278844 Beslisnota Rekenkameronderzoek effectiviteit armoedebeleid gemeente Wijchen

Openbaar

Zaaknummer: 25/278844

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Rekenkameronderzoek effectiviteit armoedebeleid gemeente Wijchen Datum: 24 februari 2025 Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. In te stemmen met de conclusies van het rekenkamerrapport “Effectiviteit armoedebeleid gemeente Wijchen” en het college opdracht te geven de aanbevelingen uit het rapport uit te voeren: a. Vergroot het inzicht in het niet-bereik door zicht te krijgen op het aantal niet-gebruikers en op het profiel van niet-gebruikers van armoederegelingen. b. Vergroot de effectiviteit door in te spelen op achterliggende oorzaken. Doe dit door consulenten binnen wettelijke kaders meer flexibiliteit te bieden om maatwerk te leveren en achterliggende oorzaken aan te pakken. Bevorder daarnaast een intensievere samenwerking tussen consulenten en partners om inwoners structureel en effectief te ondersteunen. c. Ontwikkel een leer- en verbetercyclus waarbij met partners in de bestrijding van armoede en andere gemeenten kennisuitwisseling en doorontwikkeling kan plaatsvinden. d. Geef een vervolg aan het beleidsplan “Geldzorgen, armoede en schulden”. Stel een uitvoeringsplan op met een integrale benadering over de effectiviteit van de uitvoering en daarbij mogelijke interventies, een aantal scenario’s en de daaraan verbonden kosten. 2.

Het college te verzoeken de raad te rapporteren over de voortgang van de uitvoering van deze aanbevelingen via de planning en control cyclus. Aanleiding De Rekenkamer heeft onderzoek verricht naar het armoedebeleid van de gemeente Wijchen, met bijzondere aandacht voor kinderarmoede. Dit onderzoek kwam voort uit de door de raadsfracties aangedragen onderwerpen en het overleg met de Klankbordgroep voor de Rekenkamer (bestaande uit raadsleden). Op basis van deze gesprekken is het onderzoek opgenomen in het Jaarplan 2024. Na een verdere verkenning door de Rekenkamer is een onderzoeksopzet vastgesteld en besproken met de Klankbordgroep. De hoofdvraag van het onderzoek luidt: “In hoeverre slaagt de gemeente Wijchen erin om met de armoedeaanpak de Wijchense huishoudens, en in het bijzonder kinderen, in (dreigende) armoede te bereiken en is deze aanpak effectief?”. De onderzoekers hebben na een documentenanalyse achtereenvolgens gesproken met inwoners (de leefwereld), uitvoerders van de gemeente en partners (de

Pagina 1 van 3

Openbaar

Zaaknummer: 25/278844

uitvoeringswereld) en de beleidsmedewerkers, portefeuillehouder en een vertegenwoordiging van de gemeenteraad (de beleidswereld). De Rekenkamer trekt op basis van het onderzoek vier conclusies: 1. Hoewel de aantallen en uitgaven van verstrekte ondersteuning goed inzichtelijk zijn, ontbreekt een beeld van het aantal niet-gebruikers per regeling en hun profiel. Daarnaast is er weinig inzicht in het effect van de ondersteuning op de bestaanszekerheid. 2. Het vinden en aanvragen van ondersteuning wordt als moeilijk ervaren door inwoners, waardoor niet iedereen de hulp krijgt die nodig is. 3. De geboden hulp biedt inwoners ademruimte en kinderen kunnen meer meedoen aan de samenleving, maar de hulp lost voor velen de onderliggende structurele problemen niet op. Regelingen zijn namelijk specifiek en afgebakend, waardoor ze wel specifieke problemen aanpakken maar geen duurzame oplossingen bieden. 4. De raad beschikt over onvoldoende sturingsmogelijkheden om de effectiviteit van het beleid te beoordelen. Raadsleden hebben behoefte aan duidelijke informatie over de maatschappelijke effecten en de relatie tussen kosten en resultaten, inclusief inzicht in de kosten van de huidige uitvoering en van alternatieve vormen. Dit stelt hen in staat betere keuzes te maken. Hieruit volgen vier aanbevelingen: 1.

Vergroot het inzicht in het niet-bereik door zicht te krijgen op het aantal nietgebruikers en op het profiel van niet-gebruikers van armoederegelingen. 2. Vergroot de effectiviteit door in te spelen op achterliggende oorzaken. Doe dit door consulenten binnen wettelijke kaders meer flexibiliteit te bieden om maatwerk te leveren en achterliggende oorzaken aan te pakken. Bevorder daarnaast een intensievere samenwerking tussen consulenten en partners om inwoners structureel en effectief te ondersteunen. 3. Ontwikkel een leer- en verbetercyclus waarbij met partners in de bestrijding van armoede en andere gemeenten kennisuitwisseling en doorontwikkeling kan plaatsvinden. 4. Geef een vervolg aan het beleidsplan “Geldzorgen, armoede en schulden”. Stel een uitvoeringsplan op met een integrale benadering over de effectiviteit van de uitvoering en daarbij mogelijke interventies, een aantal scenario’s en de daaraan verbonden kosten. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

20 april 2023

105532 Beslisnota Beleidsplan 'Geldzorgen, armoede en schulden'

Gewenst resultaat De Rekenkamer Wijchen streeft er met dit onderzoek naar om inzicht te bieden in wat nodig is om inwoners, en in het bijzonder kinderen in Wijchen die momenteel in armoede opgroeien, meer bestaanszekerheid te bieden. Het doel is om de gemeenteraad handvatten te geven voor een effectiever armoedebeleid.

Pagina 2 van 3

Openbaar

Zaaknummer: 25/278844

Argumenten 1.1. Om het bereik van ondersteuningsregelingen te vergroten, moet de gemeente inzicht krijgen in welke groepen inwoners buiten beeld blijven. 1.2.

Het bieden van maatwerkoplossingen kan de effectiviteit van het armoedebeleid vergroten.

1.3.

Door consulenten ruimte te bieden voor maatwerk binnen de bestaande kaders, kunnen zij beter inspelen op de specifieke behoeften en achterliggende oorzaken van armoede bij inwoners.

1.4.

Het ontwikkelen van een leer- en verbetercyclus voor de aanpak van armoede stelt het college in staat om de effectiviteit van maatregelen te verbeteren en beter in te spelen op de behoeften van (onbereikte) doelgroepen.

1.5.

Het opstellen van een uitvoeringsplan met scenario’s biedt de raad helder inzicht in de verwachte effecten en kosten, waardoor weloverwogen beslissingen over de aanpak van armoede mogelijk wordt.

2.1.

Door te rapporteren over de voortgang kan de raad controleren of de aanbevelingen uit het rapport worden opgevolgd.

Tegenargumenten en risico’s 1.1. Het niet opvolgen van de aanbevelingen heeft als risico dat het armoedebeleid minder doelmatig en doeltreffend georganiseerd wordt. 1.2.

Als consulenten meer ruimte krijgen ontstaat er meer risico op willekeur. Heldere kaders waarbinnen de consulenten maatwerk kunnen bieden, verkleinen dit risico.

Financiële gevolgen Er zijn op dit moment geen financiële gevolgen. Communicatie Het rapport wordt op gebruikelijke wijze gepubliceerd op de website van de Rekenkamer en aangeboden aan de voorzitter van de raad tijdens een openbare raadsvergadering. Inwonersparticipatie N.v.t. Uitvoering of Vervolgstappen Het college informeert de raad over de voortgang van de uitvoering van deze aanbevelingen via de planning en control cyclus. Geheimhouding: Niet van toepassing.

Pagina 3 van 3