Kadernota 2022
Tekst van het document
Kadernota 2022 Gemeente Westvoorne
Inhoud Algemeen
1. Aanbieding
4
Financieel perspectief 2. Financiële positie (uitgangspunten) Algemene uitgangspunten Technische uitgangspunten
8 8 10
3. Financiële positie Financieel meerjarenperspectief Verbonden Partijen
11 11 13
Beleidsmatig perspectief 4. Raadsprogramma’s Bestuur en organisatie Wonen Werken Leven Middelen
15 16 18 21 22 24
2
1. Aanbieding Inleiding Hierbij bieden wij u de Kadernota 2022 aan. Deze kadernota dient als voorbereiding op de laatste begroting (2022) die nog door uw raad wordt vastgesteld. Immers de begroting 2023 wordt formeel vastgesteld door de gemeenteraad van de nieuwe gemeente Voorne aan Zee. Tot het moment waarop de raad van de nieuwe gemeente de begroting vaststelt, is het college bevoegd tot het doen van door uw gemeenteraad geautoriseerde uitgaven voor zover daartegen geen bezwaar bestaat bij de gedeputeerde staten. Dit is in lijn met artikel 47 lid 2 van de wet Arhi. De kadernota vormt de start van de jaarlijkse Planning & Control cyclus. De gemeenteraad stelt het kader vast waarmee sturing gegeven wordt aan de op te stellen begroting 2022 door het college van burgemeester en wethouders. In de kadernota wordt aangegeven welke afwegingen er worden gemaakt met betrekking tot het beleid. Onzekerheden kadernota 2022 Corona Deze kadernota en later de begroting komen tot stand in bijzondere omstandigheden. Hoewel de coronaepidemie zicht gunstig lijkt te ontwikkelen bestaan er nog grote onzekerheden op macro economische thema’s als de economische groei, werkgelegenheid en de overheidsfinanciën. De omvang en het effect op lange termijn zijn nog momenteel nog moeilijk te overzien.
Jeugdhulp Met betrekking tot de compensatie van de kosten jeugdhulp heeft de arbitragecommissie recentelijk een uitspraak gedaan in het geschil tussen de VNG en het rijk over de financiering van de Jeugdzorg. Volgens de uitspraak dient het rijk gemeenten te compenseren voor het feitelijke tekort in de financiering van de Jeugdzorg. De commissie acht het bovendien noodzakelijk om in dit kader een gezamenlijke ontwikkelagenda 2022-2028 op te stellen om de hulp aan kinderen te verbeteren en het stelsel beheersbaar te maken. De VNG deelt de uitspraak. Het is nu nog geheel onzeker hoe de Rijksoverheid zal reageren op de voorstellen. Daarnaast is ook de toezichthouder zich nog aan het beraden over een standpunt in dit kader. Fluctuaties ontwikkelingen woonbedrijf In het verleden werden fluctuaties (zowel voordelig als nadelig) verrekend met de algemene reserve van het woonbedrijf. Hoewel fluctuaties nog steeds opgevangen zouden kunnen worden door inzet van een reserve kan dat niet meer op voorhand zonder uit te sluiten dat daarmee effecten ontstaan op het structureel resultaat van de begroting. Perspectief Deze kadernota biedt inzicht in het financieel perspectief van de aankomende jaren. De Kadernota is vooral een beschrijving van beleidsmatige uitgangspunten en ontwikkelingen en slechts in mindere mate een financieel technisch document.
De kadernota is opgedeeld in: Beleidsmatig perspectief waarin per beleidsprogramma uit de begroting de beleidsontwikkelingen zijn beschreven. Financieel perspectief waarin het actuele financiële meerjarenperspectief is opgenomen. In de Kadernota wordt het actuele financiële meerjarenperspectief samengevat. Hiermee worden in één oogopslag de effecten van de cyclus van het lopende jaar (1e bestuursrapportage 2021) en de verwachting voor de volgende jaren (kadernota/begroting 2022) financieel in beeld gebracht voor zover deze gegevens beschikbaar en kwantificeerbaar zijn. De jaarrekening over 2020 en de 1 e bestuursrapportage over 2021 worden separaat, maar nagenoeg gelijktijdig, aan uw raad aangeboden. Op voorhand kan gesteld worden dat de gemeente Westvoorne voor een uitdaging staat de begroting 2022 over alle jaren structureel sluitend te krijgen. In het collegeprogramma “De toekomst in het vizier” is het coalitieakkoord door het college vertaald naar concrete doelen. Deze doelen vormen ook voor 2022 de basis van het huidige beleid. 2022 betreft het laatste jaar van het collegeprogramma. De afgelopen jaren hebben zowel ambtelijk als bestuurlijk in het teken gestaan van het realiseren van het collegeprogramma. 3
Algemene ontwikkelingen Korte terugblik De begroting 2021 was over alle jaren structureel sluitend. Met die conclusie kwam het jaar 2021 onder het regime van repressief toezicht. Vanwege de aankomende fusie geldt vanaf het jaar 2021 echter ook het Arhi-toezicht, dit geldt ook voor het jaar 2022. Het regime van repressief toezicht op de begroting houdt in dat de begroting en begrotingswijzigingen direct uitgevoerd kunnen worden (rechtskracht krijgen), zonder afhankelijk te zijn van een voorafgaande goedkeuring van GS. Om in aanmerking te komen voor het regime van repressief toezicht dient de begroting structureel in evenwicht te zijn. Dat wil zeggen dat de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Indien dit niet het geval is dient aannemelijk gemaakt te worden dat dit uiterlijk in het laatste jaar van de begroting tot stand wordt gebracht. Voor de gemeente Westvoorne geldt hier echter een aanvullende voorwaarde, namelijk dat alle jaren structureel sluitend dienen te zijn. Deze aanvullende eis is ingegeven doordat de gemeente gebruik maakt van de inzet van reserves (die in de basis incidenteel van aard zijn) voor het sluitend maken van de begroting. Als het ware worden en werden tekorten in de begroting opgevangen door de inzet van reserves. Vanaf 2018 wordt gebruik gemaakt van de inzet van de reserve ‘gevolgen nota reserves en voorzieningen’.
De laatste onttrekking uit deze reserve vindt plaats in 2022, vanaf 2023 geldt dat een bedrag van € 881.662 als dekking komt te vervallen in de begroting. Dat wil zeggen dat voor de jaren 2023, 2024 (onderdeel meerjarenraming 2021) en 2025 een bedrag van € 881.662 op een alternatieve wijze gedekt dient te worden. In de begroting 2021 was hiervoor in het dekkingsplan voorzien. Beoordeling begroting woonbedrijf Vanaf de begroting 2021 worden de inkomsten en uitgaven van het woonbedrijf ‘anders dan andere jaren’ beoordeeld op een incidenteel of structureel karakter. Dit heeft een forse impact gehad op de meerjarenbegroting van 2021. Ontwikkeling structureel begrotingsevenwicht actueel De begroting 2021 voldeed (na herstel) aan de criteria voor repressief toezicht. De toezichthouder heeft echter wel haar zorgen geuit over de ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente en hierover het volgende geconstateerd. “Uw primitieve begroting vertoonde, op basis van ons oordeel, voor alle jaren in de begroting en meerjarenraming negatieve structurele en reële saldi. U heeft op 25 november een herstelplan vastgesteld waardoor het structureel evenwicht in uw begroting en alle jaren van de meerjarenraming wordt hersteld”. Om tot een het structureel sluitende begroting te komen dienden er aanvullende maatregelen getroffen te worden.
Het structureel saldo na deze getroffen maatregelen was voor het jaar 2024 € 0. Een begrotingssaldo van € 1.452.000 was benodigd om dit evenwicht te bereiken. Conclusie die hieraan verbonden kan worden is dat er een groot verschil is tussen het saldo van alle baten en lasten (gepresenteerd saldo in begrotingen) en het structureel begrotingssaldo. Het effect hiervan is ook terug te zien in cijfermatige ontwikkelingen van de kadernota 2022. Het structureel begrotingssaldo staat daarmee onder druk. Over de beoordeling van de cijfers na het herstelplan concludeert de toezichthouder het volgende; “Hieruit valt af te leiden dat het structureel resultaat in uw begroting onder druk staat. Dit houdt in dat er weinig tot geen ruimte is voor nieuw beleid dat structurele lasten met zich meebrengt tenzij hiervoor structurele dekking is gevonden”. Met betrekking tot het woonbedrijf gaf de toezichthouder het volgende mee. ‘’Door de verlaging van de algemene reserve Woonbedrijf met € 5 mln. naar +/- € 3 mln. maken wij ons zorgen over de omvang van de verduurzamingsopgaven die nog niet in uw begroting zijn verwerkt. Eerder is namelijk gesteld dat een algemene reserve Woonbedrijf van € 10 mln. toereikend zou zijn voor deze opgaven.
Wij vragen u, ook ten behoeve van de nieuw te vormen gemeente Voorne, inzichtelijk te maken wat de omvang van de investeringsopgave is en de financiële uitwerking hiervan te verwerken in de begroting.’’ Aan de hand van deze passage heeft het woonbedrijf het onderzoek opgestart om deze opgave voor de aankomende jaren inzichtelijk te maken. Dit onderzoek geeft antwoord op de vraag of het woonbedrijf zijn volkshuisvestelijke opgaven zoals beschreven in het portefeuilleplan kan realiseren: investe4
ringen (sloop) nieuwbouw en uitvoering route kaart verduurzamingen met een gezonde duurzame bedrijfsvoering. Een aantal oplossingen, binnen de BBV regels en zienswijze provincie, worden nu nog nader onderzocht. De uitkomsten van dit onderzoek zullen verwerkt worden in de begroting zodra deze bekend zijn. Ambities Aanvullend op het collegeprogramma bestaat de wens om middels de inzet van incidentele middelen (vermogen) verschillende projecten uit te voeren en voorzieningen te realiseren voor de inwoners van Westvoorne. Deze ambities zijn vertaald in 19 strategische projecten, met o.a. de dorpsvisies, het IKC Oostvoorne. Gedeeltelijk maken deze projecten ook onderdeel uit van de motie ‘gezonde begroting. Om deze projecten te realiseren heeft u in de begroting 2021 de reserve Ondersteuning maatschappelijke projecten gevormd. Middels de Motie Gezonde begroting heeft u opgeroepen om de begroting te beoordelen en te bezien of er ruimte is binnen de begroting tot een evenwicht in de baten en de lasten te komen. Op basis van het uitgevoerde onderzoek en de beoordeling van het resultaat van de jaarrekening hebben we moeten concluderen dat de ruimte binnen de begroting niet aanwezig is. Nog niet in begroting opgenomen en te realiseren ambities dienen in het kader van de fusie (en het Arhi-toezicht) afgestemd te worden met fusiepartners en toezichthouder.
Hoewel de gemeente nog volledig autonoom is om keuzes te maken dient op voorhand rekening gehouden te worden met het risico dat mogelijk niet wordt ingestemd met voorstellen. Het inzetten van het vermogen voor de realisatie van projecten staat daarnaast op gespannen voet met de zienswijze van de provincie wanneer het gaat om inzetten hiervan. Daarbij wordt ook steeds nadrukkelijker gekeken in hoeverre besluiten die voorgelegd worden uitstelbaar zijn. Dit tezamen met de aandachtspunten vanuit het Risico Reductie Plan bevestigt dat er keuzes gemaakt moeten worden. Het streven is primair het voorleggen van een structureel sluitende begroting over alle jaren. Indien daarnaast onder het regime van het Arhi toezicht nog ruimte is voor het realiseren van voorzieningen en maatschappelijke projecten zullen wij hier maximaal op inzetten. Financiële kaders 2022 en verder Op basis van deze kadernota 2022 is er sprake van een sluitende begroting voor jaren 2023 en 2024. Begrotingsjaren 2022 en 2025 laten op dit moment nog geen sluitend beeld zien. Het structureel begrotingssaldo sluit echter slechts in het jaar 2023. Het college wil mede vanuit het oogpunt van de nieuwe gemeente Voorne aan Zee in november een meerjarig structureel sluitende begroting presenteren; oftewel duurzaam financieel evenwicht.
Om te komen tot een voor alle jaren sluitende begroting dienen maatregelen getroffen te worden. Perspectief Om de opgave voor 2022 en verder scherp op het vizier te hebben, presenteren we hieronder naast het begrotingssaldo ook het structureel resultaat. Ontwikkeling begrotingssaldo
2022
2023
2024
2025
Begrotingssaldo 2022-2025 na amendement en herstelplan
-1.164
-1.443
-1.452
-1.452
Begrotingswijzigingen
272
188
188
188
Saldo na vastgest. Begr.wijzigingen
-892
-1.255
-1.263
-1.263
Wijzigingen kadernota 2022
1.019
156
835
1.309
Saldo na kadernota/startpunt begroting 2022
126
-1.099
-428
46
Waarvan incidenteel
627
1.062
1.391
682
Structureel resultaat
753
-37
963
728
Eerder is aangegeven dat het verschil tussen het saldo van baten en lasten (hierboven saldo na kadernota/startpunt begroting 2022) en het structureel saldo groot is. Dat wordt hierboven zichtbaar. In de hoofdstukken financieel perspectief en beleidsmatig perspectief worden verschillende zoals hierboven weergegeven nader toegelicht. Om de begroting structureel in evenwicht te brengen zijn maatregelen benodigd. Met name het begrotingjaar 2024 (voornamelijk doordat verkoopopbrengsten van het woonbedrijf incidenteel worden beschouwd) valt op met een negatief structureel resultaat van bijna € 1 miljoen. Een uitsplitsing van de incidentele baten en lasten treft u in onderstaande tabel aan.
5
Incidentele baten en lasten kadernota 2022 Incidentele lasten (per saldo) begroting 2021 (voor herstelplan) Kadernota 2022 - Het nieuwe werken Kadernota 2022 - Vitaliteitsbudget Kadernota 2022 - Incidentele mutaties Woonbedrijf (o.a. rookmelders, koppeling SAP, digitalisering facturen etc.) Kadernota 2022 - Windmolenproject Kadernota 2022 - Oudheidkamer Totaal incidentele lasten Incidentele baten (per saldo) begroting 2021 (voor herstelplan) Begroting 2021 - Verkoopopbrengsten woonbedrijf Begroting 2021 - Reserve vlaktaks Kadernota 2022 - Verkoopopbrengsten woonbedrijf Kadernota 2022 - correctie reservemutaties Totaal incidentele baten Saldo incidentele baten en lasten
Begroting 2022 547 75 33
Begroting 2023 308 0 0
Begroting 2024 265 0 0
Begroting 2025 265 0 0
273 67 -13 982 634 623 100 253
65
10
10
-6 367 308 783 70 268
275 265 1.103 0 298
1.609 627
1.428 1.062
1.666 1.391
275 265 1.103 0 -228 -184 957 682
Dekkingsmogelijkheden Om richting te geven aan de integrale afwegingen biedt het college de gemeenteraad een aantal dekkingsmogelijkheden. Het college benadrukt hierbij dat in het zomerreces een aantal dekkingsmogelijkheden kunnen leiden tot een voorstel waarin de maatregelen anders uit kunnen pakken. Het college informeert u over de voortgang hiervan tussentijds. Op voorhand sluit het college geen mogelijkheden uit om te komen tot een sluitende begroting. Inzet van het vermogen ter (structurele) dekking Uw gemeenteraad heeft in 2020 ingestemd met het instellen van een reserve kapitaallasten ter dekking van het verschil tussen de rentelasten de leningenportefeuille en de berekende rentelasten wanneer zouden worden geherfinancierd tegen de destijds geldende (lagere) marktrente. De marktrente is nog steeds laag. Door deze reserve aan te vullen en hieruit jaarlijks een aanvullende bedrag ter dekking van rentelasten in de begroting te onttrekken wordt structureel een voordeel op de gemeentelijke exploitatie gecreëerd. De methodiek van deze bestemmingsreserve is afgestemd met de commissie BBV en levert een mogelijkheid op die direct toepasbaar is vanaf het begrotingsjaar 2022. Om dit echter te kunnen realiseren is het nodig een bedrag vanuit het vermogen te bestemmen ten behoeve van deze reserve. De exploitatiebegroting biedt hier immers onvoldoende ruimte voor.
Hoewel de berekening nog dient plaats te vinden op basis van de laatste renteontwikkelingen is de verwachting dat een bedrag van ca € 4 miljoen benodigd is voor het realiseren van een structureel voordeel van naar verwachting tussen de € 300.000 en € 400.000. Deze € 4 miljoen kan gevonden worden in de reserve Ondersteuning maatschappelijke projecten. Verdere inzet van het vermogen om structureel ruimte in de begroting te creëren is een mogelijkheid Beleidskeuzes/lastenverzwaringen Hoewel deze mogelijkheden n het licht van de aankomende fusie gedegen afgewogen en afgestemd dienen te worden valt niet uit te sluiten dat beleidskeuzes of lastenverzwaringen benodigd om te komen tot een sluitende begroting. Beleidskeuzes dienen voorzien te zijn van een reëel plan van aanpak. Onderdeel van de beleidskeuzes betreft ook de optie tot herprioriteren van activiteiten in de raadsprogramma’s. De op handen zijnde fusie heeft personele en organisatorische consequenties waardoor realisatie van ambities nog meer onder druk komen te staan. Fluctuaties onderhoud woonbedrijf verlagen Binnen de begroting is het toegestaan een onderhoudsvoorziening te treffen om onderhoudslasten uit te dekken. De vorming van een onderhoudsvoorziening heeft als voordeel dat fluctuaties in onderhoudslasten geen directe effecten hebben op de begroting.
De vorming hiervan gaat mogelijk gepaard met een initiële dotatie in de voorziening op basis van een meerjaren onderhoudsplan. Incidentele middelen compensatie jeugdhulp (mogelijk structureel) Volgens de uitspraak van de arbitragecommissie dient het rijk gemeenten te compenseren voor het feitelijke tekort in de financiering van de Jeugdzorg. Er is in dit verband momenteel nog geen uitspraak over hoe de extra gelden jeugdzorg verwerkt kunnen worden. De gesprekken tussen de VNG, het Rijk en de Provincies zijn nog niet afgerond. Vervolg De inhoudelijke discussie die aan de hand van deze kadernota wordt gevoerd, is voor het college waardevol en geeft rust om op ordentelijke manier keuzes en afwegingen te maken en stelt u als raad in staat uw kaderstellende rol uit te kunnen oefenen. Aan de hand daarvan verwerkt het college de 6
door u meegegeven kaders voor de begroting 2022 en de mogelijkheden om te komen tot een structureel sluitende begroting over alle jaren. Daarbij benadrukt het college dat de gemeenteraad autonoom is om keuzes te maken in dekkingsmogelijkheden. De ophanden zijnde fusie vergt wel overleg en afstemming wanneer dekkingsmaatregelen ook betrekking hebben op het huishoudboekje van de gemeente Voorne aan Zee en daarmee ook op dat van de fusiepartners in het proces naar de fusie. Het college zal de kadernota 2022 en uw beschouwingen op deze kadernota als basis gebruiken om in het najaar een begroting presenteren. Zoals eerder vermeld is daarbij het uitgangspunt de jaarschijven 2022 en verder structureel sluitend te hebben om onder repressief toezicht uitvoering te kunnen geven aan de begroting 2022. Een aantal onderdelen met financiële gevolgen wordt in het volgende stadium en in de opmaat naar de begroting uitgewerkt. Hierbij kan gedacht worden aan een actuele staat van personeelslasten, rente-omslag, kapitaallasten vanuit de geactualiseerde staat van activa, mutaties op voorzieningen afval en riolering, investeringsopgaven woonbedrijf etc. Voorstel aan de raad
De uitgangspunten zoals opgenomen in de kadernota voor de Begroting 2022 vast te stellen; De uitgangspunten voor de meerjarenraming 2023-2025 vast te stellen.
7
2. Financiële positie Algemene uitgangspunten Uitgangspunten algemene reserve In de 1e Berap 2021 bent u geïnformeerd over de meerjarige ontwikkelingen van de algemene reserve. Daarin heeft u kunnen zien dat de hoogte van de algemene reserve ultimo 2024 terugloopt naar € 4.916.502. Hierin was met een aantal zaken nog geen rekening gehouden waaronder het jaarrekeningresultaat en aankomende kosten voor de 2e fase van het fusietraject. In onderstaand overzicht is weergeven hoe de algemene reserve en de weerstandsratio zich ontwikkeld. Ten opzichte van het in de 1e Berap gepresenteerde overzicht is hieronder rekening gehouden met het jaarrekeningresultaat na bestemmingen van € 195.910 nadelig. Voor de weerstandsratio is uitgegaan van de risico-inventarisatie zoals opgenomen in de jaarrekening 2020. Algemene reserve Saldo per 1-1-2021 Primaire begroting: nieuw beleid collegeprogramma Primaire begroting: incidenteel nieuw beleid Primaire begroting: uitkeringsverplichtingen incidenteel Primaire begroting: implementatie omgevingswet Primaire begroting: dotatie voorziening afval Primaire begroting: incidentele inhuur team EXAC Begr.wijz. 3-2020: subsidie Oudheidskamer Begr.wijz. 1: (herstelplan begroting 2021): naar res.kapitaallasten Begr.wijz. 2: Calamiteitenpost Langeweg Oostvoorne Begr.wijz. 3: Inhuur concerncontroller Begr.wijz. 4: Uitbreiding Zeewinde (storting in res.
Huisv.Onderwijs) Begr.wijz. 5: realisatie natuurspeeltuin Oostvoorne Begr.wijz. 6: Uitvoering startnotitie "gezond blijvende begroting" Begr.wijz. 8: Voorbereiding gemeentelijke herindeling Begr.wijz. 9: Storting vanuit res.kap.lasten O.V.V. Begr.wijz. 9: Storting vanuit res.kap.lasten VV Rockanje Begr.wijz. 9: Subsidie O.V.V. Begr.wijz. 9: Subsidie VV Rockanje Begr.wijz. 9: Boekwaarde verenigingsgebouw O.V.V. Begr.wijz. 9: Boekwaarde warmwaterinstallatie V.V. Rockanje Jaarrekening 2020 resultaat Saldo per 31-12-2021 inclusief toekomstige mutaties Begroting 2020: uitkeringsverplichtingen incidenteel Begroting 2021: incidenteel nieuw beleid Begroting 2021: implementatie omgevingswet Begroting 2021: incidentele inhuur team EXAC Begr. Wijz. 8 : Vergoeding frictiekosten Saldo per 31-12-2022 Begroting 2020: uitkeringsverplichtingen incidenteel Begroting 2021: incidenteel nieuw beleid Begroting 2021: implementatie omgevingswet Saldo per 31-12-2023 Begroting 2021: incidenteel nieuw beleid Begroting 2021: implementatie omgevingswet Saldo per 31-12-2024
Saldo Toevoeging Onttrekking Weerstandsratio 8.824.653 6,03 45.000 230.000 142.964 720.000 568.868 42.500 6.250 839.928 108.182 46.439 537.351 30.000 49.000 807.143 2.268.357 1.605.285 1.790.465 1.187.553 264.810 65.850 195.910 5.020.082 3,31 42.337 195.000 257.000 42.500 830.000 5.313.245 3,30 6.653 195.000 116.000 4.995.592 3,22 195.000 80.000 4.720.592 3,22
De algemene reserve is in de basis bestemd voor het opvangen van financiële tegenvallers. In de nota reserves en voorzieningen is opgenomen dat de minimale hoogte van de algemene reserve € 3,5 miljoen bedraagt. Op basis van deze gegevens resteert er momenteel nog € 1,2 miljoen aan ruimte binnen de algemene reserve. Bij het berekenen van de weerstandratio wordt conform de geldende nota Risicomanagementbeleid naast de hoogte van de algemene reserve en de algemene reserve van het woonbedrijf ook rekening gehouden met de onbenutte belastingcapaciteit. Een ratio van minimaal 1,0 (minimaal voldoende) wordt daarbij nagestreefd. Wanneer de richtlijnen zoals opgenomen in de nota reserves en voorzieningen buiten beschouwing worden gelaten zou in theorie de hoogte van de algemene reserve (op basis van de risico-inventarisatie in de jaarrekening 2020) verlaagd kunnen worden naar ca. € 750.000. Daarbij dient de bereidheid gekoppeld te worden de onbenutte belastingcapaciteit direct aan te spreken op het moment dat risico’s zich daadwerkelijk voordoen. Verder zou dit betekenen dat de algemene reserve een ‘ijzeren voorraad’ heeft bereikt die niet meer aan te spreken is voor financiële tegenvallers in de lopende begroting of jaarrekening. 8
IKC In de gemeente Westvoorne leeft de wens om in Oostvoorne een IKC en een nieuw schoolgebouw te realiseren. Uit investeringen vloeien (structurele) kapitaallasten voort. De huidige begroting biedt hiervoor momenteel geen structurele ruimte. Dekking van de kapitaallasten is ook mogelijk vanuit een reserve kapitaallasten, waarbij de voeding van deze reserve vanuit de reserve Ondersteuning maatschappelijke projecten kan plaatsvinden of er dient ruimte gemaakt te worden in de reguliere begroting. Maatschappelijk fonds Bij deze kadernota zal separaat een uitgebreid overzicht worden aangeleverd over de mogelijke besteding van het Maatschappelijk Fonds. Dit is gebaseerd op het overzicht van de 19 projecten, diverse moties en de Dorpvisies. Dit overzicht kan bij behandeling van de Kadernota worden besproken en maakt integraal onderdeel uit van de keuzes die gemaakt moeten worden om tot een sluitende begroting te komen. Risico-reductieplan (RRP) en aanloop naar Voorne aan Zee Algemeen Er is een breed gedragen ambitie en een noodzaak om Voorne aan Zee een financieel gezonde start te laten maken. Deze verplichting die de drie herindelingspartners op zich nemen, moet echter worden waargemaakt in een landelijk beeld van grote financiële tekorten bij lokale overheden.
De actuele financiële rapportages die recentelijk zijn opgesteld hebben de drie gemeenten een volle gereedschapskist opgeleverd waarmee we een aantal financieel delicate zaken kunnen aanpakken. Met name het Risicoreductieplan geeft inzicht in de financiële harmonisatie-vraagstukken. Lokale opdracht Aan deze lokale aandachtspunten moet in aanloop naar de fusie door de drie gemeenten gewerkt worden. In de begroting 2022 worden de aandachtspunten uit het Risicoreductieplan verwerkt en wordt getracht om zo goed als mogelijk invulling te geven aan het raadsbesluit van 28 april 2021: 1. 2.
De intentie uit te spreken om als individuele gemeente met de uitvoering van het Risicoreductieplan zo financieel gezond als mogelijk aan de start van de fusie te verschijnen. Als kader mee te geven dat zowel aan de wettelijke vereisten in verband met de gemeentelijke herindeling (wet Arhi), als aan de vereisten die de provincie aan de begroting stelt moeten worden voldaan.
Met het oog op de schaarste aan (structurele) financiële middelen zijn deze doelstellingen alleen te halen als er sprake is van een relatief beleidsarme kadernota en begroting 2022. Mensen en middelen herindelingsproject Vanwege de herindelingsplanning op hoofdlijnen, die onder andere in het Risicoreductieplan is vastgelegd, is voor de uitwerking van de opgenomen beheermaatregelen voor de drie gemeenten een projectorganisatie ingericht. De uitvoering van de projectorganisatie wordt goeddeels verzorgd door projectteams. Om de beheermaatregelen zo tijdig, effectief en efficiënt mogelijk te kunnen realiseren worden de projectteams en de bemensing daarvan op een zo kort mogelijke termijn georganiseerd. De projectteams zullen samengesteld zijn uit eigen medewerkers en tijdelijk in te huren externe medewerkers. Met als leidraad: de nieuwe gemeente ontwerpen we met onze eigen medewerkers en inhuurkrachten ontlasten de dubbele taakverzwaring die hiervan het gevolg zal zijn. 1.1
Stand van zaken per gemeente:
Hellevoetsluis In de Zomernota van de gemeente Hellevoetsluis zijn de aandachtspunten uit het Risicoreductieplan verwerkt en is getracht om zo goed als mogelijk invulling te geven aan het raadsbesluit van april 2021. Eén van de onderwerpen die in het Risicoreductieplan (RRP) wordt genoemd is de harmonisatie van het afschrijvingsbeleid. Door harmonisatie van het afschrijvingsbeleid wordt verwacht dat Hellevoetsluis in de komende jaren een voordeel in de begroting verkrijgt. Op basis van een voorlopige calculatie loopt dit voordeel op van € 0,1 mln in 2022 op naar ongeveer € 0,5 mln in 2025. In de Zomernota Deel 2 presenteert Hellevoetsluis een geactualiseerde calculatie. Speerpunt voor de gemeente is een structureel sluitende begroting, waarbij ernaar gestreefd wordt om de Algemene Reserve als dekkingsmiddel van een begrotingstekort zo incidenteel mogelijk van karakter te laten zijn. Mede ten behoeve van de inbreng van de gemeente Hellevoetsluis in de gemeente Voorne aan Zee betekent dit 9
dat Hellevoetsluis in de Zomernota deel 2 scenario’s en oplossing aan de raad presenteert die voorzien in een structureel sluitende begroting. Brielle In de kadernota van de gemeente Brielle zijn de aandachtspunten uit het Risicoreductieplan verwerkt en is getracht om zo goed als mogelijk invulling te geven aan het raadsbesluit van april 2021: De specifieke aandachtspunten voor de Brielse begroting, in zowel het Risicoreductieplan als de begrotingsbrief 2020, zijn consistent gericht op de afhankelijkheid van de financiële reserves om tot een structureel sluitend saldo te komen. Voor de provincie is de afbouw van deze afhankelijkheid een voorwaarde voor regulier toezicht (het preventief Arhi toezicht is wettelijk en blijft gehandhaafd). In de kadernota (Zomernota) zijn de maatregelen opgenomen om aan deze voorwaarden te voldoen. Het Risicoreductieplan bevat naast de specifieke aandachtspunten ook een uitputtend overzicht van de harmonisatiedoelstellingen. Deze taken zullen worden opgepakt door de projectteams, zoals beschreven in het plan van aanpak dat op 15 maart door de drie raden is vastgesteld. In de aanloop naar de fusiedatum zullen de uit de harmonisatie voortvloeiende beleidsaanpassingen voor besluitvorming tijdig aan de raden worden voorgelegd.
Westvoorne In de kadernota van de gemeente Westvoorne is naast een aantal van de gezamenlijke aandachtspunten uit het Risico-reductieplan (zoals bijvoorbeeld inzake het gebruik van dezelfde indexatiecijfers voor de drie gemeenten) ook een aantal specifieke aandachtspunten voor de Westvoornse begroting verwerkt. De specifieke aandachtspunten voor de begroting van Westvoorne, in zowel het Risico-reductieplan als in de brief van de provincie, zijn vooral gericht op een structureel sluitende begroting voor 2022 en de meerjarenraming. Daarnaast zal aandacht worden besteed aan de toereikendheid van de Algemene Reserve van het Woonbedrijf in relatie tot de omvang van de verduurzamingsopgaven en andere investeringen. Ook de exploitatie(resultaten) van het Woonbedrijf en de relatie hiervan met de begrotingsuitkomsten van de gemeente als geheel zullen hierbij aan de orde komen. Evenals voor de andere twee gemeenten geldt dat de harmonisatiedoelstellingen die in het Risico-reductieplan worden genoemd, zullen worden opgepakt door de projectteams. In de aanloop naar de fusiedatum zullen de uit de harmonisatie voortvloeiende beleidsaanpassingen voor besluitvorming tijdig aan de raden worden voorgelegd.
Technische uitgangspunten De uitgangspunten voor het opstellen van de meerjarenbegroting sluiten grotendeels aan bij de uitgangspunten die worden gehanteerd bij het opstellen van de begroting 2022. De volgende punten zijn specifiek voor de meerjarenbegroting. Bij het vaststellen van de afzonderlijke budgetramingen wordt geen rekening gehouden met een verhoging voor loon- en prijsstijging. Alle budgetten worden begroot op het prijsniveau 2022. Voor gemeenschappelijke regelingen is uitgegaan van de geraamde bijdragen zoals opgenomen in de meerjarenbegrotingen van die regelingen. Hierbij wordt rekening gehouden met eventuele taakstellingen en nieuw beleid waaraan een besluit van het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling ten grondslag ligt. Op de volgende pagina worden de algemene en technische uitgangspunten in tabelvorm weergeven.
Technische uitgangspunten Uitvoeringcollegeprogramma Post onvoorzien Landelijke prijsindex (pi) 2022 Loonontwikkeling (pi) 2022 Omslagrente
2022 2021 2018-2022 2018-2022 25.000 25.000 1,5% 1,8% 1,5% 1,5% 1,1% 1,1%
*De omslagrente wordt in de periode tussen de kadernota en het opstellen van de begroting, cf. het BBV, opnieuw berekent. Dit heeft mogelijk een saldo effect.
De landelijke prijsindex zal ook toegepast worden op de verschillende gemeentelijke belastingen. In het kader van kostendekkendheid van tarieven zal hier in de aanloop naar de begroting 2022 nader op terug gekomen worden in de paragraaf lokale heffingen. Wijzigingen in het saldo ten gevolge hiervan zijn mogelijk. 10
Financieel meerjarenperspectief In onderstaande tabel treft u de opsomming aan van de financiële effecten van de diverse producten uit de planning en control cyclus. Beginnend met de vastgestelde begroting 2021 (jaarschijven 2022 e.v.) en eindigend met de effecten als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen wordt het voorlopige financiële meerjarenperspectief getoond. Hierbij is een negatief bedrag een voordeel, een positief bedrag een nadeel. Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
1 Bestuur en Organisatie
2022 9.601
2023 9.415
2024 9.345
2025 9.345
2 Wonen
1.724
1.430
1.507
1.507
3 Werken
477
472
471
471
4 Leven
11.780
11.767
11.797
11.797
5 Middelen excl. reserves
-21.838
-22.840
-23.116
-23.116
Saldo van baten en lasten
1.744
244
4
4
Reservemutaties
-2.908
-1.687
-1.456
-1.456
Begrotingssaldo 2021 na amendement + herstelplan
Programma
-1.164
-1.443
-1.452
-1.452
BW2 calamiteitenpost
26
26
26
26
BW3 concerncontroller Saldo na vastgest. Begr.wijzigingen
97 -1.041
-1.418
-1.426
-1.426
1 Bestuur en Organisatie
169
182
182
182
2 Wonen
-24
-24
-24
-24
3 Werken
-16
-16
-16
-16
4 Leven
17
17
17
17
5 Middelen excl. reserves
3
3
3
3
Saldo structurele mutaties vanuit 1e berap 2021
149
163
163
163
Startpunt Kadernota 2022 (begroting 2021+struct. Mut. 1e berap)
-892
-1.255
-1.263
-1.263
Autonome ontwikkelingen
698
-150
531
1.005
1 Bestuur en Organisatie
271
180
202
202
2 Wonen
768
-548
-165
153
3 Werken
0
0
0
0
4 Leven
-218
-193
-164
-164
5 Middelen excl. reserves
-123
411
658
815
Algemene uitgangspunten kadernota/begroting
321
306
304
304
Indexering baten en lasten
127
112
110
110
Kostenontwikkeling uitvoering Wmo*
22
22
22
22
Ontwikkelinge salarissen en sociale lasten*²
172
172
172
172
Saldo Kadernota 2022/startpunt begroting 2022
126
-1.099
-428
46
126
-1.099
-428
46
Reservemutaties Saldo begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 In bovenstaande tabel zijn de baten weergegeven als negatieve bedragen *gebaseerd op de huidige uitvoeringskosten vermenigvuldigd met een index van 1.10 *² gebaseerd op de bestaande salariskosten vermenigvuldigd met een loon- prijsontwikkeling van 1,5%
Toelichting tabel Hieronder wordt een korte toelichting (op hoofdlijnen) gegeven op de ontwikkelingen in de verschillende raadsprogramma’s en worden gekwantificeerde toekomstige ontwikkeling toegelicht. Mutaties Kadernota 2022 autonoom De budgetten in de begroting worden in deze kadernota door bijgesteld t.g.v. autonome ontwikkelingen binnen de raadsprogramma’s. Op de volgende pagina wordt per programma in het kort en op hoofdlijnen beschreven welke activiteiten de grootste mutaties veroorzaken. In de verschillende raadsprogramma’s worden nader ingegaan op de hieronder vermelde ontwikkelingen op hoofdlijnen.
11
1 Bestuur en organisatie De grootste ontwikkelingen binnen het raadsprogramma vinden plaats op het gebied van ICT. Het betreft hier de bijdrage Syntrophos en het nieuwe werken en het uitvoeren van wet- en regelgeving op het gebied van communicatie (bijvoorbeeld Wet elektronische publicaties). 2 Wonen Binnen het programma wonen is een toename in de lasten te zien op de taakvelden Milieubeheer, Ruimtelijke ordening en Wonen en Bouwen . De grootste ontwikkeling vindt plaats binnen het taakveld Wonen en Bouwen en vloeit voort uit de ontwikkelingen binnen het Woonbedrijf. De komende jaren is een toename zichtbaar in de onderhoudskosten en een daling in de huuropbrengst als gevolg van de wettelijke huurverlaging. Daartegenover staat een hogere verkoopopbrengst van woningen. In 2021 wordt het voorstel omtrent de NOM-ready investering voor complex 107 en 109 behandeld. De structurele financiële consequenties zijn per saldo nadelig. De toezichthouder heeft in het kader van het ARHI toezicht als voorwaarde gesteld dat dit structurele nadeel uiterlijk in de kadernota 2022 van structurele dekking wordt voorzien. Op dit moment is nog niet voorzien in dekking en wordt daarmee niet voldaan aan deze voorwaarde. 3 Werken Binnen het programma Werken zijn er geen autonome ontwikkelingen vanuit het bestaande beleid. De effecten van prijsontwikkelingen zijn verwerkt in de post prijsindex.
4 Leven De financiële ontwikkelingen binnen het programma Leven tonen zich met name binnen het sociaal domein. De kosten op het taakveld Maatwerkdienstverlening 18- ofwel jeugdzorg nemen af als gevolg van een lagere deelnemersbijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling Jeugzorg Rijnmond. Dit is in het licht van de landelijke ontwikkelingen bijzonder. Landelijk gezien stijgen namelijk de kosten voor jeugdzorg. Voorgesteld zal worden de éénmalige positieve afrekening ten gevolge van de jaarrekening 2020 ter hoogte van ruim € 1,077 miljoen omwille van risicobeperking in 2021 te storten in een reserve. Eventuele fluctuaties in de bijdrage kunnen dan gedekt worden vanuit deze reserve. Voor de uitvoering van de Wmo op het taakveld Maatwerkvoorzieningen is wel een stijging in de kosten voorzien. De aanbesteding voor de levering van hulpmiddelen loopt en uit marktonderzoek blijkt dat een kostenstijging van 10 – 15% als reëel wordt beschouwd. 5 Middelen De ontwikkelingen binnen het programma Middelen spelen zich op het taakveld Treasury en Overige baten en lasten . Op het taakveld Treasury is er de komende jaren een nadelig effect vanwege de dividend ontwikkelingen bij Stedin. Stedin heeft aangeven als gevolg van de verduurzamings- en investeringsopgave die er ligt de komende jaren de uitkering van dividend naar beneden bij te stellen.
Op taakveld Overige baten en lasten is het effect zichtbaar van het ongedaan maken van de stelpost bezuinigingen die bij het vaststellen van de begroting 2021 na amendering is verwerkt. Algemene uitgangspunten kadernota en begroting 2022 De algemene uitgangspunten staan hieronder kort toegelicht. Deze uitgangspunten en de financiële consquenties hebben betrekking op alle raadsprogramma en zullen in het begrotingsproces verdeeld worden over de verschillende programma’s. Indexering baten en lasten Op basis van de macro economische verkenning van het CPB zijn de lasten en baten geïndexeerd met 1,5%. Dit percentage komt overeen met het percentage zoals verwerkt in de meicirculaire. Kostenontwikkeling uitvoering Wmo Als onderdeel van de aanbestedingsprocedure voor de levering van hulpmiddelen Wmo is een marktonderzoek uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat de ontwikkelingen in de markt zullen leiden in een kostenstijging. Op basis van het onderzoek is een inschatting gemaakt van de financiële consequenties. Ontwikkeling salarissen en sociale lasten In samenspraak met de fusiepartners wordt uitgegaan van een loon- prijsontwikkeling op de post salarissen van 1,5%. Dit is gebaseerd op de macro-economische verkenning van het CPB.
12
Afronding begrotingssamenstelling Om tot de definitieve begroting 2022 te komen worden in de zomerperiode nog mutaties als gevolg van de actualisatie van de reserves en voorzieningen, de kapitaallasten, etc. uitgevoerd, die nog invloed zullen hebben op het begrotingssaldo. In de komende periode wordt ook het investeringsprogramma 2022-2025 geactualiseerd. De gevolgen hiervan worden verwerkt in de begroting 2022. Verbonden partijen De gemeente Westvoorne participeert in 15 verbonden partijen: 10 gemeenschappelijke regelingen, 3 vennootschappen en 2 samenwerkingsverbanden. Het beleid van Westvoorne ligt vast in de nota “Verbonden partijen”. Deze is voor het laatst vastgesteld in 2016. De gemeenschappelijke regelingen waaraan deel wordt genomen zien op diverse beleidsterreinen. Zowel beleidsmatig als beheerstechnisch. Voor de gemeenschappelijke regelingen VRR, GGD, DCMR en GRJR doet de Kring van gemeentesecretarissen jaarlijks een kader stellend voorstel voor indexering van de komende begroting. In november 2020 heeft het college met dat voorstel ingestemd. De indexering die voor komend jaar wordt toegepast bedraagt 1,9%. Voor de MRDH geldt een afwijkend percentage. Voor deze GR coördineert de Regio Haaglanden de indexering van de inwonersbijdrage aan het programma Economisch Vestigingsklimaat. Deze komt uit op 2,6 % voor loonkosten en 1,6% voor de materiële kosten.
De deelnemersbijdragen aan de overige gemeenschappelijke regelingen, zijnde het streekarchief, Syntrophos, het recreatieschap en het SVHW worden separaat bepaald. De besturen van de gemeenschappelijke regelingen stellen jaarlijks een begroting op en bieden die aan de deelnemende gemeenten aan, waarin de toekomstige ontwikkelingen zowel beleidsmatig en financieel worden geschetst. Westvoorne kan hierop een zienswijze indienen. Deze wordt betrokken bij de uiteindelijke vaststelling van de begroting. De deelname in het aandelenkapitaal van de vennootschappen Stedin, BNG en Evides vloeit voort uit de van oudsher maatschappelijke functies van deze vennootschappen. Het ontvangen dividend was de afgelopen jaren redelijk constant. Ten aanzien van Stedin worden de komende jaren fluctuaties voorzien. Daarover bent u recentelijk geïnformeerd bij de besluitvorming over de behoefte aan extra kapitaal. In onderstaande tabel is een overzicht weergeven van de verbonden partijen en de ontwikkelingen in de deelnemersbijdrage. Gemeenschappelijke regelingen
Naam verbonden partij Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond Streekarchief Voorne-Putten/Rozenburg
Vestigingsplaats Rechts- vorm Publiek belang behartigt met VP Veiligheid Rotterdam G.R. Betere instandhouding streekarchieven Brielle G.R.
Syntrophos Shared Service Center
Spijkenisse
G.R.
Automatisering
Metropoolregio Rotterdam/Den Haag Rotterdam Gemeenschappelijke regeling recreatiegebied VoornePutten Schiedam Gemeenschappelijke regeling openbare gezondheidszorg Rotterdam Rijnmond Rotterdam
G.R.
Samenwerkingsverband Regio Rotterdam Gemeenschappelijke regeling jeugdhulp Rotterdam Rijnmond
Rotterdam
G.R.
Rotterdam
G.R.
Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond (DCMR) Samenwerkingsverband vastgoedinformatie, heffing en waardebepaling (SVHW) Strategisch Programmabureau Voorne-Putten Gemeenschappelijke regeling Leerplichtadministratie
Schiedam Klaaswaal
G.R. G.R.
Hellevoetsluis Nissewaard
Samenw. Samenw.
Bijdrage in 2021 Wijziging Bijdrage in 2022 1.012.265 18.683 1.030.948 58.680
4.671
63.351
1.830.043
198.210
1.994.952
Beter regionaal beleid
40.060
1.221
41.281
Recreatie
116.611
2.529
119.140
Gezondheidszorg
99.186
-672
98.514
9.268
139
9.407
1.954.302 -1.460.823
493.479
G.R. G.R. Regionale samenwerking Jeugdhulp Milieubeheer
490.122
50.558
540.680
Heffing en invordering van belastingen, waardebepaling en beheer vastgoedgegevens Beter regionaal beleid
151.000
7.000
158.000
53.439
802
54.241
15.000
225
15.225
13
Deelnemingen In onderstaande tabel zijn de deelnemingen weergeven. Na de verkoop van de Eneco aandelen heeft Westvoorne nog een belang in Stedin, Gemeeschappelijk bezit Evides en de BNG. De tabel toont de ontwikkelingen in het ontvangen en te ontvangen dividend. De prognoses zijn gebaseerd op de stukken verkregen vanuit de algemeen en dagelijks bestuursvergaderingen alsmede de aandeelhoudersvergaderingen.
Naam verbonden partij Stedin Holding Gemeenschappelijk Bezit Evides Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Totaal
Nominale waarde aandelen in Dividend in Dividend 2022 Dividend 2023 Dividend 2024 Dividend 2025 2021 2021 (verwacht) (verwacht) (verwacht) (verwacht) 2.592.000 225.240 10.000 200.000 140.000 0 711.028 105.109 105.109 105.109 105.109 105.109 167.407
190.844
190.844
190.844
190.844
190.844
3.470.435
521.193
305.953
495.953
435.953
295.953
14
3. Raadsprogramma’s
15
Bestuur en Organisatie Autonome ontwikkelingen Ondersteuning organisatie Syntrophos De verdeelsleutel voor de bijdrage in de kosten voor gezamenlijke ICT-diensten is bepaald op basis van het aantal inwoners en het gemiddeld aantal actieve accounts per deelnemende gemeenten (gecorrigeerd met 30% voor een email-account). De standaard verdeelsleutel voor de bijdrage in de kosten van gezamenlijke GEO-diensten is gebaseerd op het gewogen gemiddelde van het aantal inwoners per 1 januari (1 keer) en de oppervlakte land (2 keer) per deelnemende gemeente. Bij ongewijzigd beleid is de financiële bijdrage van de gemeente Westvoorne aan de gemeenschappelijke regeling Syntrophos voor de komende jaren als volgt:
Bijdrage Syntrophos Bijgestelde bijdrage Vanuit begroting 2021 Mutatie bijdrage
2022 1.994.952 1.796.742 198.210
2023 2.011.695 1.800.378 211.317
2024 2.017.759 1.784.564 233.195
2025 2.017.766 1.784.564 233.202
Het nieuwe werken Als gevolg van de maatregelen en de opgedane ervaringen in het mobiele werken ten gevolge van het coronavirus COVID-19 moet er voor de periode na Corona worden doorontwikkeld in het nieuwe werken. Dit vraagt een aanpassing van de werkplekken en de daarbij horende faciliteiten, zoals: lockers een reserveringsapp voor de werkplek et cetera. De lange termijnvisie of heb nieuwe werken wordt in samenwerking met de fusiepartners uitgewerkt. De structurele effecten van deze ontwikkelingen zijn nog niet bekend. Het kan zijn dat de uitwerking van de nieuwe werkplek leidt tot een noodzakelijke investering en daarmee structurele lasten. Wanneer een krediet benodigd is zal dit ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Streekarchief In de ontwerpbegroting 2022 van het Streekarchief is een stijging opgenomen van de deelnemersbijdrage van € 4.671. Communicatie Wet elektronische publicaties Op 1 juli 2021 is de Wet elektronische publicaties (WEP) van kracht. Als gevolg hiervan dienen alle algemene bekendmakingen, mededelingen en kennisgevingen van de gemeente te worden gepubliceerd. Met de invoering van de Bekendmakingwet dienen ook alle beleidsregels te worden gepubliceerd. Dit wordt extern uitbesteed aan Daadkracht. Zij zorgen voor de juiste publicaties via DROP, Decentrale Regelgeving en Officiële Publicaties.
Voor de uitvoering van deze wet wordt structureel € 16.500,- opgenomen in deze kadernota. Wet digitale toegankelijkheid In het kader van de Wet digitale toegankelijkheid, dienen de websites van de gemeente toegankelijk te zijn voor iedereen, dus ook voor mensen met een beperking In alle browsers, op alle platforms en op alle apparaten. Om hieraan te kunnen voldoen dienen de teksten op B1 niveau te worden gepubliceerd/omgezet en dienen formulieren ook te voldoen aan bepaalde eisen van toegankelijkheid. Hiermee zijn extra kosten gemoeid die niet altijd kunnen worden voorzien. Dit is afhankelijk van hoeveel teksten er worden aangeleverd voor de websites. (Structureel € 24.500,-)
16
Personeel en organisatie Fusie Voorne aan Zee 2022 zal in het teken staan van de op handen zijnde fusie tussen Westvoorne, Brielle en Hellevoetsluis. Een exercitie die in al haar facetten ook grote personele en organisatorische consequenties met zich mee zal brengen. Opleidingen personeel en Voorne academie Het opzetten en vormen van de nieuwe organisatie heeft consequenties voor de medewerkers in de bestaande organisatie. Om deze draaiende te houden is een frictiebudget benodigd (reeds beschikbaar gesteld). Daarnaast is extra budget benodigd om te investeren in opleidingen voor medewerkers. Hiervoor wordt een budget van € 50.000,- gevraagd. Naast deze opleidingen wordt ook gezamenlijk in de medewerkers geïnvesteerd middels de Voorne academie. CAO Gemeenten In 2021 wordt (naar verwachting) een nieuwe cao afgesloten welke een doorlooptijd krijgt van 1 tot 2 jaar. De grootste onderwerpen uit deze cao zijn: Loonparagraaf Thuiswerken: vergoeding, arbo-catalogus en hybride werken. Bovenwettelijk verlof: gestreefd wordt naar één sectorale norm voor bovenwettelijk verlof. Spaarverlof Sociale zekerheid: wijziging loondoorbetaling bij ziekte. Alle onderdelen vanuit het cao akkoord zullen – met inachtneming van de samenwerking – worden opgepakt. Loonkosten Uitgaande van een loonstijging van 1,5% en sociale lasten en premies van 1% stijgen de totale loonkosten in 2022 met 2,5%.
E-HRM Bij het digitaliseren van de P&O processen wordt samenwerking met gemeente Brielle en Hellevoetsluis gezocht. Beiden gemeentes maken ook gebruik van Raet waar Westvoorne en Brielle op dezelfde database zitten. Ontwikkeling in cijfers programma Bestuur en Organisatie Ontwikkeling
2022
2023
2024
2025
Syntrophos
109.098
126.043
148.013
148.020
Lasten Baten
109.098 -
126.043 -
148.013 -
148.020 -
Communicatie
41.000
41.000
41.000
41.000
Lasten Baten
41.000 -
41.000 -
41.000 -
41.000 -
Personeel & Organisatie
32.522
-
-
-
Lasten Baten
32.522 -
-
-
-
Overige autonome ontwikkelingen
88.187
13.187
13.187
13.187
Lasten Baten
88.187 -
13.187 -
13.187 -
13.187 -
Saldo
270.807
180.230
202.200
202.207
Overige autonome ontwikkelingen: Het nieuwe werken Bijdrage streekarchief Lidmaatschap Dimpact Bijdrage MRDH Strategisch Programmabureau Voorne-Putten
17
Wonen Autonome ontwikkelingen Milieubeheer De bijdrage aan gemeenschappelijke regeling stijgt met € 50.558,- als gevolg van loon- en prijsontwikkeling tezamen met een uitbreiding van de wettelijke taken door de DCMR in het kader van omgevingsveiligheid, informatieplicht en regionale afspraken op het gebied van geluid en ruimtelijke ontwikkeling. Ruimtelijke ontwikkeling Op basis van de realisatiecijfers van de afgelopen jaren wordt voorgesteld de budgetten voor het opstellen van bestemmingsplannen en het uitvoeren van lokaal beleid in lijn te brengen met deze gerealiseerde cijfers. Wonen en Bouwen De regionale opgave voor woningbouw is veel groter dan de voorgaande jaren. Er wordt al hard gewerkt om bouwprojecten te realiseren en nieuwe bouwprojecten op te starten. Bij het opstellen van beleid en ruimtelijke visies is geen rekening gehouden met zo’n sterk veranderende opgave. Van een beperking met een maximaal aantal in de afgelopen jaren is de opgaven voor de komende jaren veranderd in een minimale opgave van een veel groter aantal woningen. Dit vraagt om een frisse blik op de bestaande ruimtelijke visies en een grote inzet op de ontwikkeling van nieuwe locaties. Woonbedrijf Hoewel het woonbedrijf als een apart bedrijf wordt gezien is het in financieel opzicht één geheel met de gemeente.
Dat betekent dat de lasten en baten onderdeel zijn van de gemeentebegroting, de financiering van investeringen via de gemeente loopt en ook de risico’s bij de gemeente liggen. Omdat de resultaten van het woonbedrijf niet meer worden geëgaliseerd met de algemene bedrijfsreserve woningbedrijf hebben de resultaten effect op het saldo van de begroting. De onderhoudslasten van de woningen (zowel dagelijks onderhoud als groot onderhoud) stijgen de aankomende jaren. Deze fluctuaties in de exploitatie van het Woonbedrijf vanaf 2021 hebben daarmee direct een fors nadelig effect op het begrotingssaldo van de gemeente. Het koersplan van het Woonbedrijf is het vaststellen van de toekomst van het woonbedrijf op lange termijn en in relatie tot de fusie. Eén van de belangrijkste prestatievelden voor het Woonbedrijf is het waarborgen van de financiële continuïteit. Het is dan ook van groot belang dat alle middelen doelmatig en rechtmatig worden ingezet ten behoeve van de volkshuisvesting. Bij de inzet van het Woonbedrijf is het belangrijk dat er sprake is van een duurzame exploitatie die van dusdanig niveau is dat geïnvesteerd kan worden in duurzaamheid van de woningen.
De komende tijd wordt in het kader van de harmonisatie en op advies van de accountant onderzocht of de huidige annuïtaire afschrijvingsmethodiek voldoet aan de voorschriften van het BBV en of deze past binnen de systematiek zoals die toegepast zal worden in de gemeente Voorne aan Zee. Hieronder is een korte beschrijving gegeven van de ontwikkelingen die met het Woonbedrijf in gang gezet gaan worden. Project Ambitieus Woonbedrijf Doorrekenen portefeuilleplan In de zomer van 2021 is het portefeuilleplan doorgerekend en getoetst op haalbaarheid van de ambities. Mogelijk moeten er scherpe keuzes gemaakt worden om maximaal te kunnen bijdragen aan de oplossen van de woonvraagstukken nu en in de toekomst.
18
Investeringsstatuut Vanuit het portefeuilleplan wordt er de komende maanden een projectenprogramma gemaakt. De vaststelling is mede afhankelijk van de te maken keuzes. Het plan geeft inzicht in de omvang qua werk maar ook qua benodigde te verwachten kredieten. Om het proces van investeringsbeslissingen verder te professionaliseren moet deze zomer ook het investeringsstatuut gereed komen. Project Woonbedrijf in control in samenwerking met afdeling financiën en concern controller wordt ingezet op een solide interne controle, een op elkaar afgestemde P&C cyclus en genereren van management informatie. Portefeuilleplan 2019 – 2030: volkshuisvestelijke / maatschappelijke opgave Woonbedrijf Onze volkshuisvestelijke (maatschappelijke) opgave Woonbedrijf zijn uitgewerkt in een portefeuilleplan. Het huidige portefeuilleplan geeft inzicht in de opgave tot 2030 en een doorkijk naar 2050 (prognose) binnen de gemeente Westvoorne. Er is een nieuw sociaal bod uitgebracht n.a.v. de gesprekken met de Provincie. Planmatig onderhoud en energetische investering Project 107 & 109 zal uitgevoerd worden conform aanbesteding en overloop hebben naar 2022. In 2022 zal de koppeling tussen uit te voeren energetische ingrepen en herstructureringsopgaven en planmatig onderhoud worden herijkt. Verhuur In het najaar 2021 zal intern het verhuurbeleid geëvalueerd worden.
Dit moet gereed zijn voor de huurverhoging 2022. Tevens zal in 2022 een extra controle plaats vinden van de huurprijzen. Mogelijk trekken wij voor de operationele uitvoering tijdelijk extra personeel aan. Verkoop Door het loslaten van het gesloten systeem 2021 – 2024 heeft de provincie aangegeven dat verkoopopbrengsten worden gezien als incidentele opbrengsten t.a.v. de structurele sluitende begroting van de gemeente. De aantallen zijn conform begroting 2021. Verkooplijst een onderdeel van het portefeuilleplan. Leefbare dorpen en wijken Wij merken door corona dat de leefbaarheid binnen sommige wooncomplexen verder onder druk zijn komen te staan. Met maatwerk behandelen wij klachten en overlast zaken. In september 2020 zijn wij gestart met een maandelijks overlastoverleg met de collegae van veiligheid en sociaal domein. In 2021 wordt ook gestart met het uitwerken van een praktisch overlastprotocol om de betrokken medewerkers meer handvatten te geven. Regelmatig is juridisch advies noodzakelijk. Borging en ontwikkeling interne organisatie Om fusiefit te zijn op 1-1-23, de ambitieuze opgave van het Woonbedrijf te kunnen realiseren en de continuïteit van de afdeling te borgen wordt er een andere invulling geven aan de niet opgevulde vacature. Daarnaast moet er ook een automatiseringsslag gemaakt worden.
Dit bevat onder andere de integratie van het financiële systeem van Woonbedrijf in het systeem van de algemene dienst.
19
Ontwikkeling in cijfers programma Wonen Ontwikkeling
2022
2023
2024
2025
DCMR
50.558
50.558
50.558
50.558
Lasten Baten
50.558 -
50.558 -
50.558 -
50.558 -
Ruimtelijke ordening
19.000
19.000
19.000
19.000
Lasten Baten
19.000 -
19.000 -
19.000 -
19.000 -
Woonbedrijf
628.727
-620.501
-237.108
80.587
Lasten
821.506 -417.574 -21.377 -192.779 -202.927 -215.731
-97.093 177.680
Baten
Overige autonome ontwikkelingen
69.758
2.529
2.529
2.529
Lasten Baten
69.758 -
2.529 -
2.529 -
2.529 -
Saldo
768.043
-548.414
-165.021
152.674
Overige autonome ontwikkelingen: Kosten Windmolenproject Bijdrage Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Voorne-Putten
20
Werken Autonome ontwikkelingen Voor het programma werken zijn er geen beleidsmatige of financiële ontwikkelingen van toepassing op deze kadernota.
21
Leven Autonome ontwikkelingen Crisisbeheersing en brandweer Een mogelijke (financiële) ontwikkeling kan zich voortdoen ten aanzien van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Op woensdag 26 mei 2021 is een bestuurlijke conferentie gehouden ten aanzien van de toekomst van de gemeenschappelijke regeling. Het takenpakket van de VRR is in ruim 10 jaar aanzienlijk verbreed. De extra taken hebben niet altijd geresulteerd in extra middelen. Daardoor is de vraag ontstaan of (de omvang van) de financiering nog past bij het huidige takenpakket. De bestuurlijke conferentie kan resulteren in een verhoging van de gemeentelijke bijdragen of in een aanpassing van het huidige takenpakket. Op dit moment is dit nog onduidelijk. Bevordering organisaties kunst en cultuur In 2021 en 2022 zal de Oudheidkamer nog niet op Voorne niveau vorm gegeven kunnen worden, wegens andere prioriteiten bij de andere gemeenten. Voorgesteld wordt om deze in 2022 nog voort te zetten in de huidige vorm. Sociaal domein Maatwerkdienstverlening 18Maatwerkdienstverlening 18- bestaat voor een groot deel uit inkoop van specialistische jeugdzorg via de gemeenschappelijke regeling jeugdhulp Rijnmond (GRJR). De bijdrage van Westvoorne aan deze GRJR neemt al een aantal jaar af. Een belangrijke reden voor die kostendaling lijkt het vertrek van Horizon uit Westvoorne te zijn.
Bij de start van de GRJR is afgesproken om fluctuaties van gemeentelijke bijdragen te egaliseren. En te verrekenen met de bijdrage in toekomstige jaren: de vlaktaks-systematiek. Deze systematiek zorgt ervoor dat de bijdrage van Westvoorne de komende twee jaar incidenteel verder wordt verlaagd. De bijdrage voor Westvoorne komt neer op € 1.483.987. Als gevolg van onderproductie wordt middels de vlaktakssystematiek in 2021 de verrekening over 2019 ad € 544.714,- en 2020 ad € 533.137,- incidenteel verwerkt. Maatwerkvoorzieningen (WMO) Het aantal maatwerkvoorzieningen Wmo (bijvoorbeeld huishoudelijke hulp) neemt jaarlijks toe. Deze stijging zal naar verwachting voortzetten, omdat Nederland vergrijst en er steeds meer mensen langer zelfstandig thuis wonen. De verwachting is dat ook in het jaar 2022 het aantal maatwerkvoorzieningen Wmo toeneemt. In het jaar 2021 worden nieuwe overeenkomsten voor hulpmiddelen gesloten. Uit marktonderzoek blijkt dat de leveranciers op deze markt te maken hebben met verliezen. Daarbij is bekend, uit onder andere publicaties vanuit de VNG, dat de kosten voor het uitvoeren van de Wmo al langer onder druk staan. Correcties op prijsniveau zijn te verwachten. Het kostenniveau voor gemeenten zal substantieel hoger worden. Uit het marktonderzoek blijkt dat een verhoging van het kostenniveau van 10-15 % een reële verwachting is.
Op basis van dit percentage is een eerste inschatting gemaakt van de financiële gevolgen.
22
Ontwikkeling in cijfers programma Leven Ontwikkeling
2022
2023
2024
2025
Bijdrage GRJR
-223.441
-204.653
-182.312
-182.312
Lasten
-223.441 -204.653 -182.312 -182.312 -
Baten Bijdrage VRR
18.683
18.683
18.683
18.683
Lasten Baten
18.683 -
18.683 -
18.683 -
18.683 -
Overige autonome ontwikkelingen
-13.172
-6.922
-672
-672
Lasten Baten
-13.172 -
-6.922 -
-672 -
-672 -
Saldo
-217.930
-192.892
-164.301
-164.301
Overige autonome ontwikkelingen: Bijdrage oudheidkamer Gemeenschappelijke regeling Openbare gezondheidszorg Rotterdam Rijnmond
23
Middelen Autonome ontwikkelingen Stelpost corrigeren Op 4 november 2020 is de begroting 2021 besproken in de gemeenteraad. De begroting is geamendeerd vastgesteld. Vaststelling van de begroting heeft geleidt tot een gewijzigd meerjarenbeeld. Onderdeel van de amendering was een voorstel tot bezuiniging van een bedrag van € 25.000 in 2022 en € 350.000 vanaf 2023. De provincie heeft deze bezuiniging als niet reëel beoordeeld vanwege het ontbreken van een plan van aanpak en gecorrigeerd bij het bepalen van het structureel resultaat vanaf 2022. Middels de aanvullende maatregelen die zijn getroffen ter versterking van het meerjarenbeeld is het structureel resultaat in evenwicht gebracht zoals ook verwoord in de brief vanuit de provincie inzake het toezicht op de begroting 2021. Administratief gezien dient dit bedrag echter nog in deze kadernota gecorrigeerd te worden ten laste van het meerjarenbeeld waardoor het incidenteel resultaat en daarmee ook het begrotingssaldo 2022 en verder lager wordt. Deze correctie heeft geen effecten voor het structureel resultaat van de begroting 2022. Dividend Stedin Op basis van de huidige prognoses verwacht Stedin aan aantal jaren (waarschijnlijk) geen winst te maken. Het gevolg hiervan is dat Stedin in de jaren 2022, 2025, 2026 en 2029 niet in staat zal zijn om dividend op de gewone aandelen uit te keren.
In de tussenliggende jaren zal mogelijk nog wel sprake zijn van een beperkte dividenduitkering. Dit hebben wij ook al gemeld in het raadsvoorstel over de mogelijke intekening op de cumulatief-preferente aandelen die Stedin gaat uitgeven. Dit betekent dus een aanzienlijk budgettair nadeel voor de gemeente in de meerjarenbegroting 20222025. Concreet betekent dit dat wij rekening zullen houden met de volgende bedragen: 2022: € 10.000,2023: € 200.000,2024: € 140.000,2025: € 0,Uitkering gemeentefonds (meicirculaire) Onlangs is door het ministerie van financiën de voorjaarsnota gepubliceerd. Hieruit is op te maken dat het accres van het gemeentefonds de komende jaren zal gaan dalen. De uitkomsten van de meicirculaire bevestigen dit beeld. In onderstaande tabel zijn de effecten van de meicirculaire op de algemene uitkering weergeven. In de septembercirculaire 2020 werd door het Rijk, op basis van het bevroren accres in tijden van hoog conjunctuur, nog uitgegaan van een groei van de rijksuitgaven en daarmee de omvang van het gemeentefonds. Het beeld bij de meicirculaire is beduidend anders. Ontwikkeling algemene uitkering
2022
2022
2022
2022
September circulaire 2020
-17.530.563 -17.808.294 -17.997.831 -17.997.831
Meicirculaire 2021
-17.901.218 -17.779.507 -17.781.609 -17.949.346
Effect Procentueel effect
370.655
-28.787
-216.222
-48.485
2%
-0,68%
0,01%
0,94%
Ontwikkeling accres
2022