319202 Beslisnota Programmabegroting 2026 Wijchen

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/319202

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Programmabegroting 2026 Wijchen Collegedatum: 7 oktober 2025 Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. De programmabegroting 2026 vast te stellen, waarmee u: a. Instemt met de structurele mutaties op bestaand beleid conform bijlage 4 (mutaties bestaand beleid, structureel); b. Instemt met verwerking van het nieuw beleid conform bijlage 5 (mutaties nieuw beleid structureel); c. Instemt met de incidentele mutaties conform bijlage 6 (mutaties incidentele posten); d. Instemt met de investeringen 2026, inclusief het voorstel tot kredietverlening conform bijlage 2; e. Instemt met de mutaties in het boekwerk “Reserves en voorzieningen begroting 2026”, conform bijlage 3; f. Instemt met het instellen van de reserve Implementatie toetreding BSR. g. De meerjarenraming 2027-2029 voor kennisgeving aanneemt;

Aanleiding Voor u ligt de programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. We bieden de begroting aan in één integraal boekwerk, met een specificatie voor de meerjarige dotaties en onttrekkingen in het boekwerk “Reserves en voorzieningen Wijchen begroting 2026. Naast de programma´s zijn paragrafen opgenomen die van belang zijn voor de bedrijfsvoering en het (financieel) beleid en beheer. Deze combinatie stelt de lezer in staat zich een integraal beeld te vormen van het te voeren beleid. Met voorliggende begroting mag worden geconcludeerd dat Wijchen financieel gezond is. Het meerjarenperspectief blijft onder druk staan als gevolg van landelijke ontwikkelingen. Hoewel het Rijk via de Voorjaarsnota 2025 (met uitwerking via de meicirculaire 2025) tijdelijk extra middelen beschikbaar heeft gesteld, blijft structurele duidelijkheid over de bekostiging van gemeentelijke taken uit. De jaarschijven 2026 en 2027 laten (na accordering van het nieuwe beleid) positieve saldi zien. Met de kennis van nu ontstaat vanaf 2028 een structureel tekort. Het tekort is echter overbrugbaar, waarbij we in eerste instantie samen met de VNG inzetten op voldoende middelen vanuit het Rijk.

Pagina 1 van 3

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/319202

Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit

03-07-2025

Perspectiefnota 2025 Wijchen

Gewenst resultaat Het realiseren van een sluitende begroting 2026 en richting geven aan de meerjarenbegroting 2027-2029. Door het vaststellen van deze begroting geeft de Gemeenteraad de kaders aan het college voor de uitvoering van de activiteiten in 2026. Argumenten 1.1 De gemeente moet een sluitende begroting vaststellen om in aanmerking te blijven komen van het repressief toezicht door de provincie (lichtste vorm). De aangeboden begroting voldoet aan de norm van de provincie, omdat de begroting 2026 structureel sluitend is. We presenteren, vanwege de korting op de algemene uitkering, vanaf 2028 een bescheiden negatief saldo. 1.2 De lastendruk voor de inwoner is relatief laag. In 2025 staat Wijchen op de 79e plek van Nederlands gemeenten met de laagste woonlasten. Met € 950 gemiddelde kosten per jaar zit Wijchen ruim onder het landelijk gemiddelde (€ 1.063). Uit onderzoek (gegevens van Coelo) is gebleken dat bij de gemeente Wijchen vooral de tarieven voor de niet-woningen aanmerkelijk lager liggen dan die van het gemiddelde van de gemeenten in de regio. Dit geldt zowel bij het eigenaars- als bij het gebruikerstarief van de niet-woningen. Het college inventariseert of er binnen de Gemeenteraad draagvlak is voor een beweging in de richting van dat regio gemiddelde. Daarbij wil zij wachten tot de nieuwe Gemeenteraad na de verkiezingen in 2026 is geïnstalleerd.

Het huidige college is stelt voor om bij de Perspectiefnota 2026 met een inhoudelijk en financiële uitwerking te komen. 1.3 De septembercirculaire maakt integraal onderdeel uit van de begroting. Op Prinsjesdag is de septembercirculaire verschenen. We hebben de aanpassingen op het gemeentefonds en bijbehorende taakmutaties verwerkt in deze begroting. In het programma Bestuur en ondersteuning geven we hier een nadere toelichting op. 1.4 Het college heeft het voornemen uitgesproken toe te treden tot de Belasting Samenwerking Rivierenland (BSR). Door de belastingtaken te beleggen bij de BSR kan een behoorlijk structureel voordeel gerealiseerd worden op de jaarlijkse bijdrage voor deze diensten. Om dat te bewerkstelligen is een voorinvestering nodig om de overstap in goede banen te leiden. We stellen voor een reserve te vormen voor deze incidentele kosten. De Gemeenteraad besluit in december 2025/ januari 2026 over de toetreding tot de BSR. Tegenargumenten en risico’s 1.1 Vanaf 2028 is de begroting niet structureel sluitend. We presenteren een meerjarenbegroting die voor 2026 en 2027 structureel sluitend is. Vanaf 2028 zien we een tekort op de structurele begroting. Dat heeft alles te maken met de hoogte van de algemene uitkering. Het tekort is echter overbrugbaar.

Pagina 2 van 3

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/319202

Financiële gevolgen Na instemming met voorliggende begroting 2026-2029, inclusief de mutaties op bestaand beleid en toepassing van nieuw beleid ziet het verloop van het begrotingssaldo er voor de komende jaren als volgt uit: Structureel perspectief Bedragen x € 1.000 Begrotingssaldo 2025 Perspectiefnota 2025 mutatie Begrotingssaldo Perspectiefnota 2025

Begroot 2026 -3.028 4.500 1.472

Begroot 2027 -2.528 3.935 1.407

Begroot 2028 -2.057 1.542 -515

Begroot 2029 -1.185 1.641 -174

Gemeentefonds algemene uitkering vrij besteedbaar Jeugdzorg WMO Kapitaallasten Effect kostenverdeelstaat tarieven en leges Rente Overige mutaties bestaand beleid Structureel saldo op bestaand beleid

339

168

124

72

23 39 59 -37 349 139 2.382

4 46 -13 -50 571 -530 1.603

11 51 -13 -50 462 -709 -639

17 52 -12 -41 215 -741 -612

Nieuw beleid Invulling motie OZB 7,5% stijging uitstel

-692 -961

12 -992

20 0

30 0

TOTAAL STRUCTUREEL SALDO

729

623

-619

-582

2026 729 -197 197 729

2027 623 -36 0 587

2028 -619 -53 0 -672

2029 -582 0 0 -582

Totaal meerjarig perspectief Bedragen x € 1.000 Structureel perspectief Incidenteel perspectief Incidenteel perspectief bouwgrond Totaal Programmabegroting 2026

Communicatie Na vaststelling van de begroting sturen wij de begroting ter toetsing naar de Provincie. We versturen een persbericht en publiceren een special pagina over de begroting in de Wegwijs, voorafgaand aan de behandeling in de Gemeenteraad. Wil je nu al een inkijkje krijgen in hoe de begroting er online uitziet? Dat kan via: Programma begroting 2026 online of door op via de website van Wijchen te gaan naar het P&C portaal voor alle financiële stukken van de gemeente Wijchen. Het gebruik hiervan is optioneel – dit jaar leveren we de stukken ook nog via de gebruikelijke weg aan. Inwonersparticipatie N.v.t. Uitvoering of Vervolgstappen Na besluitvorming op 6 november, sturen we de stukken naar de provincie, uiterlijk voor 15 november. In december 2025 volgt de definitieve vaststelling van de tarieven en leges voor 2026. Geheimhouding: N.v.t.

Pagina 3 van 3