1437 beslisnota Beëindiging juridische procedure terrein Havenweg

Openbaar

Zaaknummer: Z/16/001437

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Beëindiging juridische procedure terrein Havenweg Datum: 18 juni 2024 Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. Een krediet van €7.000.000,- beschikbaar te stellen om de rechtszaak over het terrein aan de Havenweg te beëindigen (4,8 miljoen) en de gronden aan de Havenweg in eigendom over te nemen (2,2 miljoen). 2. Een krediet van €125.000,- beschikbaar te stellen om een nadere verkenning naar de haalbaarheid van de herinrichting van de sport en de ontwikkeling van de vrijkomende ruimtes voor woningbouw uit te voeren. 3. De grond te activeren en de kosten ter hoogte van € 4,8 miljoen voor het beëindigen van de rechtszaak en € 125.000 voor het voorbereidingskrediet ten laste te brengen van de Algemene Reserve. Aanleiding Een voormalig Wijchens bedrijf is in 2014 een schadevergoedingsprocedure tegen de gemeente Wijchen gestart omdat de gemeente in hun perceptie tekort is geschoten in de nakoming van een koopovereenkomst die in de jaren ’70 is gesloten over een terrein aan de Havenweg. De rechtbank heeft op 27 juli 2022 uitspraak gedaan in de schadevergoedingsprocedure en bepaald dat de vordering tot schadevergoeding niet is verjaard en dat de schade die de gemeente moet vergoeden 6,4 miljoen euro bedraagt. Op 16 september 2022 is dit bedrag betaald.

Zowel de gemeente als het bedrijf heeft hoger beroep ingesteld tegen deze uitspraak. De gemeente verweert zich tegen de grondslag én de hoogte van de schadevergoeding waartoe zij is veroordeeld en het bedrijf verweert zich tegen de in beroep afgewezen claim voor gederfde winst/inkomensschade. Het bedrijf heeft de claim voor gederfde winst/inkomensschade in hoger beroep opgehoogd van 1,15 miljoen naar 10,3 miljoen. De totale claim bedraagt daarmee 11 miljoen (exclusief wettelijke rente). Het conflict met de (oud) ondernemers loopt al vanaf 2000. De juridische procedure bij de rechtbank is 10 jaar gelden gestart. Waar dat eerder niet aan de orde was is recent bij beide partijen bereidheid ontstaan om de lang lopende procedure minnelijk te beëindigen. De omstandigheid dat gelijktijdig bij diverse sportverenigingen op het naastgelegen sportpark investeringsbeslissingen moeten worden genomen over onderhoud van voorzieningen maakt dat er een momentum is ontstaan om zaken af te sluiten en nieuwe kansen te benutten. De gemeente is sinds begin dit jaar in gesprek met de (oud) ondernemers om te verkennen of een minnelijke oplossing voor het conflict kan worden gevonden. Inzet is het zoeken van een oplossing waarmee tegelijk een maatschappelijk meerwaarde wordt gecreëerd.

Om deze verkenning mogelijk te maken heeft uw raad op 24 april 2024 een voorbereidingskrediet van € 50.000,- beschikbaar gesteld. De ondernemers hebben

Pagina 1 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/16/001437

duidelijk aangegeven dat ze op korte termijn uitsluitsel willen over een minnelijke oplossing, anders zullen zij het Hof verzoeken de zaak opnieuw ter hand te nemen. De gesprekken met de (oud) ondernemers hebben geleid tot een onderhandelingsresultaat waarbij de volgende voorwaarden zijn afgesproken: - Beide partijen berusten in de uitspraak van de rechtbank. Dat betekent dat de 6,4 miljoen die de gemeente al heeft betaald zo blijft. - De gemeente betaalt aan de ondernemers een bedrag van 4,8 miljoen voor gederfde winst/inkomensschade. - De gemeente kan het terrein aan de Havenweg aankopen voor een bedrag van 2,2 miljoen. Met de aankoop van het terrein aan de Havenweg ontstaat er schuifruimte om de sport hier te versterken en toekomstbestendig te maken en zo een maatschappelijke meerwaarde te creëren. Ook ontstaan er hierdoor kansen voor woningbouw op vrijkomende locaties in het gebied (voor na 2030). De vier omliggende sportclubs hebben een positieve grondhouding om mee te werken aan een vernieuwd toekomstbestendig en duurzaam sportpark waarbij mogelijkheden tot samenwerking tussen de verenigingen worden benut. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

25-04-2024

Beschikbaar stellen voorbereidingskrediet €50.000,- voor verkenning minnelijke oplossing in de rechtszaak over het terrein aan de Havenweg.

Gewenst resultaat Het beëindigen van de rechtszaak over het terrein aan de Havenweg waarbij tevens een maatschappelijke meerwaarde voor de inwoners van Wijchen wordt gecreëerd. Argumenten 1.1 Er ontstaat rechtszekerheid en duidelijkheid over de financiële status. De gemeente verkeert al gedurende ruim 10 jaar in onzekerheid over de juridische en financiële afloop van dit dossier. Het uitprocederen van de zaak kan naar verwachting nog wel enkele jaren duren. Door het geschil minnelijk te beëindigen komt er een einde aan deze onzekerheid. Thans is een risicovoorziening voorzien voor de afloop van het dossier. Deze risicovoorziening kan vrijvallen (en ingezet worden ter dekking). 1.2

De juridische kosten voor dit dossier stoppen. De kosten die de gemeente de afgelopen jaren heeft gemaakt ter dekking van de juridische kosten zijn fors. Beëindiging van de rechtszaak houdt in dat deze kosten ook stoppen.

Pagina 2 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/16/001437

1.3

De minnelijke oplossing creëert potentieel maatschappelijke meerwaarde zodat de gemeente iets terugkrijgt voor betaalde schade en juridische kosten. Onderdeel van de minnelijke oplossing is dat de gemeente de gronden aan de Havenweg (ruim 4 ha) in eigendom verkrijgt. Dit biedt kansen voor de sport. Het terrein heeft hiervoor al de juiste bestemming. Met dit terrein in eigendom ontstaan kansen voor een effectievere en toekomstbestendige inrichting van het sportpark aan de Havenweg, waarmee ook kan worden geanticipeerd op de verdere groei van Wijchen naar 45 tot 50 duizend inwoners. Door het terrein aan de Havenweg te betrekken bij een nieuwe inrichting van het sportpark kan het terrein beter worden ingericht. Het moment valt samen met een aantal investeringsbeslissingen die diverse verenigingen aan het voorbereiden zijn. Deze zouden kunnen worden uitgesteld met het oog op het vernieuwen van het sportpark. De diverse verenigingen hebben een steunbetuiging aan de gemeente gegeven om deze mogelijkheden verder te onderzoeken. Door de schuifruimte die het terrein aan de Havenweg biedt worden er plekken vrijgespeeld in het gebied die kunnen worden ingezet voor woningbouw, passend bij het gebied. De verwachting is dat ook na 2030 er behoefte blijft aan nieuwe woningen.

Daarmee zijn extra woningbouwlocaties na 2030 nodig om toe te werken naar een gezonde woningmarkt zoals afgesproken in Woondeal 2.0.

1.4

Het is een unieke kans om het terrein aan de Havenweg in eigendom te verkrijgen. De gemeente heeft eerder met de (oud) ondernemers gesproken om het terrein aan de Havenweg terug te kopen. De ondernemer was hier nooit toe bereid. Nu wil de ondernemer het terrein aan de gemeente verkopen in één ‘deal’ over het beëindigen van de rechtszaak. Als de gemeente dit moment voorbij laat gaan is het onwaarschijnlijk dat de gemeente het terrein zonder juridische procedures (onteigening) kan verwerven.

1.5

De grond wordt aangekocht tegen een reële waarde. De grond wordt aangekocht voor een bedrag dat aansluit bij de taxatiewaarde die volgt uit een rapport dat door een deskundig adviseur van de gemeente is opgesteld in het kader van de juridische procedure.

2.1

Het proces kan niet verder zonder budget. Een voorbereidingskrediet is nodig voor een nadere verkenning van de ontwikkelingsmogelijkheden van het gebied dat aansluit bij de wensen van de (toekomstige) gebruikers en bij de actuele opgaven en afspraken omtrent woningbouw. Het college zal uw raad nader informeren over het proces dat hierbij wordt doorlopen en uiteraard over de inhoudelijke resultaten van de verkenning.. Uw raad beslist uiteindelijk over de verdere voortgang van de plannen.

2.2

Geen alternatieve dekkingsbron beschikbaar. De noodzakelijk te maken kosten kunnen niet op een andere manier gedekt worden. Er is immers nog geen krediet beschikbaar voor dit project.

Tegenargumenten en risico’s 1.1 De juridische procedure doorzetten kan uiteindelijk ook beter uitpakken voor de gemeente. Op dit moment loopt het hoger beroep bij het Hof en tegen de uitspraak van het Hof zou gemeente in cassatie kunnen gaan bij de Hoge Raad. Dat betekent dat het nog lang onzeker kan blijven hoe de rechtszaak uitpakt. Een minnelijke

Pagina 3 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/16/001437

oplossing zorgt voor duidelijkheid aan beide kanten. Het doorzetten van de rechtszaak tot het einde kan echter wel leiden tot een financieel gunstiger resultaat voor de gemeente. Het Hof gaat zich opnieuw buigen over het bedrag van 6,4 miljoen aan schadevergoeding dat is toegewezen door de rechtbank. Dat bedrag zou lager kunnen uitpakken (hetgeen betekent dat de ondernemer de gemeente zou moeten terugbetalen). Daarnaast buigt het Hof zich over de claim van gederfde winst/omzetschade. Deze claim is door de rechtbank afgewezen. In hoger beroep is deze claim opgehoogd naar 10,3 miljoen (totaal 11 miljoen exclusief wettelijke rente). De kans bestaat dat het Hof tot een ander oordeel komt dan de rechtbank en dat deze claim in hoger beroep alsnog (al dan niet gedeeltelijk) wordt toegewezen. 1.2

Het is nog onzeker of voor de herontwikkeling van het gebied een positieve businesscase (grondexploitatie) kan worden behaald. Met het door uw raad beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet is een verkenning uitgevoerd naar een minnelijke oplossing waarmee maatschappelijke meerwaarde kan worden gecreëerd. De maatschappelijke meerwaarde zit in de verkrijging van het terrein aan de Havenweg waarmee schuifruimte in het gebied ontstaat. Uit een eerste verkenning blijkt dat deze schuifruimte enerzijds mogelijkheden biedt voor de sport en anderzijds mogelijkheden voor woningbouw op vrijkomende locaties in het gebied. Deze eerste verkenning leert ook dat het een uitdaging is om een sluitende businesscase te maken op de locatie. Hierbij zijn de wensen van de sportverenigingen en de gemeentelijke woonvisie in acht genomen. Er zijn waarschijnlijk optimalisaties mogelijk in het programma en daarnaast kan de kracht van de samenleving worden ingezet bij nieuwe accommodaties voor de sport. Vanwege de door de (oud) ondernemers gestelde deadline was er onvoldoende tijd om dit verder uit te werken. Bij een positief besluit van uw raad zal deze uitwerking verder ter hand worden genomen. Maar vooralsnog moet rekening gehouden worden dat er een gemeentelijke bijdrage nodig is naast het bedrag dat noodzakelijk is voor het beëindigen van de rechtszaak en het verwerven van de grond.

1.3

De sportverenigingen zien af van verplaatsing. Als het terrein aan de Havenweg niet wordt gebruikt als schuifruimte voor het sportpark komen er geen woningbouwlocaties vrij en daardoor geen middelen om (een deel van) de kosten van grondverwerving en schadevergoeding te dekken. Het terrein aan de Havenweg is grotendeels ongeschikt voor woningbouw gezien de ligging tegen het bedrijventerrein en Graafseweg aan. Het volledige bedrag van 7 miljoen moet dan worden gedekt vanuit de Algemene Reserve. Eventueel kan gezocht worden naar een andere bestemming voor het terrein aan de Havenweg om alsnog opbrengsten te genereren.

2.1

Uit de verkenning blijkt dat er geen haalbare ontwikkeling mogelijk is. De mogelijkheid bestaat dat er geen haalbaar plan kan worden gemaakt voor het gebied dat aansluit bij de wensen van de gebruikers en de woningbouwafspraken. Uit een eerste verkenning blijkt dat er reële kansen zijn voor herontwikkeling van de sport en woningbouw. Blijkt dit scenario uiteindelijk toch niet haalbaar dan kunnen er alternatieven worden onderzocht (gebruik van het aangekochte terrein voor andere functies).

Pagina 4 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/16/001437

Financiële gevolgen De kosten (€ 4,8 miljoen) voor het beëindigen van de rechtszaak kunnen betaald worden uit de Algemene Reserve. Voor resultaatbestemming 2023 bedraagt de hoogte van de algemene reserve € 22 miljoen. Op basis van ons risicoprofiel hebben we de ondergrens van de algemene reserve bepaald op € 11,8 miljoen. Daarmee kunnen deze kosten opgevangen worden binnen de algemene reserve. In ons weerstandsvermogen houden we rekening met deze lopende zaak. Het maakt onderdeel uit van ons risicoprofiel. We houden de hoogte van de algemene reserve minimaal aan op de hoogte van het risicoprofiel. In het risicoprofiel hebben we € 1,1 miljoen opgenomen (kans 10% x maximaal € 11 miljoen aan kosten) voor deze rechtszaak. Met het beëindigen van de rechtszaak vervalt dit risico en hoeven we dus € 1,1 miljoen minder in onze algemene reserve aan te houden voor lopende risico’s. Hoewel het beëindigen van de rechtszaak gunstig is voor de hoogte van het risicoprofiel, biedt de onttrekking aan de algemene reserve minder ruimte om het huidige verwachte begrotingstekort vanaf 2026 (tijdelijk) op te vangen. We mogen vanaf dit jaar 10% van het surplus van de algemene reserve (het meerdere in de algemene reserve t.o.v. het risicoprofiel) jaarlijks inzetten op het structurele tekort in de begroting.

Het inzetten van deze maatregel is echter ook maar een tijdelijke oplossing, want een reserve is niet onuitputtelijk. De aankoop van de grond activeren we voor de verkrijgingsprijs. Gronden zijn waardevast en schrijven we conform richtlijnen uit de BBV niet op af. De grondwaarde nemen we mee bij de toekomstige ontwikkeling van het gebied. Mogelijk moeten we de grond herwaarderen wanneer we het gebied ontwikkelen. Dat kunnen we nu niet inschatten en nemen we dan ook mee bij het besluit over de ontwikkeling van het gebied. Het krediet van €125.000,- is nodig om een haalbaarheidsstudie naar de ontwikkeling van het gebied te doen. Het krediet van €125.000,- zal ten laste worden gebracht van de Algemene Reserve. Communicatie De verenigingen die op het sportpark zijn gevestigd, de eerste kring van omwonenden en omliggende bedrijven en instellingen hebben een brief gekregen waarin het voorstel aan uw raad is toegelicht. Ook is de ondernemersvereniging bedrijventerrein Wijchen Oost geïnformeerd. Nadere informatie over de besluitvorming door uw raad zal worden verstrekt via de gebruikelijke kanalen (website en Gemeentepagina). Inwonersparticipatie Op dit moment hebben we ervoor gekozen om de belangrijkste stakeholders te informeren over het besluitvormingstraject over het perceel aan de Havenweg.

Indien er een positief besluit van uw raad volgt en de plannen verder uitgewerkt worden zullen de verschillende stakeholders op passende wijze worden betrokken bij de uitwerking van de plannen. Uitvoering of Vervolgstappen Het college is een Vaststellingsovereenkomst en een Koopovereenkomst aan het voorbereiden om de rechtszaak te beëindigen. Als uw raad een besluit heeft genomen

Pagina 5 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/16/001437

over de financiële dekking hiervoor zal het college een besluit nemen tot het aangaan van deze overeenkomsten en overgaan tot ondertekening. Er wordt een plan van aanpak gemaakt om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de ontwikkelingsmogelijkheden van het gebed voor sport en woningbouw. Uw raad wordt geïnformeerd over dit proces en over de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek. Geheimhouding: Niet van toepassing.

Voorstel Advies

Pagina 6 van 6