Strategische visie advies rekenkamer oktober 2021

Rekenkamer Westvoorne  Bezoekadres Muzenstraat 120 2511 WB Den Haag

Aan de gemeenteraad van Westvoorne

Postadres Postbus 18607 2502 EP Den Haag

ons kenmerk

uw kenmerk

onderwerp

Advies Strategische Visie Voorne aan Zee

bijlagen

T E

+31 (0)70 376 36 36 info@pblq.nl

I K B

NL46 ABNA 0240 0470 87 27344793 NL820820350 B01

www.pblq.nl

Den Haag, 30 september 2021

Geachte raadsleden, In oktober bespreekt u in uw raad de Strategische Visie Voorne aan Zee. Zoals wij eerder met u hebben besproken, heeft de rekenkamer van Westvoorne het voornemen om dergelijke voor het herindelingsproces essentiële documenten van inhoudelijk commentaar te voorzien. De rekenkamer heeft geconstateerd dat er aan de totstandkoming van het document een uitgebreide inventarisatie en analyse van de bestaande situatie heeft plaatsgevonden. Ook is een analyse gemaakt van zowel algemene opgaven voor gemeenten, als voor Voorne specifieke ontwikkelingen en uitdagingen. Het document bevat daarmee een veelzijdige beschrijving van de ambities van de nieuw te vormen gemeente Voorne aan Zee. In het bijzonder heeft de rekenkamer waardering voor de toegankelijke wijze waarop de inzichten zijn beschreven en worden verbeeld. Daarmee is het document geschikt voor verschillende doelgroepen in de nieuw te vormen gemeente. Wij zijn er ons van bewust dat in een visiedocument de nadruk als vanzelf ligt op een gewenste toekomstsituatie. De rekenkamer stelt vast dat de lat voor Voorne aan Zee hoog wordt gelegd. Gesteld wordt dat de huidige gemeenten een verschillend karakter hebben en complementair aan elkaar zijn. Die verschillende karakters, die voor een belangrijk deel cultuur-historisch zijn bepaald, moeten ook in de toekomst behouden blijven.

Dat betekent dat er maatwerk in bijvoorbeeld dienstverlening geleverd moet worden. Hiervoor is veel aandacht in het visiedocument. Tegelijkertijd constateert de rekenkamer dat dit maatwerk nog in zeer algemene bewoordingen wordt beschreven, zonder dat er keuzes gemaakt worden. Ook gemeenten die niet betrokken zijn bij een herindeling zullen hun handen vol hebben aan doelstellingen als dienstverlening dichtbij de burgers of zelfs op afroep en de introductie van het ´Right to challenge´ principe (pag 33). Het is een grote uitdaging om dit te realiseren in een nieuwe gemeente die, onvermijdelijk bij een herindeling, de eerste jaren ook veel aandacht en energie zal moeten investeren in het inrichten van de nieuwe organisatie.

Ter illustratie van de complicaties die inherent zijn aan de gestelde ambities: Op pagina 11 staan met betrekking tot de dienstverlening de volgende ambities verwoord: “De dienstverlening van de gemeente is altijd dicht in de buurt en herkenbaar. Hier denken we aan serviceloketten die makkelijk bereikbaar zijn of thuis bezorgen. Vanuit elk dorp en elke wijk ben je snel in contact met medewerker die je persoonlijk kan helpen. En waar nodig komt de gemeente zelfs naar je toe. Ambtenaren wisselen bijvoorbeeld hun plek op kantoor af met ontmoetingsplekken in Voorne aan Zee, zoals een buurthuis of kantine van de sportvereniging. Belangrijk is het regelmatig direct contact met inwoners te hebben en zich kunnen inleven in wat er speelt. En inwoners weten waarvoor ze wel en niet terecht kunnen bij de gemeente. Het gemeentebestuur houdt aandacht voor de afzonderlijke dorpen en wijken. Zo kan de gemeente snel inspelen op waar elk dorp en elke wijk precies behoefte aan heeft.” Deze doelstelling vertoont sterke gelijkenis met de ambities die de nieuwe gemeente Westland vlak voor de herindeling in 2005 formuleerde. Al binnen een paar jaar moest deze gemeente constateren dat de in de oorspronkelijke gemeenten opengehouden servicepunten weinig door de inwoners werden benut en dat de kosten die daarmee gemoeid waren, niet meer verantwoord waren. De gemeente heeft deze servicepunten (c.q.

de voormalige gemeentehuizen) vervolgens afgebouwd, maar daarmee nam de noodzaak om alsnog geheel nieuwe publieksbalies in een nieuw stadskantoor te realiseren navenant toe; een kwestie die de gemeentelijke organisatie en de lokale gemeenschap nog jaren heeft beziggehouden.

In de Strategische Visie wordt op verschillende plekken ook aandacht besteed aan de grote maatschappelijke opgaven die voor alle gemeenten spelen. Denk hierbij aan klimaatadaptatie en energietransitie, wonen en digitalisering. Bij de beschrijving van deze opgaven wordt de rol van de nieuw te vormen gemeente echter nauwelijks uitgewerkt. Het is evident dat ook de gemeente Voorne aan Zee straks bij deze onderwerpen vanaf 2023 een rol zal spelen, maar het visiedocument geeft juist op deze opgaven nog (te) weinig richting. Dit alles maakt het op zichzelf aantrekkelijk om in te stemmen met de in de strategische visie verwoorde ambities. Maar het antwoord op de vraag op welke wijze de gestelde ambities ook werkelijkheid worden, wordt - gegeven het feit dat de herindeling over minder dan 1,5 jaar een feit zal zijn - urgent. Wij vertrouwen er op u met dit advies van dienst te zijn geweest. Met vriendelijke groet,

P. Castenmiller & P. van Enk (Rekenkamer Westvoorne)