2025-10-09 Conceptverslag commissievergadering

CONCEPT Verslag

van de commissievergadering van de gemeente Wijchen gehouden op 9 oktober 2025 om 19.30 uur in het Kasteel te Wijchen

Voorzitter

Dhr. P.R. Oomen

CDA D66 Wijchen GroenLinks Kernachtig Wijchen PvdA Wijchen VVD Wijchen Lokaal

Dhr. M.C.G. van Wanroij Mevr. C.A.M. Beeke Dhr. A.G.J. van Krevel Dhr. J.T.G. Kersten Dhr. T.T.M. Burgers (fractievoorzitter) Dhr. T.A.A.J. Haerkens Dhr. P.M. van ’t Schip

Wethouders

Mevr. B.E.M. Schouten

Verslaglegging

Emma Handson B.V.

Publiek

XXX

1. Opening De voorzitter, de heer Oomen, heet alle aanwezigen welkom en opent de vergadering. Tijdens deze commissievergaderingen wisselen politieke partijen hun ideeën, gedachten en visies uit over de geagendeerde onderwerpen. Wanneer een fractie een afwijkend voorstel heeft ten opzichte van het voorstel van het college, probeert men medestanders te vinden bij andere fracties. De voorzitter benadrukt dat commissieleden voorafgaand aan de vergadering technische vragen hebben kunnen stellen aan betrokken ambtenaren. Daarnaast heeft een technische ronde plaatsgevonden in de week voorafgaand aan de vergadering. Deze vergadering biedt commissieleden de mogelijkheid politieke vragen te stellen aan elkaar en aan het college. De voorzitter licht de spreektijden toe: 3 minuten per fractie voor het vragenhalfuur, 3 minuten per fractie voor bespreekstukken en 12 minuten voor het college, exclusief het vragenhalfuur. 2. Mededelingen De voorzitter vraagt of er mededelingen zijn van de commissieleden of het college. Er zijn geen mededelingen. 3. Vaststellen agenda De voorzitter vraagt of de raadscommissie kan instemmen met de voorgestelde agenda. Er zijn geen bezwaren. De agenda wordt unaniem vastgesteld. 4.

Vaststellen lijst besluiten, adviezen en toezeggingen en conceptnotulen 11 september 2025 De voorzitter constateert dat er geen opmerkingen zijn binnengekomen over de lijst met besluiten, adviezen en toezeggingen en de conceptnotulen van 11 september 2025. Deze worden daarmee ongewijzigd vastgesteld. 5. Vragenhalfuur Er zijn geen vragen voor het vragenhalfuur. 6. Mededelingen en vragen over verbonden partijen Er zijn geen mededelingen of vragen over verbonden partijen.

Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 1 van 9

7. Bespreekstukken 7.1 314296 beslisnota Routekaart Duurzame Warmte Wijchen 7.1.a. Achtergrondinformatie 308278 informatienota Routekaart warmtenet en warmteprogramma De voorzitter introduceert de beslisnota Routekaart Duurzame Warmte Wijchen. Hij legt uit dat de routekaart 2 sporen met elkaar verbindt: enerzijds het proces om te komen tot een warmteprogramma, anderzijds de ontwikkeling van een mogelijk warmtenet in Wijchen dat gevoed wordt met warmte van ARN. Het college stelt de raad voor kennis te nemen van de routekaart en de rapportage Tussenbalans richting een Businesscase voor een warmtenet in Wijchen. Vervolgens stelt het college de raad voor om in te stemmen met 7 leidende principes voor het warmteprogramma en 5 voorwaarden voor de verdere ontwikkeling van het warmtenet. Via dit voorstel kan de raad de richting en spelregels vastleggen voor de volgende fase van de warmtetransitie in Wijchen. De voorzitter geeft aan dat de raad eind 2025 geïnformeerd wordt over de uitkomsten van de businesscase voor het warmtenet, waarna in 2026 besluitvorming over het warmteprogramma volgt. De beraadslagingen worden in 2 termijnen behandeld. In de eerste termijn krijgen de woordvoerders de gelegenheid hun mening te geven over de nota's, zonder onderbroken te worden door leden van andere fracties. Politieke vragen kunnen aan het college worden gesteld.

Deze worden na de eerste termijn beantwoord. In de tweede termijn gaan de commissieleden met elkaar in debat, waarbij ze kunnen reageren op elkaars standpunten en vragen aan elkaar kunnen stellen via interrupties. Eerste termijn De heer Van Krevel (GroenLinks) spreekt zijn waardering uit voor de zorgvuldigheid waarmee de beslisnota is opgesteld. Hij erkent dat het geen eenvoudige taak is een dergelijk traject tot een goed einde te leiden, maar merkt op dat de bijbehorende stukken ook vele vragen oproepen. Hij heeft deze vragen voorgelegd aan de betrokken ambtenaren en bedankt hen voor de snelle en inhoudelijke respons. De heer Van Krevel wijst op de investering van € 120 miljoen, bijna € 30.000 per aansluiting, en vraagt de wethouder hoe zij tegen het risico aankijkt dat de gemeente loopt door garant te staan voor een mogelijk verlies als de exploitatie ongunstig uitpakt. Hij vraagt zich af of dit nog nader gespecificeerd wordt. Hij vraagt ook naar de planning. Aangegeven is dat de aanleg van het warmtenet medio 2027 start. Uiterlijk in 2030 moeten er 1.000 aangesloten woningen zijn. Inmiddels is gebleken dat de realisatiefase op zijn vroegst in 2028 start en 6 jaar in beslag neemt. Hij vraagt of het nog realistisch is om uit te gaan van 1.000 aangesloten woningen in 2030. Hij vraagt wat de plannen in de tussentijd zijn.

Hij uit zijn zorgen over de duurzaamheid van het project, waarbij 6 miljoen kubieke meter aardgas vervangen wordt door ongeveer 2 miljoen zakken restafval per jaar. De fractie van GroenLinks overweegt een amendement dat invulling geeft aan een beoogde en onderbouwde CO2-uitstootreductie binnen de leidende principes. Hij vraagt de wethouder een tussentijds beslismoment in te lassen na de verstrekking van de aanvullende stukken, om te voorkomen dat de raad in een onomkeerbare situatie terechtkomt. De heer Burgers (PvdA) benadrukt dat de PvdA voorstander is van het versneld afbouwen van het gebruik van fossiele brandstoffen. Hij pleit voor een toekomst waarin duurzame energie de norm is. Hij prijst de inspanningen van particulieren en woningcoöperaties in de gemeente om woningen te verduurzamen, te isoleren en energie op te wekken met zonnepanelen. Hij wijst erop dat ongeveer twee derde van het totale energieverbruik afkomstig is van het bedrijfsleven en dat de grootste bedrijventerreinen relatief dicht bij ARN liggen, wat kansen biedt. Hij vraagt de wethouder waarom de focus nu wordt gelegd op woonwijken in plaats van grote bedrijven bij de verduurzaming, gezien de complexiteit van het aansluiten van individuele woningen op het warmtenet. Hij geeft verder aan dat in het stuk wordt aangegeven dat restafval moet verminderen en dat een nieuwe bron nodig is.

Hij vraagt de wethouder wat deze bron is. Hij Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 2 van 9

wijst op het gevaar dat mensen in een wachtstand komen te zitten, niet wetend of ze moeten wachten op het warmtenet of zelf moeten investeren in alternatieven, zoals een warmtepomp. Hij vraagt de wethouder hoe dit gecommuniceerd wordt en hoe kan worden voorkomen dat mensen afwachtend worden. De heer Kersten (Kernachtig Wijchen) geeft aan dat een warmtenet voorlopig een utopie lijkt, gezien de landelijke onzekerheid en het feit dat 90% van de warmtenetprojecten stilligt. Hij uit zijn zorgen over de Wet collectieve warmte die nog besproken moet worden in de Eerste Kamer en vraagt naar de aanwijsbevoegdheid, die gedwongen afsluiting van aardgas inhoudt. Hij vraagt hoe het college aankijkt tegen de inzet van deze bevoegdheid en verwijst naar het voorbeeld van Dukenburg in Nijmegen, dat volgens hem niet als maatstaf moet dienen. Hij benadrukt het belang van zelfbeschikking en wijst op de betaalbaarheid voor inwoners, aangezien de Autoriteit Consument en Markt (ACM) pas rond 2034 een model voor de tariefsystematiek verwacht. Hij uit zijn zorgen over de afhankelijkheid van ARN als primaire warmtebron, die haaks staat op de doelstelling van circulariteit, en vraagt naar alternatieve bronnen. Hij wijst op de hoge geschatte kosten van € 120 miljoen voor het warmtenet, die neerkomen op € 30.000 per woning.

Hij merkt op dat de komst van een warmtenet in Wijchen niet haalbaar, betaalbaar en realistisch lijkt. Hij vraagt het college om meerdere momenten waarop de raad een besluit kan nemen in het project. De heer Haerkens (VVD) benadrukt het belang van een degelijk financieel beleid. Hij erkent dat het idee van gratis warmte afvangen zonder extra CO 2-uitstoot aantrekkelijk is, maar geeft aan dat de VVD kritisch is over de grote bedragen en risico's die gepaard gaan met het warmtenet. Hij roept op tot een kritische evaluatie van de risico's. Hij wijst op de afhankelijkheid van ARN als bron en de noodzaak van een goede businesscase. Hij geeft aan dat de beslisnota impact heeft op de hele energietransitie. De heer Haerkens uit zijn zorgen over de onzekerheid die heerst onder inwoners en ondernemers in Wijchen met betrekking tot investeringen in warmtepompen en extra zonnepanelen, en de vraag of er een zwaardere elektriciteitsaansluiting komt. Hij wijst op het rapport van de Algemene Rekenkamer, dat warmtepompen als een bedreiging voor warmtenetten ziet. Hij benadrukt de noodzaak van een integrale aanpak en duidelijkheid over welke oplossing voor welk gebied wordt gekozen. Hij vraagt de wethouder om een harde toezegging dat de businesscase binnenkort kan worden besproken.

Mevrouw Beeke (D66) erkent de kritische noten van andere partijen, maar pleit voor het verkennen van mogelijkheden, aangezien niets doen geen optie is. Ze benadrukt dat het plan ambitieus is, maar dat er nog veel vragen zijn over betaalbaarheid, haalbaarheid en de kostenoverwegingen voor de inwoners. Ze pleit voor samenwerking met omliggende gemeenten en vraagt de wethouder naar een samenwerking met het Nijmeegse energiebedrijf. Ze merkt op dat een energienet betekent dat gas vanaf een bepaald moment niet meer gebruikt mag worden, wat geen sociaal-liberale maatregel is. Verdere informatie volgt eind 2025 en deze wordt in Q2 2026 besproken. Ze stelt voor op korte termijn de inwoners in te lichten, zodat zij zich kunnen inlezen en mee kunnen denken. De fractie van D66 wil graag kijken naar wat mogelijk is binnen de kaders van haalbaarheid en realiteit. De heer Van Wanroij (CDA) geeft aan dat de fractie van het CDA de leidende principes voor het warmteprogramma en de ontwikkeling van het warmtenet steunt. Hij wijst op onzekerheden, zoals de beschikbaarheid van restwarmte van ARN en de kosten voor inwoners. Hij vraagt de wethouder naar alternatieve warmteoplossingen, zoals die van de Bloemenbuurt in Didam. De CDA-fractie overweegt hierover een motie in te dienen.

Hij merkt op dat het moeilijk is draagvlak voor een warmtenet te krijgen en dat de raad pas volwaardig kan besluiten, wanneer er volledige duidelijkheid over de kosten, opbrengsten en risico’s is. Hij merkt op dat de oprichting van het warmtebedrijf nu erg vaag is: er is onduidelijkheid over bestuur, zeggenschap en risicoverdeling. De CDA-fractie overweegt een amendement om de gemeenteraad hier meer bij te betrekken. Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 3 van 9

De heer Van ’t Schip (Wijchen Lokaal) geeft aan dat een warmtenet waarschijnlijk de beste oplossing is voor de doelwijken, mits de kosten voor de gebruiker betaalbaar zijn en blijven. Hij geeft aan dat de betaalbaarheid wordt bevorderd door een aanwijsbesluit. Hij twijfelt aan de duurzaamheid van ARN als energiebron en pleit voor het onderzoeken van alternatieve energiebronnen. Hij merkt op dat het verbrande afval uit heel Nederland wordt gehaald. Er is concurrentie voor dit afval, wat de prijs kan opdrijven. Bovendien zorgt dit voor extra vervoersbewegingen. Hij ziet de bestaande oplossing met ARN voornamelijk als tijdelijke oplossing en adviseert in de businesscase rekening te houden met de plaatsing van andere energiebronnen in de toekomst. Hij kondigt een motie aan om alternatieve energiebronnen verder te onderzoeken en vraag welke fracties hierbij willen meedenken. Hij vraagt waarom de wethouder nu nog geen alternatieve energiebronnen onderzoekt en doorrekent. Hij informeert of de wethouder in de businesscase rekening houdt met toekomstige alternatieve bronnen. Hij vraagt de wethouder naar diens visie op de warmteoplossing voor de wijken ten zuiden van de spoorlijn. Hij vraagt of het gezamenlijke zwembad tussen Beuningen en Wijchen ook wordt aangesloten op het warmtenet.

De vergadering wordt kort geschorst, zodat het college de antwoorden op de gestelde vragen kan voorbereiden. De voorzitter heropent de vergadering en geeft wethouder Schouten het woord. Wethouder Schouten benadrukt dat het warmtenet een grote kans biedt als alternatief voor aardgas. Ze legt uit dat het college zorgvuldig te werk gaat, waardoor het traject veel tijd in beslag neemt. Er zijn in deze fase nog veel onbeantwoorde vragen, maar er is wel al een procesvoorstel, omdat er behoefte is aan een dialoog met de gemeenteraad. Ze bevestigt dat er overleg is met regiogemeenten Beuningen en Nijmegen. Ze reageert op de vraag over samenwerking dat inderdaad veel wordt overlegd en dat samenwerking in een later stadium mogelijk is, maar dat de businesscases wel per gemeente worden gemaakt. Op dit moment is het college nog bezig met de businesscase en de bronnenstrategie en er wordt gekeken naar betaalbaarheid, optimalisaties en realisatietempo. Om zorgvuldigheid te betrachten, is een second opinion ingebouwd in de businesscase. Ze erkent de behoefte van de raad om meer mee te praten en belooft dat er tussenmomenten zijn waarin de raad betrokken kan worden. Deze momenten liggen nog niet vast, omdat het proces steeds pas verder kan wanneer voldoende informatie bekend is. Naar verwachting zijn de bronnenstrategie, de businesscase en de second opinion af in Q1 2026.

Ze reageert op de vragen de fracties van het CDA en Wijchen Lokaal dat kan worden gekeken naar alternatieve bronnen. Ze noemt het voorbeeld van Didam, waarbij een groep van 200 à 300 woningen is aangesloten op een buurtwarmtepomp. Ze geeft aan dat het college informatie over alternatieve warmteopties kan aanleveren. De eerdergenoemde documenten zullen dan waarschijnlijk in Q2 2026 af zijn. Vervolgens gaat ze in op de fasering van het project, de businesscase en het oprichten van een warmtebedrijf. Ze merkt op dat dit belangrijke momenten zijn, waarbij de raad mogelijk meer wil dan alleen wensen en bedenkingen uiten. Ze reageert op de vraag van GroenLinks over de haalbaarheid van het aansluiten van 1.000 woningen in 2030. Het college denkt dat dit nog steeds mogelijk is. Wanneer in 2028 of 2029 alles is aangelegd, kunnen 600 woningen per jaar worden aangesloten. Ze geeft aan dat infosessies worden gehouden wanneer stukken aan de raad worden voorgelegd. Ze reageert op de vraag waarom is gekozen voor woonwijken in plaats van bedrijven. Ze geeft aan dat de gemeente verantwoordelijk is voor de gebouwde omgeving van de inwoners, maar sluit niet uit dat bedrijven in de toekomst ook kunnen worden aangesloten, wat het project rendabeler kan maken. Ze bespreekt een alternatieve bronnenstrategie en noemt rioolzuivering en geothermie als mogelijke bronnen.

Ze kondigt aan dat deze later verder zullen worden besproken. Ze behandelt de communicatie met inwoners, waarbij ze aangeeft dat het belangrijk is dat inwoners weten wat speelt. Ze pleit voor het informeren van inwoners in Wijchen-Noord met een brief, waarin wordt uitgelegd dat er mogelijk een warmtenet komt, zodat ze rekening kunnen houden met toekomstige investeringen. Ze reageert op opmerkingen Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 4 van 9

van Kernachtig Wijchen over landelijke wetten. Ze verwacht dat deze door de Eerste Kamer komen. Daarna kunnen deze wetten de gemeenten ondersteunen bij het aanleggen van warmtenetten. Ze bespreekt de betaalbaarheid van het project en legt uit dat het college alleen voorstellen doet die betaalbaar zijn voor de inwoners. Ze legt uit dat de ACM bezig is met het maken van nieuwe berekeningen en grondslagen voor commerciële netten. De ACM houdt ook toezicht op eventuele tarieven in de gemeente Wijchen. Er is al veel kennis over de betaalbaarheid van deze plannen en er zijn veel subsidiemogelijkheden om de kosten voor inwoners te verlagen. Ze reageert op de opmerking van verschillende partijen dat € 120 miljoen betekent dat de kosten per woning € 30.000 zijn. Een individuele woning voorzien van een warmtepomp kost € 10.000 à € 12.000, maar dit vereist aanvullend het isoleren en voorzien van vloerverwarming van de woning. Dit kost eveneens individueel € 20.000 à € 25.000. Op de kosten van een warmtenet zit heel veel overheidssubsidie, juist voor de betaalbaarheid. Ze concludeert dat het aanleggen van een warmtenet voor inwoners veel voordeliger is dan een individuele warmtepomp, omdat een substantieel deel van deze € 120 miljoen niet door de gemeente of de inwoners hoeft te worden betaald.

Ze reageert op de vragen van de VVD over de risico's, dat het college deze risico's duidelijk zal communiceren en proberen te elimineren voordat ze terugkomen bij de raad. Wethouder Schouten krijgt extra spreektijd om de resterende vragen te beantwoorden. Ze bespreekt ARN als bron van warmte en erkent dat er onzekerheden zijn, hoewel het voor nu en de komende jaren een zekere bron is. Een duidelijke termijn kan niet worden gegeven, ook niet door ARN. Ze merkt op dat wanneer men op een ideologische manier naar ARN als bron kijkt, men kan concluderen dat afval een afkeurenswaardige bron van warmte is. Het college kijkt er op een praktische manier naar: de warmte is er, maar deze wordt nu niet benut. Deze warmte kan praktisch worden ingezet, wat een voordeel biedt voor oudere woningen die minder goed geïsoleerd zijn. Ze legt uit dat alternatieven nodig zijn voor wanneer deze warmtebron wegvalt. Hiervoor wordt een bronnenstrategie ontwikkeld. Ze belooft dat de beslismomenten van de businesscase met de raad gedeeld worden, hoewel vertrouwelijke stukken vertrouwelijk blijven. Ze bespreekt de samenwerking met Nijmegen en Beuningen, waarbij lessen zijn geleerd van het rommelige traject dat Nijmegen heeft afgelegd. Ze meldt dat gesprekken zijn gepland met het college van Nijmegen om ervaringen te delen. Ze bespreekt de uitrol van het warmtenet.

Deze begint in Wijchen-Noord vanwege de nabijheid van ARN. Hiervoor is genoeg capaciteit. Ze vermeldt dat Beuningen en Nijmegen ook interesse hebben. Dit heeft invloed op de beschikbaarheid van warmte voor de verdere uitrol naar het centrum en Wijchen-Zuid. Ze voegt daaraan toe dat in Batenburg een kleinschalig warmtenet uit de bodem wordt ontwikkeld. Ze bevestigt dat genoeg warmte overblijft als gemeente Beuningen meedoet en geeft aan dat het zwembad mogelijk kan meeprofiteren, afhankelijk van waar het warmtenet wordt aangelegd. Ze licht de aanwijsbevoegdheid verder toe. Hier is formeel nog geen keuze over gemaakt. Dit instrument geeft duidelijkheid aan inwoners. Het is bovendien maatschappelijk verantwoord om gebruik te maken van 1 systeem. Het uiteindelijke doel is dat iedereen van het gas afgaat. De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) zal hierover waarschijnlijk nog overleggen, omdat meerdere gemeenten in deze regio aan warmte werken. Het is aan te raden hier regionaal één lijn in te trekken. Ze merkt op dat het warmteprogramma is bedoeld voor de uitrol over de rest van Wijchen. Ze erkent dat nog een vraag van GroenLinks is gemist en vraagt de heer Van Krevel om verduidelijking. De heer Van Krevel vraagt of het eerstvolgende beslismoment voor de raad het conditionele investeringsmoment is, of dat er tussendoor nog een beslismoment voor de raad komt.

De wethouder Schouten verduidelijkt dat het conditionele investeringsbesluit sowieso een beslismoment is voor de raad. Zij geeft aan dat het verstandig is om ook de oprichting van het warmtebedrijf met de raad te bespreken en te kijken of er beslisnota's van kunnen worden gemaakt. Ze benadrukt dat de businesscase belangrijk is om in de raad te bespreken, hoewel rekening moet worden gehouden met geheimhouding. Het college is bereid hieraan mee te werken.

Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 5 van 9

De voorzitter noteert deze toezegging. Hij kondigt vervolgens de tweede termijn aan. Hij stelt voor het aantal interrupties te verhogen van 3 naar 5 per fractie, gezien het belang van het onderwerp en de beperkte agenda van de avond. Dit voorstel wordt aangenomen. Tweede termijn De heer Van Krevel (GroenLinks) merkt op dat er een gezonde kritische houding is bij alle partijen aangaande de ontwikkeling van het warmtenet. Hij geeft aan dat een motie voor een tussentijds beslismoment niet nodig is, vanwege de toezegging van de wethouder. Hij overweegt een amendement op de 7 leidende principes, omdat niets wordt gezegd over CO2-uitstootreductie en energiebesparing. Hij vindt dat dit een belangrijk punt moet zijn bij de overweging om tot een warmtenet over te gaan. De heer Kersten (Kernachtig Wijchen) vraagt of de GroenLinksfractie ARN als energiebron voor een warmtenet uitsluit vanwege de stikstof- en CO2-uitstoot. De heer Van Krevel antwoordt dat GroenLinks ARN niet uitsluit en dat de CO2-uitstoot van ARN deels wordt gecompenseerd door de verminderde CO2-uitstoot in woningen. Hij wil echter graag onderliggende berekeningen zien over het netto-effect hiervan. Hij merkt op dat hij benieuwd is naar hoe realistisch de CDA-fractie de plannen vindt, gezien hun eerdere enthousiasme.

Hij vraagt de VVD-fractie om een toelichting op de uitspraken dat de warmte van ARN gratis is en dat ARN geen CO 2-uitstoot heeft. Hij reageert op de opmerking van Wijchen Lokaal dat een warmtenet de beste oplossing is voor een duurzame energievoorziening in Wijchen-Noord, met de vraag of er geen betere oplossingen zijn. Hij informeert bij D66 hoe realistisch men de plannen vindt, gezien het eerder getoonde enthousiasme. De heer Burgers (PvdA) spreekt zijn waardering uit voor de berekening dat een collectief warmtenet voordeliger kan zijn voor de burger dan het aansluiten van een warmtepomp. Hij vindt het een goed idee om gebruik te maken van de warmte van ARN, aangezien de CO 2 anders ook wordt geproduceerd, maar de warmte dan niet wordt benut. Hij vindt het belangrijk dat alternatieve bronnen bekend zijn, voordat inwoners worden geïnformeerd. Hij vraagt zich af hoe dit effectief gecommuniceerd kan worden naar de inwoners. De heer Kersten (Kernachtig Wijchen) uit zijn zorgen over de plannen voor het warmtenet. De fractie van Kernachtig Wijchen overweegt een amendement om de toezegging van meerdere beslismomenten vast te leggen. Hij noemt de kosten van € 30.000 per woning en vraagt om een verdere toelichting op deze cijfers, aangezien een warmtenet voor heel Wijchen dan bijna € 0,5 miljard kost.

Hij uit zijn zorgen over de lengte van het proces, dat ervoor zorgt dat mensen in de tussentijd al eigen keuzes gaan maken. De heer Burgers (PvdA) vraagt om een betere onderbouwing van de door de heer Kersten genoemde cijfers. De heer Kersten legt uit dat de hoge kosten per woning alleen warmte opleveren, maar geen elektriciteit. Warmte is slechts een deel van het jaar nodig. De heer Burgers vraagt de heer Kersten naar de kosten van investeringen voor woningisolatie en warmtepompen. Hij vraagt zich af of de berekeningen realistisch zijn en benadrukt dat het belangrijk is de kosten per woning goed te begrijpen. De heer Kersten stemt in met de heer Burgers en legt uit dat de berekeningen inderdaad een uitdaging vormen, maar dat het totale investeringsbedrag momenteel op € 120 miljoen ligt voor ongeveer 4.000 woningen. Hij vindt dit een aanzienlijk bedrag en benadrukt dat het gemeenschapsgeld betreft. De heer Van Krevel (GroenLinks) deelt de zorgen over de investering en rentabiliteit van een warmtenet in Wijchen. Hij vraagt de heer Kersten naar alternatieven voor CO2-reductie en energiebesparing als het warmtenet niet doorgaat. De heer Kersten antwoordt dat er tot 2050 tijd is om aan de opgave te voldoen en dat het college al voortvarend te werk is gegaan met initiatieven.

Hij merkt op dat het lang duurt om een warmtenet te realiseren en dat mensen in de tussentijd eigen warmtebronnen plaatsen. Hij geeft aan dat een warmtenet met ARN als bron € 120 miljoen kost, maar er wordt ook gekeken naar alternatieve warmtebronnen. Bij een warmtenet is het aanleggen van de infrastructuur heel kostbaar. Bij het overgaan op een alternatieve bron worden de kosten nog hoger. Hij hoopt dat hier in de bronnenstrategie meer duidelijkheid over komt. De heer Van Wanroij (CDA) vraagt of een motie om tussentijds alternatieve bronnen te onderzoeken de heer Kersten meer comfort geeft. Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 6 van 9

De heer Kersten bevestigt dat het belangrijk is om breed naar alternatieve warmtebronnen te kijken en hoopt dat er meer duidelijkheid komt over de kosten van alternatieve bronnen. De heer Van ’t Schip (Wijchen Lokaal) vraagt naar de volgorde van beslissingen: of het verstandig is om voorlopig met ARN in zee te gaan of te wachten op meer informatie. De heer Kersten geeft aan dat er nog veel vraagtekens zijn bij de realisatie van een warmtenet met ARN als warmtebron en dat meer informatie nodig is voordat definitieve beslissingen kunnen worden genomen. Hij merkt op dat de gemeente Wijchen zich met dit plan afhankelijk maakt van een afvalverwerker, terwijl verbrandingsovens een zeer vervuilende bron zijn. Hij vindt dit niet goed uit te leggen aan de inwoners. Hij geeft aan dat over een alternatieve bron nog weinig bekend is. De heer Burgers vraagt naar voorstellen om afvalverbranding te verminderen en restafval te voorkomen. Hij wijst op initiatieven zoals omgekeerd inzamelen in nieuwe wijken om CO2-uitstoot te verminderen. De heer Kersten reageert dat de heer Burgers een zijweg inslaat door te spreken over het omgekeerd inzamelen van afval. Hij vindt in deze discussie vooral de hoge kosten van het warmtenet en de onzekerheden voor het land en de inwoners belangrijk.

De heer Burgers is van mening dat minder restafval wel een belangrijk onderwerp is, omdat dit de warmtebron betreft. Hij vraagt hoe serieus kernenergie als bron kan worden beschouwd, gezien de tijd die een dergelijk traject in beslag neemt. Hij informeert of de heer Kersten dit dan ook geen zijsprong vindt. De heer Kersten reageert dat de provincie kernenergie ziet als een serieuze warmtebron. Hij erkent dat de realisatie van een kerncentrale tijd kost, maar hetzelfde geldt voor een warmtenet. Hij pleit voor een brede strategie om te bepalen welke energiebronnen belangrijk zijn voor de energiebehoefte van Wijchen. Kernenergie is wat hem betreft hiervoor mogelijk een optie. De heer Kersten uit zijn aarzelingen over het gesprek met Nijmegen, waarbij hij het voorbeeld van Dukenburg aanhaalt. Hij is bezorgd over de aanpak waarbij inwoners een pakket wordt gepresenteerd waarin alles wordt gerenoveerd, maar dat inwoners moeten tekenen voor het warmtenet. Hij raadt deze aanpak sterk af, vooral omdat het sociale huur betreft. Hij geeft er de voorkeur aan dat Wijchen zelf beslissingen neemt over de aanwijsbevoegdheid, in plaats van regionale afspraken te volgen. Hij geeft aan na te gaan denken of de stekker definitief uit het warmtenet moet worden getrokken.

Hij merkt op dat hij blij is dat er beslismomenten zijn om te kijken waar partijen elkaar kunnen vinden met het oog op de raadsvergadering. De heer Van Krevel vraagt of de heer Kersten van plan is zich terug te trekken uit de doelstellingen voor 2030 in de lokale energiestrategie, gezien zijn bezwaren tegen de ontwikkeling van een warmtenet. De heer Kersten antwoordt dat Kernachtig Wijchen een betrouwbare partij is en dat de doelstellingen overeind blijven. Hij benadrukt dat het doel niet elk middel heiligt en dat variabelen en onzekerheden in het proces kunnen leiden tot koerswijzigingen. Hij erkent dat 2030 een belangrijk moment is, maar noemt het een tussenmoment naar het uiteindelijke doel van 2050. De heer Haerkens (VVD) deelt de zorgen van de andere partijen over de risico's, het belang van communicatie en de betrokkenheid van de raad. De VVD-fractie heeft eveneens vragen over alternatieve bronnen en betaalbaarheid. Hij benadrukt dat een warmtenet alleen werkt als het goedkoper is voor de inwoners. Hij is blij met de toezegging van de wethouder dat de businesscase in Q1 2026 wordt gedeeld en besproken in de raad. Er wordt nog gekeken of dit in een amendement dient te worden vastgelegd. Hij reageert op de vraag van de heer Van Krevel (GroenLinks) over CO2-uitstoot dat de warmte van verbrand afval kan worden afgevangen, zonder veel extra CO2 uit te stoten.

De heer Van Krevel (GroenLinks) vraagt naar de bewering van de VVD-fractie dat de warmte gratis is. Hij vraagt zich af hoe de VVD-fractie tot deze conclusie is gekomen. De heer Haerkens reageert dat de warmte zelf gratis is, maar dat het netwerk eromheen € 120 miljoen kost. Mevrouw Beeke (D66) reageert op de overweging van de CDA-fractie voor een amendement over het oprichten van een warmtebedrijf. Zij vraagt zich af waarom een nieuw bedrijf opgericht moet worden, terwijl Nijmegen al een energie- en warmtebedrijf heeft met hetzelfde doel. Ze geeft aan dat het beter is om gebruik te maken van de bestaande kennis en leerpunten van Nijmegen. Ze merkt op dat er veel negatieve en kritische standpunten zijn vanuit verschillende Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 7 van 9

partijen, maar benadrukt dat het doel vooral is om het proces in gang te zetten en niet om een besluit te nemen. Ze vraagt zich af waar de angst zit en wat partijen ervan weerhoudt om positief naar veranderingen te kijken. Er zijn ook kosten gemoeid met het behouden en onderhouden van het huidige gasstelsel, zo geeft ze aan. Ze vraagt naar de status van de motie van Wijchen Lokaal en krijgt te horen dat het een amendement is geworden. Ze is benieuwd naar de toegevoegde waarde ervan. De heer Haerkens (VVD) vraagt naar de zorgen die er zijn, los van het totale bedrag dat geïnvesteerd moet worden. Hij is bang dat er een risico is dat alles op het warmtenet wordt ingezet en dat later een andere voorziening nodig is. Mevrouw Beeke antwoordt dat ze geen onomkeerbaar proces wenst, maar de D66-fractie is wel voor het positief bekijken van mogelijkheden en kansen. Ze benadrukt dat andere keuzes moeten worden gemaakt en dat het belangrijk is om gebruik te maken van gratis energie die anders verloren gaat. De heer Haerkens vraagt of hij goed begrijpt dat de D66-fractie het warmtenet zonder twijfel wil aanleggen. Mevrouw Beeke antwoordt dat ze kritisch blijft en dat het haalbaar moet zijn, maar dat ze niet negatief tegenover het proces staat. Ze benadrukt dat nog veel onderzocht moet worden en dat alle informatie goed afgewogen moet worden.

Ze vindt het belangrijk dat de inwoners goed geïnformeerd worden en dat voor hen duidelijk is welke mogelijkheden er zijn. Ze is positief over de samenwerking met Nijmegen en kijkt uit naar alle informatie. De heer Van Wanroij (CDA) is zowel enthousiast als kritisch. Hij is enthousiast over het initiatief van het college om van het gas af te gaan en een goede visie te ontwikkelen. Hij benadrukt dat zorgvuldig onderzoek moet worden gedaan voordat een besluit wordt genomen. Hij wijst op de samenwerking met betrouwbare partijen zoals het Gelders Warmte Bedrijf, de provincie en Talis. Hij merkt op dat veel mensen niet de mogelijkheid hebben om zelf hun woning van het gas af te halen, omdat een warmtepomp een flinke investering vergt. Hij denkt dat mensen het initiatief goed vinden, maar dat ze wel de kans moeten krijgen om zelf keuzes te maken. De heer Kersten (Kernachtig Wijchen) vraagt naar de positiviteit van het CDA in relatie tot de huidige informatie en de investering van € 120 miljoen. De heer Van Wanroij licht toe dat zijn fractie positief staat tegenover het initiatief om het warmtenet verder te onderzoeken. Hij benadrukt dat het belangrijk is om alternatieven te bedenken en wijst erop dat de wethouder heeft uitgelegd dat de investering niet € 120 miljoen bedraagt, zoals eerder gesuggereerd, maar dat subsidies beschikbaar zijn.

Hij geeft aan dat het bedrag van € 30.000 per woning daarom niet correct is en dat het waarschijnlijk minder is. De heer Kersten wijst erop dat de stukken duidelijk spreken van € 120 miljoen aan gemeenschapsgeld, ook al is dit niet allemaal afkomstig uit Wijchen. Hij vraagt zich af waarom de CDA-fractie niet meer kanttekeningen plaatst, aangezien er nog veel onzekerheden zijn. Hij vraagt de heer Van Wanroij om zijn visie hierop. De heer Van Wanroij antwoordt dat hij duidelijkheid wil hebben over de businesscase en dat de investering over 50 jaar wordt uitgesmeerd. Hij merkt op dat er inkomsten uit de investering zullen zijn en dat het een goede investering is. De heer Van Krevel (GroenLinks) vraagt of de heer Van Wanroij beweert dat een warmtepompoplossing duurder is dan een warmtenetaansluiting. De heer Van Wanroij antwoordt dat hij dat als alternatief wil meenemen in het onderzoek. De heer Burgers (PvdA) vraagt of de heer Van Wanroij de wethouder heeft horen zeggen dat een collectief warmtenet voordeliger is voor de bewoners. De heer Van Wanroij antwoordt dat dit waarschijnlijk nog onderzocht moet worden, maar dat de wethouder nadrukkelijk heeft toegezegd dat het betaalbaar is. De heer Van Krevel kondigt een motie aan om de vergelijking tussen een warmtenet en warmtepomp verder te onderzoeken.

Hij vraagt hoe de CDA-fractie aankijkt tegen het scenario waarin een warmtepompoplossing even duur of goedkoper blijkt te zijn. De heer Van Wanroij antwoordt dat dit uit het onderzoek moet blijken, maar dat een netcongestieprobleem ontstaat als iedereen een warmtepomp gaat gebruiken. Hij concludeert dat nog onderzoek moet plaatsvinden en benoemt dat kwaliteit hierbij voor snelheid gaat. De heer Van ’t Schip (Wijchen Lokaal) geeft aan dat zijn fractie alternatieve oplossingen heeft geselecteerd en ARN niet als de meest ideale warmtebron ziet, vanwege vervuiling en Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 8 van 9

geïmporteerd afval. Hij merkt op dat het belangrijk is om snelheid te maken en dat een warmtenet een goede optie kan zijn om mee te starten, indien het betaalbaar is. Hij benadrukt dat er meer duidelijkheid moet komen over verschillende alternatieve warmtebronnen, zoals geothermie en een groene waterstofcentrale. Hij merkt op dat groene waterstof ook kan worden gebruikt om het afval te verbranden. Hij pleit ervoor dat de gasleidingen in de grond blijven liggen, zodat waterstof in de toekomst een mogelijkheid blijft. De heer Kersten (Kernachtig Wijchen) is blij te horen dat Wijchen Lokaal zelf nadenkt over een alternatieve bronnenstrategie. Hij vraagt of de fractie van Wijchen Lokaal voorstander is van een warmtenet, gezien de eerdere opmerkingen over het aanwijsbesluit en de mogelijke aansluiting van het zwembad op het warmtenet. De heer Van ‘t Schip antwoordt dat hij pas een voorstander van het warmtenet wordt als het betaalbaar is en er acceptatie bij de inwoners is. Hij ziet het warmtenet als een mogelijke oplossing, maar benadrukt dat het doorgerekend moet worden en dat alternatieven moeten worden overwogen. Hij wijst erop dat zonder deze stappen problemen kunnen ontstaan in de besluitvorming. De heer Kersten vraagt wat de fractie van Wijchen Lokaal van de investering van € 120 miljoen voor het warmtenet vindt.

De heer Van ‘t Schip legt uit dat de kaders van de businesscase niet gebaseerd zijn op € 120 miljoen, maar op de kosten van de inwoners voor energieverbruik. Deze moeten lager zijn dan de huidige gassituatie. Hij benadrukt dat als deze voorwaarden worden vervuld, de investering de moeite waard is. Hij bespreekt alternatieve energiebronnen voor het warmtenet, zoals een kleine, stabiele, modulaire kerncentrale en gesmoltenzoutoplossingreactoren werkend op thorium, die mogelijk vanaf 2030 in Nederland kunnen worden getest. Hij benadrukt dat bij het leggen van een warmtenet rekening moet worden gehouden met de aansluiting op toekomstige alternatieve energiebronnen. De voorzitter vat samen dat is toegezegd dat inwoners over de plannen rond het warmtenet worden geïnformeerd, dat de businesscase en bronnenstrategie in Q1 2026 naar de raad komen, dat de oprichting van het warmtebedrijf en de businesscase beslismomenten voor de raad worden en dat het college schriftelijk terugkomt op de vragen over de betaalbaarheid. Hij vraagt de wethouder om te bevestigen dat deze toezeggingen correct zijn en vraagt of er feitelijke onjuistheden zijn geconstateerd. Wethouder Schouten bevestigt de toezeggingen. Ze geeft aan dat het veel tijd kost om de details rondom betaalbaarheid uit te zoeken en vraagt of dit echt gewenst is. De voorzitter legt dit voor aan de aanwezigen.

Omdat de meerderheid dit niet relevant vindt, wordt de toezegging van de schriftelijke reactie op vragen over de betaalbaarheid geschrapt. Wethouder Schouten corrigeert 2 feitelijke onjuistheden. De warmte van ARN is niet gratis, maar wel heel goedkoop. De gemeente Wijchen gaat zelf over het aanwijzingsbesluit, maar in de GMR zal hierover wel worden gesproken aangezien meerdere clusters van warmtebedrijven worden voorbereid. De voorzitter constateert dat 3 amendementen en 1 motie zijn aangekondigd, wat betekent dat dit onderwerp als bespreekstuk wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 30 oktober 2025. 8. Sluiting De voorzitter bedankt alle aanwezigen voor hun deelname aan de discussie en de geïnteresseerden op de publieke tribune en thuis voor hun aandacht. Hij wenst iedereen een fijne avond en sluit de commissievergadering.

Verslag commissievergadering d.d. 9 oktober 2025

pagina 9 van 9