van uren zet niet door. Dit komt ook door het tekort aan personeel bij onze aanbieders. • Vanaf juni 2025 hebben we nieuwe contracten met acht organisaties voor het leveren van hulp bij het huishouden. Met deze organisaties maken we afspraken over de wijze waarop de beschikbare hulpen zo efficiënt mogelijk ingezet kunnen worden. Ook onderzoeken we het instellen van een centrale wachtlijst.

Voor verdere duiding verwijzen we naar bijlage 1 het monitor verslag.

Pagina 4 van 12

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

2. Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 De Hervormingsagenda jeugd 2023-2028 beschrijft de aanpak van een grote transitie die we de komende jaren met elkaar moeten maken. De agenda bestaat uit een groot pakket inhoudelijke maatregelen die moeten leiden tot betere en beter passende zorg voor kinderen en gezinnen binnen een stelsel dat houdbaar is voor de toekomst (zowel financieel als in menskracht). De acht thema's van de Hervormingsagenda jeugd zijn verwerkt in het Regionaal programma jeugd. Het regioprogramma is eind 2023 door alle raden van de regio vastgesteld. In 2024 is met het onderzoek naar de Sociale Teams een lokale vertaling gemaakt naar de inrichten van het sociaal team. In september 2025 bent u geïnformeerd over de eerste stappen die we nemen om te komen tot een Stevig Sociaal team en Sociale Basis. Voor de verdere ontwikkeling hiervan in 2027 en verder wordt u in 2026 geïnformeerd over het implementatieplan en worden de eerste evaluatie gegevens beschikbaar. Inmiddels is gesteld dat de door het Rijk ingeboekte bezuinigingen per 2026 niet haalbaar zijn. We worden daarom in 2026 en 2027 gecompenseerd in ons gemeentefonds voor de jeugdzorgkosten. Dit betekent niet dat we achterover kunnen leunen door een beter passend budget. We zullen hard moeten werken om de aangekondigde (verschoven) bezuinigingen in 2028 te kunnen opvangen.

Dit doen we onder andere door een investering en gerichte doorontwikkeling van de sociale basis (het vrij toegankelijk aanbod) en de robuuste sociale teams. Zonder deze doorontwikkeling gaan we de taakstellingen in 2028 niet behalen. 3. Financieel beeld Bijstelling 2025 In Q1 van 2025 is de jaarlijkse Nulmeting Jeugd en WMO uitgevoerd. Tijdens meerdere inhoudelijke duiding sessies is op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik, definitieve tarieven 2025 en ontwikkelingen het geactualiseerde beeld 2025 (en verder) bepaald. Dit hebben we in de Perspectiefnota verwerkt, waarmee de actuele begroting is bijgesteld. In voorliggende rapportage brengen we de laatste ontwikkelingen in het zorggebruik en de daaraan gerelateerde kosten in beeld (zorggebruik stand t/m augustus 2025). Deze resultaten zijn verwerkt in de novemberrapportage 2025 (P&C- cyclus). Wat is de verwachte afwijking t.o.v. de begroting? Voor het lopende jaar 2025 verwachten we op het onderdeel Jeugd een voordeel ad € 412k ten opzichte van de actuele begroting. In de septemberrapportage was dit een verwacht voordeel van € 18k. Dit verwachte resultaat leidt tot een storting in de egalisatiereserve Jeugd. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten Jeugd.

Voor het lopende jaar 2025 verwachten we op het onderdeel WMO een voordeel ad € 393k ten opzichte van de actuele begroting. In de septemberrapportage was dit een verwacht voordeel van € 34k.

Pagina 5 van 12

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

Dit verwachte resultaat leidt normaliter tot een storting in de egalisatiereserve WMO. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten WMO. Omdat deze reserve al op het maximale plafond zit, vervalt de storting en valt het vrij in de algemene middelen.

Voorliggende informatienota heeft geen begrotingswijziging tot gevolg. Bijstellingen lopen via de reguliere P&C- cyclus. Genoemde cijfers sluiten een op een aan bij de 4e rapportage 2025 Wijchen, ook wel de Programmarapportage November 2025 genoemd. 4. Relevante ontwikkelingen Beleidsplan sociaal domein (Samen voor een gezonde toekomst 2025-2028) We zijn nu bijna een jaar onderweg met het beleidsplan Samen voor een gezonde toekomst 2025-2028. Het uitvoeringsplan wordt op dit moment geëvalueerd. U ontvangt begin 2026 separaat een informatienota met deze evaluatie. Vergelijking regionaal Samen met het Regionaal Ondersteuningsbureau hebben we afgesproken het regionaal zorggebruik van WMO en jeugdhulp toe te voegen aan het monitorverslag. Hierdoor kunnen we regionaal vergelijken en leren van elkaar als regiogemeenten. Ook hebben we nu cijfers over Beschermd Wonen die we regionaal kunnen vergelijken. •

Jeugd Regionaal valt de afname van begeleiding op. Dit komt met name door de begeleiding die door de Buurtteams (sociale teams) van Nijmegen wordt gegeven. In Wijchen zien we ook een daling van de begeleiding doordat het lukt om minder uren per week in te zetten. Op het gebied van residentieel verblijf, ambulante behandeling en GGZ is het zorggebruik in Wijchen hoger dan regionaal gemiddeld. Oorzaak is hierbij niet het aantal jeugdigen dat in zorg zit, want dit daalt of is stabiel. De oorzaak is verzwaring van de zorg.

Pagina 6 van 12

Openbaar •

•

•

Zaaknummer: Z/25/331068 Wmo In totaal over de regio zijn er minder cliënten die reguliere begeleiding ontvangen. In Wijchen is het aantal cliënten in de 1e helft 2025 stabiel. De inzet van het product specialistische begeleiding zien wij nog steeds stijgen. Het aantal klanten is na de forse stijging eind 2024 weer op het niveau van medio 2024. De begin 2025 bij de nulmeting extra geraamde uren lijken onvoldoende. Een structurele verhoging van de hoeveelheid uren is nodig. De stijging van het product specialistische begeleiding doet zich bijna in de hele regio voor. Verwijzers en zorgaanbieders geven aan dat situaties complexer worden en er meer zorg wordt ingezet. Beschermd wonen (BW) en Beschermd Thuis (BT) In de Halfjaar managementrapportage Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang regio Rijk van Nijmegen en Rivierenland 2025 zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de regio beschreven voor het eerste halfjaar 2025. Deze cijfers dienen met de nodige voorzichtigheid geïnterpreteerd te worden. Regionaal is een stijging (14%) van nieuwe aanmeldingen voor BW. Voor Wijchen lijkt er een lichte stijging te zijn van het aantal nieuwe aanmeldingen van de eerste helft van 2025 t.a.v. 2024. Regionaal is er een stijging van het aantal unieke BW-inwoners met 3%. Van de 869 cliënten met een BW/BT indicatie regionaal verblijven er 42 in Wijchen.

In 2024 waren dat er in Wijchen 32 van 824 regionaal. Het aantal inwoners met indicatie op de wachtlijst is gedaald vanwege nieuwe inkoop beschermd wonen en ook het gemiddeld aantal dagen op de wachtlijst is door de nieuwe inkoop gedaald. Als gevolg van de werkdruk bij Toegang Beschermd Wonen is de wachttijd boven de 7 gewenste weken naar mogelijk 10-12 weken opgelopen. Van de inwoners met een BW-indicatie heeft ongeveer een derde dagbesteding. Maatschappelijke opvang Er is regionaal een stijging van het aantal meldingen (+5%). Wat betreft de herkomst van de meldingen geldt dat voor herkomst Wijchen in de eerste helft van 2025 8 meldingen zijn gedaan (gemiddelde instroom 2023 –2025 20 meldingen). Er is regionaal een daling van het aantal meldingen waarvan geen herkomst is vastgesteld (-17%). De kosten zijn in de eerste helft 2025 gestegen met 8%, als gevolg van de stijgende vraag en indexeringen.

Welzijn/vrij toegankelijk aanbod: Welzijn is van groot belang in de doorontwikkeling van de sociale basis in samenhang met het sociaal team. Dit aanbod is ontwikkeld en wordt uitgevoerd door MeerVoormekaar. Dit aanbod staat verder beschreven in de monitor sociaal domein (zie bijlage). MeerVoormekaar heeft een roerig jaar gehad. Dit door onenigheid met een paar medewerkers. Verder is er gewerkt aan de verdere professionalisering van de organisatie en het opvangen van het hoge ziekteverzuim met een verzekering. We hebben dit gevolgd en ons laten informeren maar gaan feitelijk niet over de interne organisatie van MeerVoormekaar. In de bestuurlijke overleggen sturen we op gedegen en volledige informatie over het verloop van het uitvoeren van de subsidieopdracht. Ook sturen we op het verkrijgen van adequate subsidieaanvragen en verantwoordingen die voldoen aan de

Pagina 7 van 12

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

gestelde eisen door de gemeente. Dit is een lerend proces voor MeerVoormekaar. Het komend jaar heeft de gemeente de wens om het accent te kunnen verleggen naar het inhoudelijke gesprek over het uitvoeren van de opdracht door MeerVoormekaar. Hier zou ruimte voor moeten komen nu MeerVoormekaar de kwaliteit van verantwoording lijkt te hebben verbeterd. Gezond en Actief Leven Akkoord, Sportakkoord en Integraal Zorgakkoord Wijchen heeft een lokaal Gezond en Actief Leven akkoord vastgesteld in oktober 2023. Dit wordt uitgevoerd in de jaren 2023-2026. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) biedt het fundament voor samenhangend gezondheidsbeleid en een lokale aanpak op het gebied van gezondheid, sport en bewegen, cultuur en sociale basis. Er wordt voortgebouwd op de doelen van o.a. het lokaal Preventieakkoord en lokaal Sportakkoord. Voor de financiering is er één brede Specifieke uitkering vanuit de Rijksoverheid. Lokale initiatieven kunnen een financiële bijdrage aanvragen voor activiteiten die passen bij de ambities van het GALA, hiervoor is in 2024 en 2025 een aparte subsidieregeling vanuit de gemeente Wijchen opgesteld. Ook bij het Sportakkoord kan subsidie aangevraagd worden. In september 2025 is een Gezond en Actief tour georganiseerd om de Gemeenteraad diverse initiatieven te laten zien. Op regionaal niveau werken we samen aan de doelen van het Integraal Zorgakkoord (IZA).

Dit akkoord heeft als doel om de zorg ook in de toekomst bereikbaar en betaalbaar te houden. We werken hierin samen met o.a. zorgverzekeraars, zorgpartijen, regiogemeenten en welzijn. Taak voor de gemeenten is om te zorgen voor een goede preventieve basis en aansluiting op het medisch domein. We werken aan het verstevigen van de ‘ketenaanpakken’ voor valpreventie, overgewicht bij jeugd en volwassenen, een kansrijke start voor jonge kinderen en welzijn op recept en ontwikkelen regionaal initiatieven om de mentale gezondheid van onze inwoners te versterken. Het GALA en IZA worden opgevolgd door het AZWA (aanvullend zorg- en welzijnsakkoord). Begin 2026 wordt er meer bekend over inhoudelijke voorwaarden en financiering hiervan. Positief aan het nieuwe akkoord is dat voor meer onderdelen structurele financiering is zodat langdurige inzet op preventie beter mogelijk wordt. Ook zijn er aanvullende middelen voor 2026 op een aantal onderdelen. Wanneer de uitwerking van het AZWA bekend is, zullen we u hierover informeren. Inloop en ontmoeten We willen, in samenwerking met de KBO's en seniorenverenigingen en andere maatschappelijke organisaties, de laagdrempelige inloop en ontmoeten stimuleren.

De ontmoetingsplekken zijn erop gericht om inwoners op een laagdrempelige manier elkaar te laten ontmoeten, informatie te delen, hobby's uit te oefenen, cursussen te organiseren en te volgen, vrijwilligerswerk te doen en deel te nemen aan de maaltijdvoorziening. Bij de ‘Koffie met Leonie’ momenten die MeerVoormekaar organiseert in verschillende wijkcentra op verschillende dagen zien wij een grote opkomst. Sinds het najaar vindt er ook een ‘Koffie met Leonie’ plaats in Wijchen Zuid. We zetten de eerder ingezette ondersteuning van ’t Kompas en het seniorenontmoetingscentrum de Villa voort. Ook de inloop van Ixta Noa voor mensen met een psychische kwetsbaarheid continueren we.

Pagina 8 van 12

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

Verbeteren van Mantelzorgondersteuning Sinds 2023 is de Consulent Mantelzorg bij het Sociaal team gestart. Uit onderzoek bleek dat mantelzorgers meer behoefte hebben aan ondersteuning, de Consulent Mantelzorg draagt hieraan bij. Ook in 2025 zijn er weer mooie resultaten behaald. In de eerste helft van 2025 vonden 106 gesprekken plaats waarvan 15 éénmalig. Er vonden 12 inloopspreekuren plaats. De Consulent heeft meerdere presentaties gegeven aan het Sociaal Team, een samenwerkingspartner en mantelzorg Bergharen, Hernen en Leur. De Consulent is aangesloten bij het regionaal Welzijnsoverleg over Mantelzorg. Er hebben verder 32 netwerkgesprekken plaatsgevonden onder andere met nieuwe aanbieders respijtzorg. Het mantelzorgpanel (bestaat uit ervaringsdeskundigen) is twee keer bij elkaar geweest. Tijdens deze bijeenkomst is geïnventariseerd wat de wensen zijn: op basis hiervan is er een vraaggericht cursusaanbod gemaakt. De webpagina over mantelzorg is verder doorontwikkeld. Het Netwerk mantelzorg (bestaand uit professionals en ervaringsdeskundigen) is drie keer bij elkaar geweest in 2025. Op basis van signalen zijn er verbeteringen doorgevoerd. Er is een logo ontwikkeld voor mantelzorg. Dit draagt bij aan de herkenbaarheid van activiteiten voor mantelzorgers.

Het netwerk Mantelzorg heeft in 2025 geen Dag maar liefst een Week van de mantelzorg georganiseerd om de mantelzorgers te bedanken voor hun inzet. Nieuw is de samenwerking met cultuur: via subsidie van cultuurparticipatie werd de theatervoorstelling van Music Care en het appeltaartconcert mogelijk. Ook dagbestedingen hebben aandacht besteed aan mantelzorgers. ZonMw subsidie ‘Zinvolle dagactiviteiten thuiswonende mensen met dementie’ De gemeenten Druten en Wijchen hebben onderzoek gedaan naar de behoefte aan zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. Eind 2023 is een vervolgsubsidie toegekend vanuit ZonMw. De afgelopen 1,5 jaar zijn er veel stappen gezet: het aanbod is verbeterd (o.a. een prikkelarme bioscoop, Brein-fit, er wordt meer muziek ingezet en bewogen bij de dagbegeleiding) en de ondersteuning voor mantelzorgers is verbeterd. Er zijn een signaleringskaart en filmpjes ontwikkeld, en er zijn twee ‘vergeet me niet’- routes ontwikkeld. Ook is er nu veel informatie te vinden over dementie op de gemeentelijke website. Nu de ZonMW-subsidie is gestopt, evalueren we de pilots en borgen we de initiatieven die succesvol zijn. Voorkomen of verminderen van Eenzaamheid In Wijchen is 1 op de 4 inwoners eenzaam, iedereen kan er vroeg of laat mee te maken krijgen.

Vanuit de Gala subsidieregeling ‘Een tegen eenzaamheid’ kunnen organisaties en instellingen subsidie aanvragen om eenzaamheid te verminderen, te voorkomen of bespreekbaar te maken. Hier is volop gebruik van gemaakt. De ‘Week van de ontmoeting’ was wederom een succes. De SPUK GALA subsidie ‘Een tegen eenzaamheid’ stopt in 2026. Iedereen doet mee (inclusie) De werkgroep inclusie bestaat momenteel uit 7 inwoners met diverse ervaringskennis en overlegt maandelijks. De werkgroep krijgt ondersteuning van een beleidsmedewerker.

Pagina 9 van 12

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

Naast het overleg heeft de werkgroep regelmatig gesprekken met inwoners, medewerkers van de gemeente, andere werkgroepen (o.a. werkgroep dementie en WauW) en verenigingen (waaronder Stichting Openbaar Carnaval Wijchen). De werkgroep heeft dit jaar veel aandacht gegeven aan activiteiten voor inwoners met een niet-zichtbare beperking. Bijvoorbeeld door uitbreiding van prikkelarme momenten tijdens evenementen in Wijchen en extra aandacht voor prikkelarme activiteiten in de media en op de gemeentelijke website. Leden van de werkgroep hebben samen met leden van de werkgroep Bereikbaarheid Toegankelijkheid en Bruikbaarheid (BTB) dit jaar de kermis weer gecontroleerd op toegankelijkheid en hierover advies gegeven. De werkgroep blijven inwoners, ondernemers en medewerkers van de gemeenten informeren over het belang van extra aandacht voor inclusie. Daarnaast willen zij beter zichtbaar worden voor de inwoners van gemeente Wijchen. De wens is om het aantal leden uit te breiden, zodat er meer stappen gezet kunnen worden. Aanbod en ontwikkelingen voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid De pilot Herstelgerichte Inloop in het Mozaïek die in september 2024 is overgenomen door Ixta Noa is in oktober 2025 positief geëvalueerd.

Het aanbod voldoet aan de verwachtingen en nu de pilot is afgerond wordt de Herstelgerichte Inloop Mozaïek structureel aanbod van Ixta Noa naast het aanbod in het Noorderlicht. Er zal in 2026 wel meer aandacht aan werving van deelnemers worden besteed. De dagbesteding en inloop van het RIBW in het gebouw St. Jozef heeft een beschut karakter en zorgt voor een completer aanbod aan dagbestedingsactiviteiten voor mensen met psychiatrische problematiek in Wijchen. Tot nu toe is de aanloop nog niet groot. Dit vraagt vaak tijd gezien de problematiek van de doelgroep. De Broedplaats/Open Ateliers biedt al meerdere jaren creatieve activiteiten aan voor mensen die een psychische kwetsbaarheid hebben. De opzet is herstelgericht om mensen te helpen een stap verder te komen. Uit de praktijk bleek dat voor veel mensen dit aanbod een eindstation is in plaats van een tussenstap. Begin 2025 is er een nieuwe groep gestart waarbij met behulp van MeerVoormekaar deelnemers worden geselecteerd die de potentie hebben om door te stromen en die daarvoor worden begeleid. Het gaat om een kleine groep mensen, maar de opzet lijkt succesvol en zal in 2026 een vervolg krijgen. De WijkGGZ zal in 2026 een transitie ondergaan naar “GGZ in het Netwerk”. Dit als onderdeel van de ontwikkeling van Mentale Gezondheidsnetwerken in Rivierenland en Rijk van Nijmegen.

De doelstelling van “GGZ in het Netwerk” is in lijn met doelstellingen van WijkGGZ. De opzet is dat diensten van de huidige WijkGGZ uitgevoerd gaan worden uit naam van sociale teams. Sociale teams krijgen hierin ondersteuning van GGZexperts. Per gemeente/regio worden afspraken gemaakt over de transitie van WijkGGZdiensten, timing, organisatie en inzet van GGZ-experts. WijkGGZ als organisatie eindigt, maar de ontwikkelde 'WijkGGZ-aanpak’ en kennis blijft behouden. Naar verwachting zullen begin 2026 de eerste ’transities' plaatsvinden. Tot anders is afgesproken, verandert er niets. En blijven WijkGGZ-teams gewoon functioneren zoals nu. Pas eind 2026 zal WijkGGZ als organisatie niet meer bestaan.

Pagina 10 van 12

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

In mei 2025 is er in Gelderland Zuid een communicatiecampagne gelanceerd met het doel de openheid te vergroten over het thema mentale gezondheid en de betrokkenheid van mensen op elkaar hierbij. Hier doen 11 gemeenten uit regio aan mee waaronder Wijchen. Er is een communicatiecyclus van 2 keer per jaar die is gekoppeld aan een thema zoals de week van de mentale gezondheid. De campagne heeft een duurzaam karakter en zal de komende jaren aandacht blijven vestigen op mentale gezondheid. Er is een website als platform onder de campagne die wordt doorontwikkeld en waarop nieuwe content wordt geplaatst. Eind 2025 wordt een podcast opgenomen van vijf afleveringen die in het teken staan van mentale gezondheid. Naar aanleiding van de Ethos light telling in 2024 in de regio Gelderland Zuid is er een Regionaal Actieplan Dak- en thuisloosheid opgesteld. Het actieplan is afgerond en begin 2026 komt dit in de gemeenteraad. Voortvloeiend uit dit actieplan wordt er eind 2025 de laatste hand gelegd aan een Regionaal Uitvoeringsplan. Vervolgens zal begin 2026 per gemeente een Lokaal Uitvoeringsplan worden opgesteld. Tijdens de netwerkbijeenkomst Samen Dichtbij is begin 2025 aangegeven dat er een toename van hoarding (ernstige verzameldrang) is in de gemeente Wijchen. De GGD Gelderland Zuid heeft voor de gemeente Tiel een richtlijn ontwikkeld.

Het afgelopen jaar heeft een werkgroep samen met de GGD deze richtlijn uitgewerkt in een werkwijze voor Druten en Wijchen. In december wordt de werkwijze gepresenteerd aan betrokken partijen waarna de werkwijze in werking zal treden. Inzet ervaringsdeskundigen Samen met MEE onderzoeken we welke meerwaarde de inzet van ervaringsdeskundigen kan hebben binnen het sociaal team en binnen de onafhankelijke cliëntondersteuning. Het uiteindelijke doel is om nog beter in contact te komen met en in gesprek te gaan met inwoners. We hebben een subsidie ontvangen om hier de komende 1,5 jaar mee aan de slag te gaan. De eerste fase van het onderzoek is inmiddels afgerond. We willen concreet een start maken met de inzet van ervaringsdeskundigen. We denken aan pilots bij GGZ in de wijk en via de onafhankelijke cliëntondersteuning van MEE Plus. De pilots worden de komende tijd verder uitgewerkt. Nationaal Programma Onderwijs Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is in het leven geroepen door het Rijk om de onderwijsachterstanden als gevolg van de coronapandemie te verkleinen en het herstel en de ontwikkeling van leerlingen te bevorderen. De bestedingstermijn van het programma is op 31 juli jl. verstreken. Daarmee zijn de ingezette beleidslijnen binnen dit programma afgerond. Op dit moment vinden op sommige beleidslijnen nog evaluaties plaats.

Deze worden op een later moment met de Gemeenteraad gedeeld. Vanaf heden zullen via deze informatienota geen verdere updates meer worden verstrekt over het NPO en de besteding van de ontvangen Rijksmiddelen. Programma Groene Metropool ‘Een thuis voor iedereen’ Het tekort aan passende sociale huurwoningen voor aandachtsgroepen en de veranderingen in de zorg, vragen naast een lokale aanpak om een regionale gezamenlijke aanpak. De Groene Metropoolregio Arnhem- Nijmegen is sinds 2023 Pagina 11 van 12

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/331068

koplopersregio van het programma ‘Een thuis voor iedereen’. In 2024 is een gezamenlijk regionaal afsprakenkader ontwikkeld en vastgesteld om tot een evenwichtige verdeling van aandachtsgroepen in de regio te komen met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. In 2025 is gewerkt aan de uitwerking van het afsprakenkader Een thuis voor iedereen. De nadruk lag op het concretiseren van de afspraken en het vastleggen van een gezamenlijke werkwijze. Belangrijke resultaten zijn: - Eenduidige definities binnen de hele regio, zodat we overal dezelfde begrippen hanteren. - Inzicht in de opgave voor aandachtsgroepen, waardoor gemeenten weten welke verantwoordelijkheid zij hebben. - Afstemming over woningtoewijzing voor uitstroom uit zorg- en overige instellingen; zodat deze doelgroep passend kan worden gehuisvest, rekening houdend met de zorg of begeleiding die nodig is en met de draagkracht in een buurt. Deze afspraken worden uitgevoerd binnen een samenwerkingsverband van gemeenten, woningcorporaties en zorg- en maatschappelijke instellingen. Het doel is om gezamenlijk te zorgen voor een woningmarkt waarin iedereen een passende plek kan vinden. Woonzorgvisie gemeente Wijchen De gemeente Wijchen wil dat al haar inwoners nu en in de toekomst over goede zorg en huisvesting kunnen beschikken.

Als gevolg van de vergrijzing, het scheiden van wonen en zorg en de decentralisaties, is dit niet vanzelfsprekend. In 2021 is er een Woonzorgvisie Wijchen ontwikkeld, deze is in 2025 geactualiseerd en ligt in december bij de raad ter instemming. Zo is er extra aandacht voor aandachtsgroepen vanwege de opgave van ‘Een thuis voor iedereen'. Ook is het afwegingskader voor nieuwe initiatieven geactualiseerd. Gezondheidsmonitor volwassenen De GGD heeft in de zomer van 2025 de nieuwe resultaten van de gezondheidsmonitor volwassenen gepubliceerd. Dit onderzoek wordt eens in de vier jaar gehouden. Ontwikkelingen die opvallen zijn o.a. dat meer mantelzorgers zich overbelast voelen en minder inwoners voldoende bewegen. Positief is dat meer mensen zich houden aan de alcoholrichtlijn van geen alcohol of maximaal 1 glas per dag. Ook zien we grote verschillen tussen verschillende wijken en kernen in gemeente Wijchen als het gaat om gezondheid en welzijn. De resultaten zijn besproken met o.a. MeerVoormekaar en het Sociaal Team. De cijfers zijn voor iedereen in te zien in het dashboard van de GGD via gezondheidincijfers.ggdgelderlandzuid.nl

Pagina 12 van 12