16-785 Notitiedassenmonitoring Berendonck 2020

NOTITIE Provincie Gelderland Team Vergunningverlening Postbus 9090 6800 GX ARNHEM DATUM:

26 november 2020

ONS KENMERK:

16-785/20.10474/FleVl

BETREFT:

monitoringrapportage FF/75C/2013/0122A

AUTEUR:

J.T.B. Cardinaals, MSc.

PROJECTLEIDER:

drs. F. van Vliet

STATUS:

versie 1.0

Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2020 Inleiding Voor de realisatie van het thermencomplex in het recreatiegebied de Berendonck te Wijchen is aan Thermen Bussloo een ontheffing (FF/75C/2013/0122A) in het kader van de Flora- en faunawet verleend van de verbodsbepalingen ex artikel 11 voor het verstoren van voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van de das (Meles meles). Aan de ontheffing was de voorwaarde verbonden dat de dassenburchten gedurende vijf jaar, jaarlijks, gemonitord moeten worden. Doel van de monitoring is om vast te stellen of ondanks de getroffen maatregelen de burchten verlaten worden (Natuurbalans, 2013). In 2016 heeft Bureau Waardenburg in opdracht van Thermen Bussloo een nulmeting (een meting voorafgaand aan de werkzaamheden) uitgevoerd. In 2017 is gestart met de civiele werkzaamheden ter voorbereiding op de bouw van de thermencomplex, waaronder het verwijderen van paden en de aanleg van de bouwweg. In 2017, 2018 en 2019 bleken de burchten binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden als ook de burchten in de omgeving (figuur 1) nog in gebruik door dassen. In 2018 zijn de bouwwerkzaamheden van start gegaan. Het complex is in 2019 voltooid en in mei in gebruik genomen. Voorliggende notitie doet verslag van de resultaten van de dassenmonitoring in 2020.

Onderzoeksmethode Op 23 november 2020 zijn de bekende burchten binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden bezocht (1, A en B in Figuur 1). Uitgangspunt voor het onderzoek vormde de nulmeting in 2016, en onderzoeksrondes uitgevoerd in 2017, 2018 en 2019 (Van Vliet, 2016; Van Vliet, 2017, Van Vliet, 2018 en Cardinaals, 2019). Naast de burchten in de invloedssfeer van de werkzaamheden zijn twee andere hoofdburchten in de omgeving bezocht (2 en 3 in Figuur 1). Om de kans op aanwezigheid van verse sporen te vergroten is het onderzoek uitgevoerd na een nacht zonder neerslag.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

1

B 1

A

2

3

Figuur 1

2

Dassenburchten op de Berendonck nabij gerealiseerde thermencomplex. Veldopname december 2020. rode cirkel = hoofdburcht, oranje cirkel = bijburcht (ondergrond: Data by OpenStreetMap.org contributors under CC BY-SA 2.0 license).

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

Resultaten Burcht 1 De hoofdburcht bestaat uit een aantal pijpen (ca. 10). Vijf pijpen vertonen zeer recente gebruikssporen (graafactiviteit) (foto 1). Een aantal andere pijpen zijn niet recent vergraven, maar mogelijk wel in gebruik. Een paar pijpen zijn vol gewaaid met bladeren. In de directe omgeving van de burcht zijn wissels en snuitputjes aangetroffen (foto’s 2 en 3). Bijburcht A was op het moment van het veldbezoek niet in gebruik. De pijpen waren vol gewaaid met bladmateriaal (foto 4). De aard van de pijp (niet volledig met bladeren overdekt en aanwezigheid van enige niet-recente graafactiviteit) indiceert dat de pijp sinds het veldbezoek in 2019 wel in gebruik is geweest (Cardinaals, 2019). Bijburcht B was niet in gebruik (foto 5). De pijp was volledig vol gewaaid met bladmateriaal. De omgeving van zowel bijburcht A als bijburcht B was nog wel in gebruik als foerageergebied (aanwezigheid van snuitputjes en wissels). Burcht 2 Burcht 2 bestaat uit een hoofdburcht van ca. 10 pijpen zonder bekende bijburchten. De burcht ligt op ca. 2 meter van een fietspad en was op 23 november 2020 zeker in gebruik. Bij zeker de helft van de pijpen ontbraken bladeren in de ingang van de pijp, wat duidt op recente activiteit (foto 6). Ook zijn recente wissels en snuitputjes aangetroffen in de directe omgeving van de burcht. Duidelijke prenten of uitwerpselen zijn niet waargenomen.

Burcht 3 Burcht 3 bestaat uit een zeer grote hoofdburcht (> 15 pijpen). De burcht was op het moment van het veldbezoek zeker in gebruik. Een aantal pijpen vertoonden recente gebruikssporen (graafsporen en duidelijke loopsporen in en uit de pijpen) (foto 7 en 8). Bij de uitgang van de pijpen waren herkenbare prenten zichtbaar (foto 9). In de directe omgeving van de burcht zijn daarnaast wissels en snuitputjes aangetroffen. Latrines ontbraken.

Conclusie monitoring 2020 Op basis van het veldonderzoek in 2020 wordt geconcludeerd dat de hoofdburcht binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden in gebruik is door dassen. De bijburchten (A en B) nabij het thermencomplex waren niet in gebruik op het moment van veldbezoek. Bijburcht A is mogelijk eerder in 2020 in gebruik geweest. De twee andere hoofdburchten in de omgeving (op de golfbaan en bij boerderij de Eikenhorst) zijn ook nog in gebruik door dassen.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

3

Foto 1: Hoofdburcht 1 waarbij bij een aantal pijpen zeer recente graafactiviteit zichtbaar is (rechts op de foto).

Foto’s 2 en 3: Wissel en snuitputje nabij hoofdburcht 1.

4

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

Foto 4: Bijburcht 1A. Mogelijk is de burcht eerder in 2020 in gebruik geweest.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

5

Foto 5: Bijburcht 1b. Volledig bedekt door bladmateriaal.

Foto 6: Burcht 2. De afwezigheid van bladeren bij ca. de helft van de pijpen duidt op recente activiteit.

6

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

Foto 7 en 8: Hoofdburcht 3 nabij boerderij de Eikenhorst met recente gebruikssporen bij verschillende pijpen.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

7

Foto 9: Recente dassenprent bij een van de pijpen van Burcht 3.

8

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

Literatuur Cardinaals, J.T.B. 2019. Resultaten monitoring van de dassenbruchten Berendonck. Notitie met kenmerk 16-785/19.10825/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg. Natuurbalans, 2013. Natuurtoets en activiteitenplan ontwikkelingsvisie Berendonck. Ontheffingsaanvraag Ffwet das realisatie thermencomplex. Natuurbalans Limes Divergens BV, Nijmegen. Van Vliet, F., 2016. Resultaten monitoring burchten das Berendonck. Notitie met kenmerk 16-785/16.09136/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg. Van Vliet, F., 2017. Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2017. Notitie met kenmerk 16-785/17.09302/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg. Van Vliet, F., 2018. Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2018. Notitie met kenmerk 16-785/18.10656/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020

9

Voor vragen over deze notitie kunt u contact opnemen met mevrouw F. van Vliet.

Paraaf: Bureau Waardenburg bv is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Waardenburg bv; opdrachtgever vrijwaart Bureau Waardenburg bv voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. © Bureau Waardenburg bv / Thermen Bussloo Dit rapport is vervaardigd op verzoek van opdrachtgever hierboven aangegeven en is zijn eigendom. Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, digitale kopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Bureau Waardenburg bv, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Het kwaliteitsmanagementsysteem van Bureau Waardenburg bv is door CERTIKED gecertificeerd overeenkomstig ISO 9001:2008.

10

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2020