327493 Beslisnota Zienswijze Kaderbrief 2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/327493

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Zienswijze Kaderbrief 2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Datum: 16 december 2025 Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. De zienswijze vast te stellen over de kaderbrief 2027 van de Veiligheidsregio Gelderland Zuid (hierna VRGZ); 2. De zienswijze middels bijgevoegde brief aan het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland Zuid kenbaar te maken. Aanleiding Ieder jaar brengen de Gemeenschappelijke Regelingen (GR’en) waaronder de Veiligheidsregio Gelderland- Zuid (hierna: de VRGZ) een Kaderbrief uit in aanloop naar de ontwerpbegroting. In een Kaderbrief staan de voornemens van beleid en financiën die in de ontwerpbegroting vervolgens worden verwerkt. Vanuit de kaderstellende taak krijgt de gemeenteraad de mogelijkheid een zienswijze in te dienen voor 1 februari 2026. Het Dagelijkse Bestuur van de gemeenschappelijke regeling betrekt de zienswijze bij het opstellen van de concept-ontwerpbegroting 2027, die voor het zomerreces wordt aangeboden. Gewenst resultaat Met het uitbrengen van een zienswijze kan de gemeenteraad op een constructieve manier haar kaderstellende rol richting VRGZ vervullen. In deze zienswijze vragen wij VRGZ om de genoemde uitgangspunten zorgvuldig mee te nemen bij het opstellen van de begroting.

De exacte financiële gevolgen worden inzichtelijk in de conceptprogrammabegroting 2027, die in april 2026 ter zienswijze aan de gemeenteraden wordt voorgelegd. Dit betekent dat het Dagelijks Bestuur vóór 1 februari wordt ingelicht over de zienswijze middels een brief. Argumenten 1.1 Wettelijke en beleidsmatige noodzaak. De voorgestelde maatregelen uit de Kadernota 2027 zijn noodzakelijk om te voldoen aan wettelijke taken en landelijke beleidsontwikkelingen, waaronder de herziening van de Wet Veiligheidsregio’s, Versterking van regio-overstijgende samenwerking en Bescherming vitale infrastructuur (Vitaal verklaring). Niet anticiperen op deze wijzigingen brengt het risico met zich mee dat gemeente en regio niet voldoen aan hun wettelijke verantwoordelijkheden, wat kan leiden tot bestuurlijke en juridische consequenties.

Pagina 1 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/327493

1.2 Continuïteit en digitale weerbaarheid. De toenemende dreiging van cyberaanvallen maakt investeringen in digitale beveiliging onontkoombaar. Het opzetten van een Security Operations Center en het actualiseren van Microsoft-licenties zijn cruciaal om de continuïteit van crisisbeheersing en gemeentelijke processen te waarborgen. Een incident kan leiden tot ontwrichting van vitale functies, reputatieschade en hoge herstelkosten. Proactieve maatregelen zijn daarmee een bestuurlijke verantwoordelijkheid. 1.3 Financiële ontwikkelingen en kaders. De voorgestelde investeringen in crisisbeheersing, cyberveiligheid en vastgoedonderhoud (bijlage 3, Kaderbrief 2027) zijn van belang. Wel dienen deze te zijn ingebed in een transparante, meerjarige en financieel onderbouwd plan. Gezien de korting op BDuRmiddelen, de extreme prijsstijgingen en de aanzienlijke extra kosten voor vastgoed, is het noodzakelijk dat VRGZ een doordachte en stevige strategie hanteert voor risicobeheersing, reservevorming en het voorkomen van ad-hoc maatregelen. Gemeenten mogen niet worden geconfronteerd met disproportionele lasten. 1.4 Zorg voor personeel en organisatie. De structurele inzet van een casemanager nazorg/PTSS draagt bij aan duurzame inzetbaarheid van medewerkers en vermindert mogelijk verzuimkosten.

Dit is niet alleen een morele verplichting, maar ook een strategische keuze om de kwaliteit en continuïteit van de organisatie te borgen. De VRGZ geeft transparantie over de structurele kosten die hiermee gemoeid zijn. Aanvullend op de landelijke bijdrage PTSS vraagt dit om een structurele uitzetting van 0,5fte (€ 60.000) om hier uiteindelijk 1fte van te maken. De Kaderbrief stelt dat deze kosten uitsluitend betrekking hebben op wettelijke taken. Deze functionaris PTSS ondersteunt medewerkers bij het indienen van aanvragen, fungeert als vraagbaak en levert gegevens voor landelijke monitoring. De financiering van deze landelijke structuur (€ 1,75 miljoen) dekt uitsluitend de systeemkosten. De daadwerkelijke kosten voor hulpverlening, arbeidsongeschiktheid en schadevergoedingen worden gedragen door de VRGZ en is op basis van de nieuwe verdeelsleutel. 1.5 Versterking van weerbaarheid in financieel onzekere tijden. De komende jaren wordt het geld krapper door minder geld van het Rijk en hogere kosten. Tegelijk komen er meer risico’s, zoals fysieke incidenten, cyberaanvallen en maatschappelijke onrust. De Kaderbrief 2027 zegt: als we onze basis niet versterken, worden we kwetsbaarder en lopen de kosten op. Voorkomen is goedkoper dan herstellen. Investeren in crisisbeheersing, cyberveiligheid en een flexibele organisatie voorkomt schade.

Goede informatie en sterke infrastructuur zijn nodig voor veiligheid en vertrouwen. Het Rijk geeft extra geld voor weerbaarheid, maar het is nog onzeker hoeveel. Wijchen kan alleen instemmen met vaste uitgaven als het Rijk echt betaalt en gemeenten geen extra lasten krijgen. Deze afspraken moeten vooraf duidelijk zijn en het geld mag alleen voor het afgesproken doel worden gebruikt omdat het gelabeld geld is. 2.1 Volgende stap in de procedure door verzending van de zienswijze. De zienswijze moet worden gestuurd vóór 1 februari 2026 naar het Dagelijks Bestuur (DB) van de VRGZ. Het DB zal een reactie geven op de zienswijze en deze reactie zal vervolgens worden voorgelegd aan het Algemeen Bestuur (AB) van de VRGZ. Het AB stelt uiteindelijk de Kaderbrief vast, waarmee de procedure wordt afgerond.

Pagina 2 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/327493

Tegenargumenten en risico’s 1.1 Er komt mogelijk een ontvlechting VRGZ – GGD Gelderland-Zuid. Sinds 2013 werken VRGZ en GGD Gelderland-Zuid samen in de bedrijfsvoering via de fiscale constructie Kosten voor Gemene Rekening (KGR). Uit onderzoek van bureau SQALE blijkt dat deze constructie inmiddels financieel onevenwichtig en organisatorisch complex is. De toenemende vraag vanuit de GGD heeft geleid tot een scheefgroei in kostenverdeling, terwijl verschillen in processen en strategische agenda’s zorgen voor governancevraagstukken en beperkte wendbaarheid. Ontvlechting wordt daarom als een reëel scenario beschouwd om beide organisaties toekomstbestendig te maken. Op dit moment betaalt de VRGZ voor de bedrijfsvoering van de GGD. De gemeente Wijchen erkent dat ontvlechting kan bijdragen aan transparantie en bestuurlijke duidelijkheid, maar benadrukt dat zorgvuldigheid essentieel is. Continuïteit van dienstverlening moet gewaarborgd blijven. In principe mogen kosten niet op gemeenten worden afgewenteld door deze keuze. Wij vragen daarom om een heldere planning, inzicht in financiële consequenties en een duidelijke scheiding tussen wettelijke taken en ambities. Het is nog onduidelijk wat de financiële consequenties concreet zijn. 1.2 De huidige keuzes brengen risico’s met zich mee. Er is kans op onvoorziene kosten door bedragen buiten de afgesproken indexering.

Daarnaast bestaat financiële onzekerheid door rijkskortingen en een onduidelijke verdeling van extra middelen. Structurele lasten mogen niet worden gebaseerd op incidentele rijksbijdragen. Ook is er onduidelijkheid over het onderscheid tussen wettelijke en optionele taken, waardoor ambities kunnen leiden tot hogere kosten. Verder kan een te lage reserve de financiële weerbaarheid van VRGZ ondermijnen. Financiële gevolgen De kaderbrief 2025 is de eerste aanzet van de VRGZ om tot een conceptbegroting te komen. De zienswijze op de kaderbrief geeft nog geen financiële vertaalslag van de plannen. In de kaderbrief wordt een aantal ontwikkelingen en risico’s benoemd die in de conceptbegroting 2027 van de VRGZ mogelijk leiden tot kostenuitzettingen. De omvang daarvan alsmede de financiële dekking van deze kosten komen aan de orde bij de behandeling van de zienswijze op de conceptbegroting. 1.1 Nieuwe verdeelsystematiek vanaf 2027. Vanaf 2027 wordt de gemeentelijke bijdrage volledig gebaseerd op het gemeentefonds (cluster crisisbeheersing en brandweer). Voor de gemeente Wijchen is de bijdrage dit jaar neutraal. Doordat is gekozen voor een niet-lineaire ingroei vindt volledige effectuering in 2030 plaats. 1.2 Structurele korting op BDuR-middelen.

De korting van 10% op BDuR-middelen, zoals bevestigd in de Voorjaarsnota 2025, betekent voor VRGZ een structurele vermindering van € 1.032.000 per jaar vanaf 2026. Voor 2026 is deze korting incidenteel opgevangen via resultaatbestemming 2024, maar voor 2027 en verder blijft onzeker of het Rijk deze maatregel terugdraait. Het Veiligheidsberaad zet in op volledige afschaffing van de korting, maar de uitkomst is nog onduidelijk. 1.3 Extreme prijsstijgingen en extra lasten. Daarbovenop komen aanzienlijke extra lasten door vervanging vastgoed van €410.000, die in 2026 incidenteel zijn opgevangen maar ook in 2027 terugkeren. Het is bovendien onduidelijk of deze bedragen nogmaals geïndexeerd worden, wat de kosten verder zou verhogen. Naast deze prijsstijgingen vraagt VRGZ om extra

Pagina 3 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/327493

investeringen voor onder andere het Security Operations Center (€300.000), Microsoftlicenties (€130.000) en een casemanager nazorg/PTSS (€60.000). 1.4 Gemeentelijke bijdrage VRGZ. Er wordt gewerkt met scenario’s waarin bijdragen kunnen stijgen door keuzes rond ontvlechting van de bedrijfsvoering met de GGD, versterking van crisisbeheersing, landelijke verplichtingen, inflatie en investeringen in vastgoed en ICT. Tegelijkertijd neemt de drukindexeringen, investeringen op gemeentelijke begrotingen toe door rijksbezuinigingen. Voor Wijchen betekent dit dat de huidige bijdrage van circa € 3,5 miljoen naar verwachting zal stijgen door BDuR-korting, vastgoedopgaven, ICTinvesteringen en indexeringen. 1.5 Versterking Weerbaarheid. Hoewel het Rijk vanaf 2027 €70 miljoen landelijk beschikbaar stelt voor de versterking van weerbaarheid, oplopend naar €37 miljoen structureel vanaf 2030, is nog onbekend welk deel de VRGZ ontvangt. Deze onzekerheid maakt het voor gemeenten lastig om structurele keuzes verantwoord te onderbouwen. Communicatie Er wordt een zienswijze gestuurd aan het bestuur van de VRGZ. Vervolgstappen Verzending van de zienswijze vindt plaats na besluitvorming in de raad. Het Dagelijks Bestuur stelt de raden schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijze en van de eventuele conclusies die het Dagelijks Bestuur daaraan verbindt.

Geheimhouding Niet van toepassing. Advies Advies is om de bijgevoegde zienswijze toe te zenden aan het bestuur van de VRGZ. Er is advies gevraagd aan de financieel adviseur en het is afgestemd met de gemeenten in Tweestromenland. Bijlagen: 1. Kaderbrief 2027 Veiligheidsregio Gelderland Zuid 2. Zienswijze aan DB VRGZ – kaderbrief 2027 VRGZ

Pagina 4 van 4