308278 Routekaart warmtenet en warmteprogramma

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/00000

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Routekaart warmtenet Wijchen en warmteprogramma Datum: 1 juli 2025 Kernboodschap De gemeente Wijchen voert in samenwerking met woningcorporatie Talis, het Gelders Warmte Infra Bedrijf (GWIB) en ARN b.v. een onderzoek uit naar de haalbaarheid van een warmtenet in Wijchen. Eind augustus neemt het college aan de hand van dit onderzoek een besluit over het gewenste vervolg. Daarnaast werkt het college aan de voorbereiding van het warmteprogramma, de herziening van de TransitieVisie Warmte. In de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) is opgenomen dat gemeenten uiterlijk 31 december 2026 een Warmteprogramma hebben opgesteld. Het Warmteprogramma wordt daarmee een wettelijke verplichting onder het regime van de Omgevingswet. Beide processen zijn nauw met elkaar verweven en vragen om het doorlopen van een helder proces. Het besluitvormingsproces van het warmtenet is een gefaseerd traject dat enige toelichting behoeft. Om de gemeenteraad hier goed bij te betrekken, wil het college een routekaart opstellen en deze in het najaar van 2025 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorleggen. In de routekaart worden de leidende principes voor het warmteprogramma vastgelegd. Hierin zijn ook de uitganspunten ten aanzien van de ontwikkeling van een warmtenet geborgd.

In het tweede deel van de routekaart schetsen we het stappenplan met tijdspad inclusief informatie- en beslismomenten voor zowel de totstandkoming van het warmteprogramma als de ontwikkeling van het beoogde warmtenet. Met deze informatienota informeren we u over het proces voor de routekaart. Eerdere besluiten Datum Maart 2023 April 2024

Korte omschrijving eerder genomen besluit Beslisnota: Vaststelling Warmteplan en Transitievisie Warmte (Z/23/101378) Informatienota: Verkennende studie naar inzet warmte van ARN voor warmtenet (Z/24/235291)

Pagina 1 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/23/138865

Toelichting Warmteprogramma In 2023 heeft de gemeenteraad het Warmteplan Wijchen en de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. Met ingang1 van Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) verandert de naam Transitievisie Warmte in Warmteprogramma. In deze wet wordt gesteld dat gemeenten uiterlijk 31 december 2026 een Warmteprogramma hebben opgesteld. Daarmee wordt de herziening van de Transitievisie Warmte dus ook een wettelijke verplichting. Het Warmteprogramma geeft een strategisch inzicht hoe we het energiesysteem op het gebied van warmte op de lange termijn willen vormgeven, hoe we daartoe komen en onder welke randvoorwaarden. Vertrekpunt voor het Warmteprogramma zijn de kaders uit het warmteplan en de TVW. Het Warmteprogramma biedt een overzicht voor de gehele gemeente welke warmteoplossing per gebied het meest waarschijnlijk is en wanneer de warmte-oplossing gerealiseerd wordt (dit laatste is met name voor een warmtenet van belang, op individuele warmtepompen hebben we als gemeente minder sturing/regie). Hiermee ontstaat voor alle inwoners duidelijkheid door een stip op de horizon en daarmee handelingsperspectief. Een belangrijk instrument in het warmteprogramma is de aanwijsbevoegdheid. Met de aanwijsbevoegdheid kan een gemeente gebieden aanwijzen die binnen een bepaalde termijn aardgasvrij moeten worden en overgaan op een duurzame warmtevoorziening.

Via regels in het Omgevingsplan bepaalt de gemeente uiteindelijk wanneer de wijk van het aardgas afgaat en welk duurzaam alternatief voor aardgas wordt gekozen. Daarmee ontstaat de juridische bevoegdheid om de levering van gas te beëindigen. De gemeente kan er ook voor kiezen om geen aanwijsbevoegdheid in te zetten. Dan dienen in het Warmteprogramma wel streefjaren aangegeven te worden waarop gebieden aardgasvrij moeten te zijn. Dit heeft echter niet de juridische waarde die de aanwijsbevoegdheid wel zou hebben. Vertrekpunt voor het Warmteprogramma zijn de kaders uit het warmteplan en de TVW. Maar naast de wettelijke verplichting, zijn er ook inhoudelijke ontwikkelingen die het waardevol maken het warmtebeleid te herijken. Zo zijn we de afgelopen jaren geconfronteerd met netcongestie en zijn er meer financiële middelen beschikbaar gekomen om uitvoering te geven aan de gemeentelijke regierol in de warmtetransitie. Ook hebben we zelf meer inzicht gekregen in de mogelijke warmtebronnen en de haalbaarheid van warmtenetten. Met de totstandkoming van de LES zijn er concrete doelen bepaald. Een herijking van de kaders en uitgangspunten ten aanzien van het warmtebeleid is daarom wenselijk. In lijn met de Omgevingswet is het vaststellen van het Warmteprogramma een collegebevoegdheid (de raad beslist over de omgevingsvisie).

Om de raad wel te betrekken bij de totstandkoming van het Warmteprogramma, stellen we voor om een routekaart met de herijkte kaders en uitgangspunten vooraf door de raad vast te laten stellen. Tevens zullen we in deze routekaart beschrijven hoe het warmteprogramma tot stand komt, welke stappen we voorzien en hoe het besluitvormingsproces eruit ziet.

1 Op 23 april 2024 is de Wgiw aangenomen door de Tweede Kamer. Op 10 december 2024 stemde

de Eerste Kamer ermee in. De Wgiw is pas definitief na publicatie in de Staatscourant. Het is de bedoeling dat de wet per 1 januari 2026 in werking treedt.

Pagina 2 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/23/138865

Warmtenet Wijchen Op basis van een verkennend onderzoek dat samen met gemeente Beuningen en gemeente Heumen in 2023 is uitgevoerd, heeft het college in april 2024 besloten om een haalbaarheidsonderzoek te laten uitvoeren naar de mogelijkheid van een warmtenet dat gebruik maakt van de warmte van de ARN. Deze studie is momenteel in een afrondende fase en wordt uitgevoerd door Stantec. Het resultaat van deze studie is een schetsontwerp, een businesscase en een governancemodel voor een warmtenet in de noordelijke wijken in de kern van Wijchen. De focus van dit onderzoek ligt nadrukkelijk op de haalbaarheid van een warmtenet op basis van warmte van de ARN. Als hieruit blijkt dat dit leidt tot een betaalbare warmteoplossing voor inwoners van Wijchen, zal vervolgens in kaart gebracht moeten worden welke alternatieve bron(nen) op termijn ingezet kunnen worden, met het oog op de toekomstbestendigheid en duurzaamheid van de ARN. Daarom zal in gezamenlijkheid met gemeente Nijmegen en gemeente Beuningen een alternatieve bronnenstrategie ontwikkeld worden. De gemeente werkt nauw samen met Talis, ARN en GWIB. In september 2024 is een intentieovereenkomst getekend. Gezamenlijk vormen de bestuurders van deze 4 partijen de stuurgroep.

Begin juli zal de eindrapportage in de stuurgroep geaccordeerd worden en vervolgens ter vaststelling worden aangeboden aan de individuele samenwerkingspartners, met de vraag om gezamenlijk een vervolg te geven aan de verdere uitwerking van het warmtenet. De volgende stap is een SamenwerkingsOvereenkomst (SOK). In deze fase zal het schetsontwerp verder uitgewerkt worden tot een Voorlopig Ontwerp en zal de Business Case bijgesteld worden op basis van nieuwe inzichten. Daarin zullen ook de uitkomsten van de alternatieve bronnenstrategie verwerkt worden. Als op basis van de herijkte Business Case bevestigd wordt dat het warmtenet een duurzame en betaalbare warmte-oplossing voor inwoners is, zullen de samenwerkende partners besluiten om een investeringsbesluit uit te werken. Dit besluit is afhankelijk van landelijke wetgeving, voldoende draagvlak en commitment van alle betrokken partijen en voldoende zekerheden t.a.v. de haalbaarheid. We verwachten dit besluit in de tweede helft 26 te kunnen voorleggen, onvoorziene omstandigheden daargelaten. Aan het college wordt eind augustus een beslisnota voorgelegd om een positief besluit te nemen over het aangaan van de SOK en het project naar een volgende fase te brengen: de afrondende fase van de voorbereidingen. Dit is dus nadrukkelijk nog geen investeringsbesluit. De gemeenteraad heeft geen mandaat ten aanzien van de SOK.

Echter ook hier geldt dat het college er belang aan hecht om de raad bij dit proces te betrekken. Daarom stellen we voor om de raad de kaders en uitgangspunten ten aanzien van de warmtenetontwikkeling vast te laten stellen middels een routekaart. Daarmee komt de raad in positie. Routekaart De routekaart heeft ten doel een helder proces met tijdspad en leidende principes te schetsen ten aanzien van de totstandkoming van het warmteprogramma en de ontwikkeling van het beoogde warmtenet in Wijchen. Leidende principes Leidende principes bouwen voort op de uitgangspunten van het warmteplan, te weten: • Ga aan de slag met energiebesparing en isolatie; • Samen kennis delen om de warmtetransitie te laten slagen; • Haalbaar en betaalbaar voor iedereen; • Beschikbaar, betrouwbaar en duurzaam richting de toekomst.

Pagina 3 van 4

Openbaar

Zaaknummer: Z/23/138865

Voor de routekaart worden deze uitgangspunten concreter gemaakt en proberen we termen als betaalbaar en duurzaam handen en voeten te geven door o.a. de volgende vragen te beantwoorden: Wat is duurzaam in relatie tot de ARN waarvan we weten dat op termijn afvalverbranding zal reduceren? Dat betekent dat op termijn sprake zal moeten zijn van een alternatieve warmtebron. Hoe geven we daar invulling aan? Wanneer is een warmtenet betaalbaar? Hoe beoordelen we dit en wat is het alternatief? Hoe zorgen we dat ook de overstap naar de individuele warmtepomp betaalbaar is voor inwoners? Daarnaast geldt dat steeds meer kaders worden voorgeschreven door de landelijke wetgeving die in ontwikkeling is ten aanzien van de warmtetransitie. In de Wet Collectieve Warmte (WCW) wordt voorgeschreven dat warmtebedrijven in de toekomst in meerderheid publiek moeten zijn. In lijn met deze voorwaarden zullen we uitgangspunten definiëren ten aanzien van de governance van het op te richten warmtebedrijf en in het bijzonder de rol en zeggenschap van het lokaal bestuur. De Wgiw maakt het mogelijk om het aanwijsbesluit in te zetten. Hoe gaan we daar als gemeente mee om? En wat is er nodig in relatie tot de Omgevingsvisie? Tot slot zullen ook leidende principes ten aanzien van communicatie- en participatie worden opgesteld.

Tijdspad In het tweede deel van de routekaart schetsen we het tijdspad met informatie- en beslismomenten voor zowel de totstandkoming van het warmteprogramma als de ontwikkeling van het beoogde warmtenet (ervan uitgaande dat het college instemt het met besluit hier een vervolg aan te geven). Omdat het onderzoek naar het warmtenet belangrijke input levert voor het warmteprogramma, zijn beide trajecten nauw met elkaar verweven. Communicatie Over de uitkomsten van de haalbaarheidsstudie en het beoogde vervolg zal zorgvuldig gecommuniceerd worden richting inwoners. Er komt een publieksversie van de rapportage en op de website van de gemeente (Duurzame warmte in mijn wijk/dorp | Gemeente Wijchen) zullen de resultaten van de haalbaarheidsstudie worden verwerkt. Communicatie- en participatie maken een onderdeel uit van de routekaart. Uitvoering of Vervolgstappen Planning • Begin juli 25: Stuurgroep stelt haalbaarheidsstudie en beoogd vervolgtraject ten aanzien van het warmtenet vast. • Eind aug 25: Collegebesluit over routekaart tav warmteprogramma en vervolg mogelijke warmtenet. • 18 september 25: Werkbijeenkomst voor gemeenteraad. Tijdens deze bijeenkomst zal het onderzoek naar warmtenet worden toegelicht. Ook zullen we uitgebreid stilstaan bij de totstandkoming van het warmteprogramma. • Oktober: besluit gemeenteraad over routekaart Warmte.

• Tweede helft 2026 (bij voldoende zekerheid en wettelijke basis) conditioneel investeringsbesluit over warmtenet en de benodigde investeringen. Geheimhouding: Niet van toepassing.

Pagina 4 van 4