294793 Beslisnota Wijziging gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem Nijmegen

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/294793

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Wijziging gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem Nijmegen Collegedatum: 26 augustus 2025 Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. in te stemmen met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem Nijmegen conform de brief van de GMR van 10 april 2025 (kenmerk 2025-20); 2. toestemming te geven aan het college om de gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem Nijmegen te wijzigen conform de brief van de GMR van 10 april 2025 (kenmerk 2025-20); 3. de burgemeester aan te wijzen als lid van het Algemeen Bestuur en wethouder Gerrits aan te wijzen als plaatsvervanger. Aanleiding In de afgelopen jaren heeft de Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem Nijmegen, hierna: Groene Metropoolregio (GMR) externe financiële middelen binnengehaald voor de uitvoering van de Regionale Agenda. Het betreft onder andere subsidies die de GMR via de provincie, het Rijk of in Europa heeft weten te verwerven. Op basis van de huidige bevoegdheden zoals vastgelegd in de Gemeenschappelijke regeling Regio ArnhemNijmegen is de GMR niet bevoegd deze middelen zelf te beheren of te verstrekken. Uitzondering hierop vormt het verstrekken van de jaarlijkse subsidie aan The Economic Board (TEB), maar voor alle andere subsidies moeten de kassierstaken bij andere organisatie zoals gemeenten in de GMR of de provincie Gelderland worden belegd.

Zowel organisaties die namens en voor de GMR de kassiersfunctie vervullen als de GMR zelf zien graag dat de GMR deze taak in de toekomst zelf op zich kan nemen. Het vergt namelijk veel tijd, capaciteit en administratieve lasten om telkens één van de gemeenten of Provincie aan te wijzen voor de kassiersfunctie, de kassiersfunctie in te richten bij de aangewezen organisatie en subsidies te laten verstrekken en beheren. De aangewezen organisatie wordt daarbij verantwoordelijk voor de uitvoering van de subsidieverstrekking, -beheer en -verantwoording. Vooral de grotere (Europese) subsidies kunnen langjarige verantwoordelijkheid of risico’s met zich meebrengen. Om de kassiersfunctie centraal bij de GMR te beleggen is het noodzakelijk dat de huidige Gemeenschappelijke Regeling (GR) wordt gewijzigd. Het algemeen bestuur van de GMR stelt voor om de verordenende bevoegdheid tot het vaststellen van subsidieregelingen en daarmee voor het verstrekken van subsidies aan de GMR toe te kennen voor het uitvoeren van haar specifieke opgaven. Om dit mogelijk te maken moeten de gemeenteraden (een deel van) de verordenende bevoegdheid overdragen aan de GMR. Hiervoor moet de GR Regio Arnhem Nijmegen worden aangepast. Eerdere besluiten n.v.t.

Pagina 1 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/294793

Gewenst resultaat Een efficiëntere werkwijze voor het opstellen, vaststellen, uitvoeren en beheren van subsidie verordeningen, strikt voor de uitvoering van de Regionale Agenda (zoals in artikel 5 genoemd). Door deze raadsbevoegdheid aan de GMR over te dragen kunnen de taken centraal vanuit de GMR worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de GMR, in plaats van bij verschillende gemeenten en Provincie. Wat wordt er gewijzigd? De belangrijkste wijzigingen betreffen: 1. Aanpassen artikel 6, eerste lid: bevoegdheden Voor het vaststellen van subsidieregelingen en het verstrekken van subsidies is het nodig dat de GMR de bevoegdheid krijgt om verordeningen vast te stellen. Daarbij zijn twee punten van belang: 1. De verordenende bevoegdheid is een bevoegdheid van de gemeenteraden, alleen de gemeenteraad kan deze bevoegdheid overdragen. 2. Omdat het om delegatie van bevoegdheden gaat - de raden raken deze bevoegdheid hierdoor kwijt - moet de bepaling in de GMR zo strak mogelijk worden geformuleerd. Het voorstel is artikel 6, eerste lid van de regeling te wijzigen. Dit artikel 6, eerste lid luidt nu: 1. De gemeenten dragen geen bevoegdheden over aan de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, met uitzondering van de bevoegdheid van de colleges om een subsidie te verstrekken aan de Stichting The Economic Board.

Het wijzigingsvoorstel is om artikel 6, eerste lid als volgt te wijzigen: 1. De gemeenten dragen geen bevoegdheden over aan de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, met uitzondering van de bevoegdheid om wettelijke voorschriften vast te stellen die regelen voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt en de bevoegdheid tot het verstrekken van subsidies, voor zover deze bevoegdheid toeziet op de uitvoering van de in artikel 5 genoemde taken. Met de voorgestelde wijziging kan ook de subsidieverstrekking aan The Economic Board geregeld worden, dit hoeft dan niet meer apart in de GMR te worden benoemd. 2. Aanpassen artikel 7: samenstelling algemeen bestuur Uitgangspunt bij deze wijziging van de samenwerkingsvorm is dat de huidige samenwerkingsstructuur ongewijzigd blijft. Het voorstel heeft niet bedoelding een verandering aan te brengen in de bemensing van het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur, evenals de rol van de RegioAgendaCommissie (RAC). De leden van het Algemeen Bestuur worden voortaan door de gemeenteraad benoemd en ontslagen. Dit volgt uit artikel 13, lid 1 van de wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Dit vergt een aanpassing van artikel 7, tweede, derde en vierde lid, waar “college” wordt vervangen door “gemeenteraad”. Daarnaast wordt opgenomen dat de leden zowel uit de gemeenteraad als het college afkomstig kunnen zijn. 3.

Aanpassen artikel 9: Taken en bevoegdheden algemeen bestuur De keuze voor het toekennen van de gevraagde bevoegdheid betekent dat gemeenteraden het deel van hun bevoegdheden dat toeziet op wettelijke voorschriften die regelen voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt, en het verstrekken van subsidies, overdragen aan de GRM. De toevoeging bij artikel 9 luidt: Artikel 9 Taken en bevoegdheden algemeen bestuur, tweede lid

Pagina 2 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/294793

g. het vaststellen van wettelijke voorschriften die regelen voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt en het verstrekken van subsidies. Voor de overige wijzigingen wordt verwezen naar het wijzigingsblad. Argumenten 1.1 De GMR is voortaan zelf bevoegd om subsidies te verstrekken. De GMR is in staat gebleken externe financiële middelen te verwerven voor de uitvoering van de Regionale Agenda. Voor de besteding van deze middelen is het effectiever én efficiënter als de GMR deze in eigen beheer kan krijgen en zelf aan de regio kan verstrekken, zonder hierbij beroep te moeten doen op medewerking van andere entiteiten. Op deze manier houdt de GMR zelf de regie en het overzicht op de besteding van middelen. Een bijkomend voordeel is dat het overzicht op de inzet van externe middelen transparanter wordt, omdat deze in de administratie en daarmee ook de jaarstukken van de GMR worden verwerkt. De middelen die de GMR realiseert, worden met deze wijziging op één plek beheerd, geadministreerd én verantwoord. Daarmee wordt het overzicht van de totale inkomsten en uitgaven van de GMR eenvoudiger, toegankelijker en transparanter. 1.2

De GMR hoeft niet langer beroep te doen op andere entiteiten in de GMR om de kassiersfunctie op zich te nemen In de huidige werkwijze doet de GMR met enige regelmaat beroep op gemeenten in de GMR, maar ook op de provincie Gelderland, om de kassierstaak voor de uitvoering van een met externe middelen gefinancierd programma op zich te nemen. Zo vervult bijvoorbeeld gemeente Nijmegen de rol van kassier voor onder meer het beheren en uitvoeren van middelen in het kader van de Regionale Energiestrategie (RES), en de (regionale) bijdrage voor het energiesysteem. De uitvoering hiervan brengt administratieve lasten met zich mee die niet direct in het belang van de gemeenten zijn. Met het wijzigen van de GMR wordt de verantwoordelijkheid daar gelegd waar deze ook wordt aangegaan. 1.3 Het voorstel is in diverse GMR-gremia besproken Het voorstel tot wijziging van de GR GMR is meermaals besproken in het Algemeen én Dagelijks Bestuur van de GMR, de netwerkdirectie GMR, het ambtelijke regiocoördinatorenoverleg en de RAC. 1.4+2.1 Uw raad stelt de wijziging GMR zelf vast en u moet het college toestemming geven Een gemengde gemeenschappelijke regeling wordt vastgesteld door de deelnemende bestuursorganen, in dit geval colleges en gemeenteraden. Deze regeling wordt formeel vastgelegd in een besluit waarin de afspraken over de samenwerking worden beschreven.

De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) biedt het juridische kader voor dit samenwerkingsverband. In artikel 1, lid 2 van de Wgr is vastgelegd dat bij een regeling die (mede) getroffen wordt door de raden, het ontwerp van de regeling voor het inbrengen van een zienswijze niet (eerst) aan de raden van de deelnemende gemeenten gezonden wordt. Wel is in artikel 1, lid 4 Wgr bepaald dat het college eerst toestemming aan de raad moet vragen om de gemeenschappelijke regeling te mogen wijzigen. De raad mag deze toestemming alleen onthouden als de regeling in strijd met het recht of algemeen belang is. Daarnaast moet uw raad zelf de wijziging van de regeling vaststellen, omdat u deelnemer wordt aan deze regeling.

Pagina 3 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/294793

3.1

Met het treffen van de GMR moet ook het lid van het algemeen bestuur en het plaatsvervangend lid opnieuw worden aangewezen De wijziging van de GMR betekent dat ook het afgevaardigd lid en plaatsvervangend lid in het Algemeen Bestuur opnieuw aangewezen moeten worden. Immers, artikel 13, lid 1 Wgr bepaalt, dat wanneer de raad mede-deelnemer is aan een GR, de raad de leden voor het Algemeen Bestuur uit haar midden, de voorzitter inbegrepen, en uit de wethouders aanwijst. Op basis van de huidige samenstelling is het voorstel om het huidige lid, te weten de burgemeester, (opnieuw) aan te wijzen als lid van het Algemeen Bestuur, en het huidige plaatsvervangend lid, te weten wethouder Gerrits, (opnieuw) aan te wijzen als plaatsvervangend lid. Zoals hiervoor gemeld, kunnen met de gewijzigde regeling in plaats van collegeleden ook raadsleden worden aangewezen om het gemeentelijk standpunt te verwoorden in het Algemeen Bestuur. Wij geven u voor deze mogelijkheid in overweging dat de raad via het RAC en de andere instrumenten van de Wgr reeds invloed heeft en controle kan uitvoeren op het bestuur. Met de aanwijzing van raadsleden in het AB kan ongewenste vermenging ontstaan van rollen tussen raad en college. Raadsleden in het AB zijn ook wettelijk gehouden aan het ‘stemmen met last’. Dit betekent dat raadsleden hun stem moeten uitbrengen volgens instructies van de raad.

Dit heeft invloed op de invulling van het rol in het AB. Tegenargumenten en risico’s 1.1 De huidige collegeregeling wordt gewijzigd in een gemengde regeling De GMR is ooit gestart als een collegeregeling. De bevoegdheid om bij verordening te bepalen welke activiteiten een subsidie kunnen ontvangen, is voorbehouden aan de raden. Ten behoeve van het beheer en verlenen van subsidies voor specifiek de vijf GMRopgaven wordt deze bevoegdheid aan de GMR overgedragen. Hiermee wijzigt de huidige collegeregeling naar een gemengde regeling. Het gaat hierbij uitsluitend om de bevoegdheid voor de middelen voor zover deze betrekking hebben op de opgaven voor de GMR zoals deze zijn opgenomen in de Regionale Agenda. 1.2

Met de bevoegdheid om subsidies te kunnen verstrekken, moet de GMR ook de mogelijkheid voor bezwaar en beroep organiseren Het verkrijgen van de bevoegdheid voor verlening van subsidies betekent o.a. dat de GMR een bezwaarschriftenprocedure moet inrichten. Het inrichten hiervan zal capaciteit, tijd en vooral juridische kennis vergen. Daarnaast brengt het risico’s met zich mee in situaties waarbij er geschillen ontstaan tussen de GMR als subsidieverlener en ontvangers van subsidie, bijvoorbeeld in het geval waarbij de subsidie lager wordt vastgesteld dan het bedrag dat aan subsidie is beschikt of een subsidie niet wordt verleend. 1.3

De GMR kan alleen worden gewijzigd indien alle 17 aan de GMR deelnemende gemeenten hiertoe besluiten De GMR is aangegaan door 17 deelnemende gemeenten. Indien één of meerdere bestuursorganen van de gemeenten de gewijzigde GMR niet vaststellen kan de GMR niet worden gewijzigd. Alleen indien alle bestuursorganen van de gemeenten instemmen met het voorstel kan de wijziging daadwerkelijk worden geïmplementeerd. Financiële gevolgen Dit voorstel heeft geen directe financiële gevolgen voor de gemeente Wijchen: • In de begeleidende brief geeft de GMR aan dat het niet in lijn der verwachting ligt dat deze wijziging invloed zal hebben op de regionale inwonersbijdrage. • In de begroting GMR 2025-2028 is vastgelegd dat voor projecten boven het bedrag van € 125.000, - een percentage van 5% aan het regiobureau wordt afgedragen

Pagina 4 van 5

Openbaar

•

Zaaknummer: Z/25/294793

t.a.v. de bekostiging van noodzakelijke administratieve wijzigingen. Dit betreft afspraken die reeds in de meerjarenbegroting zijn vastgelegd. Reeds verkregen rentebaten op gestalde subsidies blijven bij de verschillende kassiers. Wijchen heeft momenteel geen kassiersrol.

Communicatie N.v.t. Inwonersparticipatie N.v.t. Uitvoering of Vervolgstappen Na instemming met de wijziging van de gemeenschappelijke regeling door zowel het college als de raad (vanwege de gemengde regeling dienen beide in te stemmen) is de medewerking van de gemeente Wijchen vastgesteld. Het college zal dit melden aan de GMR. Nadat alle 17 colleges en raden zijn overgegaan tot vaststelling van de wijziging van de gemeenschappelijke regeling, volgt de bekendmaking hiervan, waarmee de gewijzigde regeling in werking treedt. De gemeente Overbetuwe is in de regeling aangewezen als gemeente die voor bekendmaking zorgt. Geheimhouding: N.v.t. Voorstel Advies Team AJZ Team fin beleid

Pagina 5 van 5