2025-06-26 Concept Verslag openbare raadsvergadering

CONCEPT Verslag

van de openbare raadsvergadering van de gemeente Wijchen gehouden op 26 juni 2025 om 20.00 uur in het Kasteel te Wijchen

Voorzitter

Burgemeester, mevr. R. Helmer-Englebert

CDA

Dhr. B.G.B. Derksen (fractievoorzitter) Mevr. C.E. Hoogteijling Mevr. M.P. Joosse-de Visser Dhr. J.G.F.M. Peters Sengers Dhr. M.C.G. van Wanroij Dhr. M.J.H. Lukkezen (fractievoorzitter) Mevr. M.C.E. Muller Dhr. P.R. Oomen Dhr. H. Tiemessen (fractievoorzitter) Dhr. R.L.A. Albersnagel Mevr. J.M. Driessen-Slingerland Mevr. S.M. Eijkemans Dhr. J.M.T. Evers Dhr. H.J. Grobbe Mevr. H.J. Janssen Dhr. T.R.D. Klinkhamer Mevr. R. Loermans (fractievoorzitter) Dhr. M.A.J. Verharen Dhr. T.T.M. Burgers (fractievoorzitter) Dhr. Y.J.T.M. Merkus Dhr. E.H.M. ten Buren Dhr. T.A.A.J. Haerkens Dhr. D.L.W. Herms (fractievoorzitter) Dhr. L.J.P.G. Herms Mevr. R.H.J. Kuipers

D66 Wijchen GroenLinks Kernachtig Wijchen

PvdA Wijchen VVD Wijchen Lokaal

Raadsgriffier

Mevr. A.B. Berendsen

Wethouders

Dhr. A.A.A.M. van Bronkhorst Mevr. A.M. van Dam Dhr. G.W.R. Gerrits Mevr. B.E.M. Schouten

Verslaglegging

Emma Handson B.V.

Afwezig met kennisgeving

Dhr. J.T.G. Kersten Mevr. A.C.M. Peters-Vroom

Publiek

17

1. Opening De voorzitter, burgemeester mevrouw Helmer-Englebert, opent de vergadering en heet alle raadsleden, collegeleden en het publiek, zowel op de publieke tribune als thuis via de stream, welkom. Vervolgens verzoekt zij een moment voor eigen gedachten. De voorzitter meldt dat berichten van verhindering zijn ontvangen van de heer Kersten (Kernachtig Wijchen) en mevrouw Peters-Vroom (VVD). Zij informeert de raad dat de Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 1 van 16

agendacommissie de spreektijden heeft bepaald: 6 minuten voor de fracties voor de bespreekstukken en 12 minuten voor het college voor de reactie op de bespreekstukken. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter geeft aan dat op verzoek van mevrouw Muller (D66) beslisnota 149424, ‘bestemmingsplan Huurlingsedam 81 Wijchen’, oorspronkelijk agendapunt 6f, is verplaatst naar het agendapunt Stemmingen. Zij vraagt de leden van de raad of zij kunnen instemmen met de aangepaste agenda. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) verzoekt een motie actueel toe te voegen aan de agenda met de titel ‘De vraag is …mag het wat minder streng?’. De voorzitter bevestigt dat deze motie is getoetst aan het reglement van orde en kan worden ingediend. De motie wordt toegevoegd als agendapunt 8.3 en iedere fractie krijgt 1 minuut extra spreektijd. De voorzitter merkt op dat deze motie een oproep aan de raad is. Zij biedt het college de mogelijkheid indien gewenst te reageren. Het college krijgt dan ook 1 minuut extra spreektijd om te reageren. 3. Vragenhalfuur De voorzitter constateert dat geen van de raadsleden een vraag heeft ingediend voor het vragenhalfuur. 4. Vaststellen lijst besluiten en toezeggingen 22 mei en 19 juni en conceptverslag van de openbare raadsvergadering van 22 mei 2025 De voorzitter geeft aan dat geen van de raadsleden een verzoek tot wijziging heeft ingediend.

Daarmee stelt de raad de documenten ongewijzigd vast. 5. Afdoening terkennisnamelijst De voorzitter meldt dat er geen verzoek bij de agendacommissie is ingediend om een van de nota’s bij dit agendapunt te agenderen voor bespreking in de raad. De nota’s die bij dit agendapunt staan genoemd, worden ter kennisname door de raad aangenomen. 5.a Informatienota 293627: informatienota voor Uitvoeringsplan Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland - (1) evaluatie 2023-2024 en (2) plan 2025-2026 5.b Informatienota 293664: antwoord op schriftelijke vragen Partij van de Arbeid: Verhuizing MeerVoormekaar 5.c Informatienota 294575: jaarverslag ‘Interne klachtbehandeling gemeente Wijchen 2024’ en ‘jaarverslag Gemeentelijke ombudsman 2024’ 5.d Informatienota 296508: rekenkamer toezicht en handhaving energiebesparingsplicht 5.e Informatienota 297542: jaarverantwoording kinderopvang 2024 gemeente Wijchen 5.f Informatienota 299103: robuust sociaal team en stevige sociale basis 5.g Informatienota 299119: jaarverslag bezwaarschriftencommissie Wijchen 2024 5.h Informatienota 299986: aanpak zorgfraude: de basis op orde 5.i Informatienota 291363: hoogwaardige fietsroutes Alverna - TKWM 5.j Informatienota 250610: antwoord op schriftelijke vragen GroenLinks: Schade aan waardevolle bomen Kasteellaan 5.k Informatienota 291506: toetreden Schone Lucht Akkoord gemeente Wijchen 5.l Informatienota 298031:

Regionale Ontwikkelagenda Inclusief Onderwijs 2025-2028 5.m Informatienota 299071: 1e Bestuursrapportage WDW 2025 5.n Informatienota 299632: beantwoording vragen fractie GroenLinks over meldingen van sociale onveiligheid bij MeerVoormekaar 5.o Informatienota 299738: actualisatie Woondeal 2.0 Arnhem-Nijmegen 5.p Informatienota 300313: onderzoek naar das op locatie voor azc 5.q Informatienota 300444: schriftelijke vragen verkeersveiligheid gebied Tunnelweg 5.r Informatienota 301056: verlenging pilot Consulent Mantelzorg 2026 5.s Informatienota 301564: programmarapportage Wijchen mei 2025 5.t Informatienota 302080: jaarverslag 2024 Rekenkamer Wijchen 5.u Informatienota 121377: stand van zaken uitvoering lichtbeleidsplan 5.v Informatienota 278208: onderzoek Voedselbank Wijchen 5.w Informatienota 286741: Regionaal Mobiliteitsprogramma 2030 6. Hamerstukken Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 2 van 16

De voorzitter meldt dat de raad besluit unaniem in te stemmen met de beslisnota's genoemd onder dit agendapunt. Zoals eerder genoemd, is agendapunt 6f, beslisnota ‘bestemmingsplan Huurlingsedam 81 Wijchen’, verplaatst naar het agendapunt Stemmingen. De rest van de beslisnota's wordt unaniem aangenomen. 6.a Beslisnota 248669: grondexploitatie openen voor CPO Hoogbroek 6.b Beslisnota 250513: bomen kasteeltuin 6.c Beslisnota 290943: incidentele subsidie stichting de Blije Dries 6.d Beslisnota 120052: Kraanvogelstraat fase 1b 6.e Beslisnota 149201: vaststellen bestemmingsplan Kamperen en Parkeren Groene Heuvels 6.f Beslisnota 149424: bestemmingsplan Huurlingsedam 81 Wijchen 6.g Beslisnota 211580: wijziging verleningsbesluit voorschoolse educatie 2024 6.h Beslisnota 294847: advies toewijzing zendvergunning 6.i Beslisnota 110537: vaststellen omgevingsplan Molenweg tussen 33a en 35 Bergharen 6.j Beslisnota 269931: rekenkameronderzoek omgevingsparticipatie 6.k Beslisnota 303825: vaststellen subsidieplafonds Subsidieregeling GALA Wijchen 2025 6.l Beslisnota 302328: ontwerp wijzigingsbesluit gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 6.m Beslisnota 303463: subsidie Decentralisatie-uitkering 2025 en 2026 7. Mededelingen De voorzitter vraagt of er mededelingen zijn uit de raad. De heer D.

Herms (Wijchen Lokaal) meldt dat de regioagendacommissie van de Groene Metropoolregio alle raadsleden van de 17 aangesloten gemeenten uitnodigt voor een bijeenkomst op vrijdagmiddag 10 oktober 2025 in Arnhem. Het thema is ‘meer landschap, meer stad’, kortom groei in balans met een prettige leefomgeving. Een uitgebreide uitnodiging staat bij de ingekomen brieven in iBabs en men kan zich tot 1 oktober 2025 aanmelden. De voorzitter vraagt vervolgens of er mededelingen zijn uit het college. Wethouder Schouten informeert de raad over de afspraken met Welzorg ten aanzien van de medische hulpmiddelen. Zij meldt dat de klachten de laatste tijd toenemen, mede door een nieuw informatiesysteem. Er wordt door Welzorg hard gewerkt aan het oplossen van de problemen. Voor de toekomst wordt gekeken naar een nieuwe aanbesteding met minimaal twee leveranciers om de kwetsbaarheid te verminderen. 8. Bespreekstukken 8.1 147889 Beslisnota bestemmingsplan Spoorstraat-Herenstraat Wijchen Inleiding De voorzitter introduceert het eerste bespreekstuk, de beslisnota ‘bestemmingsplan Spoorstraat-Herenstraat Wijchen’. Het voorstel ligt voor het bestemmingsplan gewijzigd vast te stellen, wat een initiatief mogelijk maakt voor de herontwikkeling van de hoek Spoorstraat‑Herenstraat met sloop van bestaande bebouwing en de bouw van 51 appartementen met een parkeerkelder.

De voorzitter geeft aan dat tijdens de commissievergadering bleek dat diverse fracties overwogen een amendement of motie in te dienen. Zij meldt dat voorafgaand aan deze vergadering de fractie van Wijchen Lokaal en de fractie van de PvdA een amendement hebben aangekondigd en de fractie van Kernachtig Wijchen een motie. Eerste termijn De heer Burgers (PvdA) bespreekt twee punten van zorg. Het eerste punt betreft de aansluiting van het project op de naastgelegen sportwinkel. Er is sprake van een hoogteverschil, dat met een amendement kan worden opgelost door de maximale goothoogte aan die kant op 10 meter en de bouwhoogte op 13 meter vast te leggen. Volgens hem wordt daarmee de aansluiting van het hele project op bestaande bouw veel mooier en meer trapsgewijs. Het tweede punt betreft de dubbele woning en de garantie voor een betere inpassing. De heer Burgers geeft aan dat discussie hierover in de afgelopen week heeft geresulteerd in een amendement waarvan de heer L. Herms (Wijchen Lokaal) initiatiefnemer is en dat de PvdA steunt. De PvdA kan zich goed vinden in dit amendement dat de kwaliteit en kenmerken van het te slopen gebouw op een goede manier verwerkt en laat terugkomen. Hij benadrukt het belang van het project voor de Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 3 van 16

woningmarkt en de doorstroming: er komen 50, waarschijnlijke grotere, eengezinswoningen vrij, waar ook weer 50 gezinnen in kunnen wonen en zodoende komen waarschijnlijk weer starterswoningen vrij. De heer L. Herms (Wijchen Lokaal) geeft aan dat zijn fractie na de bewogen commissievergadering van donderdag 12 juni 2025 twee weken zorgvuldig heeft nagedacht over de bestemmingsplanwijziging Spoorstraat-Herenstraat ter vervanging van het oude Bristolpand, waarin ook de sloop van de grondgebonden woningen Spoorstraat-Herenstraat is opgenomen. Hij meldt dat de raad twee weken lang adviezen, conclusies en verzoeken heeft ontvangen met betrekking tot de monumentale status van dit pand. Hij legt uit dat dit geen monumentaal pand is en geeft aan dat de voorstanders van het behoud van het pand Spoorstraat-Herenstraat zeven jaar de tijd hebben gehad het pand tot een monument te verklaren en hier niets aan hebben gedaan. Hij geeft aan dat het een bestemmingsplan is waar de raad over moet beslissen en als de raad het plan goedkeurt, worden deze woningen gesloopt. De fractie van Wijchen Lokaal is het met de omwonenden eens dat het ingediende plan te hoog, te massaal en te aanwezig is voor het dorpse karakter van de omgeving. Hij geeft aan dat het een prachtig plan is, maar niet past bij het dorpse karakter dat Wijchen Lokaal voor ogen heeft.

Een herontwikkeling moet passen in het huidige dorpsaanzicht. Hij dient een amendement in genaamd ‘Bouw nieuw in oude stijl’ om sturing te geven aan de herontwikkeling. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) geeft aan dat hij tijdens de commissievergadering uitgebreid heeft stilgestaan bij het grote dilemma in dit dossier. Enerzijds zijn er duidelijk positieve aspecten aan het voorstel, anderzijds sluit de fractie van Kernachtig Wijchen zich aan bij de zorgen over de hoogte en massaliteit van het plan. De heer Klinkhamer benadrukt dat het niet past bij de omliggende bebouwing en dat het plan afbreuk doet aan het dorpse karakter van Wijchen, dat voor Kernachtig Wijchen van grote waarde is. Hij wijst erop dat voor de nieuwe ontwikkelingen een karakteristiek pand moet worden gesloopt dat binnen het beschermd dorpsgezicht valt. Dit vraagt om extra voorzichtigheid. Hij geeft aan dat het woonhuis waarover hij spreekt volgens velen charme aan het centrum geeft en symbool staat voor het dorpse karakter. Volgens sommigen is de cultuurhistorische waarde van dit pand zo hoog dat het een monumentale status zou moeten krijgen. Hij merkt op dat hoewel de sloop van dit pand niet expliciet ter besluitvorming voorligt, het bestemmingsplan wel sloop impliceert, en dit wordt meegenomen in de overwegingen van zijn fractie.

De heer Klinkhamer geeft aan dat zijn fractie de tijd heeft genomen alle informatie tot zich te nemen, vragen te stellen en belangen te wegen en dat zijn fractie, na zorgvuldige afweging van alle belangen, tot de conclusie is gekomen dat de weegschaal net iets doorslaat naar de negatieve kant. Hij benadrukt dat ruimtelijke ontwikkeling niet van vandaag of morgen is en dat wat nu wordt beslist, decennialang het aanzicht van het centrum bepaalt. Voor zijn fractie moet de ontwikkeling op deze plek iets extra's geven aan het hart van Wijchen. Zolang zijn fractie hier niet volledig van overtuigd is, kan Kernachtig Wijchen zo'n ingrijpend plan niet steunen. De massaliteit van het ontwerp geeft voor hen de doorslag om tegen te stemmen. De heer Klinkhamer benadrukt dat de woningbouwopgave groot is en dat de vraag naar woningen dicht bij voorzieningen toeneemt. Tegelijkertijd koestert Kernachtig Wijchen het beschermd dorpsgezicht, karakteristieke panden en andere waardevolle ruimtelijke elementen. Om een balans te vinden en daarop te kunnen sturen, dient zijn fractie een motie in. Samen met andere partijen verzoeken zij het college een visie op te stellen voor de doorontwikkeling van het centrum met ruimte voor groei en behoud van dorpskwaliteit en het Wijchense karakter.

De heer Derksen (CDA) verwijst naar het parapluplan Cultuurhistorie Samen in Verscheidenheid, vastgesteld in 2017, waarin staat dat de gemeente Wijchen een actief monumentenbeleid voert. Dit beleid heeft als doel de meest waardevolle bebouwing voor nu en in de toekomst te beschermen. Hij merkt op dat de gemeente beschikt over een eigen gemeentelijke monumentenlijst en dat opname van nieuwe bouwwerken op deze lijst mogelijk is als kan worden aangetoond dat de waarde dermate hoog is dat borging via het bestemmingsplan niet volstaat. Hij geeft aan dat dit parapluplan dé kans was de bewuste tweekapper als monument aan te merken, maar dat dit niet is gebeurd. Hij wijst erop dat het pand aan de Spoorstraat/Herenstraat wel in het parapluplan voorkomt, maar van de lijst met cultuurhistorisch waardevolle panden is afgehaald omdat het al onder het beschermd Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 4 van 16

dorpsgezicht valt. De heer Derksen legt uit dat het beschermd dorpsgezicht in Wijchen in 2009 is vastgesteld en dat in 2017 een stappenplan is vastgesteld waarmee ook bij panden binnen het beschermd dorpsgezicht ontwikkelingen mogelijk zijn, inclusief sloop. Hij vindt het wrang dat de verantwoordelijke oud‑wethouder Loermans zich nu verzet tegen de sloop van de twee‑onder‑een‑kapwoning, terwijl hij zelf de kans heeft laten liggen het pand als monument aan te merken. Hij wijst erop dat onder leiding van deze oud‑wethouder een stappenplan in de gemeenteraad is gebracht. De voorzitter onderbreekt de heer Derksen en wijst erop dat het het college was dat op dat moment standpunten innam, niet een individueel wethouder en dat het huidige college de verantwoordelijkheid van dat college ook weer heeft overgenomen. De heer Derksen vervolgt dat het college het stappenplan in de gemeenteraad heeft gebracht, waarbij ontwikkelingen, zelfs sloop, bij het beschermd dorpsgezicht mogelijk zijn door het volgen van een stappenplan. Als recent voorbeeld noemt hij Kasteellaan 48. In 2021 is dit adres, dat onder hetzelfde beschermde dorpsgezicht valt, gesloopt om plaats te maken voor een modern appartementengebouw aan de Kasteellaan. De heer Derksen merkt op dat het maatschappelijk belang voor huisvesting van dertien bewoners destijds zwaarder woog dan het behoud van het cultuurhistorische pand.

De initiatiefnemer van de Spoorstraat heeft sinds 2019 het stappenplan gevolgd, de plannen zijn beoordeeld en goedgekeurd. Op die goedkeuring terugkomen getuigt van een onbetrouwbare overheid. Hij vindt het goed dat het college dit niet doet en koers houdt. De heer Derksen complimenteert het college voor het zorgvuldig en juist handelen door het volgen van het door de raad vastgestelde stappenplan. Hij benadrukt dat het CDA Wijchen kiest voor woningbouw en het huisvesten van meer dan 100 mensen op deze plek, in plaats van nu één iemand. Hij pleit voor het tegengaan van verpaupering door de sloop van het oude pand en de oude videotheek, en voor het verkleinen van het kernwinkelgebied om leegstand tegen te gaan. Hij roept het college op in de verdere ontwikkeling van de plannen nog eens goed te kijken naar de bouwstijl, kwaliteit en massieve uitstraling, en beleid te maken voor toekomstige bouwontwikkelingen in het centrum. De heer Ten Buren (VVD) bespreekt de wijziging van het bestemmingsplan aan de Spoorstraat/Herenstraat, waarmee de mogelijkheid wordt geboden 51 nieuwe woningen te realiseren. Hij benadrukt dat VVD Wijchen achter het idee van groei en ontwikkeling staat en dat dit plan een flinke stap in de goede richting is gezien de enorme woningbehoefte in de gemeente.

Hij wijst erop dat de ontwikkeling past in de ambitie van Wijchen door te groeien naar 45.000 tot 50.000 inwoners, en dat het hier gaat om inbreiding binnen bestaand stedelijk gebied, wat betekent dat nieuwe woningen worden gerealiseerd zonder dat kostbare natuur of buitengebied verloren gaat. De heer Ten Buren erkent dat de sloop van bestaande panden emoties kan oproepen, maar benadrukt dat zorgvuldig naar de cultuurhistorische waarde is gekeken. Hij verwijst naar het onderzoek door bureau Pouderoyen Tonnaer, dat laat zien dat het pand op de hoek een beperkte cultuurhistorische waarde heeft en geen monumentale status. Deze conclusies worden ondersteund door de Welstandscommissie, de dorpsbouwmeester en het Gelders Genootschap. De VVD vindt de sloop pijnlijk maar gerechtvaardigd. Hij benadrukt dat het plan in een breder perspectief moet worden gezien, waarbij behoud van karakter belangrijk is, maar geen reden om een jarenlange ontwikkeling stil te zetten. De heer Ten Buren wijst op de voordelen van het plan, zoals het realiseren van 51 nieuwe duurzame klimaatneutrale woningen, het voorkomen van leegstand en het aanpakken van verloedering en versplintering in het centrum.

Hij benadrukt dat dit plan de mogelijkheid biedt het centrum levendig te houden en te verjongen en geeft tevens aan dat de onduidelijkheid rondom de status van panden met een beschermd dorpsgezicht voor verwarring en onzekerheid bij alle betrokken partijen zorgt. Nu is het zo dat bij elke toekomstige ontwikkeling opnieuw moet worden bepaald wat de waarde is van de bestaande panden binnen het beschermd dorpsgezicht en hoe daarmee om te gaan. Daarom is de VVD mede-indiener van de motie om een visie op te stellen voor de doorontwikkeling van het centrum. Hij pleit voor een gedegen plan en onderzoek, en roept op aan de slag te gaan met de bouw van de nieuwe woningen. De heer Oomen (GroenLinks) geeft aan dat zijn fractie voorstander is van het bestemmingsplan en ook de verbeelding van het plan snapt. Hij benadrukt dat zijn fractie de toezeggingen voor een betere vertaling van het huidige pand in het plan met betrekking tot cultuurhistorische stijl, kwaliteit en karakteristieke aspecten van het bouwplan graag vastlegt. Hij geeft aan dat GroenLinks samen met Wijchen Lokaal, het CDA en de PvdA een amendement indient. Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 5 van 16

GroenLinks begrijpt het sentiment van de bezwaarmakers wel. Met het bouwplan maakt men op deze plek een mooie landmark die de overgang tussen Kasteeltuin, het winkelgebied en het stedelijke stationsgebied goed accentueert. Hij geeft aan dat het huis destijds is aangewezen als onderdeel van het beschermd dorpsgezicht, maar dat dit geen garantie biedt voor het volledig stilleggen van enige ontwikkeling op die plek. De heer Oomen merkt op dat Wijchen wil doorgroeien naar 50.000 inwoners; daarvoor moet ontwikkeling van de binnenstad mogelijk zijn. Wel vindt hij het belangrijk het dorpsgezicht te koesteren door elementen van het dorp terug te laten komen in het stedelijkere karakter. Hij geeft aan dat daar een mooie uitdaging voor de projectontwikkelaars ligt, daarom dient GroenLinks de motie met Kernachtig Wijchen, het CDA en de VVD mee in. Hij pleit voor een moderne, klimaatneutrale oplossing en benadrukt dat in deze tijd van woningnood behoefte is aan wel meer dan 50 woningen op deze plek. De heer Lukkezen (D66) complimenteert Wijchen Lokaal voor het versterken van een toezegging die D66 heeft gekregen. Hij benadrukt dat de waarden van het pand behouden moeten blijven en dat D66 het amendement steunt. Hij uit zijn frustratie over het beeld dat buiten de raadzaal wordt neergezet, alsof de raad alles wat oud en mooi is tegen de vlakte wil gooien.

Hij benadrukt dat de raad juist fanatiek is in het behoud van cultuur en historie, en dat het realiseren van woningen op een passende manier de druk op de woningmarkt verlicht en de doorstroming bevordert. Wethouder Gerrits reageert op de motie en amendementen. Hij benadrukt dat het college een worsteling heeft gehad met dit dossier en dat de stukken positief zijn beoordeeld en naar de raad zijn doorgestuurd. Daarmee staat het college achter de ontwikkeling van nieuwe woningen bij deze toegang naar het centrum. Het college heeft echter niet ingestemd met de uiterlijke uitwerking. Hij legt uit dat de formele beoordeling en toetsing pas plaatsvinden bij de omgevingsvergunning, inclusief de sloop van het pand. Alleen bij een positief oordeel op dat moment kan en zal een vergunning worden verleend. Hij geeft echter aan dat het vanavond niet over de omgevingsvergunning, maar over het bestemmingsplan gaat. Hij hecht er daarnaast nog aan te benadrukken dat het college zich baseert op onafhankelijk en objectief advies van deskundige ambtenaren en adviseurs van het Gelders Genootschap. Wethouder Gerrits reageert vervolgens op het amendement ‘Bouw nieuw in oude stijl’. Hij geeft aan dat het college dit amendement kan onderschrijven en dat de initiatiefnemer al op de hoogte is gesteld van de opgave die hier ligt.

Hij belooft dat de raad wordt geïnformeerd over het resultaat voordat besluitvorming over de omgevingsvergunning plaatsvindt. Wethouder Gerrits legt uit dat planologisch al sprake is van één bouwlaag hoogteverschil tussen het pand Snelders en de nieuwbouw. De goothoogte in de Spoorstraat van het pand Snelders en verder in de Spoorstraat is op dit moment vastgesteld op 8 meter in het bestemmingsplan en de nokhoogte is niet gemaximeerd. In het nieuwe bestemmingsplan wordt uitgegaan van een maximale goothoogte van 11 meter. De top is gemaximeerd op 19 meter, in tegenstelling tot de huidige panden in de Spoorstraat. Hij waarschuwt dat het aannemen van dit amendement zonder onderliggend stedenbouwkundig advies kwetsbaar kan zijn bij een rechter en dat een risico bestaat op een schadeclaim voor de gemeente. Daarom ontraadt het college dit amendement. Wethouder Gerrits bespreekt de motie ‘Ontwikkel het centrum met een dorpskarakter’. Hij geeft aan dat deze oproep goed past bij de ambitie van het college voor een vitaal en aantrekkelijk centrum met dorpse kwaliteit en allure. Hij belooft dat het college binnenkort een plan voorlegt. Tweede termijn De voorzitter opent de tweede termijn van de raad. Zij geeft aan dat de woordvoerders elkaar mogen interrumperen, maar roept op herhalingen van interrupties te voorkomen. Zij benadrukt het belang van een open debat.

De heer Derksen (CDA) benadrukt het belang van het strategisch kompas 2035 en de groeiambitie naar 50.000 inwoners. Hij geeft aan dat het niet mogelijk is overal het dorpse karakter te behouden bij uitbreiding naar die omvang en dat soms pijnlijke keuzes moeten worden gemaakt om het grotere doel te bereiken. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) benadrukt dat het strategisch kompas duidelijk aangeeft dat inwoners voorstander zijn van woningbouw, maar niet tegen elke prijs. De heer Derksen geeft aan dat waar het CDA één tweekapper niet vindt opwegen tegen het realiseren van 51 appartementen, Kernachtig Wijchen Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 6 van 16

het risico neemt dat daar slechts één woning blijft bestaan in plaats van 51 appartementen. De heer Klinkhamer vraagt om een duiding, omdat zijn fractie niet heeft benoemd dat het slechts om één tweekapper gaat. De heer Derksen antwoordt dat het risico bestaat dat de situatie blijft zoals die is als Kernachtig Wijchen tegenstemt. Hij benadrukt dat zijn fractie voor een zorgvuldig tot stand gekomen ontwikkeling gaat. De heer Derksen legt uit dat hij in dit dossier heeft gekeken naar de contouren van een beschermd dorpsgezicht en dat het gebied achter de Herenstraat en Spoorstraat geen bescherming geniet van een beschermd dorpsgezicht, maar alleen bestemmingsplanregels heeft. De heer Derksen geeft aan dat het CDA achter hun standpunt blijft staan dat een beschermd dorpsgezicht niet maakt dat er geen ontwikkelingen mogelijk zijn. De heer Klinkhamer vraagt waar de heer Derksen het vandaan haalt dat Kernachtig Wijchen eraan blijft vasthouden om nergens ontwikkeling mogelijk te maken. De heer Derksen antwoordt dat hij zich niet per se richtte tot één partij. Hij benadrukt dat het beschermd dorpsgezicht niet betekent dat geen ontwikkelingen mogelijk zijn, maar dat wel degelijk dingen mogelijk zijn als je het stappenplan doorloopt.

De heer Klinkhamer vraagt de heer Derksen of hij het niet logisch vindt dat altijd discussie zal zijn bij ontwikkelingen binnen een beschermd dorpsgezicht of bij waardevolle panden. De heer Derksen antwoordt dat hij dat niet ontkent en vindt het ook niet onlogisch dat hier discussie over is. Hij benadrukt dat het wel belangrijk is eerst naar de laatst vastgestelde plannen, van 2017, te kijken. Hij geeft aan dat dit pand voldoende beschermd wordt geacht via het beschermd dorpsgezicht. Dat betekent volgens hem dat er wel degelijk ontwikkelingen mogelijk zijn, zelfs sloop. Wat het amendement over de hoogte betreft sluit het CDA zich volledig aan bij de antwoorden van de wethouder. De heer Klinkhamer vraagt hoe de heer Derksen zou reageren als twee of drie lagen hoger worden gebouwd. De heer Derksen antwoordt dat voor hen de norm is dat vier lagen met een terugliggende kap worden gebouwd, zoals meerdere keren is toegezegd in de commissievergadering. Hij erkent dat er een hoogteverschil is en zijn fractie hoopt dat in het vergunningsverleningsproces, inclusief de welstandstoets, nog een goede slag wordt gemaakt. Hij geeft aan dat het gevolg van tegenstemmen is dat 100 mensen elders moeten wonen. De heer Ten Buren (VVD) merkt op dat bijna alle partijen de noodzaak zien het woningtekort aan te pakken.

Hij geeft aan dat dit project een klein deel van dit tekort kan oplossen en snel ontwikkeld kan worden midden in het centrum. Hij geeft aan dat alle stappen rondom deze ontwikkelingsmogelijkheden conform het stappenplan zijn genomen. Wat betreft het amendement van Wijchen Lokaal geeft hij aan dat zij dit kunnen steunen, omdat de nieuwbouw de stijl van de bestaande bebouwing zal verbeelden. Het amendement van de PvdA steunen zij niet. Hij benadrukt dat de ingediende motie zo snel mogelijk tot uitvoering moet komen om te voorkomen dat lopende ontwikkelingen te veel vertraging oplopen. De heer Oomen (GroenLinks) constateert dat de raad, op één partij na, eensgezind is over het bestemmingsplan. Hij benadrukt dat de ontwikkeling op de betreffende locatie goed kan zijn en dat hij afwacht hoe dit uiteindelijk in het beeldkwaliteitplan tot uiting komt. Hij kijkt uit naar de evaluatie over een jaar. De heer Lukkezen (D66) begrijpt het dilemma van Kernachtig Wijchen, namelijk dat men iets moois niet wil weghalen zonder te weten dat er iets beters voor terugkomt. Hij hoopt dat Kernachtig Wijchen het amendement van Wijchen Lokaal steunt, omdat dit alles beter maakt. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) corrigeert enkele zaken die volgens hem niet kloppen.

Hij wijst erop dat het pand wel degelijk op de lijst van waardevolle panden in Wijchen staat en beschermd is door het beschermde dorpsgezicht. Hij hoopt verder dat het college nog eens goed kijkt naar de massaliteit. De wethouder heeft immers in de commissievergadering aangegeven dat dat geen onderdeel is van de toets die nog plaatsvindt. Hij geeft aan dat als men dit wel wil, men beter tegen dit plan kan stemmen. De heer Lukkezen (D66) vraagt in hoeverre Kernachtig Wijchen het eens is met het amendement van Wijchen Lokaal om de toets te doen wanneer er extra informatie komt. De heer Klinkhamer antwoordt dat het niet logisch is een beslisnota niet te steunen en dan wel te amenderen. Hij benadrukt dat als men zorgen heeft over het plan, men tegen moet stemmen. De heer Derksen (CDA) vraagt hoe Kernachtig Wijchen het belang van woningbouw afweegt tegen het belang van het behoud van het dorpse karakter. De heer Klinkhamer antwoordt dat er veel gebouwd wordt in Wijchen, maar Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 7 van 16

dat dit niet betekent dat elke ruimtelijke ontwikkeling met woningbouw moet worden goedgekeurd. Hij vindt het amendement inhoudelijk lastig te steunen omdat het plan niet wordt aangepast en de besluitvorming bij het college ligt, niet bij de raad. Hij benadrukt dat de raad nu de gelegenheid heeft iets te veranderen of tegen te stemmen. De heer Lukkezen merkt op dat de indruk wordt gewekt dat informatienota’s nooit discussie en een koerswijziging opleveren en dat vindt hij erg jammer. Hij vraagt of de heer Klinkhamer niet ziet dat dit een mooie kans is. De heer Klinkhamer antwoordt dat hij het met de heer Lukkezen eens is dat het ongetwijfeld veel discussie gaat oproepen. Hij wil voorkomen dat de raad er dan niets meer over te zeggen heeft. De heer Derksen vraagt of de heer Klinkhamer ook inziet dat als het college terugkomt met die nota door dit amendement, het college maar ook de initiatiefnemer nog een keer duidelijk wordt gemaakt dat op die punten wat moet gebeuren en dat er dan dus degelijk wat wordt veranderd. De heer Klinkhamer antwoordt dat dat het inderdaad heel duidelijk maakt en dat een tegenstem dat ook duidelijk maakt. De heer L. Herms (Wijchen Lokaal) merkt op dat veel fractieleden van Kernachtig Wijchen het wel eens zijn met het amendement en vraagt of dat niet kan zorgen voor een positieve kijk.

De heer Klinkhamer stelt voorop dat het niet gewaardeerd zou worden als hij tegen zou zijn terwijl veel mensen in zijn fractie het eens zijn met het amendement. Hij is van mening dat bestemmingsplannen vaak niet een klein beetje kunnen worden aangepast, het is meestal wel of niet. De heer Lukkezen vraagt wat de plannen zijn voor de panden die Kernachtig Wijchen ‘niet mooi’ vindt. De heer Klinkhamer antwoordt dat het niet aan de raad is plannen te maken voor panden die niet hun eigendom zijn. De heer Lukkezen merkt op dat de heer Klinkhamer wel tegen stilstand op deze locatie stemt en vraagt of de heer Klinkhamer dat ook inziet. De heer Klinkhamer geeft aan dat zijn fractie tegen het bestemmingsplan stemt zoals het nu voorligt. Hij benadrukt dat dit niets te maken heeft met de ontwikkeling op de locatie zelf, maar met het bestemmingsplan. De heer Derksen vraagt hoe de heer Klinkhamer voorkomt dat dit plan lang blijft liggen. De heer Klinkhamer antwoordt dat het niet aan de raad is dit te voorkomen, maar dat hij hoopt dat de projectontwikkelaar met een ander plan komt waar de raad wel achter kan staan. De heer Ten Buren (VVD) vraagt waar het plan aan moet voldoen om wel te worden goedgekeurd, aangezien elk plan wel iets heeft waar men het niet mee eens kan zijn.

De heer Klinkhamer erkent dat en geeft aan dat dit een lastige vraag is, omdat dorpskarakter en karakteristieke elementen subjectief zijn. Hij geeft aan dat zijn fractie reageert op de voorgestelde ontwikkelingen en dat zij zich niet kunnen scharen achter de massaliteit van het huidige plan. Hij kan echter wel meegaan in de bouw van woningen in het Bristolpand of het pand daarachter. De heer Derksen vraagt of Kernachtig Wijchen nu een nieuw ‘Wijchens hoog’ introduceert, aangezien zij de hoogbouw te hoog vinden, terwijl dit voldoet aan ‘Wijchens hoog’. De heer Klinkhamer geeft aan dat er niet één definitie is van ‘Wijchens hoog’, maar dat Kernachtig Wijchen de bouw, die tot bijna 20 meter hoog kan worden, inderdaad te hoog vindt. Daarnaast geeft hij aan dat zijn fractie kijkt naar wat zij passend vindt op de locatie. Kernachtig Wijchen vindt het op deze plek niet passend, gezien de bebouwing eromheen, die een stuk lager is. De voorzitter stelt voor dat de heer Klinkhamer op het andere amendement reageert, ondanks twee nieuwe interrupties. De heer Klinkhamer geeft aan dat het hem deugd deed dat er nu toch allerlei voorstellen liggen ruimtelijk het plan aan te passen. Twee weken geleden tijdens de commissievergadering stond geen enkele partij daarvoor open. En nu ligt er een amendement om op één plek goothoogte en maximale hoogte in te perken.

Hij is blij dat er partijen zijn die hebben ingezien dat het ruimtelijk eigenlijk niet verstandig is deze ontwikkelingen door te voeren en dit niet passend is. Kernachtig Wijchen ziet het bestemmingsplan niet zitten, ook om de reden die de wethouder aangaf, en stemt dus ook tegen het amendement. De heer Derksen vraagt of de sloop van de tweekapper voor de heer Klinkhamer onbespreekbaar is of dat dit wel bespreekbaar is als het stappenplan wordt gevolgd. De heer Klinkhamer antwoordt dat het stappenplan goed is doorlopen. Sloop binnen het beschermd dorpsgezicht is niet uitgesloten, zoals de heer Derksen eerder aangaf. De raad moet een belangenafweging maken en zijn fractie is van mening dat deze ontwikkeling niet passend is. De heer Ten Buren vraagt of het ontwerp een rol speelt in de beslissing van de heer Klinkhamer. De heer Klinkhamer antwoordt dat hij geen stedenbouwkundige is en dat hij geen ontwerpen maakt. De heer Lukkezen vraagt of Kernachtig Wijchen er überhaupt van overtuigd wil worden dat er een parel kan komen. De heer Klinkhamer antwoordt dat zijn fractie de massaliteit van de huidige verbeelding te groot vindt en dat dit de doorslag heeft gegeven tegen het bestemmingsplan te stemmen. De heer Lukkezen merkt op niet over de verbeelding te stemmen, maar over de inhoud van het Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 8 van 16

gebouw. Hij vraagt de heer Klinkhamer waar hij voor stemt. De heer Klinkhamer antwoordt dat hij niet de verbeelding van de impressies bedoelt, maar de verbeelding op papier, hoe groot alles kan worden, en dat het daar juist om gaat vanavond. Wat de motie van Kernachtig Wijchen betreft geeft hij aan dat het mooi zou zijn als daar ook brede steun voor is. Hij heeft het dan over beschermd dorpsgezicht, karakteristieke panden en andere waardevolle elementen. De heer Klinkhamer sluit af met een oproep de dorpse kwaliteit van Wijchen te behouden en roept de partijen op hier ook naar te handelen. Hij is blij dat veel partijen deze kwaliteit waardevol vinden en hoopt dat dit ook in daden wordt omgezet. De heer L. Herms (Wijchen Lokaal) gaat ervan uit dat het eerste amendement dat hij ooit heeft ingediend, wordt aangenomen. Hij bedankt de wethouder voor zijn antwoorden en merkt op dat hij zich gesterkt voelt in zijn standpunt. Hij geeft aan dat dit mogelijk de eerste keer is dat Kernachtig Wijchen het onderspit delft. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) wenst de heer Herms succes met zijn amendement, maar vraagt waarom hij niet met Kernachtig Wijchen mee kan gaan om tegen het plan te stemmen, gezien hun gedeelde waarden omtrent het dorpskarakter en karakteristieke panden. De heer L.

Herms reageert dat hij de poging van de heer Klinkhamer waardeert, maar dat hij niet van plan is tegen het plan te stemmen. De heer Burgers (PvdA) ziet in dat het amendement dat zij hebben ingediend het niet haalt, maar wil toch enkele punten benadrukken. Hij geeft aan dat het hier om twee buren gaat die het eigenlijk met elkaar eens zijn en dat het logisch zou zijn de afspraken vast te leggen in het bestemmingsplan. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) vraagt de heer Burgers waarom hij na zes jaar ineens een amendement indient om het plan aan te passen, terwijl hij eerder aangaf dat al zes jaar adviezen zijn uitgevoerd. De heer Burgers antwoordt dat hij nieuwe informatie had ontvangen over de afspraken met betrekking tot de sportwinkel en het nieuwe project, wat hem ertoe bracht het bestemmingsplan te willen wijzigen. De heer Klinkhamer merkt op dat vanavond wordt gestemd over wat al zes jaar bij de heer Burgers bekend was. De heer Burgers legt uit dat het huidige bestemmingsplan drie lagen met een terugliggende laag van 8 meter hoog omvat, wat hij vreemd vindt. Hij stelt voor dit op te lossen door drie lagen met een normale terugliggende laag vast te leggen.

De heer Derksen (CDA) vraagt de heer Burgers of hij zich bewust is van de planologische mogelijkheden zoals geschetst door de wethouder zodat er minder hoogteverschil ontstaat en of dit hem niet geruststelt over toekomstige ontwikkelingen. De heer Burgers antwoordt dat hij het eens is met de heer Derksen, maar dat hij het toch handig vindt dit in het bestemmingsplan vast te leggen. De heer Klinkhamer vraagt of de heer Burgers tegen het plan stemt als zijn amendement niet wordt aangenomen. De heer Burgers antwoordt dat hij zeker niet tegen het plan stemt, omdat het belangrijk is een vervolgstap te zetten. Hij benadrukt tevens dat het bespreken van het bestemmingsplan in de raad veel heeft opgeleverd, omdat dit tot een goede discussie en aanpassingen in het plan heeft geleid. De heer Klinkhamer merkt op dat het waardevol is over het bestemmingsplan te spreken, maar dat er geen enkele partij was die van plan was een amendement in te dienen. Hij geeft aan dat dit pas na de commissievergadering kwam en in de afgelopen twee weken opeens door een e-mail een amendement is geschreven. De voorzitter geeft aan dat het iedere fractie vrijstaat op basis van e-mails geïnspireerd te raken om een amendement of motie in te dienen.

De heer Burgers geeft aan dat het amendement aanpassing bouwhoogte overgang sportwinkel appartement Spoorstraat/Herenstraat het niet gaat halen en stelt voor dit in te trekken, aangezien het geen zin heeft het in stemming te brengen. Hij is wel blij met de discussie die hierover is gevoerd en hoopt dat de wethouder de discussie meeneemt bij het beoordelen van toekomstige plannen. De voorzitter vat samen dat de heer Burgers het amendement wil intrekken, maar merkt op dat GroenLinks mede-indiener is. De heer Oomen (GroenLinks) geeft aan dat zijn fractie akkoord gaat met het intrekken van het amendement. De voorzitter vraagt het college of feitelijke onjuistheden zijn gehoord. Wethouder Gerrits wil voorkomen dat verkeerde verwachtingen ontstaan naar aanleiding van het amendement van de heer L. Herms. Hij verduidelijkt dat het college de raad informeert voordat een onomkeerbare beslissing wordt genomen, zoals gevraagd in het amendement. Hij benadrukt dat dit amendement niet vraagt om het bespreken van en een debat over een informatienota. Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 9 van 16

De voorzitter herhaalt dat de heer Burgers het amendement heeft ingetrokken en vraagt de heer L. Herms of hij de tekst van het amendement wenst aan te passen, wat niet het geval is. Vervolgens vraagt de voorzitter de heer Klinkhamer of hij de motie nog wil wijzigen, wat eveneens niet het geval is. De voorzitter kondigt aan dat de raad overgaat tot stemming. Stemming De voorzitter brengt amendement 2, ‘Bouw nieuw in oude stijl’, ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 16 stemmen voor en 9 stemmen tegen wordt het amendement aangenomen. Besluit: De raad stemt in met amendement 2, ‘Bouw nieuw in oude stijl’ (zaaknummer 147889). De voorzitter brengt beslisnota ‘Bestemmingsplan Spoorstraat-Herenstraat Wijchen’ ter stemming. Er worden geen stemverklaringen afgelegd. Met 16 stemmen voor en 9 stemmen tegen wordt de beslisnota aangenomen. Besluit: De raad stemt in met beslisnota 147889 ‘Bestemmingsplan Spoorstraat-Herenstraat Wijchen’. De voorzitter brengt de motie ‘Ontwikkel centrum met behoud dorpskarakter’. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 25 stemmen voor wordt de motie unaniem aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met de motie ‘Ontwikkel centrum met behoud dorpskarakter’ (zaaknummer 147889). De vergadering wordt kort geschorst.

8.2 133830 Beslisnota Lokale Energiestrategie Wijchen en Uitvoeringsprogramma Inleiding De voorzitter legt uit dat in het voorstel voor de lokale energiestrategie de doelen voor het gemeentelijke energiebeleid voor de komende jaren worden beschreven. Daarmee wordt richting gegeven aan de warmte- en energietransitie op gemeentelijk niveau. Tijdens de commissievergadering heeft de fractie van de PvdA een motie aangekondigd naar aanleiding van aandachtspunten die de rekenkamer heeft gesignaleerd over toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht. Eerste termijn De heer Burgers (PvdA) herinnert eraan dat in de commissie een uitgebreide discussie is geweest over de lokale energiestrategie. Hij merkt op dat de beslisnota voor hem en anderen meer aanvoelt als een informatienota. Hij benadrukt dat de doelstellingen niet worden gehaald, met slechts 39% CO2-reductie in plaats van 55% na 2030. Hij merkt op dat hij zich verbaasde over het toegevoegde rekenkameronderzoek dat expliciet advies geeft aan de gemeente Wijchen over het energieverbruik door bedrijven, dat twee derde van het totaal uitmaakt. Hij benadrukt dat de energiebesparingsregeling al sinds 1993 bestaat, maar dat hier weinig mee is gedaan. Hij roept op tot meer ambitie. Daarom heeft de PvdA een motie ingediend om het college te vragen betere afspraken te maken en meer te doen met de energiebesparingsregeling.

Mevrouw Muller (D66) merkt op dat haar fractie positief is over de beslisnota zoals deze nu voorligt. Ze ziet echter nog kansen om meer te bereiken en pleit voor het overnemen van het advies van de rekenkamer om te handhaven op energiebesparingsmogelijkheden bij bedrijven. Ze noemt dit een win-winsituatie en hoopt dat de rest van de raad dit ook inziet. Ze vraagt hoe de wethouder de recente oprichting van een gemeentelijk warmtebedrijf in Nijmegen ziet en of dit kansen biedt voor Wijchen om aan te sluiten op dit warmtenet. Ze vraagt ook wanneer burgers per wijk kunnen verwachten wat hun opties zijn voor bijvoorbeeld een warmtepomp. Ze Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 10 van 16

geeft aan dat dit een vijfjarenplan is, maar vraagt de wethouder of zij al iets kan toelichten op wat binnen vijf jaar kan worden verwacht. Ze complimenteert de participatieopzet van de vijfjarige route en vraagt of er meer nieuws is naar aanleiding van de recente informatiebijeenkomst. Ze vraagt ook of zij de wethouder kunnen helpen een proportionele vergoeding te krijgen voor de bijdrage van Wijchen aan de landelijke energieopgave. De heer Tiemessen (GroenLinks) herinnert aan de discussie in de commissie over de haalbaarheid van de ambities in de lokale energiestrategie (LES). Hij geeft aan dat in de LES wordt gesproken over een realistisch en ambitieus doel van 39% CO 2-reductie in 2030. Hij merkt op dat dit een forse bijstelling naar beneden is van het oorspronkelijke doel, namelijk 55% CO2-reductie. Hij vraagt de wethouder om duidelijkheid over wat ‘realistisch’ en ‘ambitieus’ is. Hij geeft aan dat voor GroenLinks een significante CO2-uitstootreductie noodzaak is. Hij merkt op dat voor het college het bereiken van 39% CO2-uitstootreductie op basis van een realistisch beleid haalbaar is. Volgens hem is dat beleid gebaseerd op onrealistische maatregelen waar het college geen invloed op heeft, zoals de reeds ingecalculeerde realisatie van het warmtenet in 2030.

Hij geeft aan dat de aanleg van een warmtenet vijf tot vijftien jaar in beslag neemt, waarbij die vijf jaar alleen geldt voor zeer optimale omstandigheden, die in Wijchen zeker niet gelden. Hij geeft aan dat er geen plan B is en vraagt of de wethouder kan aangeven hoe zij die bijstelling van de aanpak voor ogen heeft als uit de jaarlijkse monitoring blijkt dat de plannen onhaalbaar blijken te zijn en wanneer de eerste monitoringsresultaten verwacht kunnen worden. Hij vraagt wat de wethouder doet als in het najaar bekend wordt dat het warmtenet er niet of veel later gaat komen. Hij vraagt zich af of er dan op de korte termijn een alternatief voor de LES verwacht mag worden of dat het college de evaluatie afwacht die pas over vijf jaar wordt uitgevoerd. Hij vraagt ook of de wethouder van zins is in ruil voor de komst van een hoogspanningsstation energieambities in te leveren en zo ja, welke ambities dat zijn. Hij benadrukt dat GroenLinks de beslisnota steunt, zodat er een ijkpunt ligt aan de hand waarvan toekomstig beleid kan worden getoetst, maar dat de haalbaarheid uiterst onzeker is en dat er nog geen alternatieven in beeld zijn. De heer Verharen (Kernachtig Wijchen) merkt op dat de LES een levend document is en dat het daarom goed is de voortgang goed te monitoren en jaarlijks te rapporteren.

Hij is geschrokken van de omvang van het hoogspanningsstation, dat minimaal 31 hectare beslaat, waarbij nog geen rekening is gehouden met de ruimte die Liander nodig heeft en de ruimte voor een wegontsluiting. Hij wijst op mogelijke toekomstige ontwikkelingen zoals ruimte voor opslag van energie en een 5 hectare groot terrein voor een systeem voor energie van windmolens op zee. Hij benadrukt dat voor Kernachtig Wijchen de immense bijdrage van Wijchen aan de energievoorzieningen in Noord-Brabant een punt van zorg is. Hij vraagt zich af waar het lokaal belang blijft te midden van nationale en algemene belangen. Hij stelt voor alle andere impactvolle ontwikkelingen in het buitengebied voorlopig stop te zetten. Hij geeft aan dat het college met de provincie in gesprek is over vormen van compensatie, zoals financiële en ruimtelijke compensatie, waarbij voor Kernachtig Wijchen vooral compensatie in de bijdrage van Wijchen aan de energietransitie belangrijk is. De heer Verharen uit ook zorgen over de plannen voor warmtenetten die aan de ARN worden gekoppeld. Hij vraagt hoelang de ARN nog afval blijft verbranden, gezien de overcapaciteit aan verbrandingsovens en de jaarlijkse verhoging van de CO2-heffing met als einddoel een circulaire economie in 2050. Hij vraagt zich af hoelang de ARN nog voldoende restwarmte levert, wat de kosten hiervan zijn en of er betaalbare alternatieven zijn.

Hij wijst ook op de grote investeringen die nodig zijn voor de infrastructuur en de oprichting van een warmtebedrijf. Daarnaast merkt de heer Verharen op dat in het hoofdstuk over spoor 3 slechts summier aandacht is voor het hoogspanningsstation, terwijl dit voor Kernachtig Wijchen erg zwaar weegt en invloed heeft op de mogelijke plannen voor een tweede windpark. Hij betreurt dat ook slechts summier aandacht is voor kernenergie. Hij geeft aan dat de provincie Noord-Brabant samen met een consortium van bedrijven € 4 miljoen investeert in een MSR, een gesmoltenzoutreactor, en roept de provincie Gelderland op zich daarbij aan te sluiten. Hij merkt op dat tijdens de masterclass Kernenergie van Kernachtig Wijchen veel vragen en ideeën waren over dit onderwerp, en dat dit leeft onder de mensen. De heer Haerkens (VVD) benadrukt dat de strategie een mooi overzicht geeft van de richtingen, de vier sporen, die ontwikkeld worden, maar dat het de vraag is hoe elk spoor zich ontwikkelt. Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 11 van 16

Zo bestaan twijfels bij het warmtenet vanwege de hoge kosten en risico's. Hij geeft aan dat de VVD van mening is dat Wijchen al een zeer grote bijdrage levert aan de energietransitie. Zo noemt hij de windmolens bij Bijsterhuizen, de zonneparken en de komst van een hoogspanningsstation. VVD Wijchen vindt dat als het station er komt, ook de verplichting vervalt om nog meer windmolens te plaatsen. Hij geeft aan dat bij de voorlichtingsavond van TenneT de gedeputeerde van de provincie hierover een toezegging deed. Hij stelt vijf gerelateerde vragen aan de wethouder over de hardheid van deze toezegging, de geldigheid ervan voor de hele gemeente, het wel of niet opstarten van en de gevolgen voor planning van de tenderprocedure en de mogelijkheid van een onderstation bij het hoogspanningsstation. De voorzitter merkt op dat het college niet namens een gedeputeerde kan antwoorden en dat sommige zaken via colleges moeten worden beantwoord en niet via personen. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) vat samen dat zijn fractie een groot voorstander is van het betrekken van bedrijven bij duurzaamheidsmaatregelen en samenwerking met het bedrijfsleven essentieel vindt. Hij blijft echter kritisch op de plannen rondom een tweede windpark en geeft aan dat de zoektocht naar een extra windpark boven op het geplande TenneT-station en de drie windmolens die al op de planning staan, te ver gaat.

Daarom stemt Wijchen Lokaal tegen de beslisnota. Hij benadrukt dat zijn fractie het stuk er inhoudelijk wel goed uit vindt zien en complimenteert daarom de inzet van de wethouder en ambtelijke organisatie. Mevrouw Hoogteijling (CDA) geeft aan dat zij in de tweede termijn reageert op de motie van de PvdA en dat zij de discussie die in de commissievergadering is gevoerd, niet herhaalt. De vergadering wordt vijf minuten geschorst. Wethouder Schouten geeft aan dat het college ten aanzien van warmte nauw samenwerkt met Nijmegen en Beuningen en dat maandag 30 juni 2025 een gesprek plaatsvindt over wat zij van elkaar kunnen leren. Zij verwacht dat eind 2026 of begin 2027 voldoende informatie beschikbaar is om een warmtebedrijf op te richten. Ze geeft aan dat door Kernachtig Wijchen vragen werden gesteld over de zekerheid van de bron en geeft aan dat het college zich hier terdege van bewust is. Zij wijst erop dat in week 27 een informatienota komt waarin de komende periode wordt geschetst en dat na de zomer van 2025 een routekaart komt. Er is ook een informatieavond gepland waarop de raad door het Gelders Warmte- en Infrastructuurbedrijf uitgebreid wordt geïnformeerd. Wethouder Schouten benadrukt dat de strategie zowel realistisch als ambitieus. Zij vindt het goed en vooruitstrevend dat Wijchen het heeft aangedurfd het inzichtelijk te maken.

Zij merkt op dat de strategie ambitieus is, omdat het heel ingewikkeld is en ook steeds ingewikkelder wordt. Zij wijst op de problemen met het net en de onzekerheden in landelijke regelgeving als uitdagingen. Daarom heeft het college het ook realistisch neergezet. Inzake de vragen over het hoogspanningsstation geeft zij aan dat dit inderdaad een grote impact heeft op het gebied en dat volgende week een informatienota komt waarin het college zijn positie aangeeft. Wethouder Schouten geeft aan dat de vragen die zijn gesteld over de uitspraken van de gedeputeerde niet door het college kunnen worden beantwoord. Zij stelt voor deze vragen voor te leggen aan de gedeputeerde en belooft dat hier in week 27 in algemene zin op wordt teruggekomen. Wethouder Schouten geeft aan dat het college van plan is de motie te omarmen en dat al veel wordt gedaan in samenwerking met de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). Ze heeft aanvullende informatie verstrekt om een beeld te geven van de praktijk, waarin al veel wordt gecontroleerd en opgevolgd. Ze wijst op de cijfers in de bijlagen van de raadsstukken en benadrukt dat er voldoende middelen zijn tot en met 2026 om met de ODRN te bekijken waar aanscherping mogelijk is. Haar collega voert verder de gesprekken met de ODRN om te kijken waar nog scherper kan worden opgetreden.

Ze sluit af met de opmerking dat 88% van de bedrijven vorig jaar is gecontroleerd en grotendeels conform de regels opereert. De voorzitter vraagt of er nog vragen zijn die niet beantwoord zijn. Mevrouw Muller (D66) vraagt wanneer de wethouder verwacht meer informatie te kunnen verstrekken op wijkniveau, zodat inwoners weten of ze een warmtepomp moeten aanschaffen. Wethouder Schouten antwoordt dat ze bewust nog niet op deze vraag is ingegaan, omdat ze uitgebreider over warmte wil praten na de zomer van 2025, wanneer de routekaart beschikbaar is. Ze geeft aan dat besluitvorming hierover rond de jaarwisseling van 2026-2027 plaatsvindt. Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 12 van 16

De heer Tiemessen (GroenLinks) vraagt of de wethouder van plan is energieambities in te leveren in ruil voor de komst van het hoogspanningsstation en zo ja, welke. De voorzitter wijst erop dat de wethouder heeft toegezegd dat in week 27 een brief komt vanuit het college over het hoogspanningsstation, waarin mogelijk ook het antwoord op deze vraag staat. De wethouder benadrukt dat het college de raad in zijn geheel zorgvuldig wil informeren en dat daarom in week 27 een brief komt. Tweede termijn Mevrouw Muller (D66) is blij met de antwoorden van de wethouder over het warmtebedrijf en de motie die samen met de PvdA is ingediend. Ze hoopt dat andere raadsleden, ondanks twijfels, de motie steunen omdat deze past binnen de huidige taak van de ODRN. De heer Haerkens (VVD) vraagt of de motie meer gericht kan worden op voorlichting en ondersteuning in plaats van puur op controle, zodat de ondernemer die energietransitie kan maken. Mevrouw Muller antwoordt dat controleurs ook wijzen op mogelijkheden voor energiebesparing en subsidies, wat een win‑winsituatie creëert voor bedrijven. De heer Haerkens merkt op dat dit sympathieker klinkt dan dat hij in de motie leest en vraagt of het dictum van de motie kan worden aangepast om meer nadruk te leggen op voorlichting en ondersteuning.

Mevrouw Muller stelt voor een schorsing in te lassen om mogelijke aanpassingen met haar mede-indieners te bespreken. De voorzitter stelt voor deze schorsing aan het einde van het debat te laten plaatsvinden. De heer Burgers (PvdA) vraagt of mevrouw Muller op de hoogte is van het energieloket ter ondersteuning van ondernemers. Mevrouw Muller bevestigt dit en hoopt dat dit andere raadsleden over de streep kan trekken om de motie te steunen. De heer Tiemessen (GroenLinks) benadrukt de complexiteit en gevoeligheden van het dossier. Hij wijst echter op signalen dat duurzaamheid soms als wisselgeld wordt gebruikt voor andere ontwikkelingen. Hij benadrukt dat de motie vriendelijk is en merkt op dat eigenlijk sprake is van een win-win-winsituatie. Zo worden bedrijven gestimuleerd met advies en ondersteuning door de ODRN om te verduurzamen, leidt dit tot lagere energiekosten en levert dit een schonere leefomgeving op. Hij geeft aan dat dit ook gunstig zou zijn voor de klimaatdoelen. De heer Verharen (Kernachtig Wijchen) vraagt de heer Tiemessen waarom de CO2-reductie op 39% blijft hangen. De heer Tiemessen antwoordt dat de situatie ingewikkeld is en sommige maatregelen niet werken of lang duren, wat resulteert in de huidige reductie. De heer Tiemessen beaamt dat de motie ook gunstig is voor de klimaatdoelen en hiermee dus ook veel winst te maken is.

Hij erkent de problemen met de luchtkwaliteit in Wijchen en geeft aan dat het goed is als bedrijven die nog geen maatregelen hebben genomen die wel nemen met steun van de ODRN en de gemeente. Hij denk dat het een goede zaak is dat deze motie wordt omarmd en hoopt op ieders steun. Hij stelt voor goede afspraken tussen de gemeenten te maken en wellicht dat ondernemersorganisaties elkaar ook kunnen helpen. De heer Verharen (Kernachtig Wijchen) geeft aan dat zijn fractie positief stemt op de nota en het uitvoeringsprogramma. Met betrekking tot de 39% daling van CO2-uitstoot legt hij uit dat de groei van Wijchen, met meer woningen en bedrijven, een belangrijke reden is waarom de 55% reductie niet wordt gehaald. Hij benadrukt dat het belangrijk is dit duidelijk te communiceren. De heer Tiemessen (GroenLinks) vraagt of de heer Verharen denkt dat de nieuwe bewoners niet in energieneutrale woningen komen te wonen, zoals in Wijchen-West. De heer Verharen wijst erop dat de bouw van woningen ook invloed heeft op de CO2-uitstoot, evenals andere activiteiten zoals boodschappen doen en autorijden. De heer Verharen is blij met de positieve benadering van GroenLinks, in tegenstelling tot de negatieve houding tijdens de commissievergadering.

Hij geeft aan dat zijn fractie de motie van de PvdA kan steunen, maar dat zij graag het Regionaal Expertisecentrum Energie en het zakelijke energieloket als ondersteuning willen zien. Ten slotte merkt hij op dat hij is verrast door de positief kritische houding van Wijchen Lokaal ten opzichte van windenergie. De heer Haerkens (VVD) bedankt de wethouder voor de antwoorden en geeft aan dat zijn fractie de informatienota afwacht. Hij legt uit waarom hij het huidige dictum van de motie niet sympathiek leest, ondanks dat het sympathiek is bedoeld. Hij benadrukt dat elke ondernemer die een investering kan doen die binnen vijf jaar wordt terugverdiend, deze investering maakt. Hij geeft aan dat het geld dus op straat ligt maar dat als dit niet wordt opgepakt, dit twee Verslag openbare raadsvergadering d.d. 26 juni 2025

pagina 13 van 16

oorzaken kan hebben: de ondernemer ziet het niet of kan het niet oppakken. De heer Burgers (PvdA) vraagt of de heer Haerkens op de hoogte is van het energieloket en de duurzaamheidslening die in de LES zijn opgenomen. Hij benadrukt dat er veel winst voor bedrijven te behalen is en dat het een win-winsituatie is. De heer Haerkens vervolgt zijn eerdere betoog. Met betrekking tot het niet zien van het geld dat op straat ligt, wijst hij erop dat 88% van de bedrijven al een bezoek heeft gehad van de ODRN en dat bedrijven dus op de hoogte zijn. Met betrekking tot het niet kunnen, geeft hij aan dat dit niet makkelijk is. Hij geeft aan dat spoor 2 in de LES goede initiatieven bevat hoe het wel moet. Om bedrijven te laten verduurzamen, noemt hij bijvoorbeeld het Zakelijk Energieloket, het Regionaal Expertisecentrum Energie, een stimuleringslening verduurzaming zakelijk en de smarthubs voor energie. Hij benadrukt dat de focus moet liggen op informeren en samenwerken, niet op extra controleurs en repressie. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) reageert op de motie van de PvdA en benadrukt dat zijn fractie voorstander is van het betrekken van bedrijven bij duurzaamheidsmaatregelen. Hij geeft aan dat zijn fractie de motie steunt, maar dat zij geen probleem hebben met de toevoeging van de VVD.

De heer Verharen (Kernachtig Wijchen) vraagt met betrekking tot de windmolens of het standpunt bij Wijchen Lokaal is veranderd. De heer D. Herms antwoordt dat dat niet het geval is en antwoordt dat zij nog steeds tegen windmolens in Wijchen zijn. Mevrouw Hoogteijling (CDA) geeft aan dat de zorgen over de versterking van het toezicht op de energiebesparingsplicht begrijpelijk zijn. Ze wijst erop dat de informatienota laat zien dat Wijchen goed presteert. Er worden hercontroles uitgevoerd en vanaf 2025 wordt dit ook versterkt met SPUK-gelden, dus dit kost de gemeente Wijchen geen extra geld. Ze concludeert dat het systeem werkt, versterking al in gang is gezet en dat de motie verder kan worden gesteund. De heer Burgers (PvdA) benadrukt dat de motie gebaseerd is op het rekenkameronderzoek en geeft aan dat hij ook zeker het gevoel had dat de wethouder dit ook als een kans ziet heel hard te werken om de doelen steeds realistischer te kunnen maken. Hij hoopt dat de VVD meegaat in de motie en wijst erop dat in het eerste punt van het dictum opvolging en ondersteuning van bedrijven al zijn opgenomen. De heer Haerkens (VVD) vraagt of de heer Burgers bereid is woorden als voorlichting, advisering en hulp toe te voegen aan het dictum. Hij benadrukt dat het belangrijk is bedrijven te helpen in plaats van te controleren en te handhaven.

De heer Burgers antwoordt dat de motie gebaseerd is op wetgeving vanaf 1993 en geeft aan dat het aantal boetes dat in de afgelopen 31 jaar is uitgedeeld aan bedrijven die zich niet aan de energiebesparingsplicht houden zeer beperkt is. Hij merkt op dat vooral is ingezet op het stimuleren en uitleggen aan bedrijven. Hij benadrukt dat ook gehandhaafd moet worden, zoals geadviseerd door de rekenkamer. De heer Haerkens corrigeert de heer Burgers dat bedrijven pas sinds vijftien jaar verplicht zijn energiebesparende maatregelen door te voeren, niet meer dan 30 jaar. Hij vraagt de heer Burgers of hij op de hoogte is van dit feit. De heer Burgers geeft aan dat de wetgeving sinds 1993 bestaat en stelt voor niet over de exacte jaren te discussiëren. De heer Verharen (Kernachtig Wijchen) benadrukt het belang van ondersteuning en vraagt of de heer Burgers bereid is dit aan te passen in de motie. De heer Burgers stemt hiermee in en benadrukt dat het belangrijk is bedrijven te helpen en te ondersteunen, al moet er ook gehandhaafd worden. De vergadering wordt kort geschorst om de motie aan te passen. De heer Burgers benadrukt de waarde van het energieloket, duurzaamheidsleningen en het Regionaal Expertisecentrum voor het bedrijfsleven en dat deze alleen maar kunnen worden gepromoot. De voorzitter vraagt of het college feitelijke onjuistheden heeft gehoord of nog wil reageren op de motie.