240702 beslisnota Groene Metropool Regio Arnhem - Nijmegen jaarstukken 2023 en regioagenda en ontwerpbegroting 2025-2028 en uittreding Montferland

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/238773

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Groene Metropool Regio Arnhem - Nijmegen jaarstukken 2023 en regioagenda en ontwerpbegroting 2025-2028 en uittreding Montferland Datum: 13 juni 2024 Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. In te stemmen met de Jaarstukken van de Groene Metropool Regio Arnhem Nijmegen (GMR) over 2023, bestaande uit het Jaarverslag 2023 en de Jaarrekening 2023 (bijlagen 3) en hierop een positieve zienswijze in te dienen (bijlage 1). 2. In te stemmen met de nieuwe concept Regioagenda 2025-2028 GMR inclusief conceptbegroting 2025-2028 (bijlagen 4), hierop een positieve zienswijze op in te dienen en het college toestemming te geven in te tekenen op alle opgaven (bijlage 1). 3. Met betrekking tot de stichting The Economic Board (TEB): a. Kennis te nemen van de jaarstukken 2023 (bijlagen 5), b. In te stemmen met een indexering van de inwoner bijdrage (bijlage 1). 4. In te stemmen met de uitreding van Montferland uit de Gemeenschappelijke Regeling Regio Arnhem Nijmegen(Bijlagen 6), hierop een positieve zienswijze in te dienen (bijlage 2).

Aanleiding De Groene Metropoolregio (GMR) is op 1 januari 2021 van start gegaan. Deze samenwerking van 18 gemeenten zet zich in voor een goede inpassing en balans van wonen, werken en mobiliteit in onze levendige regio van stedelijkheid en ontspannen leefkwaliteit. Dit doet zij aan de hand van vijf opgaven: Circulaire regio, Productieve regio, Ontspannen regio, Groene groeiregio en Verbonden regio. De uitwerking van de vijf opgaven in de regionale agenda 2023-2024 toont ambitie en heeft een belangrijke toegevoegde waarde voor Wijchen en de regio als geheel. De agenda geeft vorm aan het benodigde partnerschap in onze regio, waarin aandacht is voor gebiedsgericht werken, majeure opgaven en regionale samenwerking op lobby richting provincie, rijk en Europa. Uw raad heeft daarom eind 2022 besloten in te tekenen op alle opgaven met een looptijd van twee jaar (de jaren 2023 en 2024). De agenda en bijbehorende meerjarenbegroting is in inhoudelijk en financieel opzicht slechts beperkt gewijzigd, waarmee een logische invulling voor 2024 wordt gegeven aan de eind 2022 afgesloten tweejarige opgaveovereenkomsten. Op 15 april 2024 heeft de GMR de Jaarstukken 2023, de nieuwe concept Regioagenda 2025-2028 en de Begroting 2025-2028 toegezonden.

Uw raad wordt – conform bepalingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de betreffende gemeenschappelijke regeling (GR) - in de gelegenheid gesteld om hierop een zienswijze in te dienen. Hiertoe waren eerder de stukken al aangeboden voor de raad van 13 juni

Pagina 1 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/238773

onder voorbehoud dat bij de jaarstukken een goedkeurende accountantsverklaring tijdig nog zou worden toegevoegd. Helaas heeft de GMR de jaarstukken op rechtmatigheid moeten aanpassen op aanwijzing accountant en heeft de GMR de stukken opnieuw pas op 10 juni jl. aangeboden. Daardoor zijn de stukken van de agenda van de raad van 13 juni gehaald en biedt het college de stukken opnieuw aan voor de raad van 2 juli as. Daarnaast zal aan de raad de jaarstukken van de The Economic Board (TEB) worden voorgelegd omdat de gemeenten via de GMR de TEB subsidiëren. De TEB vraag echter ook om de subsidie aan de TEB die gebaseerd is om een inwonerbijdrage te indexeren vanwege verhoogde kosten en nieuwe taken die de TEB van de GMR heeft gekregen. Als laatste zal de uittreding van Montferland worden voorgelegd volgens de gewijzigde regeling GR n.a.v. de Wijzigingswet Wet Gemeenschappelijke Regelingen. De uittreding is al geruime tijd aangekondigd en het gevraagde besluit om een zienswijze is in basis een formaliteit. Jaarstukken Alhoewel de jaarstukken op aanwijzing van de account op rechtmatigheid zijn aangepast (o.a. vanwege wettelijke wijzigingen in de aard van de controle), heeft dat feitelijk niet geleid tot een ander financieel resultaat. Net als in 2022 heeft de GMR 2023 wederom met een positief resultaat afgesloten, het gaat om een bedrag van €364.316,-.

Vanwege onvoorziene omstandigheden zijn voor een bedrag van €75.000,- extra kosten gemaakt voor het projectmanagement vanwege de uitvoering van de Regiodeal met het Rijk. Het algemeen bestuur van de GMR besloten dit uit het positief resultaat te bekostigen. De regiodeal heeft de GMR €15.000.000,- opgebracht en is in die zin te verdedigen. De Gemeente Wijchen doet ook met de Regiodeal mee onder het speerpunt Wijk en Dorpsgericht werken bij de opgave Groene Groeiregio. Het resterende bedrag €289.316,- (€364.316,- minus €75.000,-) van het positieve resultaat, wordt teruggestort op de rekening van de deelnemende gemeenten. Voor Wijchen betekend dit dat er €15.072,- wordt teruggestort op de rekening van Wijchen. Nieuwe Regio agenda en begroting (inclusief TEB) De begroting van het regiobureau bouwt voort op het in 2021 geactualiseerde bedrijfsplan. In de praktijk is gebleken dat de regie op communicatie en profilering van de GMR beter vanuit het regiobureau kan worden aangestuurd. In de begroting van 2025 is de ingezette lijn van de begroting 2024 verder doorgezet. Ten opzichte van 2024 is een indexatie van 6,54%, conform de Begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen 2024 (BRN), toegepast. Verder heeft The Economic Board (TEB) aan de GMR gevraagd de subsidie van de gemeenten aan de TEB te indexeren. Dit vanwege gestegen kosten op de begroting. De stijging is o.a.

vanwege de overdracht Human Capital Agenda (HCA) van de GMR naar de TEB. De inwonerbijdrage via de GMR was €1,00 en wordt €1,04. De GMR heeft hier onder voorbehoud van goedkeuring van de raden mee ingestemd. Bijdrage per inwoner

2024

2025

Regiobureau:

€ 2,71

€ 2,77

Opgaven GMR: Groene groeiregio Productieve regio

€ 0,99 € 1,05

€ 1,18 € 0,92

Pagina 2 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/238773

Ontspannen regio Verbonden regio Circulaire regio Totaal Opgaven

€ 0,66 € 1,58 € 1,56 € 5,84

€ 0,92 € 1,59 € 1,63 € 6,24

Totaal GMR

€ 8,55

€ 9,01

The Economic Board (TEB)

€ 1,00

€1,04

Totaal per inwoner

€9,55

€10,05

Bovenop de €9,01 doet Wijchen mee aan de subsidiering via de GMR van The Economic Board (TEB) met € 1,04 per inwoner. Daarmee komt de totale bijdrage voor de GMR uit op €10,05 per inwoner. De bijdrage vanuit Wijchen wordt bepaald door het inwoneraantal per 1-1-2024, zijnde 41.543 inwoners. De totale bijdrage van Wijchen aan de GMR én de TEB komt dan uit op €417.507,-. Gewenst resultaat Het algemeen bestuur van de GMR in kennis te stellen van de zienswijzen van de gemeente Wijchen, zodat daarmee rekening kan worden gehouden bij de vaststelling van de Jaarstukken 2023 en de Begroting 2025-2028. Argumenten 1.1 De jaarrekening geeft geen aanleiding voor het indienen van een zienswijze In de jaarrekening wordt op een heldere en juiste wijze de voortgang en verrichte activiteiten van de regionale samenwerking en de besteding van de budgetten in de GMR verantwoord. In de GR is in artikel 31, lid 8 vastgelegd dat een positief resultaat terugvloeit naar de deelnemende gemeenten. Het AB van de GMR stelt dan ook voor om het positieve resultaat terug te storten naar de gemeenten in de regio. Hiermee kan worden ingestemd.

1.2 Feitelijk geen financiële consequenties, wel opmerking plaatsen in zienswijze brief over aanbiedingsprocedure jaarstukken Er zijn op aanwijzing van de accountant vanwege rechtmatigheid wel aanpassingen gemaakt in de jaarstukken, maar die hebben feitelijk niet geleid tot aanpassing van het financieel resultaat. Ondanks dat dit in die zin niet tot een andere zienswijze leidt op de jaarstukken zelf, is het wel gepast om in de zienswijze brief een opmerking te maken over de gang van zaken in verband met de aanbiedingsprocedure. 1.3 tijdig indienen zienswijze op de jaarstukken. Vanwege de wettelijke termijnen moet de GMR de jaarrekening voor 15 juli bij de provincie indienen. Het Algemeen Bestuur van de GMR stelt met inachtneming van de eventueel ingediende zienswijzen de jaarrekening vast op 3 juli. De zienswijze op de jaarstukken 2023 moeten dus vóór de algemene bestuursvergadering (AB) GMR van 3 juli as. zijn ingediend. 2.1 De agenda en begroting zijn in lijn met eerdere afspraken en wensen vanuit uw raad; de beperkte wijzigingen geven geen aanleiding tot het indienen van een zienswijze. De nieuwe regioagenda is op enkele wijzigingen grotendeels een voortzetting van de oude regioagenda. Veel opgaven geven invulling aan beleid van Wijchen. Ook zouden bepaalde zaken zonder GMR niet zelfstandig van de grond zijn gekomen of zijn veel effectiever opgepakt kunnen worden.

Afstemming en samen oppakken in GMR verband

Pagina 3 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/238773

heeft zeker voordeel op bijvoorbeeld de Regionale Energie Strategie of de Human Capital Agenda. Andere zaken die momenteel regionaal worden opgepakt zijn het Regionaal Mobiliteitsplan en het Regionaal Programma Werklocaties en de 5 verhaallijnen rondom de samenwerking op gebied van Recreatie en Toerisme. Nieuw is de integrale tafel. Deze is in het leven geroepen als gevolg van de evaluatie en de aanbeveling hierop. Op deze wijze tracht de GMR een betere integrale afweging te kunnen maken in de besluitvorming. Denk bijvoorbeeld aan ontwikkelingen rondom netcongestie of de verdeling van schaarse ruimte. Deze zaken zijn opgave overstijgend hebben effect op alle opgaven van de GMR. De integrale tafel is bij wijze van proef voor 1 jaar door het algemeen bestuur ingesteld en wordt dan geëvalueerd. 3.1 De Groene Metropoolregio is de belangrijkste subsidieverstrekker van The Economic Board. Stichting The Economic Board (TEB) heeft ter verantwoording haar jaarverslag en jaarstukken over 2023 aan het bestuur van de GMR aangeboden als subsidieverstrekker namens de deelnemende gemeenten. Deze zijn door het AB aan de deelnemende gemeenten doorgestuurd. Voor uw informatie zijn de stukken aan dit voorstel toegevoegd.

3.2 de kosten zijn door inflatie in de afgelopen 4 jaar gestegen zonder dat deze subsidie aan TEB is geïndexeerd In 2020 heeft de raad van Wijchen en de andere deelnemende raden in de Groene Metropool Regio ingestemd met de vaste subsidiering van de TEB voor €1,- per inwoner voor 2021 t/m 2025. Daarvoor ontving de TEB ook al vanaf 2016 €1,-. Dit bedrag is nooit aangepast of geïndexeerd. De kosten voor de TEB zijn daarentegen vanzelfsprekend wel geïndexeerd. Met een versnelling van de inflatie lopen mede daardoor de exploitatielasten verder op. Het Algemeen Bestuur van de Groene Metropool Regio is voornemens aan het verzoek van de TEB tegemoet te komen en stelt daarom een indexering van de inwoner bijdrage aan de TEB voor aan de deelnemende gemeente. 4.1 Montferland heeft besloten om uit de GMR te treden en zich aan te sluiten bij de Regio Achterhoek. Het is al enige tijd bekend dat Montferland wil uitreden. Per 1 januari 2025 zal dit worden geeffectueerd en Montferland zijn uitgetreden. Conform de GR is een uittredingsvergoeding vastgesteld. Eveneens conform de herziene Gemeenschappelijke Regeling die op 13 juni voorligt in d gemeenteraad van Wijchen dienen de volgende stappen in achtgenomen moeten worden: - stap 1: Eerst vraagt het college de gemeenteraad om een zienswijze - stap 2: Uw college vraagt de gemeenteraad om toestemming om de regeling te mogen wijzigen.

Het nu voorliggende gevraagde besluit betreft stap 1. Er is voor Wijchen verder geen reden om een negatieve zienswijze hierop in te dienen. Tegenargumenten en risico’s 1.1 De raad wordt niet expliciet gevraagd om met de nieuwe regioagenda 2025-2028 in te stemmen Alhoewel de raden in 2022 wel hebben ingestemd met de regioagenda 2023-2025 wordt de raad nu om een zienswijze gevraagd op de nieuwe regioagenda 2025-2028. In basis klopt dit met de constructie van een college-regeling die de Groene Metropool Regio (GMR) is. Verwarring ontstaat door het informatieprotocol van de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (te vinden op Informatieprotocol Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl)). Dit protocol geeft aan dat

Pagina 4 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/238773

de GMR aan de raden jaarlijks vraagt de concrete opgaven laten vaststellen, de opgaven van voldoende middelen te voorzien en heldere mandaten voor de bestuurlijk opdrachtgevers. De GMR vraagt nu niet aan de raad om het vast te stellen maar om een zienswijze conform de gemeenschappelijke Regeling. Vervolgens wordt dit in de tekst niet expliciet meer gevraagd of weergegeven. Ook in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) staat het verder niet genoemd dat de raden de Regioagenda moeten vaststellen. Dit is een bevoegdheid van het Algemeen Bestuur van de GMR artikel 9 lid 2 b.. Het college wil daarom de GMR voorstellen om deze tekst in het informatieprotocol aan te passen en in overeenstemming te brengen met het hiervoor genoemde artikel in de GR. Zoals opgenomen in de zienswijzebrief (bijlage 1). Financiële gevolgen Jaarrekening 2023 Het resterende bedrag €289.316,- (€364.316,- minus €75.000,-) van het positieve resultaat, wordt teruggestort op de rekening van de deelnemende gemeenten. Voor Wijchen betekend dit dat er €15.072,- wordt teruggestort op de rekening van Wijchen. Voorstel is om dit bedrag aan de algemene reserve toe te voegen. Begroting 2025 - 2028 De bijdrage aan de GMR was in 2024 €397.000,- en stijgt voor 2025 met €20.507,-. Deze stijging is met name vanwege de indexering is in de meerjaren begroting reeds voorzien.

De bijdrage aan de GMR (structurele kosten) ad €417.507,- kunnen worden betaald uit de Groene Metropool regio (601031). De begroting van Wijchen sluiten we aan op de begroting van de GMR 2025 en verder in de perspectiefnota. Met de uitreding van Montferland is in de nieuwe begroting rekening gehouden. Communicatie De Groene Metropoolregio zal de communicatie rondom de jaarstukken en de begroting verzorgen. Uitvoering of Vervolgstappen Voor de jaarrekening verwacht de GMR voor 7 juni een reactie. De GMR is echter al op de hoogte dat dat wegens de planning van de raad pas na de raadsbehandeling van 14 juni zal plaatsvinden. Deze zal in het Algemeen Bestuur van 3 juli 2024 worden vastgesteld. Voor de nieuwe regioagenda en begroting ’25-’28 als ook de zienswijze op Montferland verwacht de GMR voor het zomerreces reactie. Na de raad van 14 juni zal de zienswijze van Wijchen aan de GMR worden gestuurd. Naar verwachting zal het Algemeen bestuur zich in september 2024 hierover besluiten. Voor de Nieuwe regioagenda en begroting zal aan de raden in september de zienswijze en het besluit van het AB bekend worden gemaakt waarna de GMR per deelnemende gemeente een maatwerkovereenkomst zal opstellen de de raad in de voor 2025 en verder opgenomen worden. Voorstel Advies

Pagina 5 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/238773

1. In te stemmen met de Jaarstukken van de Groene Metropool Regio Arnhem Nijmegen (GMR) over 2023, bestaande uit het Jaarverslag 2023 en de Jaarrekening 2023 en hierop een positieve zienswijze in te dienen. 2. In te stemmen met de nieuwe concept Regioagenda 2025-2028 GMR inclusief conceptbegroting 2025-2028, hierop een positieve zienswijze op in te dienen en het college toestemming te geven in te tekenen op alle opgaven. 3. Met betrekking tot de stichting The Economic Board (TEB): a. Kennis te nemen van de jaarstukken 2023 b. In te stemmen met een indexering van de inwoner bijdrage. 4. In te stemmen met de uitreding van Montferland uit de Gemeenschappelijke Regeling Regio Arnhem Nijmegen, hierop een positieve zienswijze in te dienen.

Pagina 6 van 6