2025-05-22 Concept Verslag openbare raadsvergadering

CONCEPT Verslag

van de openbare raadsvergadering van de gemeente Wijchen gehouden op 22 mei 2025 om 20.00 uur in het Kasteel te Wijchen

Voorzitter

Burgemeester, mevr. R. Helmer-Englebert

CDA

Dhr. B.G.B. Derksen (fractievoorzitter) Mevr. C.E. Hoogteijling Mevr. M.P. Joosse-de Visser Dhr. M.C.G. van Wanroij Dhr. M.J.H. Lukkezen (fractievoorzitter) Mevr. M.C.E. Muller Dhr. P.R. Oomen Dhr. H. Tiemessen (fractievoorzitter) Mevr. J.M. Driessen-Slingerland Mevr. S.M. Eijkemans Dhr. J.M.T. Evers Dhr. H.J. Grobbe Mevr. H.J. Janssen Dhr. J.T.G. Kersten Dhr. T.R.D. Klinkhamer Mevr. R. Loermans (fractievoorzitter) Dhr. M.A.J. Verharen Dhr. T.T.M. Burgers (fractievoorzitter) Dhr. Y.J.T.M. Merkus Dhr. E.H.M. ten Buren Dhr. T.A.A.J. Haerkens Mevr. A.C.M. Peters-Vroom (fractievoorzitter) Dhr. D.L.W. Herms (fractievoorzitter) Dhr. L.J.P.G. Herms Mevr. R.H.J. Kuipers

D66 Wijchen GroenLinks Kernachtig Wijchen

PvdA Wijchen VVD

Wijchen Lokaal

Raadsgriffier

Mevr. A.B. Berendsen

Wethouders

Dhr. A.A.A.M. van Bronkhorst Dhr. G.W.R. Gerrits Mevr. B.E.M. Schouten

Verslaglegging

Emma Handson B.V.

Afwezig met kennisgeving

Raadsleden: Dhr. J.G.F.M. Peters Sengers Dhr. R.L.A. Albersnagel Wethouder: Mevr. A.M. van Dam

Publiek

5

1. Opening en bezinning De voorzitter, burgemeester mevrouw Helmer-Englebert, opent de vergadering en heet alle aanwezigen, zowel op de publieke tribune, als thuis als aan de raadstafel, van harte welkom. Ze vraagt om een moment van bezinning. Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 1 van 11

Na de bezinning maakt de voorzitter bekend dat afmeldingen zijn binnengekomen van de heer Peters Sengers (CDA), de heer Albersnagel (Kernachtig Wijchen) en wethouder Van Dam. De agendacommissie van de raad heeft de spreektijd bepaald voor de bespreekstukken: voor de fracties in totaal 6 minuten en voor het college in totaal 12 minuten. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter geeft aan dat verzoeken zijn binnengekomen om bepaalde agendapunten te verplaatsen. De fractie van D66 heeft verzocht beslisnota 99396, ‘Wijchen-West; raadsvoorstel voor vaststelling bestemmingsplan Wijchen-West 2023’, te verplaatsen van het agendapunt Hamerstukken naar het agendapunt Stemmingen. De heer Grobbe (Kernachtig Wijchen) heeft verzocht beslisnota 1234448, ‘Budgetsubsidie Triwy 2025 - 2028’, te verplaatsen van het agendapunt Hamerstuk naar het agendapunt Stemmingen. Beide verzoeken zijn uitgevoerd en terug te zien in de agenda. De voorzitter vraagt of de raad kan instemmen met de agenda zoals deze nu voorligt. Er zijn geen bezwaren, en de aangepaste agenda wordt unaniem vastgesteld. 3. Vragenhalfuur De voorzitter meldt dat er geen vragen zijn aangekondigd voor het vragenhalfuur. 4.

Vaststellen lijst besluiten en toezeggingen van 17 april 2025 en de conceptverslagen van de openbare raadsvergaderingen van 27 maart en 17 april 2025 De voorzitter geeft aan dat er geen verzoeken tot wijziging zijn ingediend. De lijst en de verslagen worden ongewijzigd vastgesteld. 5. Afdoening terkennisnamelijst De voorzitter meldt dat er geen verzoek bij de agendacommissie is ingediend om een van de nota's bij dit agendapunt te agenderen voor bespreking in de raad. De nota’s die bij dit punt geagendeerd zijn, worden ter kennisname door de raad aangenomen. 5.a Informatienota 290624: onderzoeksplan 2025 Rekenkamer Wijchen 5.b Informatienota 288029: beantwoording schriftelijke vragen CDA Wijchen planstop 5.c Informatienota 279244: antwoord op schriftelijke vragen GroenLinks Wijchen: Vuurwerkoverlast en de melding hiervan 5.d Informatienota 291563: antwoord op schriftelijke vragen Kernachtig Wijchen: Aanrijtijden ambulances 5.e Informatienota 289873: ENSIA 2024: Stand van zaken informatieveiligheid gemeente Wijchen 2024 door CISO 5.f Informatienota 294707: gemeenteraad Leven met Water april 2025 5.g Informatienota 139283: motie "geluidreductie door wegverkeer” 5.h Informatienota 287002: antwoord op schriftelijke vragen CDA Wijchen - Pfas lozen in de Maas? 5.i Informatienota 294972: inventarisatie behoefte woonwagenstandplaatsen Wijchen 6.

Hamerstukken De voorzitter geeft aan dat de raad besluit unaniem in te stemmen met onderstaande beslisnota’s. De beslisnota 293317: aanwijzen Functionaris Gegevensbescherming wordt bij acclamatie aangenomen. 6.a Beslisnota 270194: subsidie lokale bibliotheekvoorziening 6.b Beslisnota 279447: beslisnota voor de Gemeenteraad MATS-lijsten Q1 2025 6.c Beslisnota 291096: Regionaal Programma Werklocaties 2025 - 2028 6.d Beslisnota 299112: beslisnota raad Voorlopige gunning accountant 2025-2027 6.e Beslisnota 285424: herziening budgetsubsidie MeerVoormekaar 2025 6.f Beslisnota 1234448: budgetsubsidie Triwy 2025 - 2028 6.g Beslisnota 293317: aanwijzen Functionaris Gegevensbescherming

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 2 van 11

7. Mededelingen De voorzitter vraagt of er mededelingen zijn van raadsleden die de raad vertegenwoordigen in een werkgroep of commissie. Er zijn geen mededelingen. Ze vraagt vervolgens of er mededelingen zijn vanuit het college. Ook hier zijn geen mededelingen. 8. Bespreekstukken 8.1 271060 Beslisnota Financieel evenwicht 2026-2029 De voorzitter introduceert de beslisnota Financieel evenwicht 2026‑2029. Ze legt uit dat de begroting van de gemeente Wijchen vanaf 2026 een structureel tekort laat zien. In reactie hierop heeft de raad bij de programmabegroting 2025 in een motie het college opgeroepen met concrete voorstellen te komen om dit tekort op te lossen zonder een beroep te doen op de OZB. De voorliggende notitie Financieel evenwicht 2026-2029 biedt een voorstel voor een financieel en politiek afwegingskader waarmee het college richting de perspectiefnota keuzes kan voorbereiden om tot een structureel sluitende begroting te komen voor de komende jaren. De voorzitter geeft aan dat het nog niet over concrete maatregelen gaat, maar over de spelregels waarbinnen die keuzes worden gemaakt. De concrete bezuinigingsvoorstellen volgen bij de perspectiefnota en de daaropvolgende begroting. De voorzitter vertelt dat tijdens de commissievergadering is gebleken dat diverse fracties overwogen moties of amendementen in te dienen.

In aanloop naar deze vergadering heeft de fractie van de PvdA een amendement aangekondigd. Eerste termijn De heer Burgers (PvdA) geeft aan dat de notitie is opgesteld in een tijd waarin een tekort van ongeveer 3 miljoen euro per jaar werd verwacht. Hij merkt op dat de rijksoverheid inmiddels heeft ingezien dat het ravijnjaar toch een aantal jaren moet worden geparkeerd. Hij constateert dat het ravijn voor de aankomende twee jaar niet zo diep is en hoe het daarna is, zal ook nog moeten worden afgewacht. De heer Burgers geeft aan dat de kaders om tot een solide begroting te komen waarom het college vroeg, daarmee wellicht deels zijn achterhaald. Toch gaat de fractie van de PvdA ervan uit dat ondanks deze meevallers nog steeds keuzes moeten worden gemaakt: bezuinigen of zorgen voor extra inkomsten. Hij verwijst naar de commissievergadering waarin drie belangrijke punten naar voren kwamen. Het eerste punt is dat Kernachtig Wijchen aangaf de voorgestelde kaders prima te vinden. Volgens de heer Burgers ziet Kernachtig Wijchen de kaders eigenlijk als richtlijnen. Het tweede punt is de moeite die D66 had met kader 6, waarin staat dat nieuw beleid ten koste mag gaan van bestaand beleid. De heer Burgers geeft aan dat de PvdA hier ook grote moeite mee heeft.

Het derde punt is het gemis bij de PvdA van een kader dat het principe verankert dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. De PvdA en GroenLinks dienen daarom een amendement in. De PvdA en GroenLinks willen het eerste beslispunt in de notitie Financieel evenwicht 20262029 als richtinggevend kader voor het oplossen van het structurele begrotingstekort vervangen: kader 6 en de bijbehorende toelichting ‘we leveren bestaand beleid in om nieuw beleid te realiseren’ dient te worden vervangen door: 'de sterkste schouders dragen de zwaarste last'. De heer Burgers geeft aan dat met dit amendement gehoor wordt gegeven aan de discussie in de commissie en hij denkt dat het college hiermee prima uit de voeten kan om een evenwichtig financieel plan voor 2026 en de jaren erna op te stellen. De heer Van Wanroij (CDA) uit zorgen over het ravijnjaar. De extra bijdrage van het Rijk voor de jeugdzorg is een verzachtende omstandigheid, maar de noodzaak om te bezuinigen voor de komende jaren is daarmee niet weg. Hij geeft aan dat het CDA in de commissievergadering van 8 mei 2025 consensus zag over het financiële afwegingskader en prioritering voor de bezuinigingsopgave. Volgens het CDA is dit een goede voorsortering op de bezuinigingsvoorstellen die door het college worden voorgesteld via de perspectiefnota. Hij geeft aan dat de meicirculaire hier nog een belangrijke richting aan geeft.

Het CDA wacht de bezuinigingsvoorstellen af en weegt deze zorgvuldig af op basis van deze kaders. Ook de evenredigheid moet daarbij goed worden bewaakt, zodat geen groep wordt benadeeld. Hij vindt het amendement van de PvdA en GroenLinks overbodig, omdat het principe van een solidaire verdeling van de lasten al is opgenomen onder de eerste bullet onder ‘Prioriteringskader bezuinigingen’ op pagina 9 van de notitie.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 3 van 11

Mevrouw Kuipers (Wijchen Lokaal) refereert aan de voorjaarsnota en het goede nieuws dat gemeenten € 3 miljard extra krijgen. Zij geeft aan dat het ravijn daarmee minder diep lijkt, maar dat voor de langere termijn nog onzekerheid heerst. Zij geeft aan dat men ook nog geen meicirculaire en de uitwerking daarvan heeft gezien. Daarom benadrukt zij het belang van het oplossen van een mogelijk structureel begrotingstekort en dit te doen aan de hand van kaders die het college richting geven. Ze benadrukt dat essentiële voorzieningen niet mogen worden aangetast. Wijchen moet een dorp blijven waar iedereen moet kunnen meedoen. Voorzieningen moeten ook gemakkelijk bereikbaar blijven. Wijchen Lokaal kan zich goed vinden in de notitie die voorligt en wacht de voorstellen in de perspectiefnota af. De heer Haerkens (VVD) geeft aan dat het ravijnjaar een diep dal is geworden, maar over twee jaar alsnog terug dreigt te komen. Hij geeft aan dat om het diepe dal te dempen, de OZB met € 2,1 miljoen is verhoogd en circa € 800.000 wordt ingeteerd op de reserve. Hij geeft aan dat eigenlijk bijna niet op de kosten is bezuinigd. Hij benadrukt dat de VVD vindt dat je minder moet uitgeven als je minder inkomsten hebt. Hij roept het college op alle kosten te bekijken en niets op voorhand uit te sluiten.

De VVD is benieuwd naar de uitkomst van de meicirculaire en de voorgestelde oplossing van het college en hoopt dat dan een afweging kan worden gemaakt tussen en binnen de geschetste kaders. De VVD hoopt dat de OZB-verhoging zoveel mogelijk kan worden teruggedraaid en steunt de nodige bezuinigingen. Mevrouw Loermans (Kernachtig Wijchen) merkt op dat het een dynamische tijd is. Zij herinnert eraan dat eerder werd gedacht dat er een flink ravijnjaar komt, maar dat dit met de voorjaarsnota lijkt te zijn gedempt. Zij benadrukt dat de definitieve uitwerking pas duidelijk is bij de meicirculaire en daarna bij de septembercirculaire. Zij geeft aan dat het erop lijkt dat er minder inkomsten zijn en dat mogelijk moet worden bezuinigd. Zij herinnert eraan dat bij de begroting en de perspectiefnota is aangegeven dat het proces van bezuinigingen gezamenlijk met het college en de raad wordt doorlopen. Zij geeft aan dat Kernachtig Wijchen zich kan vinden in de kaders die het college heeft opgesteld, en dat deze verder bij de perspectiefnota worden afgewogen. De heer Oomen (GroenLinks) geeft aan dat in de commissie is vastgesteld dat een aantal spelregels zijn afgesproken voor de financiële opgave vanwege het ravijnjaar 2026. Hij merkt op dat het ravijnjaar is verschoven door Den Haag, maar dat het goed is hierop te anticiperen zodat de begroting meerjarig sluitend is.

Hij benadrukt dat de opgave voor het college minder groot is dan gevreesd en dat de kaders niet te rigide moeten worden vastgesteld. Hij geeft aan dat bestaand beleid niet zomaar moet worden ingeruild voor nieuw beleid, omdat dit kan leiden tot stagnatie. Hij hoopt dat het kabinet geen lang leven meer heeft en dat het volgende kabinet dankzij GroenLinks-PvdA meer om gemeenten zal geven. GroenLinks dient samen met de PvdA een amendement in om de kaders meer als richtinggevend en minder als een molensteen te beschouwen. Het amendement beoogt ook het kader voor bestaand beleid in te ruilen voor sociale rechtvaardigheid, waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. De heer Oomen geeft aan dat dit zeker niet automatisch lastenverhoging betekent, maar dat als dit het geval is, mensen met een inkomen van een tot twee keer modaal daar niet op achteruit hoeven te gaan. Mevrouw Muller (D66) is blij dat het college ervoor kiest niet de kaasschaafmethode te hanteren, zoals blijkt uit kader 5 in de notitie Financieel evenwicht. Zij benadrukt dat het doel is om relatief grote financiële impact met lage maatschappelijke impact te bereiken. Zij is blij dat in de raad en het college breed wordt gedeeld dat niet moet worden bezuinigd op maatschappelijke voorzieningen zoals het zwembad, de bibliotheek en het museumkasteel.

D66 houdt het college en de coalitiepartijen hieraan bij de verdere uitwerkingen van de perspectiefnota. Zij geeft aan dat nieuw beleid in principe echter toch ten koste moet gaan van oud beleid. Zij hoopt dat een brug kan worden geslagen tussen het amendement van de PvdA en GroenLinks en de breed gedeelde opvatting over het financieel evenwicht. Mevrouw Muller hoopt dat de andere fracties open kunnen luisteren naar dit amendement, dat de kaders breed worden gedeeld in de raad en dat er een raadsbreed aangenomen amendement komt.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 4 van 11

Wethouder Gerrits merkt op dat het ravijn minder diep lijkt te worden op basis van de voorjaarsnota in Den Haag. Hij benadrukt echter dat nog steeds sprake is van een ravijn en dat de meicirculaire moet worden afgewacht voordat maatregelen kunnen worden genomen. Hij geeft aan dat de kaders die nu voorliggen richting geven aan de situatie als er een financiële opgave is. Hij benadrukt dat het een als-dan-situatie is en dat de kaders alleen worden ingezet als het nodig is. Hij reageert op het amendement, dat uit twee delen bestaat. Het eerste deel betreft het laten vervallen van de regel ‘nieuw beleid voor oud beleid’. Hij geeft aan dat het college dit geen goed idee vindt. Hij benadrukt dat het altijd goed is kritisch te kijken naar bestaand beleid en dat dit al gebeurt. Hij geeft aan dat in deze bijzondere omstandigheid van een tekort, waarin eigenlijk geen ruimte is voor nieuw beleid, tóch ruimte kan worden gemaakt door oud beleid te laten vervallen. Het tweede deel betreft de toevoeging de sterkste schouders de zwaarste last te laten dragen. Hij benadrukt dat het college achter de standpunten in de notitie blijft staan en dat wordt ingezet op een evenwichtige verdeling van maatregelen. Hij benadrukt dat beperkt wordt ingezet op financiële lasten voor inwoners en ondernemers, tenzij dat onvermijdelijk is.

Hij geeft aan dat het college wil voorkomen dat onomkeerbare besluiten worden genomen ten aanzien van belangrijke voorzieningen en infrastructuur. Tweede termijn De heer Van Wanroij (CDA) geeft aan dat hij niets toe te voegen heeft. Hij geeft aan dat het CDA het amendement van de PvdA overbodig vindt en dat de wethouder dit bevestigt. De heer Burgers (PvdA) refereert aan de ‘evenwichtige verdeling’ waarover de heer Van Wanroij sprak in de eerste termijn en waarover ook de wethouder zich uitliet. Hij vraagt of de heer Van Wanroij het ook zo heeft begrepen dat de evenwichtige verdeling in de notitie gaat over de evenwichtige verdeling in de verschillende domeinen, en niet over solidariteit met mensen die het harder nodig hebben. De heer Van Wanroij geeft aan dat hij de kaders prima vindt en dat het CDA binnen die kaders de afweging wil maken. Hij benadrukt dat het nu afwachten is wat de voorstellen zijn en dat deze op hun merites worden beoordeeld door de raad. Mevrouw Muller (D66) vraagt achter welke formulering het CDA zich wel kan scharen achter een amendement, waarbij het sociaal rechtvaardigheidsbeginsel hoog wordt gehouden en zoveel mogelijk volgens dit beginsel nieuwe afwegingen worden gemaakt, mochten er krappe tijden zijn.

De heer Van Wanroij reageert door te zeggen dat hij terug wil naar wat in het financiële evenwicht staat, namelijk dat geen enkele groep onevenredig wordt getroffen, wat hij prima vindt. De heer Burgers vraagt de heer Van Wanroij hoe hij het kader ziet en hoe ‘hard’ een dergelijk kader is. De heer Van Wanroij herhaalt de woorden van de wethouder dat de kaders richtinggevend zijn en dat elk voorstel op zijn merites wordt beoordeeld binnen de kaders die daar richting aan geven. De heer Burgers vraagt of de heer Van Wanroij heeft gezien dat de PvdA en GroenLinks in het amendement ‘richtinggevend kader’ gebruiken. De heer Van Wanroij antwoordt dat dat in feite is wat in het afwegingskader staat en merkt op dat dit een dubbeling en volgens hem overbodig is. Mevrouw Kuipers (Wijchen Lokaal) geeft aan dat voor Wijchen Lokaal de vragen van belang zijn wat het aanpassen van dit kader zo belangrijk maakt en of Wijchen Lokaal ook de noodzaak ziet om deze beslisnota te amenderen. Zij vindt dat de indieners van het amendement de uitwerking van een kader beperken: de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten gaan dragen. Zij benadrukt dat de kaders juist zijn opgesteld om voor een evenwichtige verdeling te zorgen en dat de raad na de meicirculaire nog steeds mogelijkheden heeft het debat aan te gaan tijdens de perspectiefnota en sturing te geven richting de begroting.

De heer Burgers (PvdA) vraagt of mevrouw Kuipers niet vindt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Mevrouw Kuipers antwoordt dat ze de nota en de notitie heeft gelezen en dat er voor een evenwichtige verdeling wordt gekozen en na de meicirculaire nog kan worden gedebatteerd. Daarom wil zij op dit moment geen kaders beperken of veranderen. Ze vindt het amendement nu te voorbarig, zeker in samenhang met wat bekend is geworden uit de voorjaarsnota, waardoor het ravijn ook minder diep lijkt. Ze geeft aan dat wanneer de kaders echt moeten worden toegepast, en er dus sprake is van structurele tekorten, het komen met nieuw beleid al lastig is. Dan zal er kritisch moeten worden gekeken om oud beleid te vervangen. Zij steunt het amendement niet. Mevrouw Muller (D66) vraagt wat mevrouw Kuipers vindt van het principe dat bezuinigingen binnen bestaande programma's moeten worden opgevangen. Mevrouw Kuipers antwoordt dat het goed is in tijden van structurele tekorten eerst te kijken Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 5 van 11

waar oud beleid nog mogelijk is te schrappen of waar nieuw beleid voor is toe te passen. De heer Haerkens (VVD) geeft aan dat de VVD zelf keuzes wil maken. De VVD steunt het amendement niet. Hij benadrukt dat het belangrijk is alle uitgaven tegen het licht te houden en voor het beste te gaan. Met betrekking tot ‘de zwaarste lasten’ sluit hij zich aan bij het CDA en Wijchen Lokaal en vindt dat dit uitgangspunt al is uitgewerkt. De heer Burgers (PvdA) vraagt de heer Haerkens of hij het eens is met ‘nieuw beleid voor oud beleid’. De heer Haerkens antwoordt dat hij ervan uitgaat dat te zijner tijd afwegingen kunnen worden gemaakt en dat alle opties open zijn. Mevrouw Loermans (Kernachtig Wijchen) geeft aan dat Kernachtig Wijchen achter de nota staat en dat nieuw beleid versus oud beleid al vaker als uitgangspunt in begrotingen is opgenomen. Als voorbeeld noemt ze dat haar kinderen op de rommelmarkt nieuw speelgoed willen uitzoeken, maar de kast te klein wordt. Dan dient thuis iets uit de kast te worden gehaald, voordat er nieuw speelgoed in kan. Zij geeft aan dat hetzelfde ook geldt voor beleid. Zij vraagt de heer Burgers daarom hoe zijn ‘speelgoedkast’ eruitziet. De heer Burgers (PvdA) geeft aan dat hij erg benieuwd is welke spullen te veel in de kast van het gemeentehuis zitten die er volgens mevrouw Loermans makkelijk uit kunnen.

Mevrouw Loermans antwoordt dat daar straks de kaders voor zijn; op dit moment is niet bekend hoeveel structureel moet worden bezuinigd en zij wil hier op voorhand geen uitspraak over doen. De heer Burgers schetst de situatie dat het college prachtig nieuw beleid weet te bedenken, maar het niet helemaal dekkend kan krijgen met het schrappen van oud beleid, wat altijd al wordt gedaan. Hij vraagt mevrouw Loermans of dit niet een goede mogelijkheid is om elders te bezuinigen of inkomsten te genereren, en dat dit toch niet betekent dat er per se nieuw beleid voor oud beleid moet worden geruild. Mevrouw Loermans geeft aan dat zij niet in de toekomst kan kijken, maar benadrukt dat het belangrijk is altijd kritisch naar beleid te kijken en dat er geen noodzaak is de nota aan te passen. Ze merkt op dat ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’ volledig is uitgewerkt in de evenwichtige verdeling. De heer Burgers geeft aan ook geen glazen bol te hebben en roept daarom op niet kaders, maar richtinggevende kaders, te hanteren. Mevrouw Loermans herhaalt de woorden van de wethouder, die het ook ziet als richtinggevende kaders. Zij meldt dat de raad uiteindelijk straks aan zet is die uitwerking van de kaders in de perspectiefnota met elkaar af te wegen en daar dan het besluit over te nemen.

Mevrouw Muller (D66) vraagt mevrouw Loermans of ze, in plaats van de uitspraak ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste last’, wel kan leven met een formulering als ‘we gaan de lasten evenwichtig verdelen’, zodat wel kan worden tegemoetgekomen aan het sociale aspect. Mevrouw Loermans antwoordt dat ze vindt dat dit een sociaal evenwichtige nota is Er is voor Kernachtig Wijchen geen noodzaak op tekstueel niveau de nota aan te passen. Mevrouw Muller vraagt of mevrouw Loermans toch nog even wil kijken naar kader 6, omdat daar echt een duidelijke tegenstelling wordt genoemd waar de PvdA en GroenLinks ook moeite mee hebben en ze het zonde vindt als zij elkaar daardoor niet kunnen begrijpen. De voorzitter geeft aan dat dit een herhaling van de eerste vraag is en hier een heel duidelijk antwoord op is gegeven. De heer Oomen (GroenLinks) geeft aan dat hij twee dingen steeds hoort terugkeren. Het eerste gaat over oud voor nieuw beleid inwisselen. Het verbaast hem dat de wethouder heeft gezegd: ‘Dat doen we al’ en dat de wethouder vervolgens zegt: ‘Ja, maar nu gaan we het ook doen.’ Hij geeft aan dat dit een subtiliteit is die hem te boven gaat. Het andere gaat over het kader sociale rechtvaardigheid, de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. De heer Oomen hoort andere partijen steeds zeggen dat al heel evenwichtig wordt begroot.

Hij moet dan denken aan een cartoon waarbij drie jongetjes achter een schutting naar een honkbalwedstijd kijken: eentje is heel lang en kan over de schutting heen kijken, eentje kan door een gaatje in de schutting heen kijken en eentje is zo klein dat hij niets kan zien. Ze krijgen alle drie een kistje, genaamd ‘equality’. De langste kan nu nog veel meer over de schutting heen kijken, de middelste kan er net overheen kijken en de laatste kan nog steeds niets zien. De heer Oomen zegt dat dat is hoe het college de lasten eerlijk zegt te verdelen over de inwoners. Hij geeft aan dat GroenLinks en de PvdA het hiermee niet eens zijn en erop aandringen dat er op voorhand al voor wordt gekozen het kleinste jongetje een kistje extra te geven, zodat iedereen naar de honkbalwedstrijd kan kijken. De heer Haerkens (VVD) vraagt of de heer Oomen met ‘de zwaarste lasten voor de sterkste schouders’ de lasten van de bezuinigingen of simpelweg ‘de Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 6 van 11

sterkste schouders krijgen de meeste belastingverhoging’ bedoelt. De heer Oomen geeft aan dat hij op beide doelt en dat dat betekent dat de gemeente moet kijken naar wie dat kistje helemaal niet nodig heeft en wie wel dat extra kistje nodig heeft. De heer Haerkens geeft aan dat als een gat wordt gegraven, niemand meer de wedstrijd kan zien. De heer Oomen zegt daarom voor kistjes te zijn. De heer Oomen vervolgt dat dit een politieke keuze is en dat, zoals mevrouw Kuipers opmerkte, dit een keuze is die ook wordt gemaakt bij de perspectiefnota, maar hij denkt dat de raad heel goed die keuze alvast in een kader kan voorleggen. Mevrouw Muller (D66) geeft aan dat zij graag de brug wilde slaan tussen dit amendement en toch ook de breed gedeelde zorgen over de verdeling van de financiën in tijden van krapte. Zij meldt dat de echte keuzes later moeten worden gemaakt, maar dat breed wordt gedeeld dat men achter de publieke en maatschappelijke voorzieningen gaat staan. Daarom zou het volgens haar goedzijn toch met één amendement te komen waar de raad volledig achter kan staan, zodat de gehele raad kan instemmen met deze beslisnota. Op die manier kan alvast een voorschot worden genomen op de perspectiefnota en kan bredere steun komen. Zij geeft aan te begrijpen dat die breed gedragen motie er niet komt en betreurt dit.

De heer Burgers (PvdA) merkt op dat het duidelijk is dat de meerderheid het amendement niet steunt. Hij vindt dit jammer. Raadsbreed wordt gezegd dat het geen kaders zijn, maar richtingen. De PvdA en GroenLinks wilden dit in het amendement laten terugkomen. Hij geeft aan dat punt 6, over oud en nieuw beleid, nog belangrijker is. De heer Burgers wil bijvoorbeeld voorkomen dat minima minder toeslagen krijgen als de gemeente besluit voorschoolse opvang gratis te maken. De heer Burgers meldt dat PvdA niet achter de beslisnota Financieel evenwicht staat, om dit soort situaties te voorkomen. Hij geeft aan het jammer te vinden dat de intentie niet gezien wordt en de raad hier niet in meegaat. De voorzitter sluit hiermee de tweede termijn en daarmee de beraadslagingen. Zij vraagt het college of er feitelijke onjuistheden zijn gehoord. Dit is niet het geval. Ze vraagt de heer Burgers of hij zijn amendement nog wenst aan te passen. De heer Burgers geeft aan dat hij geen aanpassing wil doen. De voorzitter gaat daarmee over tot stemming. Stemming De voorzitter brengt het amendement ‘De sterkste schouders dragen de zwaarste last’ van de PvdA en GroenLinks ter stemming. Niemand legt hierover een stemverklaring af. Met 6 stemmen voor en 19 stemmen tegen is het amendement verworpen. De voorzitter brengt de beslisnota ‘Financieel evenwicht 2026-2029’ ter stemming.

De heer Oomen (GroenLinks) legt hierover een stemverklaring af. Hij geeft aan dat ondanks dat het amendement niet is aangenomen, GroenLinks voor stemt, omdat de kaders als zodanig wel goed zijn. Echter, GroenLinks pleit tijdens de perspectiefnota opnieuw voor een sociaal rechtvaardigere verdeling. Met 23 stemmen voor en 2 stemmen tegen is de beslisnota aangenomen. 8.2 285346 Beslisnota Besluitvorming Omgevingsvisie Wijchen Inleiding De voorzitter geeft aan dat met de Omgevingsvisie Wijchen de gemeenteraad de ambities voor de fysieke leefomgeving vastlegt. De raad wordt gevraagd te besluiten de Omgevingsvisie Wijchen vast te stellen, de Zienswijzenota voor kennisgeving aan te nemen en de Structuurvisie 2009 in te trekken, uitgezonderd hoofdstuk 15 over kostenverhaal. De voorzitter meldt dat met vaststelling wordt voldaan aan de wettelijke verplichting vóór 2027 een Omgevingsvisie te hebben en de gemeente beschikt over een actueel beleidskader voor de toekomst van Wijchen. De voorzitter geeft aan dat tijdens de commissievergadering de fractie van GroenLinks een motie aankondigde en dat daarom dit raadsvoorstel vanavond wordt besproken. Eerste termijn De heer Oomen (GroenLinks) geeft aan dat hij in de commissievergadering een pleidooi heeft gehouden om in de Omgevingsvisie natuur en biodiversiteit in het licht van de klimaatcrisis als apart speerpunt op te nemen.

Hij merkt op dat klimaatverandering een feit is en ook binnen Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 7 van 11

Wijchen grote gevolgen heeft. Droge periodes en natte periodes volgen elkaar steeds sneller op, met een steeds warmer wordend klimaat. Hij geeft aan dat dit heel veel uitdagingen oplevert in de bebouwde kom en daarbuiten, voor planten en dieren en voor kwetsbare natuur zoals de vennen. De heer Oomen wijst erop dat hem in de commissievergadering duidelijk werd dat er nu geen raadsmeerderheid is voor het opnemen van dit aparte speerpunt in de Omgevingsvisie. Hij merkt op dat de wethouder in zijn beantwoording aangaf dat het een mogelijke keuze is, maar wel een politieke keuze. De heer Oomen constateert dat de huidige raad deze politieke keuze nu niet maakt. Hij hoopt dat de inwoners van Wijchen dit meenemen bij de keuze die zij maken in maart 2026. De heer Oomen geeft aan dat het 5 over 12 is en dat Nederland kampioen is in het verlies van biodiversiteit en dat Wijchen alle zeilen moet bijzetten om te voorkomen dat Wijchen over 30 jaar een woestenij is. Hij merkt daarnaast op dat het klimaatprobleem ook een stevige sociale component heeft, zo waarschuwde ook de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in zijn advies. Veel mensen uit lagere inkomensgroepen of met een klein sociaal netwerk zijn extra kwetsbaar bij bijvoorbeeld droogte, hittegolven en hevige neerslag.

Kortom, zo geeft hij aan, niet alleen voor de natuur maar voor alle Wijchenaren moet de gemeente nu handelen. De heer Oomen geeft aan dat er gelukkig een politieke keuze is die de raad wel heeft gemaakt bij het vaststellen van het strategisch kompas: het omarmen van de Global Goals, oftewel de Sustainable Development Goals (SDG’s). Die keuze is vorig najaar nogmaals bevestigd door de raad. De heer Oomen dient daarom een motie in om deze SDG’s een prominentere plek te laten innemen en hij gaat ervan uit dat iedereen deze motie van harte ondersteunt. In de motie roept hij het college op bij de uitwerking van de Omgevingsvisie naar omgevingsplannen rekening te houden met de SDG’s. De heer Oomen noemt enkele voorbeelden. Hij geeft aan dat elke SDG raakvlakken heeft met de omgevingsplannen van GroenLinks. De heer Verharen (Kernachtig Wijchen) complimenteert de organisatie en benadrukt het belang van goede participatie bij het verder uitwerken van omgevingsprogramma's, aangezien het om de fysieke leefomgeving gaat. Hij refereert aan de positieve reactie van de wethouder tijdens de commissievergadering en geeft aan dat er geen motie nodig is. Hij wijst op de vele ontwikkelingen in het buitengebied van Wijchen. Hij geeft aan dat ruim 50% van de Wijchense gronden agrarische gronden zijn en daar zuinig mee moet worden omgegaan. Hij vraagt hoe het college hiernaar kijkt.

De heer Verharen geeft aan dat Natuur Wijchen met haar 250 leden en vrijwilligers een belangrijke partner is in dit dossier, maar ook de ondernemers, ZLTO en leefbaarheidsgroepen zijn belangrijk. Kernachtig Wijchen is geen voorstander van een extra speerpunt natuur en biodiversiteit en wil ruimte houden om een goede afweging te kunnen maken. Hij geeft aan dat Kernachtig Wijchen de motie van GroenLinks, de PvdA en D66 over de Global Goals en SDG’s niet steunt, omdat deze doelstellingen niet alleen de fysieke leefomgeving raken en een grote belasting voor de organisatie kunnen betekenen. Hij pleit voor voldoende ruimte om eigen afwegingen te kunnen maken bij de verdere uitwerking van het omgevingsprogramma. De heer Ten Buren (VVD) geeft aan dat het goed is dat de Omgevingsvisie nu voorligt, maar de VVD heeft niet de behoefte overal diep op in te gaan. Hij verwijst naar het strategisch kompas dat twee jaar geleden uitgebreid is besproken en als basis dient voor de Omgevingsvisie. Hij benadrukt dat het document dynamisch is en over een aantal jaren wordt geëvalueerd. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) herhaalt de positieve houding van zijn fractie ten opzichte van de Omgevingsvisie, zoals eerder is besproken in de commissievergadering. Hij benadrukt het belang van zorgvuldige keuzes voor de ruimtelijke indeling en geeft aan dat de fractie de beslisnota kan steunen.

Mevrouw Joosse-de Visser (CDA) geeft aan dat de CDA-fractie positief staat tegenover de Omgevingsvisie, waarin de vijf speerpunten uit het strategisch kompas zijn opgenomen. Ze complimenteert de integrale aanpak van de visie, waarin naast ruimtelijke ambitie ook aandacht is voor gezondheid, veiligheid, economie en duurzaamheid. Ze vindt de teksten helder. De CDA-fractie is blij met de toezegging die in de commissievergadering is gedaan om bij de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie extra aandacht te besteden aan participatie. De CDA-fractie vraagt hierbij of die toezegging ook geldt voor de uitwerking van de toekomstige Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 8 van 11

ruimteverdeling over de verschillende ruimtevragers en de visie op het buitengebied. Ze vraagt verder of deze uitwerkingen uiteindelijk ter besluitvorming in de gemeenteraad komen. De heer Merkus (PvdA) geeft aan dat de PvdA tijdens de commissievergadering positief was over de Omgevingsvisie. Dat is nog steeds het geval, wel heeft de PvdA samen met GroenLinks en D66 een motie ingediend waarmee zij het college richting geven bij het uitwerken van de omgevingsprogramma’s. Die richting houdt in dat de programma’s worden uitgewerkt aan de hand van de SDG’s. In het strategisch kompas is immers opgenomen dat Wijchen een Global Goals-gemeente wil worden. De heer Merkus vindt dit raamwerk van de SDG’s een mooi hulpmiddel om die omgevingsprogramma’s naar dit gedachtengoed uit te werken en dePvdA staat hierachter. Mevrouw Muller (D66) geeft aan dat haar fractie positief tegenover de Omgevingsvisie staat en dat tijdens de commissievergadering verschillende vragen zijn gesteld, met name over participatie. Zij benadrukt dat het belangrijk is iedereen geïnformeerd te houden, vooral degenen die verder van het gemeentehuis af staan. Zij is blij met de toezegging van de wethouder de raad op de hoogte te houden op het gebied van participatie en vraagt of het rapport van de Rekenkamer over inwonersparticipatie kan worden meegenomen in de planning- en controlcyclus.

Mevrouw Muller ziet de Omgevingsvisie als een kans om de SDG’s wat meer inhoud te geven en te verbinden met het strategisch kompas en duurzaamheid breed te omarmen in de gemeente. De voorzitter geeft aan dat de eerste termijn van de raad is afgerond. Er zijn twee vragen aan het college gesteld en er ligt een motie. De vergadering wordt kort geschorst. Wethouder Gerrits geeft aan dat gewerkt wordt aan een goede en uitvoerbare opzet voor de omgevingsprogramma's als vervolgstap op de Omgevingsvisie en dat de invulling van de ambtelijke teams volgt bij een positief besluit. Hij geeft aan dat het niet logisch is nu te kiezen voor de 17 SDG's, omdat dit een andere wending geeft en moeilijk uitvoerbaar is vanwege de beperkte ambtelijke capaciteit. Hij benadrukt dat de gemeente zich heeft aangemeld als Global Goals-gemeente en ook stappen zet. Hierover wordt gerapporteerd in de evaluatie van het strategisch kompas. De wethouder beantwoordt de vragen van het CDA over de uitwerking voor het buitengebied en de ruimtelijke verkenning. Hij geeft aan dat beide uitwerkingen naar de raad komen op een later moment.

Hij antwoordt ook op de vraag van D66 over het toepassen van het rekenkamerrapport over participatie en zegt dat het college kijkt of en hoe dit kan worden toegepast en op welke manier de conclusies en aanbevelingen kunnen worden verwerkt in de verdere stappen naar vaststelling van de Omgevingsvisie. Tweede termijn De heer Verharen (Kernachtig Wijchen) geeft aan dat zijn fractie achter de Global Goals staat, maar dat het niet eenvoudig te implementeren is. Kernachtig Wijchen is daarom geen voorstander van de motie. De heer Oomen (GroenLinks) vraagt de heer Verharen of hij voldoende in de Omgevingsvisie ziet opgenomen dat zuinig moet worden omgegaan met het buitengebied, kijkende naar hoe de Omgevingsvisie er nu uitziet en wat er in de Global Goals kan staan. De heer Verharen antwoordt dat zijn fractie zich kan vinden in de Omgevingsvisie en dat het tastbaarder wordt in de uitwerking van de programma's. De heer Ten Buren (VVD) bedankt de wethouder voor de toelichting en geeft aan dat zijn fractie de motie niet steunt, omdat het voor de gemeente lastig uitvoerbaar is zich aan alle SDG's te conformeren. De heer Oomen (GroenLinks) vraagt de heer Ten Buren of hij het met hem eens is dat het niet altijd nodig is om zich aan alle SDG's te conformeren en dat er kan worden gekeken naar wat van toepassing is.

De heer Ten Buren antwoordt dat dit is opgenomen in de Omgevingsvisie en dat het lastig is als gemeente invloed te hebben op alle punten. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) geeft aan dat zijn fractie de motie steunt, omdat de SDG's wereldwijd belangrijk zijn en dat het college kundig genoeg is richting te geven aan de Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 9 van 11

uitvoeringsprogramma's van de Omgevingsvisie. Mevrouw Joosse-de Visser (CDA) geeft aan dat haar fractie de motie niet steunt, omdat het op dit moment niet verstandig is een andere draai te geven aan de Omgevingsvisie. Ze wacht verdere informatie van het college af. Mevrouw Muller (D66) vraagt mevrouw Joosse-de Visser wanneer het wel een goed moment is met de SDG's aan de slag te gaan. Mevrouw Joosse-de Visser antwoordt dat de wethouder aangaf dat de gemeente is aangemeld als Global Goals-gemeente en er bij aanmelding allerlei hulpmiddelen zijn die kunnen worden ingezet. Mevrouw Muller zegt dat dit positief klinkt, maar merkt op dat het ook te laat kan zijn als wordt afgewacht. Zij vraagt mevrouw Joosse-de Visser of zij niet liever proactief wil reageren. Mevrouw Joosse-de Visser geeft aan dat een ambtelijke organisatie in staat moet zijn dit op een goede manier uit te werken en dit proces wordt vertraagd als dit nu snel bij de omgevingsprogramma’s wordt gevoegd en op een andere manier moet worden gewerkt. De heer Merkus (PvdA) geeft aan dat zijn fractie de motie steunt, omdat het een goede kans is uitvoering te geven aan de Global Goals en dat het een gemiste kans is dit niet te doen. Mevrouw Muller (D66) refereert aan de uitspraak van wethouder Gerrits over zeventien teams en de lastige uitvoerbaarheid. Zij geeft aan dat hiertoe in deze motie niet wordt opgeroepen.

Zij wil met deze motie aan de slag gaan met de Global Goals in de omgevingsprogramma’s en de uitvoering aan het college en het ambtenarenapparaat overlaten. De heer Verharen (Kernachtig Wijchen) zegt dat de wethouder duidelijk heeft aangegeven de Global Goals daar waar mogelijk mee te nemen in de Omgevingsvisie. Hij vraagt of dit niet voldoende is voor mevrouw Muller. Mevrouw Muller zegt dat deze motie helemaal niet tegenstrijdig is met het antwoord van de wethouder en dat de motie ook een steun in de rug kan zijn, juist omdat de uitvoering volledig wordt opengelaten. De heer Verharen zegt dat mevrouw Muller met de motie oproept de omgevingsprogramma’s uit te werken volgens de SDG’s. Hij vraagt of zij niet denkt dat dit heel erg belastend is voor de organisatie, die eerst nog goed moet worden ingericht en waarbij mensen training moeten volgen, naast het feit dat er een financieel aspect is. Mevrouw Muller antwoordt dat zij blij is dat er gaat worden gewerkt aan de uitvoeringsprogramma’s, maar vraagt zich af waarom de raad niet nu unaniem kan instemmen met de motie, gezien het feit dat de doelen al deels worden uitgevoerd en iedereen het belang ervan onderschrijft. Zij benadrukt dat als de gemeente deze doelen belangrijk vindt, er geen reden is tegen te stemmen.

De heer Oomen (GroenLinks) geeft aan dat hij het eens is met mevrouw Muller en dat hij zich stoorde aan de beantwoording van de wethouder. Hij vindt dat de wethouder een karikatuur van de motie maakte door meteen te spreken over zeventien teams. Hij legt uit dat de Global Goals onderdeel zijn van wat de ambtenaren die de omgevingsprogramma's uitwerken kunnen meenemen, zoals al is vastgelegd in het strategisch kompas. Hij benadrukt de urgentie van de Global Goals en vindt het jammer dat een deel van de raad die urgentie niet ziet, ondanks dat het belang van de doelen wel wordt erkend. De voorzitter geeft aan dat de tweede termijn van de raad is afgerond. Zij vraagt of er feitelijke onjuistheden zijn gehoord door het college. Dit is niet het geval. De heer Oomen wordt gevraagd of hij de tekst van zijn motie nog wenst aan te passen. Dit is niet het geval. Stemming De voorzitter brengt beslisnota ‘Besluitvorming Omgevingsvisie Wijchen’ ter stemming. Met 25 stemmen voor en 0 stemmen tegen is deze beslisnota aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met beslisnota ‘Besluitvorming Omgevingsvisie Wijchen’. De voorzitter brengt motie 1 ‘Duurzaam Doen – onze Global Goals in de omgevingsprogramma's’ ter stemming. Met 9 stemmen voor en 16 stemmen tegen is deze motie verworpen.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 10 van 11

9. Stemmingen De voorzitter geeft aan dat een stemming is aangevraagd voor beslisnota Wijchen-West; raadsvoorstel voor vaststelling bestemmingsplan Wijchen-West 2023. Deze beslisnota is op verzoek van de fractie van D66 naar de stemming verplaatst. De voorzitter vraagt verschillende raadsleden om een stemverklaring. De heer Lukkezen (D66) D66 stemt in met het bestemmingsplan, wetende dat dit nergens standplaatsen voor woonwagens uitsluit. Daarmee doen wij recht aan de wensen van zowel de reizigers als deze raad, namelijk ruimte bieden aan diverse woonvormen. D66 vertrouwt erop dat de wethouder deze wensen respecteert door te onderzoeken hoe de locatie aan de Ravensteinseweg kan worden uitgebreid, zodat we recht doen aan de cultuur van de reizigers. De heer Oomen (GroenLinks) merkt op Het blijft vreemd dat de gemeenteraad van Wijchen pas over het bestemmingsplan vergadert wanneer een raadslid vermoedt dat het het bestemmingsplan wil aanpassen. Hierdoor is het volgens onze vergaderregels voor inwoners niet mogelijk om in gesprek te gaan met de raad als zij het niet eens zijn met het bestemmingsplan. Aangezien ook het rapport over het woonwagencentrum geen onderdeel uitmaakt van het bestemmingsplan en de raad dit rapport nog niet officieel heeft ontvangen, vindt GroenLinks dit onbevredigend.

Toch stemt GroenLinks, vanwege de voortgang, met frisse tegenzin in met het bestemmingsplan. De heer Burgers (PvdA) De PvdA sluit zich aan bij de voorgaande sprekers. De heer Burgers voegt daaraan toe dat we in deze situatie opnieuw afstevenen op een juridische zaak. De wethouder heeft aangegeven dat het bestemmingsplan ‘Raad van State-proof’ is. De heer Burgers hoopt dat dit plan beter ‘Raad van State-proof’ is dan de situatie in Balgoij, want daar bleek de gemeente uiteindelijk niet ‘Raad van State-proof’ te zijn. De PvdA stemt in met het bestemmingsplan, omdat zij het belangrijk vindt dat het project geen vertraging oploopt. De heer L. Herms (Wijchen Lokaal): Wijchen Lokaal sluit zich aan bij de voorgaande sprekers. Stemming De voorzitter brengt 99396 beslisnota ‘Wijchen-West; raadsvoorstel voor vaststelling bestemmingsplan Wijchen-West 2023’ ter stemming. Met 25 stemmen voor is deze beslisnota unaniem aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met deze beslisnota. De voorzitter geeft aan dat de heer Grobbe (Kernachtig Wijchen) heeft verzocht 1234448 beslisnota ‘Budgetsubsidie Triwy 2025 – 2028’ te verplaatsen naar de stemmingen en geeft hem het woord. De heer Grobbe meldt dat hij zich op basis van artikel 28 van de Gemeentewet van stemming onthoudt. De voorzitter brengt 1234448 beslisnota ‘Budgetsubsidie Triwy 2025 – 2028’ ter stemming.

Met 24 stemmen voor is deze beslisnota unaniem aangenomen. Besluit: De raad stemt unaniem in met beslisnota ‘Budgetsubsidie Triwy 2025 – 2028’. 10. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering rond 21.40 uur en wenst iedereen een fijne avond.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 22 mei 2025

pagina 11 van 11