16-785 Notitiedassenmonitoring Berendonck 2019

NOTITIE Provincie Gelderland Team Vergunningverlening Postbus 9090 6800 GX ARNHEM DATUM:

20 december 2019

ONS KENMERK:

16-785/19.10825/FleVl

BETREFT:

monitoringrapportage FF/75C/2013/0122A

AUTEUR:

J.T.B. Cardinaals, MSc.

PROJECTLEIDER:

drs. F. van Vliet

STATUS:

versie 1.0

Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2019 Inleiding Voor de realisatie van het thermencomplex in het recreatiegebied de Berendonck te Wijchen is aan Thermen Bussloo een ontheffing (FF/75C/2013/0122A) in het kader van de Flora- en faunawet verleend van de verbodsbepalingen ex artikel 11 voor het verstoren van voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van de das (Meles meles). Aan de ontheffing was de voorwaarde verbonden dat de dassenburchten gedurende vijf jaar, jaarlijks, gemonitord moeten worden. Doel van de monitoring is om vast te stellen of ondanks de getroffen maatregelen de burchten verlaten worden (Natuurbalans, 2013). In 2016 heeft Bureau Waardenburg in opdracht van Thermen Bussloo een nulmeting (een meting voorafgaand aan de werkzaamheden) uitgevoerd. In 2017 is gestart met de civiele werkzaamheden ter voorbereiding op de bouw van de thermencomplex, waaronder het verwijderen van paden en de aanleg van de bouwweg. In 2017 en 2018 bleken de burchten binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden als ook de burchten in de omgeving (figuur 1) nog in gebruik door dassen. In 2018 zijn de bouwwerkzaamheden van start gegaan. Het complex is in 2019 voltooid en in mei in gebruik genomen. Voorliggende notitie doet verslag van de resultaten van de dassenmonitoring in 2019.

Onderzoeksmethode Op 5 december 2019 zijn de bekende burchten binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden bezocht (1, A en B in Figuur 1). Uitgangspunt voor het onderzoek vormde de nulmeting in 2016, en onderzoeksrondes uitgevoerd in 2017 en 2018 (Van Vliet, 2016; Van Vliet, 2017 en Van Vliet, 2018). Naast de burchten in de invloedssfeer van de werkzaamheden zijn twee andere hoofdburchten in de omgeving bezocht (2 en 3 in Figuur 1). Om de kans op aanwezigheid van verse sporen te vergroten is het onderzoek uitgevoerd na een periode van enkele dagen zonder neerslag.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019

1

B 1

A

2

3

Figuur 1

2

Dassenburchten op de Berendonck nabij gerealiseerde thermencomplex. Veldopname december 2019. rode cirkel = hoofdburcht, oranje cirkel = bijburcht (ondergrond: Data by OpenStreetMap.org contributors under CC BY-SA 2.0 license).

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2018

Resultaten Burcht 1 De hoofdburcht bestaat uit een aantal pijpen (ca. 10). Eén pijp vertoont zeer recente gebruikssporen (graafactiviteit) (foto 1). Een aantal andere pijpen zijn niet recent vergraven, maar wel in gebruik. Een tweetal pijpen is niet meer in gebruik. De pijpen zijn vol gewaaid met bladeren. Nabij de burcht (ca. 2 meter van de dichtstbijzijnde pijp) is een latrine aangetroffen met verse uitwerpselen van das (foto 2). Hoewel de burcht duidelijk in gebruik is zijn duidelijke pootafdrukken niet gevonden. Mogelijk was de grond wat te hard voor sporen door de kou. Zowel bijburcht A als bijburcht B waren niet in gebruik (foto’s 3 t/m 6). Alle pijpen waren vol gewaaid met bladmateriaal. In de omgeving van bijburcht A zijn verschillende recente snuitputjes en duidelijke wissels aangetroffen. De omgeving van de bijburcht is dus nog wel in gebruik als foerageergebied. Bijburcht B vertoont geen duidelijke wissels of andere sporen. Door recente bladval zijn veel minder recente wissels (meer dan enkele dagen oud) niet duidelijk meer zichtbaar. Burcht 2 Burcht 2 bestaat uit een hoofdburcht van ca. 10 pijpen zonder bekende bijburchten. De burcht ligt op ca. 2 meter van een fietspad. Op 5 december 2019 vertoonde een aantal pijpen recente gebruikssporen (foto’s 7 en 8). Duidelijke prenten of uitwerpselen zijn niet waargenomen. Hier en daar waren wat vage wissels zichtbaar.

Burcht 3 Burcht 3 bestaat uit een zeer grote hoofdburcht (> 15 pijpen). Een aantal pijpen vertonen recente gebruikssporen (graafsporen en duidelijke loopsporen in en uit de pijpen) (foto 9). Het merendeel van de pijpen is buiten gebruik. Latrines en duidelijk herkenbare prenten ontbraken.

Conclusie monitoring 2019 Op basis van het veldonderzoek in 2019 wordt geconcludeerd dat de hoofdburcht binnen de invloedssfeer van de werkzaamheden in gebruik is door dassen. De bijburcht (A) nabij het thermencomplex was niet in gebruik. De directe omgeving van de bijburcht was wel in gebruik als foerageergebied. De twee andere hoofdburchten in de omgeving (op de golfbaan en bij boerderij de Eikenhorst) zijn ook nog in gebruik door dassen.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019

3

Foto 1 en 2: Hoofdburcht 1. Boven: zeer recente graafsporen (hoogstens enkele dagen oud). Onder: latrine met verse uitwerpselen.

4

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2018

Foto’s 3, 4 en 5: Bijburcht A en omgeving. Boven: pijp bedekt met bladmateriaal. Linksonder: recente graafactiviteit. Rechtsonder: wissel vanaf omgeving bijburcht A naar het open veldje ten noordoosten. NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019

5

Foto 6: Bijburcht B. Volledig bedekt in bladmateriaal.

6

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2018

Foto 7 en 8: Hoofdburcht 2. Recente activiteit bij verschillende pijpen.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019

7

Foto 9: Hoofdburcht 3 nabij boerderij de Eikenhorst met recente gebruikssporen bij verschillende pijpen. Merendeel van de pijpen is buiten gebruik.

Literatuur Natuurbalans, 2013. Natuurtoets en activiteitenplan ontwikkelingsvisie Berendonck. Ontheffingsaanvraag Ffwet das realisatie thermencomplex. Natuurbalans Limes Divergens BV, Nijmegen. Van Vliet, F., 2016. Resultaten monitoring burchten das Berendonck. Notitie met kenmerk 16-785/16.09136/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg. Van Vliet, F., 2017. Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2017. Notitie met kenmerk 16-785/17.09302/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg. Van Vliet, F., 2018. Resultaten monitoring van de dassenburchten Berendonck 2018. Notitie met kenmerk 16-785/18.10656/FleVl. Bureau Waardenburg, Culemborg.

8

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2018

Voor vragen over deze notitie kunt u contact opnemen met mevrouw F. van Vliet.

Paraaf: Bureau Waardenburg bv is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Waardenburg bv; opdrachtgever vrijwaart Bureau Waardenburg bv voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. © Bureau Waardenburg bv / Thermen Bussloo Dit rapport is vervaardigd op verzoek van opdrachtgever hierboven aangegeven en is zijn eigendom. Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, digitale kopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Bureau Waardenburg bv, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Het kwaliteitsmanagementsysteem van Bureau Waardenburg bv is door CERTIKED gecertificeerd overeenkomstig ISO 9001:2008.

NOTITIE Resultaten monitoring burchten das Berendonck 2019

9